SlowingoGramatyka
B1 17 / 39

Must be, can't be, might be: wnioskowanie o teraźniejszości po angielsku

Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji wyciągniesz logiczne wnioski o teraźniejszości na podstawie faktów — She must be at work, That can't be right, He might be asleep — i pokażesz, jak dużą masz pewność.

Główna idea

Często czegoś nie wiemy na pewno, ale mamy poszlaki. Jak detektyw patrzysz na dowody i dochodzisz do wniosku. Angielski pokazuje siłę tego wniosku za pomocą czasowników modalnych.

Wyobraź sobie notes detektywa z trzema możliwymi werdyktami. must = „To jedyne sensowne wyjaśnienie”: The lights are off and the car has gone — they must be out. can't = „To niemożliwe”: She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. might / may / could = „To jedno z możliwych wyjaśnień”: He might be in a meeting.

To must nie dotyczy zasad ani przepisów A2-20. Dotyczy logiki. A przeciwieństwem tego must jest zwykle can't, a nie mustn't.

Polski a angielski

Tu polski bardzo pomaga: „musi być” i „nie może być” działają po polsku tak samo jak must be i can't be („Musi być zmęczona”, „To nie może być prawda”). Kłopot sprawia słowo „może”. Po polsku „może” znaczy i „potrafi / wolno mu”, i „być może”. Po angielsku przypuszczenie o jednej konkretnej sytuacji to might / may / could, a nie can. Drugi kłopot to „nie musi”: polskie „nie musi być w pracy” znaczy „być może nie jest” — po angielsku might not, a nie mustn't. I trzeci: polski czas teraźniejszy nie odróżnia czynności trwającej teraz, a angielski ma do tego be + -ing.

PolskiAngielskiCo się dzieje
Ona musi być zmęczona.She must be tired.tak samo jak po polsku
To nie może być prawda.That can't be true.tak samo jak po polsku: can't, nie mustn't
Może jest w bibliotece.She might be in the library.„może” = być może → might / may / could, nie can
Ona nie musi być w pracy (nie wiadomo).She might not be at work.„nie musi” = być może nie → might not
On musi z kimś rozmawiać.He must be talking to someone.po polsku zwykły bezokolicznik; czynność trwająca teraz → be + -ing
Nie wolno ci nikomu mówić.You mustn't tell anyone.zakaz, a nie wniosek

Budowa

Czasownik modalny + forma podstawowa (bardzo często be)

Jak bardzo pewne?Czasownik modalnyPrzykład
prawie pewne, że prawdamustShe must be exhausted.
możliwemight / may / couldHe might be at the gym.
możliwe, że nieprawdamight not / may notThey may not be home yet.
prawie pewne, że nieprawdacan't / couldn'tThat can't be Tom — he's in Paris.

Czasownik modalny + be + -ing — przypuszczenie o czymś, co trwa teraz

SchematPrzykład
must be + -ingShe must be working late.
might / may / could be + -ingThey might be having dinner.
can't be + -ingYou can't be leaving already!

Czasownik modalny + inne czasowniki — głównie czasowniki stanu (know, have, live, mean, like, want)

PrzykładZnaczenie
You must know Ana — she works in your office.Na pewno ją znasz.
He can't live here — his name isn't on the door.Na pewno tu nie mieszka.
They may have a spare key.Może mają zapasowy klucz.

Pytania — użyj could albo might, albo Do you think…? W pytaniach możliwe jest też can: Who can that be?

PytaniePrzykład
Could… ?Could that be our taxi?
Who might… ?Who might that be at the door?
Who can… ?Who can that be at this time of night?
Do you think… ?Do you think she's ill?

Użycie

1must — prawie na pewno prawda

Użyj must, kiedy dowody prowadzą tylko do jednego sensownego wniosku — tak jak polskie „musi”.

You've been travelling all day. You must be tired.
Cały dzień jesteś w podróży. Musisz być zmęczona.
wniosek, nie obowiązek
The restaurant is always full. The food must be good.
Ta restauracja jest zawsze pełna. Jedzenie musi być dobre.
Her phone goes straight to voicemail. It must be switched off.
Od razu włącza się poczta głosowa. Ona musi mieć wyłączony telefon.
He's wearing a football shirt. He must be a fan.
Ma na sobie koszulkę piłkarską. Musi być kibicem.

2can't / couldn't — prawie na pewno nieprawda

Użyj can't, kiedy dowody pokazują, że coś jest niemożliwe — jak polskie „nie może być”. Couldn't też jest możliwe i brzmi trochę mniej bezpośrednio.

That can't be the right address — this building is empty.
To nie może być ten adres
ten budynek jest pusty.
She can't be eighteen. She looks about twelve!
Ona nie może mieć osiemnastu lat. Wygląda na jakieś dwanaście!
po polsku „mieć lat”, po angielsku be
That noise couldn't be the cat — she's outside.
To nie może być kot
kotka jest na dworze.
You can't be serious!
Chyba żartujesz!
stały zwrot: zdziwienie, „nie wierzę, że mówisz to poważnie”

3might / may / could — możliwe

Użyj ich, kiedy coś jest możliwe, ale brakuje ci dowodów, żeby mieć pewność. W tym znaczeniu znaczą prawie to samo; may jest trochę bardziej formalne. To polskie „może”, „być może”, „chyba”. Dla „być może nie” użyj might not albo may not — nie couldn't A2-22.

I don't know where Lucy is. She might be in the library.
Nie wiem, gdzie jest Lucy. Może jest w bibliotece.
„może jest” → might be, nie can be
Don't call now — they may be asleep.
Nie dzwoń teraz
mogą już spać. — „mogą” = być może: may
That noise could be the washing machine.
To może być pralka.
He might not know about the meeting.
On może nie wiedzieć o spotkaniu. / Nie musi wiedzieć o spotkaniu.
być może nie wie: might not, nie mustn't
The shop may not be open on a Sunday.
Sklep może być w niedzielę zamknięty.

4Przypuszczenia o czynnościach w toku: modal + be + -ing

Kiedy zgadujesz, co dzieje się właśnie teraz, użyj modal + be + -ing. Po polsku wystarcza zwykły czas teraźniejszy („musi z kimś rozmawiać”), po angielsku potrzebna jest forma ciągła. Czasowniki stanu zostają w formie prostej: He must know, a nie He must be knowing.

The line's busy. He must be talking to someone.
Zajęte. Musi z kimś rozmawiać.
teraz, w toku: be talking
Listen! Someone might be trying to get in.
Słuchaj! Ktoś chyba próbuje wejść do środka.
She can't be working at this time — the office closes at six.
Nie może teraz pracować
biuro zamykają o szóstej.
You must be joking!
Żartujesz chyba!
stały zwrot: „nie mówisz tego poważnie”

5Rozumowanie na podstawie dowodów

Wniosek zwykle przychodzi razem z uzasadnieniem. Podaj najpierw dowód, a potem wniosek (często z so), albo najpierw wniosek, a potem because. Żeby zapytać kogoś o jego przypuszczenie, użyj could, might albo Do you think…?

There are no lights on, so they must be away.
Nigdzie nie pali się światło, więc muszą być poza domem.
Everyone's wearing coats. It must be cold outside.
Wszyscy są w płaszczach. Na dworze musi być zimno.
It can't be very far, because the sign says 2 km.
To nie może być daleko, bo na znaku są dwa kilometry.
Could that be our taxi?
Czy to może być nasza taksówka?
w pytaniu: could
"Who might that be at the door?" "It might be the plumber."
„Kto to może być?” „Może hydraulik.”

6must not we wnioskowaniu — możliwe, ale rzadkie

Must not (= na pewno nie) jest możliwe we wnioskowaniu, głównie w amerykańskim angielskim i zwykle w pełnej formie. W brytyjskim angielskim mustn't odbiera się przede wszystkim jako zakaz A2-20. Can't jest bezpiecznym wyborem wszędzie.

He can't be home — his car isn't here.
Nie może być w domu
nie ma jego samochodu. — najlepszy wybór w każdej odmianie angielskiego
He must not be home — his car isn't here.
Na pewno nie ma go w domu
nie ma jego samochodu. — (US) możliwe
They must not have any money left.
Na pewno nie mają już pieniędzy.
(US) = na pewno już nic nie mają

Częste błędy

❌He must to be tired.
✅He must be tired.
Czasownik modalny + forma podstawowa, bez to.
❌They must are on holiday.
✅They must be on holiday.
Po czasowniku modalnym be, a nie am/is/are.
❌It mights be true.
✅It might be true.
Czasowniki modalne nigdy nie dostają -s.
❌She must be work now.
✅She must be working now.
Przypuszczenie o czynności w toku: be + -ing.
❌You must be knowing my sister.
✅You must know my sister.
know to czasownik stanu: bez -ing A1-23.
❌"Where's Tom?" "He can be in the kitchen."
✅He could be in the kitchen. lub He might be in the kitchen.
W zdaniach oznajmujących can wyraża ogólną możliwość (It can be cold here in winter), a nie przypuszczenie o jednej sytuacji teraz; w pytaniach jest w porządku: Who can that be?
⚠️She mustn't be at home — her car's gone.
✅She can't be at home — her car's gone.
Możliwe (głównie US, jako must not), ale can't to bezpieczny, normalny wybór.
⚠️He couldn't be at home. (when you mean "maybe he isn't")
✅He might not be at home.
couldn't znaczy „niemożliwe”; might not znaczy „być może nie”.

Pułapki dla Polaków

1. „Może” → can. Polskie „może” w „Może jest zajęta” czy „Ona może być zajęta” nie znaczy „potrafi”, tylko „być może”. Po angielsku przypuszczenie o jednej konkretnej sytuacji to might / may / could. Can w zdaniu oznajmującym mówi o ogólnej możliwości (It can be cold here in winter).

⚠️"Why isn't Ania answering?" "She can be busy."
✅"Why isn't Ania answering?" "She might be busy."
She can be busy znaczy „ona czasem bywa zajęta”, a nie „może jest teraz zajęta”.

2. „Może” → may be. Polskie „może” na początku zdania to po angielsku jedno słowo maybe (przysłówek). May be (dwa słowa) to czasownik modalny + be.

❌May be she's stuck in traffic.
✅Maybe she's stuck in traffic.
albo: She may be stuck in traffic.

3. „Nie musi” → mustn't. Po polsku „nie musi” bywa przypuszczeniem: „Ona wcale nie musi znać nowego adresu” = być może go nie zna. Dosłowne mustn't znaczy po angielsku „na pewno nie” (głównie US) albo „nie wolno” (zakaz). Dla „być może nie” użyj might not / may not.

⚠️She mustn't know the new address — she moved last week.
✅She might not know the new address — she moved last week.
mustn't brzmi jak zakaz albo pewność, a chodzi o „być może nie”.

4. Bez formy ciągłej. Po polsku „Muszą mieć imprezę” albo „Na pewno oglądają telewizję” mówimy czasem teraźniejszym. Po angielsku przypuszczenie o czynności, która trwa teraz, wymaga must be + -ing. Bez -ing zdanie brzmi jak obowiązek.

⚠️Listen to that music next door. They must have a party.
✅Listen to that music next door. They must be having a party.
must have a party brzmi jak „muszą zrobić imprezę” (obowiązek).

Nie myl

must we wnioskowaniu i must jako obowiązek — To samo słowo, inna praca: wniosek = logika; obowiązek = zasada A2-20. Po polsku „musisz” ma te same dwa znaczenia.

You must be hungry.
Musisz być głodna.
wniosek: na pewno jesteś głodna
You must wear a seatbelt.
Musisz zapiąć pasy.
obowiązek: taka jest zasada

can't (niemożliwe) i mustn't (nie wolno)

That can't be true.
To nie może być prawda.
niemożliwe
You mustn't tell anyone.
Nie wolno ci nikomu mówić.
zakaz

might not i can't — might not zostawia drzwi otwarte; can't je zamyka.

She might not be at work.
Może jej nie być w pracy. / Nie musi być w pracy.
być może jej nie ma
She can't be at work.
Nie może być w pracy.
na pewno jej nie ma

Wnioskowanie o teraźniejszości i o przeszłości — Przypuszczenia o przeszłości to must have / can't have / might have + past participle. Uczymy ich w B2-06.

She must be at home now.
Ona na pewno jest teraz w domu.
She must have been at home last night.
Wczoraj wieczorem na pewno była w domu.
wnioskowanie o przeszłości: zob. B2-06

Pisownia i wymowa

  • We wnioskowaniu must jest zwykle słabe: /məst/, a przed spółgłoską /məs/ — samogłoska to krótkie, niewyraźne /ə/ (szwa). Polski nie ma takiej redukcji, więc nie wymawiaj pełnego „a” ani „u”.
  • can't jest mocne i akcentowane: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). Końcowe /t/ często prawie nie słychać, więc o przeczeniu mówi długa samogłoska (UK) albo akcent (US). Brytyjskie /ɑː/ to długie, otwarte „a” z głębi gardła; amerykańskie /æ/ to dźwięk pomiędzy polskim „a” i „e”, z szeroko otwartymi ustami.
  • might bywa akcentowane, kiedy chcesz pokazać wątpliwość: It might be true… but I doubt it.
  • You must be joking! i You can't be serious! to stałe reakcje; mocno zaakcentuj joking i serious.
  • maybe /ˈmeɪbi/ to jedno słowo z akcentem na pierwszej sylabie; w may be oba słowa są osobne, a akcent zwykle pada na be albo dalej.

Złota zasada

Dowód → wniosek. must = na pewno prawda; might / may / could = możliwe; can't = na pewno nieprawda. Polskie „może jest…” to might / may / could, nie can. Dla „być może nie” (polskie „nie musi”) użyj might not / may not; dla „na pewno nie” normalnym wyborem jest can't.

Ćwiczenia

A. Forma

Uzupełnij zdania. Informacja w nawiasie mówi, jak dużą masz pewność.

  1. She's been running for an hour. She (be) tired. (I'm sure.)
  2. That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (I'm sure it isn't.)
  3. I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
  4. He isn't answering. He (sleep). (I'm sure.)
  5. Zamień na „być może nie”: She may be at home.
  6. Ułóż pytanie z could: That is our taxi.
  7. They (live) here — the name on the door is different. (I'm sure they don't.)

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź, która pasuje.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: You … be hungry — you've just had a big lunch.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
  3. Co to znaczy? "She might not be at work."
  4. Dzwoni telefon. Mama często dzwoni o tej porze, ale szef też. Wybierz: … Mum.
  5. W zdaniu "You must be tired" must dotyczy: …

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. They must to be at the cinema.
  2. He might be study at the moment.
  3. "Where's Ella?" "She can be in the garden."
  4. You must be knowing my sister.
  5. That can't be right — the shop closed an hour ago.

D. W kontekście

Uzupełnij rozmowę. Zwróć uwagę na to, co mówiący wiedzą, a czego nie.

New neighbours
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku własne przypuszczenia.

  1. Rozejrzyj się wokół. Napisz dwa wnioski, jeden z must, drugi z can't, i podaj dowód.
  2. Przyjaciółka nie odbiera telefonu. Napisz trzy możliwe wyjaśnienia z might, may i could.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A2-20 Must czy have to? Mustn't i don't have to — nie wolno a nie musisz
    You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
  2. A2-22 May, might, could: jak powiedzieć „może” po angielsku
    … it will rain later.
  3. B1-14 Pytania pośrednie (indirect questions): Could you tell me where…?
    Do you know where ___? …
Odpowiedzi

A. Forma

  1. must be
  2. can't be / couldn't be
  3. might be / may be / could be
  4. must be sleeping
  5. She may not be at home. / She might not be at home.
  6. Could that be our taxi?
  7. can't live / couldn't live

B. Znaczenie

  1. can't
  2. must
  3. Perhaps she isn't.
  4. It might be
  5. logic

C. Znajdź błąd

  1. They must be at the cinema.
  2. He might be studying at the moment.
  3. She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
  4. You must know my sister.
  5. ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.

D. W kontekście

  1. can't / couldn't
  2. might / may / could
  3. must
  4. must be feeling / must feel
  5. might be having / may be having / could be having

E. Twoja kolej

  1. My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
  2. She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.

F. Powtórka mieszana

  1. must
  2. Maybe
  3. the station is
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play