SlowingoNgữ pháp
B2 2 / 30

Câu điều kiện hỗn hợp (Mixed Conditionals): If I had…, I would be…

Mixed Conditionals

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể nối một quá khứ tưởng tượng với hiện tại (If I had taken that job, I would be rich now) và một hiện tại tưởng tượng với quá khứ (If I weren't so shy, I would have spoken to her). Bạn có thể chọn đúng dạng cho từng vế của bất kỳ câu điều kiện nào bằng cách hỏi: điều kiện ở lúc nào, và kết quả ở lúc nào?

Ý chính

Cuộc sống thật không cất quá khứ và hiện tại vào hai cái hộp riêng. Một quyết định bạn đưa ra mười năm trước định hình nơi bạn sống hôm nay. Một nét tính cách lúc nào cũng đúng lại giải thích việc bạn đã làm hôm qua.

Câu điều kiện hỗn hợp (mixed conditionals) cho phép mỗi vế của câu giữ thời gian riêng của nó. Hãy coi câu như có hai chiếc đồng hồ: một chiếc trên vế điều kiện, một chiếc trên vế kết quả. Bạn chỉnh từng chiếc một cách riêng biệt.

  • Điều kiện ở quá khứ, kết quả ở hiện tại: If I had studied medicine (quá khứ), I would be a doctor (bây giờ).
  • Điều kiện luôn đúng hoặc đúng bây giờ, kết quả ở quá khứ: If I weren't so shy (luôn luôn), I would have spoken to her (ở bữa tiệc tối qua).

Bài này không có dạng mới nào. Bạn đã biết các mảnh ghép của câu điều kiện loại 2 (B1-06) và loại 3 (B1-07). Bạn chỉ cần lấy mỗi vế từ một loại — bất cứ khi nào hai chiếc đồng hồ chỉ hai thời gian khác nhau.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt chỉnh "hai chiếc đồng hồ" bằng từ chỉ thời gian: hồi đó, bây giờ, giờ, tính tôi… còn động từ thì giữ nguyên. Điều dễ gây nhầm là cụm đã … rồi: trong tiếng Việt, nó xuất hiện ở vế kết quả cả khi kết quả nằm ở hiện tại (thì bây giờ tôi đã là bác sĩ rồi). Tiếng Anh thì chọn dạng theo thời gian của kết quả: bây giờ → would + động từ nguyên mẫu; quá khứ → would have + quá khứ phân từ.

Tiếng ViệtTiếng AnhHai chiếc đồng hồ
Nếu hồi đó tôi học y thì bây giờ tôi đã là bác sĩ rồi.If I had studied medicine, I would be a doctor now.quá khứ → hiện tại
Nếu tối qua bạn đi ngủ sớm hơn thì giờ đâu có mệt thế này.If you'd gone to bed earlier, you wouldn't feel so tired.quá khứ → hiện tại
Nếu tôi không nhút nhát như thế thì ở bữa tiệc tôi đã bắt chuyện với cô ấy rồi.If I weren't so shy, I would have spoken to her at the party.luôn luôn → quá khứ
Nếu chị ấy biết lái xe thì đã ra ga đón bọn mình.If she could drive, she would have picked us up from the station.luôn luôn → quá khứ

Cấu trúc

Kiểu A: điều kiện ở quá khứ → kết quả ở hiện tại

Mệnh đề if (quá khứ không có thật)Mệnh đề chính (hiện tại không có thật)
if + quá khứ hoàn thànhwould / could / might + động từ nguyên mẫu
If I had taken that job,I would be living in Tokyo now.
If she hadn't missed the flight,she would be here.

Kiểu B: điều kiện ở hiện tại hoặc luôn đúng → kết quả ở quá khứ

Mệnh đề if (hiện tại không có thật / luôn đúng)Mệnh đề chính (quá khứ không có thật)
if + quá khứ đơn (were)would / could / might + have + quá khứ phân từ
If I weren't so shy,I would have spoken to her.
If he could read a map,he could have found the hotel.

Mệnh đề if có thể đứng sau, khi đó không dùng dấu phẩy: I would be a doctor now if I had studied medicine.

Tất cả các loại câu điều kiện: bảng tổng hợp

LoạiĐiều kiệnKết quảVí dụ
loại 0hiện tại đơnhiện tại đơnIf you heat ice, it melts.
loại 1hiện tại đơnwill + động từ nguyên mẫuIf it rains, we'll stay in.
loại 2quá khứ đơnwould + động từ nguyên mẫuIf I had time, I'd learn to sail.
loại 3quá khứ hoàn thànhwould have + quá khứ phân từIf I'd known, I'd have helped.
hỗn hợp Aquá khứ hoàn thànhwould + động từ nguyên mẫuIf I'd saved, I'd be rich now.
hỗn hợp Bquá khứ đơnwould have + quá khứ phân từIf I were rich, I'd have bought it.

Loại 0 và loại 1 là câu điều kiện có thật (A2-27); các loại còn lại là không có thật (tưởng tượng, ngược với sự thật).

Cách dùng

1Điều kiện ở quá khứ → kết quả ở hiện tại

Một quá khứ khác sẽ dẫn đến một hiện tại khác. Vế kết quả thường có now, today, still hoặc một tình huống ở hiện tại.

If I had studied medicine, I would be a doctor now.
Nếu hồi đó tôi học y thì bây giờ tôi đã là bác sĩ rồi.
"đã … rồi" nhưng kết quả ở hiện tại → would be
If we hadn't sold our flat in 2015, we would be much richer today.
Nếu năm 2015 chúng tôi không bán căn hộ thì giờ đã giàu hơn nhiều.
flat (Anh) = apartment (Mỹ)
If you'd gone to bed earlier, you wouldn't feel so tired.
Nếu tối qua bạn đi ngủ sớm hơn thì giờ đâu có mệt thế này.
If they hadn't met at that conference, they wouldn't be married.
Nếu hồi đó họ không gặp nhau ở hội nghị ấy thì giờ đâu có thành vợ chồng.
I could speak Italian fluently if I had kept up my lessons.
Nếu hồi đó tôi chịu học đều đặn thì giờ đã nói tiếng Ý trôi chảy rồi.
mệnh đề if đứng sau: không có dấu phẩy

2Điều kiện ở hiện tại hoặc luôn đúng → kết quả ở quá khứ

Một tình huống nói chung là đúng — tính cách, khả năng, một sự thật lâu dài — giải thích một kết quả trong quá khứ. Mệnh đề if nói về luôn luôn hoặc bây giờ, không phải một thời điểm trong quá khứ.

If I weren't so shy, I would have spoken to her at the party.
Nếu tôi không nhút nhát như thế thì ở bữa tiệc tôi đã bắt chuyện với cô ấy rồi.
If he were more organised, he wouldn't have missed the deadline.
Nếu anh ấy làm việc có tổ chức hơn thì đã không trễ hạn.
organised (Anh), organized (Mỹ)
If I didn't trust you, I wouldn't have lent you the money.
Nếu tôi không tin bạn thì đã chẳng cho bạn vay tiền.
If she could drive, she would have picked us up from the station.
Nếu chị ấy biết lái xe thì đã ra ga đón bọn mình.
If I weren't allergic to cats, I would have adopted that kitten.
Nếu tôi không bị dị ứng lông mèo thì đã nhận nuôi con mèo con đó rồi.

3Chọn đúng vế — hãy hỏi "khi nào?"

Với mỗi vế, hãy hỏi: Điều kiện ở lúc nào? Kết quả ở lúc nào? Rồi chọn dạng phù hợp. Kết quả của một điều kiện trong quá khứ thậm chí có thể nằm ở tương lai.

If I had won the lottery last year, I wouldn't be working here now.
Nếu năm ngoái tôi trúng xổ số thì giờ tôi đâu phải làm ở đây.
điều kiện quá khứ, kết quả hiện tại
If I had won the lottery last year, I would have bought a house.
Nếu năm ngoái tôi trúng xổ số thì tôi đã mua nhà rồi.
cả hai đều ở quá khứ: loại 3
If I were taller, I would have become a basketball player.
Nếu tôi cao hơn thì tôi đã trở thành cầu thủ bóng rổ.
điều kiện luôn đúng, kết quả quá khứ
If I were taller, I would play basketball.
Nếu tôi cao hơn thì tôi sẽ chơi bóng rổ.
cả hai đều ở hiện tại: loại 2
If I hadn't broken my leg, I would be running the marathon on Sunday.
Nếu tôi không bị gãy chân thì Chủ nhật này tôi đã chạy marathon.
điều kiện quá khứ, kết quả tương lai

4Động từ khuyết thiếu và dạng tiếp diễn

Could và might làm kết quả trở thành một khả năng thay vì điều chắc chắn. Dạng tiếp diễn dùng được ở cả hai vế: would be + -ing cho một hoạt động ở hiện tại, had been + -ing cho một hoạt động trong quá khứ, và were + -ing cho một kế hoạch ở hiện tại hoặc tương lai.

If she had accepted the offer, she might be living in Singapore now.
Nếu hồi đó chị ấy nhận lời thì biết đâu giờ đang sống ở Singapore.
If I hadn't been looking at my phone, I wouldn't be in hospital now.
Nếu lúc đó tôi không mải nhìn điện thoại thì giờ đâu phải nằm viện.
Anh; Mỹ: in the hospital
If I weren't working tomorrow, I would have stayed at the party longer.
Nếu mai không phải đi làm thì tôi đã ở lại bữa tiệc lâu hơn.
điều kiện: một kế hoạch trong tương lai
If we had left on time, we could be at the beach by now.
Nếu đi đúng giờ thì giờ này mình đã có thể ở bãi biển rồi.

5Hối tiếc, trách móc và giải thích

Câu điều kiện hỗn hợp rất hay dùng khi ta tiếc một quyết định trong quá khứ mà hậu quả vẫn còn, hoặc khi trách móc hay giải thích một kết quả trong quá khứ bằng tính cách của ai đó.

If I'd listened to my teacher, I wouldn't be in this mess now.
Giá mà hồi đó tôi nghe lời thầy thì giờ đâu đến nỗi rối tung thế này.
If you weren't so stubborn, you would have apologised days ago.
Nếu bạn không cứng đầu như thế thì đã xin lỗi từ mấy hôm trước rồi.
apologised (Anh), apologized (Mỹ)
If he didn't love her, he wouldn't have moved across the world for her.
Nếu không yêu cô ấy thì anh ấy đã chẳng vượt nửa vòng trái đất vì cô ấy.
If we had booked earlier, we would be on a beach right now.
Nếu đặt chỗ sớm hơn thì giờ này mình đang nằm trên bãi biển rồi.

Lỗi thường gặp

❌If I didn't miss the bus this morning, I would be at work now.
✅If I hadn't missed the bus this morning, I would be at work now.
Điều kiện không có thật về một thời điểm trong quá khứ cần quá khứ hoàn thành.
❌If I would have taken the job, I would be rich now.
✅If I had taken the job, I would be rich now.
Không dùng would trong mệnh đề if.
❌If I had studied medicine, I would have been a doctor now.
✅If I had studied medicine, I would be a doctor now.
now = kết quả ở hiện tại → would + động từ nguyên mẫu.
❌If she had been born in Canada, she will have a Canadian passport.
✅If she had been born in Canada, she would have a Canadian passport.
Kết quả không có thật → would, không dùng will.
❌If he weren't so lazy, he would pass the exam last week.
✅If he weren't so lazy, he would have passed the exam last week.
Kết quả ở quá khứ → would have + quá khứ phân từ.
❌If I had known about the party last night, I would go.
✅If I had known about the party last night, I would have gone.
Bữa tiệc là tối qua, nên kết quả cũng ở quá khứ: loại 3.
⚠️If I was more patient, I would have waited for you.
✅If I were more patient, I would have waited for you.
was hay dùng trong văn nói thân mật; were là dạng chuẩn khi viết. Xem B1-06.

Bẫy dành cho người Việt

1. "thì bây giờ đã … rồi" → would have + quá khứ phân từ. Tiếng Việt dùng "đã … rồi" ở vế kết quả kể cả khi kết quả ở hiện tại: Nếu hồi đó tôi học công nghệ thông tin thì giờ tôi đã có việc tốt rồi. Đừng để chữ "đã" kéo bạn về would have. Kết quả bây giờ → would + động từ nguyên mẫu.

❌If I had chosen IT at university, I would have had a good job now.
✅If I had chosen IT at university, I would have a good job now.

2. Điều kiện về sáng nay, hôm qua mà động từ không lùi thì. Nếu sáng nay tôi không ngủ quên thì giờ tôi đang ở văn phòng. Tiếng Việt không đổi gì ở "ngủ quên". Trong tiếng Anh, điều kiện không có thật về một thời điểm đã qua cần had + quá khứ phân từ.

❌If I didn't oversleep this morning, I would be at the office now.
✅If I hadn't overslept this morning, I would be at the office now.

3. "thì giờ sẽ …" → will. Nếu hồi đó bố mẹ không cho tôi đi du học thì giờ tôi sẽ không nói được tiếng Anh. Chữ "sẽ" ở đây vẫn là một kết quả không có thật, nên tiếng Anh dùng would, không dùng will.

❌If my parents hadn't sent me abroad, I won't speak English now.
✅If my parents hadn't sent me abroad, I wouldn't speak English now.

Đừng nhầm lẫn

Loại 3 và câu hỗn hợp (quá khứ → hiện tại) — Điều kiện giống nhau; chỉ thời gian của kết quả thay đổi.

If I'd caught the flight, I would have arrived yesterday.
Nếu kịp chuyến bay thì hôm qua tôi đã đến nơi rồi.
kết quả quá khứ: loại 3
If I'd caught the flight, I would be in Rome now.
Nếu kịp chuyến bay thì giờ tôi đang ở Rome rồi.
kết quả hiện tại: hỗn hợp

Loại 2 và câu hỗn hợp (hiện tại → quá khứ) — Điều kiện giống nhau; kết quả chuyển về quá khứ.

If I weren't afraid of heights, I would go climbing with you.
Nếu không sợ độ cao thì tôi sẽ đi leo núi với bạn.
kết quả hiện tại / tương lai: loại 2
If I weren't afraid of heights, I would have gone climbing with you last weekend.
Nếu không sợ độ cao thì cuối tuần trước tôi đã đi leo núi với bạn rồi.
kết quả quá khứ: hỗn hợp

Câu điều kiện hỗn hợp và wish — Cả hai đều diễn tả sự hối tiếc, nhưng wish không có vế kết quả. Xem B2-04.

Về các mẫu trang trọng như Had I known… và If it weren't for…, xem C1-03; về điều kiện không có if (Without your help…), xem C1-04.

Chính tả và phát âm

  • 'd có hai nghĩa: trong mệnh đề if, If I'd = If I had (theo sau là quá khứ phân từ); ở vế kết quả, I'd be = I would be (theo sau là động từ nguyên mẫu).
  • would have đọc yếu khi nói: /ˈwʊdəv/; wouldn't have → /ˈwʊdntəv/. Viết would have, không bao giờ viết would of.
  • Âm /d/ của 'd rất ngắn, và người Việt hay bỏ âm cuối, nên If I'd taken nghe thành If I taken, I'd be thành I be. Hãy chạm đầu lưỡi vào lợi sau răng trên để giữ /d/.
  • Nhấn vào các từ chỉ thời gian để làm rõ sự "hỗn hợp": If I'd taken the job, I'd be in Tokyo now.
  • Dùng dấu phẩy khi mệnh đề if đứng trước; không dùng dấu phẩy khi vế kết quả đứng trước.

Quy tắc vàng

Chỉnh hai chiếc đồng hồ riêng biệt: điều kiện ở quá khứ → had done; điều kiện ở hiện tại hoặc luôn đúng → did / were; kết quả ở hiện tại → would do; kết quả ở quá khứ → would have done.

Luyện tập

A. Hình thức

Chia động từ trong ngoặc hoặc nối hai câu.

  1. If I (not spend) all my money last weekend, I could come out with you tonight.
  2. If he were more careful, he (not break) the vase yesterday.
  3. If we had left earlier, we (be) there by now.
  4. If I (be) better at maths, I would have studied engineering.
  5. If she (not move) to Berlin, she wouldn't speak German so well.
  6. If they (not be) so rich, they wouldn't have bought a yacht.
  7. Nối hai câu thành câu điều kiện hỗn hợp: I didn't buy the tickets. I'm not at the concert now.

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa hoặc trả lời câu hỏi.

  1. Chọn đáp án đúng: If she had taken the medicine, she … better now.
  2. Chọn đáp án đúng: If I knew more about history, I … the museum tour last week.
  3. Chọn kết quả ít chắc chắn hơn: If I'd trained harder, I … be in the team now.
  4. Điều kiện ở quá khứ hay luôn đúng (past / permanent)? "If he weren't so impatient, he would have waited."
  5. Loại 2, loại 3 hay hỗn hợp (second / third / mixed)? "If I'd caught the flight, I would be in Rome now."

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. If I had married him, I would have been unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would wait for us yesterday.
  3. If I would have known, I would be there now.
  4. If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. Trong ngữ cảnh

Chia động từ trong ngoặc để hoàn thành đoạn hội thoại.

Two friends talking
Jo: You look tired.
Kim: I am. If I 17 (not / stay) up so late, I 18 (not / feel) like this now.
Jo: Why did you stay up?
Kim: My brother called. If he 19 (not / be) so talkative, I 20 (go) to bed at ten!
Jo: And if you 21 (be) a morning person, you 22 (enjoy) this early class.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về chính bạn.

  1. Nghĩ về một quyết định trong quá khứ đã thay đổi cuộc đời bạn. Viết một câu điều kiện hỗn hợp về việc cuộc sống bây giờ của bạn sẽ khác như thế nào.
  2. Viết về một nét tính cách của bạn giải thích một việc bạn đã làm (hoặc không làm) tuần trước.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. B1-07 Câu điều kiện loại 3 (Third Conditional): If I had known…
    If you (tell) me, I would have helped you.
  2. B1-06 Câu điều kiện loại 2 (Second Conditional): If I had…, I would…
    If I (be) you, I'd take the job.
  3. B1-09 Cách dùng should have, could have, might have: lẽ ra đã… (Modal + have + V3)
    You (should tell) me about the problem earlier.
Đáp án

A. Hình thức

  1. hadn't spent
  2. wouldn't have broken
  3. would be / could be / might be
  4. were / was
  5. hadn't moved
  6. weren't / wasn't
  7. If I had bought the tickets, I would be at the concert now. / If I'd bought the tickets, I'd be at the concert now. / I would be at the concert now if I had bought the tickets.

B. Ý nghĩa

  1. would feel
  2. would have enjoyed
  3. might
  4. permanent
  5. mixed

C. Tìm lỗi sai

  1. If I had married him, I would be unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would have waited for us yesterday. / If he wasn't so impatient, he would have waited for us yesterday.
  3. If I had known, I would be there now. / If I'd known, I'd be there now.
  4. ✓ If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. Trong ngữ cảnh

  1. hadn't stayed
  2. wouldn't feel
  3. weren't / wasn't / hadn't been
  4. would have gone / could have gone / might have gone
  5. were / was
  6. would enjoy / might enjoy / could enjoy

E. Đến lượt bạn

  1. If I hadn't moved to Dublin, I wouldn't speak English this well.
  2. If I weren't so lazy, I would have gone to the gym on Saturday.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. had told
  2. were / was
  3. should have told
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play