SlowingoGramatika
B2 2 / 30

Mixed Conditionals: fjalitë kushtore të përziera në anglisht, të shpjeguara në shqip

Mixed Conditionals

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të lidhni një të kaluar të imagjinuar me të tashmen (If I had taken that job, I would be rich now) dhe një të tashme të imagjinuar me të kaluarën (If I weren't so shy, I would have spoken to her). Do të zgjidhni formën e duhur për secilën pjesë të çdo fjalie kushtore duke pyetur: kur është kushti dhe kur është rezultati?

Ideja kryesore

Jeta e vërtetë nuk e mban të kaluarën dhe të tashmen në kuti të ndara. Një vendim që morët dhjetë vjet më parë përcakton se ku jetoni sot. Një tipar i karakterit tuaj, që është gjithmonë i vërtetë, shpjegon atë që bëtë dje.

Fjalitë kushtore të përziera e lënë secilën pjesë të fjalisë me kohën e vet. Mendojeni fjalinë si dy ora: njëra mbi kushtin, tjetra mbi rezultatin. Secilën orë e vendosni veçmas.

  • Kushti në të kaluarën, rezultati tani: If I had studied medicine (e kaluar), I would be a doctor (tani).
  • Kushti gjithmonë i vërtetë ose i vërtetë tani, rezultati në të kaluarën: If I weren't so shy (gjithmonë), I would have spoken to her (në festën e mbrëmshme).

Në këtë mësim nuk ka forma të reja. Pjesët e fjalisë kushtore të tipit 2 i njihni nga B1-06, ato të tipit 3 nga B1-07. Thjesht merrni një pjesë nga secila – sa herë që dy orët tregojnë kohë të ndryshme.

Shqipja dhe anglishtja

Këtu shqipja ju ndihmon shumë, sepse i përzien pjesët njësoj si anglishtja: «Po të kisha studiuar mjekësi, tani do të isha mjek» = If I had studied medicine, I would be a doctor now. «Po të mos isha kaq i turpshëm, do të kisha folur me të» = If I weren't so shy, I would have spoken to her. Kushti me «po të kisha + pjesore» korrespondon me Past Perfect (më se e kryera), «po të isha / po të dija» me Past Simple (e kryera e thjeshtë); rezultati «do të isha» me would + forma bazë, «do të kisha qenë» me would have + past participle.

Problemet vijnë nga shqipja e folur. Së pari, me «nëse» shpesh themi «do të» edhe te kushti («Nëse do ta kisha marrë punën…»), dhe kështu del If I would have…. Në anglisht te pjesa me if nuk vihet kurrë would. Së dyti, në bisedë shpesh përdorim formën e së kaluarës edhe për një rezultat të tashëm («tani do të kisha qenë në klasën tënde») – në anglisht, kur rezultati është now, duhet would + forma bazë. Dhe «do të» është njëherësh will dhe would: në një rezultat të imagjinuar duhet gjithmonë would.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Po të kisha studiuar mjekësi, tani do të isha mjek.If I had studied medicine, I would be a doctor now.këtu është njësoj
Po të mos isha kaq i turpshëm, do të kisha folur me të.If I weren't so shy, I would have spoken to her.këtu është njësoj
Nëse do ta kisha marrë punën, tani do të isha i pasur.If I had taken the job, I would be rich now.«nëse do të» → pa would te if
Po të dinte të ngiste makinën, do të na kishte marrë.If she could drive, she would have picked us up.«po të dinte» → could
Tani do të kisha qenë në klasën tënde.I would be in your class now.rezultat i tashëm → would be

Shkurt: shqipja i përzien pjesët njësoj si anglishtja – kujdes vetëm që te if të mos vini would, dhe që rezultati me now të jetë would + forma bazë.

Forma

Tipi A: kusht i kaluar → rezultat i tashëm

Pjesa me if (e kaluar joreale)Fjalia kryesore (e tashme joreale)
if + past perfectwould / could / might + forma bazë
If I had taken that job,I would be living in Tokyo now.
If she hadn't missed the flight,she would be here.

Tipi B: kusht i tashëm ose i përhershëm → rezultat i kaluar

Pjesa me if (e tashme joreale / gjithmonë e vërtetë)Fjalia kryesore (e kaluar joreale)
if + past simple (were)would / could / might + have + past participle
If I weren't so shy,I would have spoken to her.
If he could read a map,he could have found the hotel.

Pjesa me if mund të vijë e dyta, pa presje: I would be a doctor now if I had studied medicine.

Të gjitha fjalitë kushtore: përmbledhje

TipiKushtiRezultatiShembull
zeropresent simplepresent simpleIf you heat ice, it melts.
i parëpresent simplewill + forma bazëIf it rains, we'll stay in.
i dytëpast simplewould + forma bazëIf I had time, I'd learn to sail.
i tretëpast perfectwould have + past participleIf I'd known, I'd have helped.
i përzier Apast perfectwould + forma bazëIf I'd saved, I'd be rich now.
i përzier Bpast simplewould have + past participleIf I were rich, I'd have bought it.

Tipi zero dhe i pari janë fjali kushtore reale (A2-27); të tjerat janë joreale (të imagjinuara, e kundërta e fakteve).

Përdorimi

1Kusht i kaluar → rezultat i tashëm

Një e kaluar ndryshe do të thoshte një tani ndryshe. Rezultati shpesh ka now, today, still ose një situatë të tashme.

If I had studied medicine, I would be a doctor now.
Po të kisha studiuar mjekësi, tani do të isha mjek.
kusht i kaluar, rezultat tani
If we hadn't sold our flat in 2015, we would be much richer today.
Po të mos e kishim shitur apartamentin në 2015, sot do të ishim shumë më të pasur.
If you'd gone to bed earlier, you wouldn't feel so tired.
Po të kishe fjetur më herët, nuk do të ndiheshe kaq i lodhur.
rezultati tani → wouldn't feel
If they hadn't met at that conference, they wouldn't be married.
Po të mos ishin njohur në atë konferencë, nuk do të ishin të martuar.
I could speak Italian fluently if I had kept up my lessons.
Do të flisja italisht rrjedhshëm, po të kisha vazhduar mësimet.
pjesa me if e dyta: pa presje

2Kusht i tashëm ose i përhershëm → rezultat i kaluar

Një situatë që është përgjithësisht e vërtetë – karakteri, aftësia, një fakt i përhershëm – shpjegon një rezultat të kaluar. Pjesa me if flet për gjithmonë ose tani, jo për një moment të kaluar.

If I weren't so shy, I would have spoken to her at the party.
Po të mos isha kaq i turpshëm, do të kisha folur me të në festë.
jam i turpshëm (gjithmonë)
If he were more organised, he wouldn't have missed the deadline.
Po të ishte më i organizuar, nuk do ta kishte humbur afatin.
If I didn't trust you, I wouldn't have lent you the money.
Po të mos të besoja, nuk do të t'i kisha dhënë paratë hua.
If she could drive, she would have picked us up from the station.
Po të dinte të ngiste makinën, do të na kishte marrë nga stacioni.
«po të dinte» → could
If I weren't allergic to cats, I would have adopted that kitten.
Po të mos kisha alergji ndaj maceve, do ta kisha adoptuar atë kotele.
«kam alergji» → be allergic

3Si zgjidhet pjesa e duhur – pyetni «kur?»

Për secilën pjesë pyetni: Kur është kushti? Kur është rezultati? Pastaj zgjidhni formën përkatëse. Rezultati i një kushti të kaluar mund të jetë edhe në të ardhmen.

If I had won the lottery last year, I wouldn't be working here now.
Po të kisha fituar lotarinë vitin e kaluar, tani nuk do të punoja këtu.
kusht i kaluar, rezultat i tashëm
If I had won the lottery last year, I would have bought a house.
Po të kisha fituar lotarinë vitin e kaluar, do të kisha blerë një shtëpi.
të dyja në të kaluarën: tipi 3
If I were taller, I would have become a basketball player.
Po të isha më i gjatë, do të isha bërë basketbollist.
kusht i përhershëm, rezultat i kaluar
If I were taller, I would play basketball.
Po të isha më i gjatë, do të luaja basketboll.
të dyja tani: tipi 2
If I hadn't broken my leg, I would be running the marathon on Sunday.
Po të mos e kisha thyer këmbën, të dielën do të vrapoja në maratonë.
kusht i kaluar, rezultat i ardhshëm

4Foljet modale dhe format continuous

Could dhe might e bëjnë rezultatin të mundshëm, jo të sigurt. Format continuous punojnë në të dyja pjesët: would be + -ing për një veprimtari të tashme, had been + -ing për një veprimtari në të kaluarën dhe were + -ing për një plan të tashëm ose të ardhshëm.

If she had accepted the offer, she might be living in Singapore now.
Po ta kishte pranuar ofertën, ndoshta tani do të jetonte në Singapor.
«ndoshta» → might
If I hadn't been looking at my phone, I wouldn't be in hospital now.
Po të mos kisha qenë duke parë telefonin, tani nuk do të isha në spital.
UK; US: in the hospital
If I weren't working tomorrow, I would have stayed at the party longer.
Po të mos punoja nesër, do të kisha ndenjur më gjatë në festë.
kushti: një plan për nesër
If we had left on time, we could be at the beach by now.
Po të ishim nisur në kohë, tani mund të ishim në plazh.

5Keqardhje, kritikë dhe shpjegim

Fjalitë kushtore të përziera janë shumë të shpeshta kur na vjen keq për një vendim të kaluar që ende na prek, ose kur kritikojmë apo shpjegojmë një rezultat të kaluar me karakterin e dikujt.

If I'd listened to my teacher, I wouldn't be in this mess now.
Po ta kisha dëgjuar mësuesin, tani nuk do të isha në këtë rrëmujë.
keqardhje
If you weren't so stubborn, you would have apologised days ago.
Po të mos ishe kaq kokëfortë, do të kishe kërkuar falje para disa ditësh.
kritikë për karakterin
If he didn't love her, he wouldn't have moved across the world for her.
Po të mos e donte, nuk do të ishte shpërngulur në anën tjetër të botës për të.
If we had booked earlier, we would be on a beach right now.
Po të kishim rezervuar më herët, tani do të ishim në një plazh.

Gabime të shpeshta

❌If I didn't miss the bus this morning, I would be at work now.
✅If I hadn't missed the bus this morning, I would be at work now.
Një kusht joreal për një moment të kaluar kërkon past perfect.
❌If I would have taken the job, I would be rich now.
✅If I had taken the job, I would be rich now.
Te pjesa me if nuk vihet would.
❌If I had studied medicine, I would have been a doctor now.
✅If I had studied medicine, I would be a doctor now.
now = rezultat i tashëm → would + forma bazë.
❌If she had been born in Canada, she will have a Canadian passport.
✅If she had been born in Canada, she would have a Canadian passport.
Rezultat joreal → would, jo will.
❌If he weren't so lazy, he would pass the exam last week.
✅If he weren't so lazy, he would have passed the exam last week.
Rezultat i kaluar → would have + past participle.
❌If I had known about the party last night, I would go.
✅If I had known about the party last night, I would have gone.
Festa ishte mbrëmë, pra edhe rezultati është i kaluar: tipi 3.
⚠️If I was more patient, I would have waited for you.
✅If I were more patient, I would have waited for you.
Gramatikisht është e saktë: was është i zakonshëm në të folurit jozyrtar, por were është standard në shkrim. Shih B1-06.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Nëse do të kishe…» → if … would have. Në shqipen e folur dëgjojmë shpesh «A do të ishe më i lumtur tani, nëse do të kishe mbetur në Tiranë?». «Do të» te kushti kthehet në would. Në anglisht pjesa me if nuk merr kurrë would: kushti i kaluar është had + past participle.

❌Would you be happier now if you would have stayed in Tirana?
✅Would you be happier now if you had stayed in Tirana?
te if: had + V3, pa would

2. «Do ta kishte ngarë akoma» → would have been driving … now. «Po të mos e kishte shitur Arditi makinën e vjetër, tani do ta kishte ngarë akoma.» Në bisedë shqipja e përdor shpesh formën e së kaluarës edhe kur rezultati është i tashëm. Në anglisht fjala now e vendos: rezultati i tashëm është would + forma bazë.

❌If Ardit hadn't sold his old car, he would still have been driving it now.
✅If Ardit hadn't sold his old car, he would still be driving it now.
rezultat tani → would be + -ing

3. «Do të» = will. «Po ta kishe dëgjuar mjekun, tani nuk do të kishe dhimbje shpine.» Meqë «do të» është edhe will, në rezultat del lehtë won't. Por një rezultat i imagjinuar kërkon gjithmonë would.

❌If you had listened to the doctor, you won't have backache now.
✅If you had listened to the doctor, you wouldn't have backache now.
rezultat joreal → would

4. «Do të të çoja» → would + forma bazë për të kaluarën. «Pse nuk më more në telefon? Do të të çoja unë në aeroport mbrëmë!» Në shqipen e folur forma «do të të çoja» mbulon shpesh edhe të kaluarën. Në anglisht një rezultat i imagjinuar në të kaluarën (last night) kërkon would have + past participle.

❌Why didn't you call me? I would drive you to the airport last night!
✅Why didn't you call me? I would have driven you to the airport last night!
rezultat i kaluar → would have + V3

Mos i ngatërroni

Tipi 3 apo i përzier (e kaluar → e tashme) – Kushti është i njëjtë; ndryshon vetëm koha e rezultatit.

If I'd caught the flight, I would have arrived yesterday.
Po ta kisha kapur avionin, do të kisha mbërritur dje.
rezultat i kaluar: tipi 3
If I'd caught the flight, I would be in Rome now.
Po ta kisha kapur avionin, tani do të isha në Romë.
rezultat i tashëm: i përzier

Tipi 2 apo i përzier (e tashme → e kaluar) – Kushti është i njëjtë; rezultati kalon në të kaluarën.

If I weren't afraid of heights, I would go climbing with you.
Po të mos kisha frikë nga lartësitë, do të vija me ty për ngjitje.
rezultat i tashëm / i ardhshëm: tipi 2
If I weren't afraid of heights, I would have gone climbing with you last weekend.
Po të mos kisha frikë nga lartësitë, do të kisha ardhur me ty për ngjitje fundjavën e kaluar.
rezultat i kaluar: i përzier

Fjalia kushtore e përzier apo wish – Të dyja mund të shprehin keqardhje, por wish nuk ka pjesë rezultati. Shih B2-04.

Për modelet zyrtare si Had I known… dhe If it weren't for… shih C1-03; për kushtet pa if (Without your help…) shih C1-04.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • 'd ka dy kuptime: te pjesa me if, If I'd = If I had (pas tij vjen past participle); te rezultati, I'd be = I would be (pas tij vjen forma bazë).
  • would have në të folur është i dobët: /ˈwʊdəv/; wouldn't have → /ˈwʊdntəv/. /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe, prandaj kjo formë e dobët ju vjen lehtë. Por në shkrim would have, kurrë would of.
  • /w/ te would nuk është «v»: rrumbullakosni buzët pa prekur dhëmbët. l te would nuk shqiptohet – mos e lexoni ashtu siç shkruhet.
  • Theksoni fjalët e kohës që përzierja të dëgjohet qartë: If I'd taken the job, I'd be in Tokyo now.
  • Kur pjesa me if vjen e para, vihet presje; kur rezultati vjen i pari, nuk vihet presje.

Rregulli i artë

Vendosini dy orët veçmas: kusht i kaluar → had done; kusht i tashëm ose i përhershëm → did / were; rezultat i tashëm → would do; rezultat i kaluar → would have done. Te pjesa me if nuk ka would – edhe kur në shqip themi «nëse do të…».

Ushtrime

A. Forma

Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

  1. If I (not spend) all my money last weekend, I could come out with you tonight.
  2. If he were more careful, he (not break) the vase yesterday.
  3. If we had left earlier, we (be) there by now.
  4. If I (be) better at maths, I would have studied engineering.
  5. If she (not move) to Berlin, she wouldn't speak German so well.
  6. If they (not be) so rich, they wouldn't have bought a yacht.
  7. Bashkojini me një fjali kushtore të përzier: I didn't buy the tickets. I'm not at the concert now.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen që i përshtatet kuptimit.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: If she had taken the medicine, she … better now.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: If I knew more about history, I … the museum tour last week.
  3. Zgjidhni rezultatin më të pasigurt: If I'd trained harder, I … be in the team now.
  4. A është kushti i kaluar apo i përhershëm? Shkruani past ose permanent: "If he weren't so impatient, he would have waited."
  5. Tipi 2, 3 apo i përzier? Shkruani second, third ose mixed: "If I'd caught the flight, I would be in Rome now."

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. If I had married him, I would have been unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would wait for us yesterday.
  3. If I would have known, I would be there now.
  4. If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

Two friends talking
Jo: You look tired.
Kim: I am. If I 17 (not / stay) up so late, I 18 (not / feel) like this now.
Jo: Why did you stay up?
Kim: My brother called. If he 19 (not / be) so talkative, I 20 (go) to bed at ten!
Jo: And if you 21 (be) a morning person, you 22 (enjoy) this early class.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Mendoni për një vendim të kaluar që ua ndryshoi jetën. Shkruani një fjali kushtore të përzier për mënyrën si do të ishte ndryshe jeta juaj tani.
  2. Shkruani për një tipar të karakterit tuaj që shpjegon diçka që bëtë (ose nuk e bëtë) javën e kaluar.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. B1-07 Third Conditional në anglisht: «po ta kisha ditur…» i shpjeguar në shqip
    If you (tell) me, I would have helped you.
  2. B1-06 Second Conditional në anglisht: «po të kisha…, do të…» i shpjeguar në shqip
    If I (be) you, I'd take the job.
  3. B1-09 Should have, could have, might have në anglisht: «duhej ta kisha bërë» dhe «mund të më kishe thënë»
    You (should tell) me about the problem earlier.
Përgjigjet

A. Forma

  1. hadn't spent
  2. wouldn't have broken
  3. would be / could be / might be
  4. were / was
  5. hadn't moved
  6. weren't / wasn't
  7. If I had bought the tickets, I would be at the concert now. / If I'd bought the tickets, I'd be at the concert now. / I would be at the concert now if I had bought the tickets.

B. Kuptimi

  1. would feel
  2. would have enjoyed
  3. might
  4. permanent
  5. mixed

C. Gjeni gabimin

  1. If I had married him, I would be unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would have waited for us yesterday. / If he wasn't so impatient, he would have waited for us yesterday.
  3. If I had known, I would be there now. / If I'd known, I'd be there now.
  4. ✓ If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. Në kontekst

  1. hadn't stayed
  2. wouldn't feel
  3. weren't / wasn't / hadn't been
  4. would have gone / could have gone / might have gone
  5. were / was
  6. would enjoy / might enjoy / could enjoy

E. Radha juaj

  1. If I hadn't moved to Dublin, I wouldn't speak English this well.
  2. If I weren't so lazy, I would have gone to the gym on Saturday.

F. Përsëritje e përzier

  1. had told
  2. were / was
  3. should have told
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play