SlowingoGrammatica
B2 2 / 30

Mixed conditionals: gemengde if-zinnen (voorwaardelijke zinnen) in het Engels

Mixed Conditionals

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je een denkbeeldig verleden verbinden met het heden (If I had taken that job, I would be rich now) en een denkbeeldig heden met het verleden (If I weren't so shy, I would have spoken to her). Voor elk deel van elke voorwaardelijke zin kies je de juiste vorm met de vraag: wanneer is de voorwaarde, en wanneer is het gevolg?

Het idee

In het echte leven zitten verleden en heden niet in aparte vakjes. Een beslissing van tien jaar geleden bepaalt waar je nu woont. En een karaktertrek die altijd waar is, verklaart wat je gisteren deed.

Met mixed conditionals (gemengde voorwaardelijke zinnen) houdt elk deel van de zin zijn eigen tijd. Zie de zin als twee klokken: één boven de voorwaarde, één boven het gevolg. Elke klok zet je apart.

  • Voorwaarde in het verleden, gevolg nu: If I had studied medicine (verleden), I would be a doctor (nu).
  • Voorwaarde altijd of nu waar, gevolg in het verleden: If I weren't so shy (altijd), I would have spoken to her (op het feest gisteravond).

Er komen in deze les geen nieuwe vormen. De onderdelen van de voorwaardelijke zin type 2 (second conditional) ken je al (B1-06), en die van type 3 (third conditional) ook (B1-07). Je neemt gewoon van elk één helft – telkens als de twee klokken een andere tijd aanwijzen.

Nederlands en Engels vergeleken

Het idee is in het Nederlands precies hetzelfde: ‘Als ik geneeskunde had gestudeerd, was ik nu arts.’ Ook in het Nederlands mag elk deel zijn eigen tijd hebben. Het verschil zit in de vormen. In het Nederlandse gevolg kun je zou gebruiken, maar ook gewoon was of had: ‘…was ik nu arts’, ‘…had ik met haar gepraat’. In het Engels staat in het gevolg altijd would (of could / might). En in het if-deel staat in het Engels nooit would, ook al mag ‘als ik … zou hebben’ in het Nederlands wel.

NederlandsEngelsLet op
Als ik geneeskunde had gestudeerd, was ik nu arts.If I had studied medicine, I would be a doctor now.Nederlands was in het gevolg → would be
…, zou ik nu arts zijn.…, I would be a doctor now.hier gelijk
Als ik niet zo verlegen was, had ik met haar gepraat.If I weren't so shy, I would have spoken to her.Nederlands had in het gevolg → would have
Als je eerder was gaan slapen, was je nu niet zo moe.If you'd gone to bed earlier, you wouldn't feel so tired.Nederlands zijn, Engels altijd had
Als ik het zou hebben geweten, …If I had known, …na if nooit would have
Als ze het aanbod had aangenomen, woonde ze nu misschien in Singapore.If she had accepted the offer, she might be living in Singapore now.misschien → might

Vorm

Type A: voorwaarde in het verleden → gevolg nu

If-deel (denkbeeldig verleden)Hoofdzin (denkbeeldig heden)
if + Past Perfectwould / could / might + basisvorm
If I had taken that job,I would be living in Tokyo now.
If she hadn't missed the flight,she would be here.

Type B: voorwaarde nu of altijd → gevolg in het verleden

If-deel (denkbeeldig heden / altijd waar)Hoofdzin (denkbeeldig verleden)
if + Past Simple (were)would / could / might + have + voltooid deelwoord
If I weren't so shy,I would have spoken to her.
If he could read a map,he could have found the hotel.

Het if-deel kan ook achteraan staan, zonder komma: I would be a doctor now if I had studied medicine.

Alle voorwaardelijke zinnen: overzicht

TypeVoorwaardeGevolgVoorbeeld
zero (type 0)Present SimplePresent SimpleIf you heat ice, it melts.
first (type 1)Present Simplewill + basisvormIf it rains, we'll stay in.
second (type 2)Past Simplewould + basisvormIf I had time, I'd learn to sail.
third (type 3)Past Perfectwould have + voltooid deelwoordIf I'd known, I'd have helped.
mixed APast Perfectwould + basisvormIf I'd saved, I'd be rich now.
mixed BPast Simplewould have + voltooid deelwoordIf I were rich, I'd have bought it.

Zero en first zijn echte voorwaarden (A2-27); de andere zijn denkbeeldig (het tegendeel van de feiten).

Gebruik

1Voorwaarde in het verleden → gevolg nu

Een ander verleden zou een ander nu betekenen. In het gevolg staat vaak now, today, still of een situatie in het heden.

If I had studied medicine, I would be a doctor now.
Als ik geneeskunde had gestudeerd, was ik nu arts.
Nederlands was, Engels would be
If we hadn't sold our flat in 2015, we would be much richer today.
Als we ons appartement in 2015 niet hadden verkocht, waren we nu veel rijker.
flat (UK) = apartment (US)
If you'd gone to bed earlier, you wouldn't feel so tired.
Als je eerder naar bed was gegaan, was je nu niet zo moe.
Nederlands was gegaan, Engels had gone
If they hadn't met at that conference, they wouldn't be married.
Als ze elkaar niet op dat congres hadden ontmoet, waren ze nu niet getrouwd.
I could speak Italian fluently if I had kept up my lessons.
Ik zou vloeiend Italiaans kunnen spreken als ik met mijn lessen was doorgegaan.
if-deel achteraan: geen komma

2Voorwaarde nu of altijd → gevolg in het verleden

Een situatie die in het algemeen waar is – karakter, een vaardigheid, een vast feit – verklaart een gevolg in het verleden. Het if-deel gaat over altijd of nu, niet over één moment in het verleden.

If I weren't so shy, I would have spoken to her at the party.
Als ik niet zo verlegen was, had ik op het feest met haar gepraat.
Nederlands had gepraat, Engels would have spoken
If he were more organised, he wouldn't have missed the deadline.
Als hij beter georganiseerd was, had hij de deadline niet gemist.
If I didn't trust you, I wouldn't have lent you the money.
Als ik je niet vertrouwde, had ik je het geld niet geleend.
If she could drive, she would have picked us up from the station.
Als ze kon autorijden, had ze ons van het station opgehaald.
If I weren't allergic to cats, I would have adopted that kitten.
Als ik niet allergisch was voor katten, had ik dat katje in huis genomen.

3De juiste helft kiezen – vraag ‘wanneer?’

Vraag voor elk deel: Wanneer is de voorwaarde? Wanneer is het gevolg? Kies dan de passende vorm. Het gevolg van een voorwaarde in het verleden kan zelfs in de toekomst liggen.

If I had won the lottery last year, I wouldn't be working here now.
Als ik vorig jaar de loterij had gewonnen, werkte ik hier nu niet.
voorwaarde verleden, gevolg nu
If I had won the lottery last year, I would have bought a house.
Als ik vorig jaar de loterij had gewonnen, had ik een huis gekocht.
allebei verleden: type 3
If I were taller, I would have become a basketball player.
Als ik langer was, was ik basketballer geworden.
blijvende voorwaarde, gevolg verleden
If I were taller, I would play basketball.
Als ik langer was, zou ik basketballen.
allebei heden: type 2
If I hadn't broken my leg, I would be running the marathon on Sunday.
Als ik mijn been niet had gebroken, liep ik zondag de marathon.
voorwaarde verleden, gevolg toekomst

4Modale werkwoorden en continuous-vormen

Could en might maken het gevolg mogelijk in plaats van zeker. Continuous-vormen werken in beide delen: would be + -ing voor een activiteit nu, had been + -ing voor een activiteit in het verleden, en were + -ing voor een afspraak nu of in de toekomst.

If she had accepted the offer, she might be living in Singapore now.
Als ze het aanbod had aangenomen, woonde ze nu misschien in Singapore.
misschien → might
If I hadn't been looking at my phone, I wouldn't be in hospital now.
Als ik niet op mijn telefoon had zitten kijken, lag ik nu niet in het ziekenhuis.
UK; US: in the hospital
If I weren't working tomorrow, I would have stayed at the party longer.
Als ik morgen niet hoefde te werken, was ik langer op het feest gebleven.
voorwaarde: een afspraak voor morgen
If we had left on time, we could be at the beach by now.
Als we op tijd waren vertrokken, konden we nu al op het strand zijn.
could + basisvorm: gevolg nu

5Spijt, kritiek en uitleg

Mixed conditionals komen veel voor als je spijt hebt van een beslissing die je nu nog merkt, of als je een resultaat in het verleden bekritiseert of verklaart vanuit iemands karakter.

If I'd listened to my teacher, I wouldn't be in this mess now.
Als ik naar mijn docent had geluisterd, zat ik nu niet in deze puinhoop.
If you weren't so stubborn, you would have apologised days ago.
Als je niet zo koppig was, had je al dagen geleden sorry gezegd.
If he didn't love her, he wouldn't have moved across the world for her.
Als hij niet van haar hield, was hij niet voor haar naar de andere kant van de wereld verhuisd.
If we had booked earlier, we would be on a beach right now.
Als we eerder hadden geboekt, lagen we nu op een strand.

Veelgemaakte fouten

❌If I didn't miss the bus this morning, I would be at work now.
✅If I hadn't missed the bus this morning, I would be at work now.
Een denkbeeldige voorwaarde over één moment in het verleden vraagt om de Past Perfect.
❌If I would have taken the job, I would be rich now.
✅If I had taken the job, I would be rich now.
Geen would in het if-deel.
❌If I had studied medicine, I would have been a doctor now.
✅If I had studied medicine, I would be a doctor now.
now = gevolg in het heden → would + basisvorm.
❌If she had been born in Canada, she will have a Canadian passport.
✅If she had been born in Canada, she would have a Canadian passport.
Denkbeeldig gevolg → would, niet will.
❌If he weren't so lazy, he would pass the exam last week.
✅If he weren't so lazy, he would have passed the exam last week.
Gevolg in het verleden → would have + voltooid deelwoord.
❌If I had known about the party last night, I would go.
✅If I had known about the party last night, I would have gone.
Het feest was gisteravond, dus ook het gevolg ligt in het verleden: type 3.
⚠️If I was more patient, I would have waited for you.
✅If I were more patient, I would have waited for you.
Was is gewoon in informele spreektaal; were is de standaard in geschreven taal. Zie B1-06.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. ‘Dan was ik nu…’ → I was … now. In het Nederlands staat in het gevolg vaak gewoon de verleden tijd: ‘Als we niet verhuisd waren, woonde ik nu nog in Groningen.’ Letterlijk vertaald klopt dat in het Engels niet. Een denkbeeldig gevolg nu is would + basisvorm.

❌If we hadn't moved, I lived in Groningen now.
✅If we hadn't moved, I would live in Groningen now. of If we hadn't moved, I would still be living in Groningen now.

2. ‘Dan had ik…’ → I had… in het gevolg. ‘Als mijn broer niet zo koppig was, had hij allang sorry gezegd.’ De Nederlandse had in het gevolg is in het Engels would have + voltooid deelwoord.

❌If my brother weren't so stubborn, he had said sorry long ago.
✅If my brother weren't so stubborn, he would have said sorry long ago.

3. ‘Als ik … zou hebben’ → If I would have. Ook in een gemengde zin staat na if nooit would. Voor een denkbeeldig verleden gebruik je de Past Perfect, ook als het gevolg in het heden ligt.

❌If I would have chosen a different course, I would have a better job now.
✅If I had chosen a different course, I would have a better job now.

4. Een zijn-werkwoord in het if-deel → was. ‘Als je eerder was vertrokken’, ‘als hij niet was gevallen’: het Nederlands gebruikt zijn. In het Engels is de Past Perfect altijd had + voltooid deelwoord.

❌If he wasn't fallen off his bike, he would be playing in the final today.
✅If he hadn't fallen off his bike, he would be playing in the final today.

Niet verwarren

Type 3 of mixed (verleden → nu) – De voorwaarde is dezelfde; alleen de tijd van het gevolg verandert.

If I'd caught the flight, I would have arrived yesterday.
Als ik de vlucht had gehaald, was ik gisteren aangekomen.
gevolg verleden: type 3
If I'd caught the flight, I would be in Rome now.
Als ik de vlucht had gehaald, was ik nu in Rome.
gevolg nu: mixed

Type 2 of mixed (nu → verleden) – De voorwaarde is dezelfde; het gevolg verschuift naar het verleden.

If I weren't afraid of heights, I would go climbing with you.
Als ik geen hoogtevrees had, ging ik met je klimmen.
gevolg nu / toekomst: type 2
If I weren't afraid of heights, I would have gone climbing with you last weekend.
Als ik geen hoogtevrees had, was ik vorig weekend met je gaan klimmen.
gevolg verleden: mixed

Mixed conditional of wish – Met allebei kun je spijt uitdrukken, maar wish heeft geen gevolg-deel. Zie B2-04.

Voor formele patronen als Had I known… en If it weren't for… zie C1-03; voor voorwaarden zonder if (Without your help…) zie C1-04.

Spelling en uitspraak

  • 'd heeft twee betekenissen: in het if-deel is If I'd = If I had (gevolgd door een voltooid deelwoord); in het gevolg is I'd be = I would be (gevolgd door een basisvorm).
  • would have is zwak in spreektaal: /ˈwʊdəv/, met een korte doffe klinker in plaats van have; wouldn't have → /ˈwʊdntəv/. Schrijf would have, nooit would of.
  • De w in would, were, weren't is geen Nederlandse w: rond je lippen en duw ze naar voren, zonder dat je tanden je onderlip raken. De l in would spreek je niet uit, en de /d/ aan het eind blijft stemhebbend.
  • Leg de klemtoon op de tijdwoorden, zodat de mix duidelijk is: If I'd taken the job, I'd be in Tokyo now.
  • Zet een komma als het if-deel eerst komt; geen komma als het gevolg eerst komt.

Gouden regel

Zet de twee klokken apart: voorwaarde in het verleden → had done; voorwaarde nu of altijd → did / were; gevolg nu → would do; gevolg in het verleden → would have done. Waar het Nederlands in het gevolg was of had zegt, zegt het Engels would; en na if staat nooit would.

Oefeningen

A. Vorm

Vul de juiste vorm in of maak één zin.

  1. If I (not spend) all my money last weekend, I could come out with you tonight.
  2. If he were more careful, he (not break) the vase yesterday.
  3. If we had left earlier, we (be) there by now.
  4. If I (be) better at maths, I would have studied engineering.
  5. If she (not move) to Berlin, she wouldn't speak German so well.
  6. If they (not be) so rich, they wouldn't have bought a yacht.
  7. Maak één zin met een mixed conditional: I didn't buy the tickets. I'm not at the concert now.

B. Betekenis

Kies het juiste antwoord of beantwoord de vraag.

  1. Kies het juiste antwoord: If she had taken the medicine, she … better now.
  2. Kies het juiste antwoord: If I knew more about history, I … the museum tour last week.
  3. Kies het minder zekere gevolg: If I'd trained harder, I … be in the team now.
  4. Is de voorwaarde verleden (past) of blijvend (permanent)? "If he weren't so impatient, he would have waited."
  5. Type 2 (second), type 3 (third) of mixed? "If I'd caught the flight, I would be in Rome now."

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. If I had married him, I would have been unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would wait for us yesterday.
  3. If I would have known, I would be there now.
  4. If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. In context

Vul de juiste vorm van het werkwoord tussen haakjes in.

Two friends talking
Jo: You look tired.
Kim: I am. If I 17 (not / stay) up so late, I 18 (not / feel) like this now.
Jo: Why did you stay up?
Kim: My brother called. If he 19 (not / be) so talkative, I 20 (go) to bed at ten!
Jo: And if you 21 (be) a morning person, you 22 (enjoy) this early class.

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels.

  1. Denk aan een beslissing uit het verleden die je leven heeft veranderd. Schrijf een mixed conditional over hoe je leven er nu anders uit zou zien.
  2. Schrijf over een karaktertrek van jezelf die verklaart wat je vorige week wel of niet hebt gedaan.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. B1-07 Third conditional: If I had known… eenvoudig uitgelegd
    If you (tell) me, I would have helped you.
  2. B1-06 Second conditional: If I had…, I would… eenvoudig uitgelegd
    If I (be) you, I'd take the job.
  3. B1-09 Should have, could have, would have: ‘had moeten’ en ‘had kunnen’ in het Engels
    You (should tell) me about the problem earlier.
Antwoorden

A. Vorm

  1. hadn't spent
  2. wouldn't have broken
  3. would be / could be / might be
  4. were / was
  5. hadn't moved
  6. weren't / wasn't
  7. If I had bought the tickets, I would be at the concert now. / If I'd bought the tickets, I'd be at the concert now. / I would be at the concert now if I had bought the tickets.

B. Betekenis

  1. would feel
  2. would have enjoyed
  3. might
  4. permanent
  5. mixed

C. Vind de fout

  1. If I had married him, I would be unhappy now.
  2. If he weren't so impatient, he would have waited for us yesterday. / If he wasn't so impatient, he would have waited for us yesterday.
  3. If I had known, I would be there now. / If I'd known, I'd be there now.
  4. ✓ If I hadn't lost my keys, I wouldn't be waiting outside now.

D. In context

  1. hadn't stayed
  2. wouldn't feel
  3. weren't / wasn't / hadn't been
  4. would have gone / could have gone / might have gone
  5. were / was
  6. would enjoy / might enjoy / could enjoy

E. Jouw beurt

  1. If I hadn't moved to Dublin, I wouldn't speak English this well.
  2. If I weren't so lazy, I would have gone to the gym on Saturday.

F. Gemengde herhaling

  1. had told
  2. were / was
  3. should have told
Android-appLeer onderweg Google Play