Cấu trúc want sb to do, make sb do, let sb do (Verb + Object + Infinitive)
Want Him To, Make Him Do, Let Him Do
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói điều bạn muốn, nhờ, bảo hay thuyết phục một người khác làm (I want you to stay), và nói rằng ai đó bắt (make), cho phép (let, allow, permit) hoặc giúp (help) người khác làm gì — trong câu chủ động và câu bị động.
Ý chính
Trong B1-17, một người làm cả hai hành động: I want to stay. Bây giờ, có người thứ hai bước vào câu: I want you to stay. Người đó — tân ngữ (object) — đứng giữa hai động từ.
Hãy hình dung một cánh cổng giữa một người và một hành động. Want, ask, tell, persuade chỉ cho người đó hướng về phía cổng. Make đẩy họ qua cổng, dù họ có thích hay không. Let và allow mở cổng — họ có thể đi qua nếu muốn. Help đi qua cổng cùng với họ.
Ngữ pháp thì ngắn nhưng nhiều bẫy. Phần lớn động từ trong bài này đi với tân ngữ + to: She asked me to wait. Trong số này, chỉ có make và let luôn đi với tân ngữ + động từ nguyên mẫu không to (help đi được cả hai cách): She made me wait. She let me go. Và ở câu bị động, make bỗng cần to (I was made to wait), còn let được thay bằng be allowed to.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt cũng đặt người ở giữa hai động từ, giống tiếng Anh: Tôi muốn bạn ở lại. Mẹ bắt tôi xin lỗi. Sếp cho tôi về sớm. Nhưng tiếng Việt không có từ nối nào trước động từ thứ hai, nên người Việt rất hay quên to sau want, ask, tell, allow. Ngược lại, với make và let, tiếng Anh cũng không có to — giống tiếng Việt. Ở câu bị động, tiếng Việt có được (được phép, được cho về) và bị (bị bắt làm), nhưng tiếng Anh không dịch được / bị: dùng be allowed to và be made to.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tôi muốn bạn gặp bố mẹ tôi. | I want you to meet my parents. | want + người + to |
| Cô giáo khuyến khích chúng tôi đặt câu hỏi. | The teacher encouraged us to ask questions. | encourage + người + to |
| Mẹ bắt tôi xin lỗi em gái. | My mum made me apologise to my sister. | make + người + động từ (không to) |
| Câu chuyện đó lúc nào cũng làm tôi cười. | That joke always makes me laugh. | làm = make (gây ra), không to |
| Sếp cho tôi về sớm hôm thứ Sáu. | My boss let me leave early on Friday. | let + người + động từ (không to) |
| Tôi bị bắt đợi một tiếng. | I was made to wait for an hour. | bị động của make: cần to |
| Chúng tôi có được chụp ảnh trong bảo tàng không? | Are we allowed to take photos in the museum? | bị động của let → be allowed to |
Cấu trúc
Động từ + tân ngữ + to-infinitive
| Động từ | Ví dụ |
|---|---|
| want, would like, expect | I want you to stay. |
| ask, tell, remind, warn | She reminded me to call him. |
| advise, encourage, persuade, invite | They persuaded her to apply. |
| allow, permit, force | The rules allow guests to stay until noon. |
| phủ định: tân ngữ + not to | He told us not to wait. |
Động từ + tân ngữ + động từ nguyên mẫu (không có to)
| Động từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| make | bắt / làm cho | The coach made us run. |
| let | cho phép (thân mật) | My boss let me leave early. |
| help | giúp — to không bắt buộc | Can you help me (to) carry this? |
Let là động từ bất quy tắc: let – let – let.
Chủ động → bị động
| Chủ động | Bị động |
|---|---|
| They made us wait. | We were made to wait. |
| They allowed us to leave early. | We were allowed to leave early. |
| They let us leave early. | We were allowed to leave early. (không phải were let) |
| They don't permit visitors to take photos. | Visitors are not permitted to take photos. |
| My boss told me to wait. | I was told to wait. |
Be allowed to ở các thì khác nhau
| Thì | Ví dụ |
|---|---|
| Hiện tại | Are we allowed to park here? |
| Quá khứ | I wasn't allowed to watch TV on school nights. |
| Tương lai | You'll be allowed to leave after the test. |
| Hiện tại hoàn thành | Students have never been allowed to use phones in class. |
Cách dùng
1Muốn và mong đợi: want / would like / expect + tân ngữ + to
Dùng khi bạn muốn hoặc mong người khác làm gì. Không bao giờ dùng mệnh đề that sau want.
2Nói để người khác làm: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade
Những động từ này mô tả điều chúng ta nói để khiến ai đó hành động. Chúng cũng là những động từ chính để tường thuật lời nhờ và mệnh lệnh B1-13. Với phủ định, đặt not trước to.
3Cho phép và ép buộc: allow, permit, force + tân ngữ + to
Allow trung tính; permit trang trọng (quy định, biển báo, văn bản); force rất mạnh — không có lựa chọn nào khác. Cả ba đều đi với tân ngữ + to.
4Make + tân ngữ + động từ nguyên mẫu (bắt, làm cho)
Make nghĩa là ai đó bắt người khác làm gì, hoặc một điều gì đó gây ra một phản ứng. Không có to. Tiếng Việt thường nói "bắt" (ép buộc) hoặc "làm" (gây ra).
5Let + tân ngữ + động từ nguyên mẫu (cho phép)
Let là cho phép. Từ này thân mật và rất hay dùng khi nói. Let me… cũng là cách thân thiện để đề nghị giúp. Tiếng Việt thường nói "cho" hoặc "để".
6Câu bị động: be made to, be allowed to
Ở câu bị động, make cần to: be made to do. Let không có dạng bị động trong mẫu này, nên dùng be allowed to. Chỉ có vài cụm cố định dùng let ở bị động: be let go (= bị cho nghỉ việc), be let in, be let off (= không bị phạt). Lưu ý: tiếng Việt chọn bị (điều không vui) hay được (điều tốt), còn tiếng Anh dùng be + quá khứ phân từ cho cả hai.
7Help + tân ngữ + (to) + động từ nguyên mẫu
Sau help, cả động từ nguyên mẫu và to + động từ nguyên mẫu đều đúng. Dạng không có to phổ biến hơn, nhất là trong tiếng Anh Mỹ. Cũng có thể bỏ tân ngữ.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Quên to sau want, ask, tell, allow. Tiếng Việt nói Sếp muốn tôi làm xong hôm nay, Bố mẹ không cho tôi nuôi chó — động từ thứ hai đứng ngay sau người, không có gì ở giữa. Với make và let thì đúng là như vậy, nhưng với want, ask, tell, allow, expect, remind… tiếng Anh cần to.
2. "bắt … phải" thành made me to / made me must. Tiếng Việt thường nói Cô giáo bắt tôi phải viết lại bài. Chữ "phải" làm nhiều bạn thêm to hoặc must sau made me. Sau make + người, chỉ dùng động từ nguyên mẫu.
3. Câu hỏi "Có được … không?" không có chủ ngữ. Tiếng Việt hỏi Ở đây có được hút thuốc không? mà không cần nói ai hút. Tiếng Anh cần chủ ngữ: một người (Are we / Am I allowed to…?) hoặc chính hoạt động đó (Is smoking allowed…?).
4. "được" thành was let. Hôm qua chúng tôi được cho về sớm — "được cho" rất dễ dịch thành were let. Nhưng let không có dạng bị động trong mẫu này: dùng be allowed to. (Riêng be let go lại là "bị cho nghỉ việc" — nghĩa hoàn toàn khác!)
Đừng nhầm lẫn
make và let — Hai ý ngược nhau về quyền kiểm soát: make = không có lựa chọn ("bắt"); let = được tự do lựa chọn ("cho").
Let's và Let us — Let's là lời rủ, bao gồm cả người nghe A1-18. Let us (dạng đầy đủ, thường có please) là xin phép ai đó.
allow + tân ngữ + to và allow + -ing — Khi có người, dùng tân ngữ + to. Khi không nhắc đến người, allow, permit và advise đi với -ing.
make someone do và get someone to do — Make là ép buộc; get someone to do là thuyết phục hoặc sắp xếp để ai làm gì, và cần to. Xem B2-11.
Chính tả và phát âm
- allowed /əˈlaʊd/ đọc giống hệt aloud (= thành tiếng) — "uh-LOWD". Chỉ allowed mới có nghĩa "được phép". Âm /d/ cuối: chạm đầu lưỡi vào lợi sau răng trên, có rung. Đừng bỏ âm này, nếu không allowed nghe thành allow.
- let không có dạng -ed: Yesterday my boss let me… (không phải letted).
- Trong made to và allowed to, to đọc yếu: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/ — "made tuh", "uh-lowd tuh". Hai âm /d/ và /t/ đứng sát nhau: lưỡi giữ nguyên ở lợi, chỉ bật một lần.
- Let me khi nói nhanh thường là /ˈlemi/ — "lemmy".
- make /meɪk/ và made /meɪd/: nguyên âm đôi /eɪ/ trượt từ "e" sang "i". Âm /k/ và /d/ ở cuối phải nghe được, vì đó là chỗ phân biệt hai từ.
- permit động từ nhấn âm tiết thứ hai (/pəˈmɪt/, "per-MIT"); danh từ (a parking permit) nhấn âm tiết đầu (/ˈpɜːmɪt/ (Anh), /ˈpɝːmɪt/ (Mỹ), "PUR-mit").
Quy tắc vàng
Phần lớn động từ trong bài này đi với người + to + động từ (want, ask, tell, allow). Riêng make và let đi với người + động từ, không có to; help đi được cả hai cách. Ở câu bị động, nói be made to và be allowed to, không nói be let to.
Luyện tập
A. Hình thức
Chia động từ trong ngoặc. Có cần to không?
-
The film made me (cry).
-
My manager let me (take) a day off.
-
Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
-
She reminded me (lock) the door.
-
They were made (wait) outside.
-
Can you help me (carry) these boxes?
-
Chuyển sang bị động: The rules don't permit visitors to take photos.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng hoặc viết lại câu.
-
Chọn đáp án đúng: My parents … me to travel alone.
-
Câu này có nghĩa gì? "My boss made me stay late."
-
Tường thuật lại với warn: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
-
Tường thuật lại với invite: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
-
Viết lại với be allowed to: The school lets students leave at lunchtime.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
I want that you come to my party.
-
I was let to stay up late.
-
They don't let us to bring food.
-
My parents encouraged me to learn the piano.
-
Is it allowed to park here?
D. Trong ngữ cảnh
Chia động từ trong ngoặc để hoàn thành đoạn văn.
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết hai câu về tuổi thơ của bạn: một câu với let và một câu với make.
-
Viết hai quy định ở trường hoặc nơi làm việc của bạn: một câu với be allowed to và một câu với not allowed to.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B1-17 Động từ + V-ing hay động từ + to V: danh sách đầy đủ (Verb + -ing or To) She refused (help) us.
-
B1-13 Câu tường thuật dạng câu hỏi, lời nhờ và mệnh lệnh; phân biệt say và tell (Reported Questions) "Please sit down," the doctor said to me. Tường thuật lại với tell hoặc ask.
-
B1-10 Câu bị động thì hiện tại đơn và quá khứ đơn (The Passive) Chuyển sang bị động: Someone stole my bike.
Đáp án
A. Hình thức
- cry
- take
- to use
- to lock
- to wait
- carry / to carry
- Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.
B. Ý nghĩa
- allowed
- I had no choice.
- The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
- Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
- Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.
C. Tìm lỗi sai
- I want you to come to my party.
- I was allowed to stay up late.
- They don't let us bring food.
- ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
- Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?
D. Trong ngữ cảnh
- to work
- choose
- wear
- to use
- to take
- find / to find
E. Đến lượt bạn
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
- We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.
F. Ôn tập tổng hợp
- to help
- The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
- My bike was stolen.
