Cách dùng have và have got trong tiếng Anh: sở hữu, gia đình, ngoại hình, bệnh tật
Have and Have Got
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói về đồ vật bạn có, gia đình bạn, ngoại hình của một người và khi bạn bị ốm, bằng have và have got, trong câu khẳng định, câu phủ định và câu hỏi. Bạn cũng biết dùng have cho những hoạt động hằng ngày như have breakfast.
Ý chính
Have nối một người với một thứ trong cuộc sống của họ: một chiếc xe, một người chị, đôi mắt xanh, một cơn đau đầu. Hãy hình dung mỗi người là một cục nam châm. Mọi thứ dính vào người đó và trở thành một phần cuộc sống của họ: một chiếc xe, một người chị, đôi mắt xanh, một con chó, thậm chí cả một trận cảm. I have a car. I have a dog.
Tiếng Anh có hai cách nói ý này. Have dùng được trong mọi biến thể tiếng Anh. Have got có nghĩa giống hệt và rất phổ biến trong tiếng Anh Anh, nhất là khi nói. Trong tiếng Anh Mỹ, have là dạng bình thường, nhưng I've got cũng hay gặp khi nói thân mật.
Hai dạng này hoạt động khác nhau. Have là động từ thường, nên nó dùng do / does trong câu phủ định và câu hỏi, đúng như bạn đã học ở bài A1-13. Trong have got, have là trợ động từ, nên nó tự nhận not và tự chạy lên đầu câu.
Thêm một điều: have cũng có thể là một hành động, như have lunch, have a shower. Đó không phải là sở hữu, và ở đây không dùng được have got.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Trong nhiều câu, have chính là có: Tôi có một chiếc xe = I have a car. Nhưng hai từ này không trùng khớp hoàn toàn. Chữ "có" không bao giờ đổi, còn have thành has với he / she / it. Tiếng Việt dùng "có" cả để nói sự tồn tại (Trong phòng có…), còn tiếng Anh thì dùng there is. Tiếng Việt có thể nói ngoại hình mà không cần động từ (Cô ấy tóc dài) và nói bệnh tật bằng bị; tiếng Anh dùng have trong cả hai trường hợp.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Khác nhau ở đâu |
|---|---|---|
| Tôi có hai chị gái. | I have two sisters. | "có" = have |
| Anh ấy có ba đứa con. | He has three kids. / He's got three kids. | "có" không đổi; tiếng Anh: has với he |
| Cô ấy tóc dài. | She has long hair. | tiếng Việt có thể không cần động từ; tiếng Anh luôn cần has |
| Tôi bị đau đầu. / Tôi bị cảm. | I have a headache. / I have a cold. | "bị" + bệnh → have a / an + bệnh, không dùng be |
| Tôi lạnh. | I'm cold. | cảm giác → be, không phải have |
| Căn hộ có ban công. / Trong căn hộ có ban công. | The flat has a balcony. / There's a balcony in the flat. | "có" chỉ sự tồn tại ở một nơi → there is |
| Tôi ăn sáng lúc bảy giờ. | I have breakfast at seven. | ăn, uống, tắm… → have (hành động), không dùng have got |
| "Bạn có bút không?" "Có." | "Do you have a pen?" "Yes, I do." | câu trả lời ngắn theo trợ động từ của câu hỏi, không lặp lại "có" |
Cấu trúc
Câu khẳng định
| Chủ ngữ | have | have got (chủ yếu UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have a car. | have got ('ve got) a car. |
| he / she / it | has a car. | has got ('s got) a car. |
Câu phủ định
| Chủ ngữ | have (mọi biến thể) | have got (chủ yếu UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | don't have a car. | haven't got a car. |
| he / she / it | doesn't have a car. | hasn't got a car. |
Sau doesn't, dùng have, không dùng has: She doesn't have a car.
Câu hỏi và câu trả lời ngắn
| Dạng | Câu hỏi | Có | Không |
|---|---|---|---|
| have | Do you have a pen? | Yes, I do. | No, I don't. |
| have | Does she have a car? | Yes, she does. | No, she doesn't. |
| have got | Have you got a pen? | Yes, I have. | No, I haven't. |
| have got | Has he got a car? | Yes, he has. | No, he hasn't. |
Đừng trộn hai dạng: không nói Do you have got…? Hãy trả lời bằng trợ động từ của câu hỏi: Have you got…? — Yes, I have.
Dạng rút gọn: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. Với have đứng một mình để nói sở hữu, thường dùng dạng đầy đủ: I have a car.
Have chỉ hành động (chỉ dùng have — không bao giờ dùng have got)
| have + … | Ví dụ |
|---|---|
| bữa ăn và đồ uống | have breakfast / lunch / dinner / a coffee |
| tắm rửa | have a shower / a bath; take a shower cũng phổ biến, nhất là trong tiếng Anh Mỹ |
| trải nghiệm | have a party / a good time / a break / a lesson |
Cách dùng
1Sở hữu
Dùng have hoặc have got cho những thứ bạn sở hữu.
2Gia đình, bạn bè và thú cưng
Dùng have / have got cho những người và con vật trong cuộc sống của bạn.
3Ngoại hình
Dùng have / have got cho tóc, mắt và những đặc điểm khác.
4Bệnh tật, vấn đề và cuộc hẹn
Dùng have / have got cho bệnh và cơn đau, thường đi với a / an. Cấu trúc này cũng dùng cho vấn đề và cuộc hẹn.
5Have chỉ hành động — không bao giờ dùng have got
Have + danh từ có thể là một hành động: ăn, uống, tắm rửa, trải nghiệm. Ở đây have là động từ hành động bình thường, và không dùng được have got.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Bị" + bệnh thành be. Tiếng Việt nói Tôi bị đau họng, Con tôi bị sốt. Nhiều bạn dịch "bị" thành am / is, hoặc bỏ luôn động từ. Trong tiếng Anh, bệnh là một danh từ, nên dùng have (+ a / an).
2. Quên a / an trước bệnh. Tiếng Việt không có mạo từ, nên bị cảm dễ thành have cold. Nhưng a cold (bị cảm) khác cold (lạnh).
3. "Có" chỉ sự tồn tại. Tiếng Việt dùng "có" cả cho sở hữu lẫn sự tồn tại: Trong phòng tôi có một cái cửa sổ lớn. Dịch từng chữ sẽ thành một câu không có chủ ngữ thật.
4. Thêm be trước have. Vì nghĩ "is" = "thì / là", một số bạn đặt is trước have. Have đã là động từ rồi.
5. Trả lời "Có" thành "Yes, I have". Câu hỏi Bạn có … không? được trả lời bằng "Có", nên nhiều bạn nói Yes, I have cho mọi câu hỏi. Hãy nhìn trợ động từ của câu hỏi: Do you have…? → do; Have you got…? → have.
Đừng nhầm lẫn
have (sở hữu) và have (hành động) — Sở hữu có thể dùng have hoặc have got. Hành động chỉ dùng have. (Hành động với have cũng có thể ở thì tiếp diễn: I'm having lunch — xem A1-23.)
have và there is — Have = ai đó sở hữu cái gì; there is = cái gì đó tồn tại ở một nơi. Tiếng Việt dùng "có" cho cả hai. Xem A1-11.
be và have — Cảm giác, tuổi và trạng thái dùng be. Bệnh là danh từ, nên dùng have. Xem A1-02.
Chính tả và phát âm
- has /hæz/: nguyên âm /æ/ mở miệng rộng, hàm dưới hạ thấp; âm cuối là /z/ có rung. Khi nói nhanh, nó thường đọc nhẹ thành /həz/.
- Âm /h/ ở đầu have, has là hơi thở nhẹ từ cổ họng, giống "h" của tiếng Việt. Đừng bỏ nó: has không phải as.
- have /hæv/ kết thúc bằng /v/: răng trên chạm nhẹ môi dưới và cổ họng rung. Tiếng Việt không có âm /v/ ở cuối từ, nên đừng bỏ mất âm này hay đọc thành /f/.
- Trong have got, have thường được rút gọn và trọng âm rơi vào got: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US). Giữ âm /v/ nhỏ trong I've, và đừng bỏ âm /t/ cuối của got.
- she's got = she has got, nhưng she's = she is. Hãy nhìn từ phía sau: She's got a cat (has) / She's tired (is).
- Trong câu trả lời ngắn, trợ động từ đọc mạnh: Yes, I have /hæv/. Yes, I do /duː/.
Quy tắc vàng
have / has dùng được trong mọi biến thể tiếng Anh và dùng do / does trong câu phủ định và câu hỏi. have got / has got (chủ yếu UK) có nghĩa giống hệt khi nói về sở hữu, gia đình, ngoại hình và bệnh tật, và tự tạo câu phủ định, câu hỏi. Với hành động như have lunch, chỉ dùng have. "Bị" + bệnh → have a…: I have a cold.
Luyện tập
A. Hình thức
Điền dạng đúng, viết câu phủ định hoặc câu hỏi.
-
My brother (have) two cats.
-
Viết câu phủ định (have): I have a bike.
-
Viết câu phủ định (have got): She's got a laptop.
-
Viết câu hỏi (have): They have a garden.
-
Viết câu hỏi (have got): He has got a sister.
-
"Have you got a pen?" "Yes, I ."
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng.
-
Chọn đáp án đúng: I … a terrible headache.
-
Chọn đáp án đúng: She … a shower after the gym.
-
Chọn đáp án đúng: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
-
Chọn đáp án đúng: My grandmother … 80.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
He doesn't has a car.
-
Do you have got a minute?
-
We've got dinner at seven every day.
-
Has your sister got blue eyes?
D. Trong ngữ cảnh
Điền từ thích hợp vào đoạn hội thoại.
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết ba câu về gia đình hoặc đồ vật của bạn. Dùng have hoặc have got.
-
Miêu tả ngoại hình của một người bạn trong hai câu.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-13 Thì hiện tại đơn: câu phủ định và câu hỏi với do, does, don't, doesn't your sister work in a bank?
-
A1-11 There is / There are trong tiếng Anh: cách dùng, câu phủ định và câu hỏi a supermarket near my flat.
-
A1-02 Động từ to be (am, is, are) trong tiếng Anh: cách dùng và ví dụ My son six years old.
Đáp án
A. Hình thức
- has / has got / 's got
- I don't have a bike. / I do not have a bike.
- She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
- Do they have a garden?
- Has he got a sister?
- have
B. Ý nghĩa
- have
- has
- doesn't
- is
C. Tìm lỗi sai
- He doesn't have a car.
- Do you have a minute? / Have you got a minute?
- We have dinner at seven every day.
- ✓ Has your sister got blue eyes?
D. Trong ngữ cảnh
- Have
- have
- has / 's got / has got
- do
- don't / do not
- have
E. Đến lượt bạn
- I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
- My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.
F. Ôn tập tổng hợp
- Does
- There's / There is
- is
