Present Simple თუ Present Continuous? I work თუ I'm working – სხვაობა ქართულად
Present Simple or Present Continuous?
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ აირჩიოთ Present Simple (მარტივი აწმყო – I work) და Present Continuous (განგრძობითი აწმყო – I'm working) შორის, ამოიცნოთ დროის სიტყვები, რომლებიც თითოეულს ახლავს, და სწორად გამოიყენოთ მდგომარეობის ზმნები (state verbs), როგორიცაა know, like და want – მათ შორის think-ისა და have-ის ორი მნიშვნელობა.
მთავარი იდეა
ინგლისურს ორი აწმყო აქვს, რადგან „ახლა“ ორ სხვადასხვა რამეს შეიძლება ნიშნავდეს.
წარმოიდგინეთ ორი ეკრანი გვერდიგვერდ. პირველზე თქვენი პროფილის გვერდია A1-12-დან: როგორია ცხოვრება ზოგადად – ჩვევები, ყოველდღიურობა, ფაქტები, მუდმივი სიტუაციები. ეს არის Present Simple: I work in a bank. She drinks coffee every morning. მეორე ეკრანზე პირდაპირი ეთერია A1-22-დან: რაღაც ამ წუთას მიმდინარეობს ან ახლანდელი დროის გარშემო, შეზღუდული პერიოდით. ეს არის Present Continuous: Today I'm working from home.
ერთი და იგივე ადამიანი ორივე ეკრანზე შეიძლება იყოს: I usually drive to work (პროფილის გვერდი), but this week I'm taking the train (პირდაპირი ეთერი).
ზოგი ზმნა საერთოდ არ არის მოქმედება – ეს მდგომარეობაა: რა იცით, რა მოგწონთ, რა გინდათ ან რისი გჯერათ. არაფერი მოძრაობს, ამიტომ პირდაპირ ეთერში საჩვენებელი არაფერია. ეს მდგომარეობის ზმნები (state verbs) ჩვეულებრივ მარტივ ფორმაში რჩება: I know და არა I'm knowing. ზმნები, როგორიცაა work, eat და run, მოქმედების ზმნებია (action verbs). (ზოგ სახელმძღვანელოში მათ „stative“ და „dynamic“ ზმნებს უწოდებენ.)
ქართული და ინგლისური
ქართულს ერთი აწმყო აქვს და ის ორივე ეკრანს ფარავს: „ბანკში ვმუშაობ“ (პროფილის გვერდი) და „დღეს სახლიდან ვმუშაობ“ (პირდაპირი ეთერი) – ზმნა ერთი და იგივეა. ამიტომ ქართული ფორმა ვერ გეტყვით, რომელი ინგლისური დრო აირჩიოთ. გადაწყვეტს მნიშვნელობა და დროის სიტყვები: „ჩვეულებრივ“, „ყოველ დღე“, „კვირაში ორჯერ“ → Present Simple; „ახლა“, „ამ კვირაში“, „ამ დღეებში“ → Present Continuous.
მდგომარეობის ზმნებთან ქართული გვეხმარება: „ვიცი“, „მინდა“, „მიყვარს“, „მჭირდება“ ქართულადაც მდგომარეობაა, და ინგლისურშიც მარტივ ფორმაში რჩება. სიფრთხილე სჭირდება „ვფიქრობ“-ს: ის ნიშნავს როგორც „მგონია“ (აზრი → I think), ისე „ვფიქრობ რაღაცაზე“ (პროცესი → I'm thinking about). და „-ზე“ აქ about-ია, არა on.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ბანკში ვმუშაობ. | I work in a bank. | ზოგადად, მუდმივად → Present Simple |
| დღეს სახლიდან ვმუშაობ. | Today I'm working from home. | იგივე ქართული ფორმა; დროებით → Present Continuous |
| ჩვეულებრივ / ამ კვირაში | usually / this week | აქ ერთნაირია: დროის სიტყვა მინიშნებაა ორივე ენაში |
| ვიცი. / მინდა. | I know. / I want. | აქ ერთნაირია: მდგომარეობაა → ინგლისურში მარტივი ფორმა, -ing-ის გარეშე |
| ვფიქრობ, რომ კარგი იდეაა. | I think it's a good idea. | აზრი → Present Simple |
| შვებულებაზე ვფიქრობ. | I'm thinking about my holiday. | პროცესი → Present Continuous; „-ზე“ → about |
| ორი და მყავს. | I have two sisters. | ოჯახი, ფლობა → have, მარტივი ფორმა |
| ვსადილობ. | I'm having lunch. | ქართულად ერთი ზმნაა; ინგლისურში have = ჭამა → შეიძლება -ing |
მოკლედ: ქართული აწმყო ორივე ინგლისურ დროს ფარავს, ამიტომ ყოველ ჯერზე ჰკითხეთ თავს: პროფილის გვერდია თუ პირდაპირი ეთერი? მდგომარეობის ზმნები (know, want, like, need…) მარტივ ფორმაში დატოვეთ.
ფორმა
გვერდიგვერდ
| Present Simple | Present Continuous | |
|---|---|---|
| დადებითი | I work. / She works. | I'm working. / She's working. |
| უარყოფითი | I don't work. / She doesn't work. | I'm not working. / She isn't working. |
| კითხვა | Do you work? / Does she work? | Are you working? / Is she working? |
| მოკლე პასუხი | Yes, I do. / No, she doesn't. | Yes, I am. / No, she isn't. |
დროის სიტყვები, რომლებიც დროზე მიგვანიშნებს
| Present Simple (ჩვევები, ზოგადად მართალი) | Present Continuous (ახლა, ამ პერიოდში) |
|---|---|
| always, usually, often, sometimes, never | now, right now, at the moment |
| every day / week, on Mondays | today, this week, this month |
| once a week, twice a year | these days, at present |
| in the morning(s), at the weekend | Look! Listen! |
ეს სიტყვები ძლიერი მინიშნებაა, მაგრამ გადამწყვეტი მნიშვნელობაა: I'm always tired these days სწორია, რადგან these days სიტუაციას დროებითს ხდის.
ხშირი მდგომარეობის ზმნები (ჩვეულებრივ continuous-ში არ გამოიყენება)
| ჯგუფი | ზმნები |
|---|---|
| მოწონება და არმოწონება | like, love, hate |
| სურვილი და საჭიროება | want, need |
| აზრი და ცოდნა | know, believe, understand, mean |
| სხვა | belong, seem |
გამოყენება
1ჩვევა ან მუდმივი თუ ახლა ან დროებითი
Simple გამოიყენეთ ყოველდღიურობისა და მუდმივი სიტუაციებისთვის. Continuous – იმისთვის, რაც ახლა ხდება, ან დროებითი სიტუაციისთვის. ქართულად ორივე შემთხვევაში ერთი და იგივე აწმყოა.
2დროის სიტყვები, როგორც მინიშნება
სიხშირის სიტყვები და every… Simple-ზე მიგვანიშნებს; now, this week, these days – Continuous-ზე.
3მდგომარეობის ზმნები მარტივ ფორმაში
მდგომარეობის ზმნები აღწერს გრძნობებს, სურვილებს, ცოდნასა და ფლობას და არა მოქმედებას. გამოიყენეთ ისინი Simple-ში, მაშინაც კი, როცა „ახლას“ გულისხმობთ.
4Think და have – ორი მნიშვნელობა
Think = აზრი მაქვს („მგონია“) → მდგომარეობა (Simple). Think = ვფიქრობ, ვიაზრებ რაღაცას → მოქმედება (Continuous შესაძლებელია). Have = ფლობა, ოჯახი, ურთიერთობა („მაქვს“, „მყავს“) → მდგომარეობა (Simple). Have = ჭამა, დალევა, მიღება, განცდა → მოქმედება (Continuous შესაძლებელია). იხ. ასევე A1-14.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ამ დროს ვის წერ?“ → Who do you text? ქართული აწმყო ამ წუთსაც აღნიშნავს: „ამ დროს ვის წერ? თითქმის შუაღამეა!“. ინგლისური Simple ჩვევას ნიშნავს; ამ წუთში მიმდინარე მოქმედება – Continuous.
2. „ვფიქრობ, რომ…“ → I'm thinking that… ქართული „ვფიქრობ“ აზრსაც ნიშნავს და ფიქრის პროცესსაც, ამიტომ ხშირად I'm thinking-ად ითარგმნება. აზრისთვის ინგლისური მარტივ ფორმას იყენებს: I think.
3. „რაზე ფიქრობს“ → think on. ქართულად „-ზე ვფიქრობ“ („ლევანი კაფის ახალ სახელზე ფიქრობს“), ამიტომ on გვისხლტება. ინგლისურში think + about (ან აზრისთვის of).
4. „ჩვენთან ცხოვრობს, სანამ…“ → lives. დროებით ცხოვრებას ქართულად ჩვეულებრივი აწმყოთი ვამბობთ. ინგლისურში lives მუდმივ სახლს ნიშნავს; დროებით სიტუაციას – is living.
არ აგერიოთ
What do you do? თუ What are you doing? – პირველი სამსახურზე გეკითხებათ; მეორე – ამ წუთზე. ქართულად ორივე შეიძლება იყოს „რას აკეთებ?“.
I live თუ I'm living – I live = ჩემი მუდმივი სახლი; I'm living = დროებითი სიტუაცია.
მდგომარეობის ზმნები continuous-ში მოგვიანებით – ზოგ მდგომარეობის ზმნას მეორე, მოქმედების მნიშვნელობაც აქვს: The chef is tasting the soup. You're being silly. ამას B1-34-ში ისწავლით. არაფორმალურ მეტყველებასა და რეკლამაში შეიძლება გაიგოთ I'm loving it! – ძლიერი გრძნობა ამ წუთას; ეს ნიუანსი C2-01-შია. ჯერჯერობით მარტივი ფორმა გამოიყენეთ: I love this weather.
მართლწერა და გამოთქმა
- მეტყველებაში Continuous თითქმის ყოველთვის შემოკლებულ ფორმებს იყენებს: I'm working, she's working, they're working. ზმნის წინ პატარა 'm / 's / 're მთავარი მინიშნებაა, რომ წინადადება Continuous-შია – ყური დაუგდეთ მას.
- Present Simple-ს be არ აქვს: I work /aɪ ˈwɜːk/ და I'm working /aɪm ˈwɜːkɪŋ/ (UK). მოუსმინეთ დამატებით მარცვალს -ing. ბოლოს /ŋ/ ერთი ბგერაა, ენის უკანა ნაწილით: ნუ დაამატებთ გ-ს.
- What do you do? სწრაფ, არაფორმალურ მეტყველებაში ხშირად მოკლდება „whaddaya do?“-მდე, What are you doing? კი „whatcha doing?“-მდე. მახვილი ბოლო სიტყვაზე მოდის: do / doing. ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ, ამიტომ ასეთი შემოკლებები ჯერ მოსმენით ისწავლეთ.
- think /θɪŋk/: ბგერა /θ/ ქართულში არ არის. ენის წვერი მსუბუქად მოათავსეთ კბილებს შორის და ჰაერი გაატარეთ; ნუ იტყვით თ-ს ან ს-ს: think და sink სხვადასხვა სიტყვაა.
- მესამე პირის -s Simple-ში: works /s/, plays /z/, watches /ɪz/ – იხ. A1-12.
ოქროს წესი
პროფილის გვერდია თუ პირდაპირი ეთერი? ჩვევები, ყოველდღიურობა, ფაქტები და მუდმივი სიტუაციები → Present Simple. ახლა, ამ პერიოდში მიმდინარე ან დროებითი → Present Continuous. ქართული აწმყო ამას ვერ გეტყვით – გადაწყვეტს მნიშვნელობა. მდგომარეობის ზმნები (know, like, want, need, believe, understand…) ჩვეულებრივ მარტივ ფორმაში რჩება.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
-
I usually (walk) to work.
-
Look! The bus (come).
-
She (not / like) cold weather.
-
"What you (do)?" "I'm a teacher."
-
"What you (do)?" "I'm cooking dinner."
-
My brother (live) in Paris, but this month he (stay) with us.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი ვარიანტი.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … the answer.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: We … dinner now. Call me later.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … it's a great film.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Water … at 0 °C.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: … to me? I'm talking to you!
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
He is needing help.
-
I'm wanting a new bike.
-
Listen! Somebody knocks at the door.
-
I'm thinking about my exam.
D. კონტექსტში
შეავსეთ შეტყობინებაში გამოტოვებული სიტყვები. ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
Hi Sam! I 16 (write) this from a café in Tokyo. I 17 (stay) here for two weeks for work. Normally I 18 (work) in an office in Leeds, but this month I 19 (visit) our team here. I 20 (love) the food! I 21 (not / understand) much Japanese, but people are very kind. Right now it 22 (rain), so I 23 (have) a long coffee!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ერთი წინადადება თქვენს ჩვეულებრივ ყოველდღიურობაზე და ერთი – იმაზე, რაც ამ კვირაში სხვაგვარადაა.
-
დაწერეთ ორი წინადადება think-ით: ერთი აზრზე და ერთი ფიქრის პროცესზე.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A1-15 Always, usually, never ქართულად: სიხშირის ზმნიზედები და How often დაალაგეთ სიტყვები სწორი თანმიმდევრობით: late / is / never / she
-
A1-14 Have და Have Got ქართულად: „მაქვს“, „მყავს“ და have breakfast "Have you got a car?" "No, I ."
-
A1-20 At, on, in დროსთან ქართულად: at six, on Monday, in June I'm busy the moment.
პასუხები
A. ფორმა
- walk
- is coming / 's coming
- doesn't like / does not like
- do … do
- are … doing
- lives … is staying / lives … 's staying
B. მნიშვნელობა
- know
- are having
- think
- freezes
- Are you listening
C. იპოვეთ შეცდომა
- He needs help.
- I want a new bike.
- Listen! Somebody is knocking at the door. / Listen! Somebody's knocking at the door.
- ✓ I'm thinking about my exam.
D. კონტექსტში
- am writing / 'm writing
- am staying / 'm staying
- work
- am visiting / 'm visiting
- love
- don't understand / do not understand
- is raining / 's raining
- am having / 'm having
E. თქვენი ჯერი
- I usually cook dinner at home. This week I'm eating at my parents' house.
- I think English is fun. I'm thinking about a new job.
F. შერეული გამეორება
- She is never late.
- haven't / have not
- at
