Ingliz tilida sifatlar (adjectives): oʻrni, very, really, quite va too farqi oʻzbekcha
Describing Things: Adjectives
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz odamlar va narsalarni sifatlar bilan tasvirlay olasiz, sifatni toʻgʻri joyga qoʻya olasiz, uni very, really, quite va too bilan kuchaytira yoki kuchsizlantira olasiz hamda keng tarqalgan qarama-qarshi sifatlarni ishlata olasiz.
Asosiy gʻoya
Sifat (adjective) tasvirlovchi soʻz: big, old, cheap, happy, red. U ot haqida qoʻshimcha maʼlumot beradi.
Ingliz tilida sifatning ikkita uyi bor. U otdan oldin, qutiga yopishtirilgan yorliq kabi turishi mumkin: a red car. Yoki be dan (va look, feel kabi feʼllardan) keyin, gap oxirida turishi mumkin: The car is red. Maʼlumot bir xil, oʻrin ikki xil.
Bu yerda oʻzbek tili sizga koʻp yordam beradi. Bizda ham sifat otdan oldin keladi: «qizil mashina». Bizda ham sifat koʻplikda oʻzgarmaydi: «baland odamlar». Ingliz tilida ham shunday: sifat koʻplik uchun ham, erkak yoki ayol uchun ham oʻzgarmaydi. A tall man, a tall woman, two tall children: har doim tall. Koʻplik -s ni ot oladi, sifat esa oʻzgarmaydi.
Asosiy farq ikkinchi uyda. Oʻzbekchada «Mashina qizil» deymiz va gap tayyor. Ingliz tilida esa sifat va ega orasida koʻprik kerak: The car is red.
Sifatning kuchini oʻzgartirish uchun uning oldiga kichik soʻz qoʻying: quite cold → very cold → too cold. Too shunchalik uzoqqa ketadiki, u muammoga aylanadi. Oʻzbekchada «juda» baʼzan ikkala maʼnoni ham beradi, inglizchada esa ular boshqa-boshqa soʻzlar.
Oʻzbek va ingliz tillari
Sifatning otdan oldin turishi va koʻplikda oʻzgarmasligi ikkala tilda bir xil. Farq ikkita joyda: gap oxiridagi sifatdan oldin inglizchada be kerak, oʻzbekcha «juda» esa inglizchada goh very, goh too boʻladi.
| Oʻzbekcha | Inglizcha | Farqi |
|---|---|---|
| qizil mashina | a red car | sifat otdan oldin: ikkala tilda bir xil |
| baland odamlar | tall people | sifat koʻplikda oʻzgarmaydi: bir xil |
| juda yoqimli ayol | a very nice woman | tartib bir xil: very + sifat + ot |
| Xona kichkina. | The room is small. | oʻzbekchada koʻprik yoʻq; inglizchada be shart |
| juda issiq (lekin yaxshi) | very hot | shunchaki kuchli |
| Choy juda issiq, ichib boʻlmaydi. | The tea is too hot. | muammo boʻlsa, inglizchada too |
| chiroyli qiz / chiroyli yigit | a beautiful girl / a handsome man | oʻzbekchada «chiroyli» ikkalasiga; inglizchada erkak uchun odatda handsome |
| uzun boʻyli odam | a tall person | odamning boʻyi uchun tall, long emas |
Tuzilish
Ikki oʻrin
| Oʻrni | Qolip | Misol |
|---|---|---|
| otdan oldin | (a/an/the) + sifat + ot | a cheap hotel, fresh bread |
| be / look / feel dan keyin | ega + feʼl + sifat | The hotel is cheap. You look tired. I feel great. |
Sifatlar koʻplikda oʻzgarmaydi
| Birlik | Koʻplik |
|---|---|
| a blue eye | two blue eyes |
| an old friend | old friends |
| a happy child | happy children |
Kuchini oʻzgartirish
| Soʻz | Maʼnosi | Misol |
|---|---|---|
| quite | UK: ancha, very dan kuchsizroq; US: koʻpincha very ga yaqin | It's quite warm. |
| very | kuchli | It's very warm. |
| really | kuchli; biroz norasmiyroq | It's really warm. |
| too | keragidan ortiq → muammo | It's too warm for me. |
- Ot bilan: very va really a dan keyin keladi (a very big house), quite esa odatda a dan oldin (quite a big house).
- Bu darajada too + sifatni be dan keyin ishlating: The bag is too heavy. Too haqida batafsil: A2-08 ga qarang.
be dan keyin ikkita sifat
| Qolip | Misol |
|---|---|
| be + sifat + and + sifat | The room is small and dark. |
| uchta va undan koʻp: vergul + and | She's smart, funny and kind. |
Keng tarqalgan qarama-qarshi sifatlar
| big ↔ small | old ↔ new | old ↔ young | hot ↔ cold |
| cheap ↔ expensive | easy ↔ difficult | long ↔ short | tall ↔ short |
| fast ↔ slow | good ↔ bad | happy ↔ sad | full ↔ empty |
| clean ↔ dirty | light ↔ heavy | light ↔ dark | quiet ↔ noisy |
Qoʻllanish
1Otdan oldingi sifat
Sifatni artikl (yoki my, this…) va ot orasiga qoʻying.
2be, look va feel dan keyingi sifat
Sifatni be dan keyin, shuningdek look (koʻzga qanday koʻrinishi) va feel (oʻzingizni yoki biror narsani qanday his qilishingiz) dan keyin yolgʻiz ishlating.
3Sifatga koʻplik -s qoʻshilmaydi
Koʻplikdagi otlar bilan ham sifat oʻzgarmaydi.
4Very, really, quite va too
Bu soʻzni sifatdan oldin qoʻying. Very va really kuchaytiradi; quite (UK) biroz kuchsizroq; too «keragidan ortiq» degani.
5Qarama-qarshi sifatlar va and bilan ikki sifat
Sifatlarni qarama-qarshi juftliklar bilan yodlang. be dan keyin ikkita tasvir berish uchun ularni and bilan bogʻlang.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. Sifatdan oldin is / are tushib qoladi. Oʻzbekchada «Bozor bugun juda gavjum», «Koʻzlaringiz chiroyli» deymiz: ega va sifat orasida hech narsa yoʻq. Ingliz tilida sifat gap oxirida tursa, undan oldin be boʻlishi shart (A1-02 ga qarang).
2. «Juda» → very yoki too? Oʻzbekchada «juda» ham shunchaki kuchni, ham muammoni bildirishi mumkin: «Palov juda mazali» (yaxshi), «Choy juda issiq, ichib boʻlmaydi» (muammo). Inglizchada maqtov uchun very / really, muammo uchun too. «Juda ham» ni esa very much deb tarjima qilmang: sifatdan oldin faqat very.
3. «Chiroyli» erkak uchun. Oʻzbekchada «chiroyli» qizga ham, yigitga ham ishlatiladi. Inglizchada beautiful odatda ayollar, bolalar va narsalar uchun. Erkak uchun handsome yoki good-looking deyiladi.
4. «Uzun boʻyli» → long. Oʻzbekchada odam haqida «uzun» yoki «baland boʻyli» deymiz. Inglizchada odamning boʻyi uchun faqat tall ishlatiladi; long esa yoʻl, soch, film kabi narsalar uchun.
Adashtirmang
very va too — Very shunchaki kuchli. Too siz xohlagan yoki kerak boʻlgandan ortiq degani: muammo bor. A2-08 ga qarang.
Sifat va ravish — Sifatlar otni tasvirlaydi; ravishlar harakatni tasvirlaydi. A2-09 ga qarang.
Otdan oldin ikkita sifat — Otdan oldin odatda and kerak emas: a big old house. Bir nechta sifatning tartibi B1-29 da oʻrganiladi.
Imlo va talaffuz
- Koʻp sifatlarning odatiy qoʻshimchalari bor: -ful (beautiful, careful), -y (sunny, noisy), -ous (famous, dangerous), -al (normal, special), -ive (expensive, active). Oʻzbekchadagi -li (quyoshli, mazali) kabi qoʻshimchalarga oʻxshaydi.
- sifat + ot birikmasida asosiy urgʻu odatda otga tushadi: a red car da car eng kuchli. be dan keyin esa urgʻu sifatga tushadi: The car is red da red eng kuchli.
- Oʻzbek tilida urgʻu odatda oxirgi boʻgʻinga tushadi. Ingliz sifatlarida esa urgʻu koʻpincha boshida yoki oʻrtasida: BEAUtiful, DIFficult, COMfortable, exPENsive, inTEResting. Har bir yangi sifatni urgʻusi bilan birga yodlang.
- quite /kwaɪt/ (bitta boʻgʻin) va quiet /ˈkwaɪət/ (ikki boʻgʻin) boshqa-boshqa soʻzlar: It's quite quiet here.
- really koʻpincha taʼkid uchun urgʻuli aytiladi: It's really good!: really ni uzun va kuchli ayting.
Oltin qoida
Sifat odatda otdan oldin yoki be / look / feel dan keyin keladi va unga hech qachon koʻplik -s qoʻshilmaydi. Gap oxiridagi sifatdan oldin be ni unutmang. Very = kuchli; too = muammo.
Mashqlar
A. Tuzilish
Topshiriqni bajaring.
-
Soʻzlarni toʻgʻri tartibda joylashtiring: car / a / fast
-
Soʻzlarni toʻgʻri tartibda joylashtiring: is / my / old / laptop / very
-
Soʻzlarni toʻgʻri tartibda joylashtiring: quite / it's / a / city / big
-
Qarama-qarshi maʼnodagi sifatni yozing: cheap
-
Qarama-qarshi maʼnodagi sifatni yozing: full
-
"and" bilan bogʻlang: The hotel is big. It is modern.
-
a tall woman → three
B. Maʼno
Toʻgʻri javobni tanlang.
-
Muammo bor. Toʻgʻri javobni tanlang: The shoes are … small for me.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: The concert is … good. I love it!
-
Toʻgʻri javobni tanlang: The children are ….
-
Toʻgʻri javobni tanlang: You look … today.
-
Britaniya ingliz tilida qaysi soʻz "fairly", yaʼni very dan biroz kuchsizroq degan maʼnoni beradi? …
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
We have two smalls dogs.
-
I have a bag very heavy.
-
It is a house big.
-
I am very hunger.
-
The streets are clean and safe.
D. Kontekstda
Sharhni oʻqing va qavs ichidan toʻgʻri variantni tanlang.
Our hotel is 18 (beautiful / beautifully), and the staff are very 19 (friend / friendly). Our room is 20 (big and bright / big, bright), but the bathroom is 21 (very / too) small for two people. The food is 22 (quite good / good quite), and the breakfast is 23 (a really great / a great really) start to the day.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Uyingizni tasvirlang. be dan keyin ikkita sifat va otdan oldin bitta sifat ishlating.flat (UK), apartment (US)
-
Bugungi ob-havoni tasvirlang va too bilan bitta muammoni ayting.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A1-06 Ingliz tilida artikllar: A, An va The qachon ishlatiladi? Oʻzbekcha tushuntirish It's ___ old car. …
-
A1-05 Ingliz tilida koʻplik: otlarning koʻplik shakli (-s, -es, children, people) oʻzbekcha one blue box → two
-
A1-09 Me, Him, Her, Us, Them oʻzbekcha: «meni», «uni», «ularni» ingliz tilida (object pronouns) I love these shoes. I wear every day.
Javoblar
A. Tuzilish
- a fast car
- My laptop is very old.
- It's quite a big city.
- expensive
- empty
- The hotel is big and modern.
- tall women
B. Maʼno
- too
- very
- tired
- happy
- quite
C. Xatoni toping
- We have two small dogs.
- I have a very heavy bag.
- It is a big house. / It's a big house.
- I am very hungry. / I'm very hungry.
- ✓ The streets are clean and safe.
D. Kontekstda
- beautiful
- friendly
- big and bright
- too / very
- quite good
- a really great
E. Sizning navbatingiz
- My flat is small and bright. It's a quiet flat.
- It's sunny today, but it's too hot for me.
F. Aralash takrorlash
- an
- blue boxes
- them
