Lýsingarorð á ensku: staðsetning, very, quite og too (adjectives)
Describing Things: Adjectives
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu lýst fólki og hlutum með lýsingarorðum á réttum stað, gert þau sterkari eða veikari með very, really, quite og too og tengt tvö lýsingarorð með and.
Aðalatriðið
Lýsingarorð (adjective) er orð sem lýsir: big, old, cheap, happy, red. Það segir eitthvað meira um nafnorðið.
Á ensku á lýsingarorðið tvö möguleg heimili. Það getur staðið á undan nafnorðinu, eins og miði á kassa: a red car. Eða það getur komið á eftir be (og sögnunum look og feel), í lok setningarinnar: The car is red. Sömu upplýsingar, tveir staðir.
Ensk lýsingarorð eru einföld að einu leyti: þau breytast ekki eftir tölu eða kyni. A tall man, a tall woman, two tall children – alltaf tall. Nafnorðið fær fleirtölu-s, lýsingarorðið helst nákvæmlega eins.
Til að breyta styrk lýsingarorðsins seturðu lítið orð á undan því: quite cold → very cold → too cold. Too gengur svo langt að það verður vandamál.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: röðin er sú sama. Á íslensku stendur lýsingarorðið líka á undan nafnorðinu („fallegur garður“) eða á eftir „vera“ („Garðurinn er fallegur“). Og „mjög“ og „of“ virka eins og very og too: „mjög heitt“ = very hot, „of heitt“ = too hot. Hér er þetta eins.
Munurinn er sá að íslensk lýsingarorð beygjast eftir kyni, tölu og falli („hávaxinn, hávaxin, hávaxið, hávaxnir…“), en ensk lýsingarorð breytast aldrei: tall hentar alls staðar. Á eftir sögnum eins og „líta út“, „hljóma“, „lykta“ og „bragðast“ notum við oft atviksorðið „vel“ („Þú lítur vel út“, „Þetta hljómar vel“). Á ensku kemur lýsingarorð á eftir look, sound, smell og taste: You look great. That sounds good. Loks segjum við „frekar stórt hús“, en á ensku er röðin quite a big house. Og þjóðernislýsingarorð eru með stórum staf á ensku: Icelandic, English.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| fallegur garður | a beautiful garden | lýsingarorð á undan nafnorði – hér er þetta eins; á ensku líka a |
| Systur mínar eru hávaxnar. | My sisters are tall. | íslenska lýsingarorðið beygist; enska ekki |
| nýju nemendurnir | the new students | á ensku engin ending |
| Þú lítur vel út! | You look great! | á íslensku atviksorðið „vel“; á ensku lýsingarorð |
| of heitt | too hot | „of“ = too – hér er þetta eins |
| frekar löng ganga | quite a long walk | á ensku quite á undan a |
| íslensk lopapeysa | an Icelandic sweater | á ensku stór stafur |
Í stuttu máli: lýsingarorðið stendur á sama stað og á íslensku, en það breytist aldrei; á eftir look, sound, smell, taste kemur lýsingarorð (good), ekki well.
Form
Tveir staðir
| Staður | Mynstur | Dæmi |
|---|---|---|
| á undan nafnorði | (a/an/the) + lýsingarorð + nafnorð | a cheap hotel, fresh bread |
| á eftir be / look / feel | frumlag + sögn + lýsingarorð | The hotel is cheap. You look tired. I feel great. |
Lýsingarorð breytast ekki í fleirtölu
| Eintala | Fleirtala |
|---|---|
| a blue eye | two blue eyes |
| an old friend | old friends |
| a happy child | happy children |
Að breyta styrknum
| Orð | Merking | Dæmi |
|---|---|---|
| quite | UK: nokkuð, frekar – minna en very; US: oft nálægt very | It's quite warm. |
| very | sterkt | It's very warm. |
| really | sterkt; aðeins óformlegra | It's really warm. |
| too | meira en gott er → vandamál | It's too warm for me. |
- Með nafnorði: very og really koma á eftir a (a very big house), en quite yfirleitt á undan a (quite a big house).
- Á þessu stigi notarðu too + lýsingarorð á eftir be: The bag is too heavy. Nánar um too: sjá A2-08.
Tvö lýsingarorð á eftir be
| Mynstur | Dæmi |
|---|---|
| be + lýsingarorð + and + lýsingarorð | The room is small and dark. |
| þrjú eða fleiri: kommur + and | She's smart, funny and kind. |
Algeng andheiti
| big ↔ small | old ↔ new | old ↔ young | hot ↔ cold |
| cheap ↔ expensive | easy ↔ difficult | long ↔ short | tall ↔ short |
| fast ↔ slow | good ↔ bad | happy ↔ sad | full ↔ empty |
| clean ↔ dirty | light ↔ heavy | light ↔ dark | quiet ↔ noisy |
Notkun
1Lýsingarorð á undan nafnorði
Settu lýsingarorðið á milli greinisins (eða orða eins og my, this…) og nafnorðsins.
2Lýsingarorð á eftir be, look og feel
Notaðu lýsingarorð eitt og sér á eftir be og líka á eftir look (hvernig eitthvað lítur út) og feel (hvernig þér líður eða hvernig eitthvað er viðkomu).
3Lýsingarorð án fleirtölu-s
Með nafnorði í fleirtölu helst lýsingarorðið óbreytt. Á íslensku lagar lýsingarorðið sig að nafnorðinu („hávaxnar“, „góð“, „ódýr“), á ensku ekki.
4Very, really, quite og too
Settu orðið á undan lýsingarorðinu. Very og really gera það sterkara; quite (UK) er aðeins veikara; too merkir „meira en gott er“. Íslensku orðin „mjög“ og „of“ virka eins.
5Andheiti og tvö lýsingarorð með and
Lærðu lýsingarorð í pörum með andheitum. Til að gefa tvær lýsingar á eftir be tengirðu þær með and.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Þetta lyktar vel“, „Þetta bragðast vel“ → smells well, tastes well. Á íslensku notum við atviksorðið „vel“ á eftir sögnum eins og „lykta“, „bragðast“ og „hljóma“: „Kjötsúpan lyktar svo vel“, „Lakkrísísinn bragðast vel“. Á ensku eru smell, taste, sound og look eins og be: á eftir þeim kemur lýsingarorð – good, ekki well.
2. „frekar gamall sími“ → a quite old phone. Á íslensku stendur „frekar“ eða „nokkuð“ beint á undan lýsingarorðinu: „frekar gamall sími“, „nokkuð kaldur pottur“. Á ensku fer quite yfirleitt á undan a / an: quite an old phone. (Með very og really er röðin eins og á íslensku: a very old phone.)
3. „íslensk“, „ensk“ → lítill stafur. Á íslensku skrifum við lýsingarorð um þjóðerni með litlum staf: „íslensk ull“, „enskur matur“. Á ensku eru þau alltaf með stórum staf: Icelandic, English, American.
Ekki rugla saman
very og too – very er bara sterkt. Too merkir meira en þú vilt eða þarft – vandamál. Sjá A2-08.
Lýsingarorð og atviksorð – lýsingarorð lýsa nafnorðum, atviksorð lýsa athöfnum. Sjá A2-09.
Tvö lýsingarorð á undan nafnorði – á undan nafnorði þarf yfirleitt ekki and: a big old house. Röð margra lýsingarorða lærirðu í B1-29.
Stafsetning og framburður
- Mörg lýsingarorð hafa dæmigerða enda: -ful (beautiful, careful), -y (sunny, noisy), -ous (famous, dangerous), -al (normal, special), -ive (expensive, active).
- Í lýsingarorð + nafnorð er aðaláherslan yfirleitt á nafnorðinu: a red car – sterkast er car. Á eftir be er áherslan á lýsingarorðinu: The car is red – sterkast er red.
- Á íslensku er áherslan alltaf á fyrsta atkvæði. Í mörgum enskum lýsingarorðum er hún annars staðar: exPENsive, deLIcious, poLITE. Lærðu áhersluna með orðinu.
- quite /kwaɪt/ (eitt atkvæði) og quiet /ˈkwaɪət/ (tvö atkvæði) eru ólík orð: It's quite quiet here. Í báðum er /kw/, ekki kv: settu stút á varirnar eins og fyrir u, og tennurnar snerta ekki vörina.
- really fær oft áherslu: It's really good! – segðu really langt og sterkt. Enskt r er ekki sveiflað eins og íslenskt r: tungubroddurinn lyftist en snertir ekki góminn.
Gullna reglan
Lýsingarorðið stendur yfirleitt á undan nafnorði eða á eftir be / look / feel – og það fær aldrei fleirtölu-s eða aðra endingu. Very = sterkt; too = vandamál. Í eintölu: a + very + lýsingarorð + nafnorð, en quite a + lýsingarorð + nafnorð.
Æfingar
A. Form
Raðaðu orðunum í rétta röð, segðu andheitið eða tengdu setningarnar saman.
-
Raðaðu orðunum í rétta röð: car / a / fast
-
Raðaðu orðunum í rétta röð: is / my / old / laptop / very
-
Raðaðu orðunum í rétta röð: quite / it's / a / city / big
-
Segðu andheitið: cheap
-
Segðu andheitið: full
-
Tengdu saman með "and": The hotel is big. It is modern.
-
a tall woman → three
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Hér er vandamál. Veldu rétta svarið: The shoes are … small for me.
-
Veldu rétta svarið: The concert is … good. I love it!
-
Veldu rétta svarið: The children are ….
-
Veldu rétta svarið: You look … today.
-
Hvort orðið merkir í breskri ensku „nokkuð“, aðeins minna en very? …
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
We have two smalls dogs.
-
I have a bag very heavy.
-
It is a house big.
-
I am very hunger.
-
The streets are clean and safe.
D. Í samhengi
Veldu rétta kostinn í hverja eyðu.
Our hotel is 18 (beautiful / beautifully), and the staff are very 19 (friend / friendly). Our room is 20 (big and bright / big, bright), but the bathroom is 21 (very / too) small for two people. The food is 22 (quite good / good quite), and the breakfast is 23 (a really great / a great really) start to the day.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um heimilið þitt og veðrið í dag.
-
Lýstu heimilinu þínu. Notaðu tvö lýsingarorð á eftir be og eitt lýsingarorð á undan nafnorði.flat (UK), apartment (US)
-
Lýstu veðrinu í dag og einu vandamáli með too.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-06 Greinirinn á ensku: a, an og the (articles) útskýrður It's ___ old car. …
-
A1-05 Fleirtala nafnorða á ensku: -s, -es og óreglulegar myndir (plural nouns) one blue box → two
-
A1-09 Fornöfn í andlagi á ensku: me, him, her, us, them (object pronouns) I love these shoes. I wear every day.
Svör
A. Form
- a fast car
- My laptop is very old.
- It's quite a big city.
- expensive
- empty
- The hotel is big and modern.
- tall women
B. Merking
- too
- very
- tired
- happy
- quite
C. Finndu villuna
- We have two small dogs.
- I have a very heavy bag.
- It is a big house. / It's a big house.
- I am very hungry. / I'm very hungry.
- ✓ The streets are clean and safe.
D. Í samhengi
- beautiful
- friendly
- big and bright
- too / very
- quite good
- a really great
E. Spreyttu þig
- My flat is small and bright. It's a quiet flat.
- It's sunny today, but it's too hot for me.
F. Blönduð upprifjun
- an
- blue boxes
- them
