SlowingoMálfræði
A1 6 / 32

Greinirinn á ensku: a, an og the (articles) útskýrður

A, An and The

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli a, an, the og engins greinis í daglegum setningum.

Aðalatriðið

A, an og the eru greinar (articles). Þeir eru ákvæðisorð (determiners): lítil orð sem standa á undan nafnorði og segja hlustandanum hvaða eða hve mikið. Greinirinn svarar einni einfaldri spurningu: veit hlustandinn hvaða hlut ég á við?

Þú segir: „I have a dog.“ Fyrir vin þinn er þetta nýr hundur – einn hundur af milljónum. Daginn eftir segirðu: „The dog is sick.“ Nú veit vinur þinn nákvæmlega hvaða hund þú átt við. Hugsaðu þér andlit í veislu: a/an er nýtt andlit – „einhver, hver sem er, einhver nýr“. The er kunnuglegt andlit – einhver sem þið þekkið bæði.

Þegar þú talar um hluti almennt – hunda, tónlist, kaffi sem drykk – áttu ekki við neitt andlit, hvorki nýtt né kunnuglegt, og þess vegna er yfirleitt enginn greinir: Dogs are friendly. Music is fun.

Valið á milli a og an fer eingöngu eftir hljóðinu: an á undan sérhljóði, a á undan samhljóði. Hlustaðu með eyrunum, ekki augunum.

Íslenska og enska

Á íslensku höfum við ákveðinn greini, en hann er hengdur aftan á nafnorðið: „hundurinn“, „bókin“, „barnið“. Hann gerir oft sama verk og the: þegar hlutur er nefndur í annað sinn („Ég á kött og hund. Kötturinn er tíu ára“), þegar allir vita við hvað er átt („Hvar er baðherbergið?“) og þegar aðeins einn er til („sólin“, „tunglið“). Hér er þetta eins – góðu fréttirnar.

En óákveðinn greinir er ekki til á íslensku. Við segjum „Ég á hund“, „Þetta er góð spurning“, „Hún er hjúkrunarfræðingur“. Á ensku má ekki sleppa a / an á undan einum teljanlegum hlut: I have a dog, It's a good question, She's a nurse. Þetta er stærsta breytingin fyrir okkur.

Tvö smáatriði í viðbót. Á íslensku notum við stundum greininn um hluti almennt („Náttúran er falleg“, „Lífið er stutt“), en á ensku er yfirleitt enginn greinir í almennri merkingu: Nature is beautiful. Og sum íslensk sérnöfn fá greini í tali („Esjan“, „á Laugaveginum“), en á ensku eru nöfn fólks, borga, gatna og flestra fjalla án the.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég á hund.I have a dog.enginn óákveðinn greinir á íslensku; á ensku a
Þetta er áhugaverð hugmynd.It's an interesting idea.an á undan sérhljóði
Ég á kött og hund. Kötturinn er tíu ára.I have a cat and a dog. The cat is ten.nefnt í annað sinn: „-inn“ = the – hér er þetta eins
Sólin er sterk í dag.The sun is very strong today.aðeins ein sól – hér er þetta eins
Hundar eru góð gæludýr.Dogs are great pets.almennt: enginn greinir – hér er þetta eins
Náttúran er falleg.Nature is beautiful.á íslensku stundum greinir í almennri merkingu; á ensku enginn
Við hittumst á Laugaveginum.We met on Laugavegur.gata eða fjall með greini í tali; á ensku án the

Í stuttu máli: the er oftast þar sem íslenskan hefur greini aftan á orðinu – en a / an þarftu að bæta við sjálfur, því íslenskan hefur ekkert orð fyrir það.

Form

Þrír kostir

GreinirMeð hverju?MerkingDæmi
a / aneinum teljanlegum hlut (eintala)einn af mörgum; ný upplýsingI have a car.
theeintölu, fleirtölu og óteljanlegum nafnorðumákveðinn hlutur (hlutir) sem við þekkjum bæðiThe car is outside.
enginn greinirfleirtölu og óteljanlegum nafnorðumhlutir almenntCars are expensive.

Óteljanleg nafnorð (uncountable) eru nafnorð sem ekki er hægt að telja: water, music. Sjá A1-24.

A eða an? Hlustaðu á fyrsta hljóðið

a + samhljóðan + sérhljóð
a book, a caran apple, an egg
a university – byrjar á j-hljóðian hour – h er ekki borið fram
a uniform – byrjar á j-hljóðian umbrella
a one-way ticket – byrjar á w-hljóðian X-ray – byrjar á e-hljóði („ex“)
a housean old house – næsta orð ræður

Hvenær the?

ÁstæðaDæmi
nefnt í annað sinnI have a lamp. The lamp is blue.
aðstæðurnar sýna þaðWhere's the bathroom?
aðeins einn er tilthe sun, the moon, the internet

Enginn greinir

TilvikDæmi
nafnorð í fleirtölu almenntCats are cute.
óteljanleg nafnorð almenntWater is important.
flest nöfn fólks, borga og landaMaria is in Lisbon.

Notkun

1A/an um einn af mörgum eða um eitthvað nýtt

Notaðu a/an með einum teljanlegum hlut þegar hann er einn af sinni tegund eða þegar þú nefnir hann í fyrsta sinn. Á íslensku er ekkert orð hér, en á ensku má það ekki vanta – heldur ekki þegar lýsingarorð stendur á milli.

It's an interesting idea.
Þetta er áhugaverð hugmynd.
an, því interesting byrjar á sérhljóði
Lisbon is a beautiful city.
Lissabon er falleg borg.
ein borg af mörgum
It's a good question.
Þetta er góð spurning.
It's a beautiful day.
Þetta er fallegur dagur.
líka „Það er fallegt veður í dag“
I'm in a taxi.
Ég er í leigubíl.
á íslensku ekkert orð; á ensku in a taxi

2A/an með störfum

Þegar þú segir við hvað ein manneskja starfar notarðu a/an. Um störf í fleirtölu er enginn greinir. (Sjá líka A1-02.)

My mother is a nurse.
Mamma mín er hjúkrunarfræðingur.
He's an architect.
Hann er arkitekt.
an á undan sérhljóði
I'm an engineer.
Ég er verkfræðingur.
They're engineers.
Þau eru verkfræðingar.
fleirtala: enginn greinir

3The um ákveðinn hlut sem við þekkjum bæði

Notaðu the þegar hlustandinn veit nákvæmlega hvaða hlut þú átt við: annaðhvort af því að þú hefur nefnt hann áður eða af því að aðstæðurnar sýna það. Á íslensku er greinirinn oft á sama stað: „kötturinn“, „lyklarnir“, „börnin“.

I have a cat and a dog. The cat is ten.
Ég á kött og hund. Kötturinn er tíu ára.
nefnt í annað sinn; „-inn“ → the
Where's the bathroom?
Hvar er baðherbergið?
baðherbergið í þessu húsi
The keys are on the table.
Lyklarnir eru á borðinu.
lyklarnir og borðið hér
The kids are at school.
Krakkarnir eru í skólanum.
krakkarnir okkar; á ensku at school, án the
The pizza here is great.
Pítsan hérna er frábær.
pítsan á þessum stað

4The um það sem er aðeins til eitt af

Notaðu the um hluti sem eru aðeins til einu sinni í okkar heimi. Íslenskan gerir þetta líka.

The sun is very strong today.
Sólin er mjög sterk í dag.
The moon is beautiful tonight.
Tunglið er fallegt í kvöld.
The sky is so blue.
Himinninn er svo blár.
The internet is very slow today.
Netið er mjög hægt í dag.
„netið“ → the internet

5Enginn greinir í almennri merkingu og með nöfnum

Með nafnorðum í fleirtölu og óteljanlegum nafnorðum í almennri merkingu er enginn greinir. Flest nöfn fólks, borga og landa eru án greinis. (Sum nöfn fá the: sjá B1-23.)

Dogs are great pets.
Hundar eru góð gæludýr.
hundar almennt; enginn greinir, eins og á íslensku
Coffee is very popular.
Kaffi er mjög vinsælt.
kaffi almennt
Music is important to me.
Tónlist skiptir mig miklu máli.
líka „Tónlistin skiptir mig miklu máli“; á ensku án the
Water is good for you.
Vatn er hollt.
Tom is in Berlin.
Tom er í Berlín.
Canada is very big.
Kanada er mjög stórt.

6A eða an? Hlustaðu á hljóðið

Veldu a eða an eftir fyrsta hljóði næsta orðs, ekki fyrsta stafnum.

The station is an hour from here.
Stöðin er í klukkutíma fjarlægð héðan.
h-ið er ekki borið fram
She's a university student.
Hún er í háskólanámi.
byrjar á j-hljóði
It's an old car.
Þetta er gamall bíll.
næsta orð er old
It's a one-way street.
Þetta er einstefnugata.
byrjar á w-hljóði

Algengar villur

❌She is doctor.
✅She is a doctor.
Starf eins manns: a/an.
❌a hour
✅an hour
h-ið er ekki borið fram: an.
❌an university
✅a university
university byrjar á j-hljóði: a.
❌It's a interesting idea.
✅It's an interesting idea.
an á undan sérhljóði.
❌She is in the London.
✅She is in London.
Borgarnöfn eru án the.
❌They are a teachers.
✅They are teachers.
a/an aðeins í eintölu.
⚠️I like the music. (= music in general)
✅I like music.
Málfræðilega rétt, en þýðir ákveðna tónlist; almennt: enginn greinir.
⚠️The dogs are friendly animals. (= all dogs)
✅Dogs are friendly animals.
Málfræðilega rétt, en þýðir ákveðna hunda; almennt: enginn greinir.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Við hringdum á leigubíl“, „Er þetta ekki frábært útsýni?“ → a / an vantar. Á íslensku er enginn óákveðinn greinir, svo við segjum „Þetta var kalt kvöld“ og „Við hringdum á leigubíl“. Á ensku þarf a / an á undan einum teljanlegum hlut sem er nefndur í fyrsta sinn – líka þegar lýsingarorð stendur á milli.

❌It was cold and windy night in Siglufjordur, so we called taxi from the restaurant.
✅It was a cold and windy night in Siglufjordur, so we called a taxi from the restaurant.
einn hlutur, nefndur í fyrsta sinn: a
❌Look at this photo from Snaefellsnes. Isn't that amazing view of the glacier?
✅Look at this photo from Snaefellsnes. Isn't that an amazing view of the glacier?
an á undan sérhljóði

2. „Náttúran“, „lífið“ → the í almennri merkingu. Á íslensku fá sum orð greini þó að við tölum almennt: „Náttúran á Íslandi er einstök“, „Lífið í sveitinni er rólegt“. Á ensku eru óteljanleg nafnorð í almennri merkingu yfirleitt án greinis.

⚠️My grandfather in Skagafjordur often says that the nature gives him more peace than any doctor in Reykjavik.
✅My grandfather in Skagafjordur often says that nature gives him more peace than any doctor in Reykjavik.
Málfræðilega rétt, en á ensku er almenn merking án the.
⚠️Our teacher in Selfoss always says that the time goes faster when you read a good book.
✅Our teacher in Selfoss always says that time goes faster when you read a good book.
Málfræðilega rétt, en almennt: time, án the.

3. „Esjan“, „á Laugaveginum“ → the með nafni. Í töluðu máli fá sumar götur og fjöll greini: „við gengum upp á Esjuna“, „búðin er á Laugaveginum“. Á ensku eru nöfn gatna, borga og flestra stakra fjalla án the.

❌On Sunday morning the whole family walks up the Esja, and then we have pancakes at Grandma's.
✅On Sunday morning the whole family walks up Esja, and then we have pancakes at Grandma's. eða On Sunday morning the whole family walks up Mount Esja, and then we have pancakes at Grandma's.
nafn á fjalli: án the
❌The new bakery is on the Laugavegur, right next to the shop with the woollen sweaters.
✅The new bakery is on Laugavegur, right next to the shop with the woollen sweaters.
nafn á götu: án the

Ekki rugla saman

a og the – a kynnir eitthvað nýtt; the vísar á það sem við þekkjum nú þegar.

I have a new phone.
Ég á nýjan síma.
ný upplýsing
The phone is amazing.
Síminn er frábær.
síminn sem ég var að nefna; „-inn“ → the

Almennt og ákveðið – enginn greinir = allir, almennt; the = einmitt þessir.

Students are often tired.
Nemendur eru oft þreyttir.
nemendur almennt
The students in my class are tired.
Nemendurnir í bekknum mínum eru þreyttir.
ákveðinn bekkur

a/an og one – a/an merkir bara „einn af mörgum“. Notaðu one þegar talan skiptir máli (tölur: sjá A1-04). Á íslensku sleppum við orðinu eða segjum „einn“ þegar talan skiptir máli.

I have a brother.
Ég á bróður.
talan skiptir ekki máli
I have one brother, not two.
Ég á einn bróður, ekki tvo.
talan skiptir máli

Stafsetning og framburður

  • a er yfirleitt veikt: /ə/, stutt hlutlaust sérhljóð – a book /ə bʊk/. Þetta veika hljóð er ekki til á íslensku, svo segðu það ekki eins og íslenskt a eða e. an er yfirleitt /ən/ og rennur saman við næsta orð: an egg hljómar eins og eitt orð.
  • the er /ðə/ á undan samhljóði (the car) og oft /ði/ á undan sérhljóði (the apple). Margir nota /ðə/ alls staðar; hvort tveggja er rétt.
  • /ð/ þekkirðu úr íslensku „ð“ – það er forskot. En á íslensku stendur ð aldrei fremst í orði, svo gættu þess að segja ekki d í the.
  • Sterkt the /ðiː/ er aðallega notað til áherslu: This is the place for pizza. (= besti, frægi staðurinn)
  • Þögult h: hour, honest, honour → an. Borið fram h: house, hotel, holiday → a. Enska h-ið er eins og íslenskt h – slepptu því ekki, annars hljómar hotel eins og orð sem byrjar á sérhljóði.

Gullna reglan

Nýr hlutur eða einn af mörgum → a/an (veldu eftir hljóðinu). Hlutur sem við þekkjum bæði eða sá eini sinnar tegundar → the. Fleirtala eða óteljanleg nafnorð almennt → yfirleitt enginn greinir. Íslenskan hjálpar þér með the, en a / an þarftu alltaf að muna sjálfur.

Æfingar

A. Form

Veldu a eða an.

  1. ___ student …
  2. ___ hour …
  3. ___ university …
  4. ___ X-ray …
  5. ___ old house …
  6. ___ umbrella …
  7. ___ uniform …

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. I have a son and a daughter. Veldu rétta svarið: … son is five.
  2. Veldu rétta svarið: … moon is beautiful tonight.
  3. Almennt: … are independent animals.
  4. Almennt: … is sweet.
  5. I have one window in my room. Veldu rétta svarið: … window is open.
  6. Veldu rétta svarið: My parents are ….

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. My brother is engineer.
  2. She is in the Madrid.
  3. It's a hour from here.
  4. They are a teachers.
  5. The sun is very hot today.

D. Í samhengi

Ana þekkir ekki þetta kaffihús. Skrifaðu a, an, the eða no article.

A message from Sam
Hi Ana! I'm in 19 new café near the station. 20 café is great, and 21 coffee here is really good. My friend Leo is here too. He's 22 artist. Oh, and 23 dogs are welcome here. 24 dogs are my favourite animals!

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um störf og um hluti almennt.

  1. Skrifaðu um starfið þitt eða störf fólksins í fjölskyldunni þinni. Notaðu a/an.
  2. Skrifaðu tvær setningar um hluti almennt. Notaðu engan greini.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A1-05 Fleirtala nafnorða á ensku: -s, -es og óreglulegar myndir (plural nouns)
    one child, two
  2. A1-03 To be í neitun og spurningum: isn't, aren't, Are you…? og stutt svör
    "Is your sister a nurse?" "No, ."
Svör

A. Form

  1. a
  2. an
  3. a
  4. an
  5. an
  6. an
  7. a

B. Merking

  1. The
  2. The
  3. Cats
  4. Chocolate
  5. The
  6. doctors

C. Finndu villuna

  1. My brother is an engineer.
  2. She is in Madrid.
  3. It's an hour from here.
  4. They are teachers. / They are the teachers.
  5. ✓ The sun is very hot today.

D. Í samhengi

  1. a
  2. The
  3. the
  4. an

E. Spreyttu þig

  1. I'm a student. My father is an electrician, and my mother is a teacher.
  2. Music is important to me. Cats are great pets.

F. Blönduð upprifjun

  1. children
  2. she isn't / she's not
Android appLærðu á ferðinni Google Play