Greinirinn á ensku: a, an og the (articles) útskýrður
A, An and The
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu valið á milli a, an, the og engins greinis í daglegum setningum.
Aðalatriðið
A, an og the eru greinar (articles). Þeir eru ákvæðisorð (determiners): lítil orð sem standa á undan nafnorði og segja hlustandanum hvaða eða hve mikið. Greinirinn svarar einni einfaldri spurningu: veit hlustandinn hvaða hlut ég á við?
Þú segir: „I have a dog.“ Fyrir vin þinn er þetta nýr hundur – einn hundur af milljónum. Daginn eftir segirðu: „The dog is sick.“ Nú veit vinur þinn nákvæmlega hvaða hund þú átt við. Hugsaðu þér andlit í veislu: a/an er nýtt andlit – „einhver, hver sem er, einhver nýr“. The er kunnuglegt andlit – einhver sem þið þekkið bæði.
Þegar þú talar um hluti almennt – hunda, tónlist, kaffi sem drykk – áttu ekki við neitt andlit, hvorki nýtt né kunnuglegt, og þess vegna er yfirleitt enginn greinir: Dogs are friendly. Music is fun.
Valið á milli a og an fer eingöngu eftir hljóðinu: an á undan sérhljóði, a á undan samhljóði. Hlustaðu með eyrunum, ekki augunum.
Íslenska og enska
Á íslensku höfum við ákveðinn greini, en hann er hengdur aftan á nafnorðið: „hundurinn“, „bókin“, „barnið“. Hann gerir oft sama verk og the: þegar hlutur er nefndur í annað sinn („Ég á kött og hund. Kötturinn er tíu ára“), þegar allir vita við hvað er átt („Hvar er baðherbergið?“) og þegar aðeins einn er til („sólin“, „tunglið“). Hér er þetta eins – góðu fréttirnar.
En óákveðinn greinir er ekki til á íslensku. Við segjum „Ég á hund“, „Þetta er góð spurning“, „Hún er hjúkrunarfræðingur“. Á ensku má ekki sleppa a / an á undan einum teljanlegum hlut: I have a dog, It's a good question, She's a nurse. Þetta er stærsta breytingin fyrir okkur.
Tvö smáatriði í viðbót. Á íslensku notum við stundum greininn um hluti almennt („Náttúran er falleg“, „Lífið er stutt“), en á ensku er yfirleitt enginn greinir í almennri merkingu: Nature is beautiful. Og sum íslensk sérnöfn fá greini í tali („Esjan“, „á Laugaveginum“), en á ensku eru nöfn fólks, borga, gatna og flestra fjalla án the.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Ég á hund. | I have a dog. | enginn óákveðinn greinir á íslensku; á ensku a |
| Þetta er áhugaverð hugmynd. | It's an interesting idea. | an á undan sérhljóði |
| Ég á kött og hund. Kötturinn er tíu ára. | I have a cat and a dog. The cat is ten. | nefnt í annað sinn: „-inn“ = the – hér er þetta eins |
| Sólin er sterk í dag. | The sun is very strong today. | aðeins ein sól – hér er þetta eins |
| Hundar eru góð gæludýr. | Dogs are great pets. | almennt: enginn greinir – hér er þetta eins |
| Náttúran er falleg. | Nature is beautiful. | á íslensku stundum greinir í almennri merkingu; á ensku enginn |
| Við hittumst á Laugaveginum. | We met on Laugavegur. | gata eða fjall með greini í tali; á ensku án the |
Í stuttu máli: the er oftast þar sem íslenskan hefur greini aftan á orðinu – en a / an þarftu að bæta við sjálfur, því íslenskan hefur ekkert orð fyrir það.
Form
Þrír kostir
| Greinir | Með hverju? | Merking | Dæmi |
|---|---|---|---|
| a / an | einum teljanlegum hlut (eintala) | einn af mörgum; ný upplýsing | I have a car. |
| the | eintölu, fleirtölu og óteljanlegum nafnorðum | ákveðinn hlutur (hlutir) sem við þekkjum bæði | The car is outside. |
| enginn greinir | fleirtölu og óteljanlegum nafnorðum | hlutir almennt | Cars are expensive. |
Óteljanleg nafnorð (uncountable) eru nafnorð sem ekki er hægt að telja: water, music. Sjá A1-24.
A eða an? Hlustaðu á fyrsta hljóðið
| a + samhljóð | an + sérhljóð |
|---|---|
| a book, a car | an apple, an egg |
| a university – byrjar á j-hljóði | an hour – h er ekki borið fram |
| a uniform – byrjar á j-hljóði | an umbrella |
| a one-way ticket – byrjar á w-hljóði | an X-ray – byrjar á e-hljóði („ex“) |
| a house | an old house – næsta orð ræður |
Hvenær the?
| Ástæða | Dæmi |
|---|---|
| nefnt í annað sinn | I have a lamp. The lamp is blue. |
| aðstæðurnar sýna það | Where's the bathroom? |
| aðeins einn er til | the sun, the moon, the internet |
Enginn greinir
| Tilvik | Dæmi |
|---|---|
| nafnorð í fleirtölu almennt | Cats are cute. |
| óteljanleg nafnorð almennt | Water is important. |
| flest nöfn fólks, borga og landa | Maria is in Lisbon. |
Notkun
1A/an um einn af mörgum eða um eitthvað nýtt
Notaðu a/an með einum teljanlegum hlut þegar hann er einn af sinni tegund eða þegar þú nefnir hann í fyrsta sinn. Á íslensku er ekkert orð hér, en á ensku má það ekki vanta – heldur ekki þegar lýsingarorð stendur á milli.
2A/an með störfum
Þegar þú segir við hvað ein manneskja starfar notarðu a/an. Um störf í fleirtölu er enginn greinir. (Sjá líka A1-02.)
3The um ákveðinn hlut sem við þekkjum bæði
Notaðu the þegar hlustandinn veit nákvæmlega hvaða hlut þú átt við: annaðhvort af því að þú hefur nefnt hann áður eða af því að aðstæðurnar sýna það. Á íslensku er greinirinn oft á sama stað: „kötturinn“, „lyklarnir“, „börnin“.
4The um það sem er aðeins til eitt af
Notaðu the um hluti sem eru aðeins til einu sinni í okkar heimi. Íslenskan gerir þetta líka.
5Enginn greinir í almennri merkingu og með nöfnum
Með nafnorðum í fleirtölu og óteljanlegum nafnorðum í almennri merkingu er enginn greinir. Flest nöfn fólks, borga og landa eru án greinis. (Sum nöfn fá the: sjá B1-23.)
6A eða an? Hlustaðu á hljóðið
Veldu a eða an eftir fyrsta hljóði næsta orðs, ekki fyrsta stafnum.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Við hringdum á leigubíl“, „Er þetta ekki frábært útsýni?“ → a / an vantar. Á íslensku er enginn óákveðinn greinir, svo við segjum „Þetta var kalt kvöld“ og „Við hringdum á leigubíl“. Á ensku þarf a / an á undan einum teljanlegum hlut sem er nefndur í fyrsta sinn – líka þegar lýsingarorð stendur á milli.
2. „Náttúran“, „lífið“ → the í almennri merkingu. Á íslensku fá sum orð greini þó að við tölum almennt: „Náttúran á Íslandi er einstök“, „Lífið í sveitinni er rólegt“. Á ensku eru óteljanleg nafnorð í almennri merkingu yfirleitt án greinis.
3. „Esjan“, „á Laugaveginum“ → the með nafni. Í töluðu máli fá sumar götur og fjöll greini: „við gengum upp á Esjuna“, „búðin er á Laugaveginum“. Á ensku eru nöfn gatna, borga og flestra stakra fjalla án the.
Ekki rugla saman
a og the – a kynnir eitthvað nýtt; the vísar á það sem við þekkjum nú þegar.
Almennt og ákveðið – enginn greinir = allir, almennt; the = einmitt þessir.
a/an og one – a/an merkir bara „einn af mörgum“. Notaðu one þegar talan skiptir máli (tölur: sjá A1-04). Á íslensku sleppum við orðinu eða segjum „einn“ þegar talan skiptir máli.
Stafsetning og framburður
- a er yfirleitt veikt: /ə/, stutt hlutlaust sérhljóð – a book /ə bʊk/. Þetta veika hljóð er ekki til á íslensku, svo segðu það ekki eins og íslenskt a eða e. an er yfirleitt /ən/ og rennur saman við næsta orð: an egg hljómar eins og eitt orð.
- the er /ðə/ á undan samhljóði (the car) og oft /ði/ á undan sérhljóði (the apple). Margir nota /ðə/ alls staðar; hvort tveggja er rétt.
- /ð/ þekkirðu úr íslensku „ð“ – það er forskot. En á íslensku stendur ð aldrei fremst í orði, svo gættu þess að segja ekki d í the.
- Sterkt the /ðiː/ er aðallega notað til áherslu: This is the place for pizza. (= besti, frægi staðurinn)
- Þögult h: hour, honest, honour → an. Borið fram h: house, hotel, holiday → a. Enska h-ið er eins og íslenskt h – slepptu því ekki, annars hljómar hotel eins og orð sem byrjar á sérhljóði.
Gullna reglan
Nýr hlutur eða einn af mörgum → a/an (veldu eftir hljóðinu). Hlutur sem við þekkjum bæði eða sá eini sinnar tegundar → the. Fleirtala eða óteljanleg nafnorð almennt → yfirleitt enginn greinir. Íslenskan hjálpar þér með the, en a / an þarftu alltaf að muna sjálfur.
Æfingar
A. Form
Veldu a eða an.
-
___ student …
-
___ hour …
-
___ university …
-
___ X-ray …
-
___ old house …
-
___ umbrella …
-
___ uniform …
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
I have a son and a daughter. Veldu rétta svarið: … son is five.
-
Veldu rétta svarið: … moon is beautiful tonight.
-
Almennt: … are independent animals.
-
Almennt: … is sweet.
-
I have one window in my room. Veldu rétta svarið: … window is open.
-
Veldu rétta svarið: My parents are ….
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
My brother is engineer.
-
She is in the Madrid.
-
It's a hour from here.
-
They are a teachers.
-
The sun is very hot today.
D. Í samhengi
Ana þekkir ekki þetta kaffihús. Skrifaðu a, an, the eða no article.
Hi Ana! I'm in 19 new café near the station. 20 café is great, and 21 coffee here is really good. My friend Leo is here too. He's 22 artist. Oh, and 23 dogs are welcome here. 24 dogs are my favourite animals!
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um störf og um hluti almennt.
-
Skrifaðu um starfið þitt eða störf fólksins í fjölskyldunni þinni. Notaðu a/an.
-
Skrifaðu tvær setningar um hluti almennt. Notaðu engan greini.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A1-05 Fleirtala nafnorða á ensku: -s, -es og óreglulegar myndir (plural nouns) one child, two
-
A1-03 To be í neitun og spurningum: isn't, aren't, Are you…? og stutt svör "Is your sister a nurse?" "No, ."
Svör
A. Form
- a
- an
- a
- an
- an
- an
- a
B. Merking
- The
- The
- Cats
- Chocolate
- The
- doctors
C. Finndu villuna
- My brother is an engineer.
- She is in Madrid.
- It's an hour from here.
- They are teachers. / They are the teachers.
- ✓ The sun is very hot today.
D. Í samhengi
- a
- The
- the
- an
E. Spreyttu þig
- I'm a student. My father is an electrician, and my mother is a teacher.
- Music is important to me. Cats are great pets.
F. Blönduð upprifjun
- children
- she isn't / she's not
