SlowingoГрамматика
B1 16 / 39

Question Tags қазақша: «…, isn't it?» — ағылшынша «солай емес пе?»

Question Tags: …, Isn't It?

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз ақпаратты тексеру немесе әңгімелесушіні келісуге шақыру үшін сөйлемнің соңына isn't it?, didn't you?, can she? сияқты question tag (сөйлем соңындағы шағын сұрақ) қоса аласыз және оларды дұрыс дауыс ырғағымен айта аласыз.

Негізгі идея

Question tag — хабарлы сөйлемнің соңындағы кішкентай сұрақ: It's cold, isn't it? Ол хабарлы сөйлемді шақыруға айналдырады: «Дұрыс айтамын ба? Келісесіз бе?»

A2-32 сабағындағы жаңғырық есіңізде ме? So do I және Neither can she тіркестерінде бірінші сөйлемдегі көмекші етістік жаңғырық сияқты қайта оралды. Question tag — сол жаңғырық, бірақ ол өз сөйлеміңіздің соңында тұрады. Ол көмекші етістікті немесе be етістігін (is, have, can, will, did) есімдікпен бірге қайталайды және әдетте оны керісінше айналдырады: болымды сөйлемге болымсыз tag, болымсыз сөйлемге болымды tag.

You can swim, can't you? You can't swim, can you?

Нағыз мағына дауыста. Дауыс төмендесе, сөйлеуші біршама сенімді, тек келісім күтеді: Lovely day, isn't it? Дауыс көтерілсе, бұл нағыз сұрақ, сөйлеуші сенімді емес: You've paid, haven't you?

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақ тілінде мұндай сұрақтар үшін бірнеше дайын сөз бар: емес пе?, солай ма?, иә? және ғой демеулігі. Олар ешқашан өзгермейді: «Күн әдемі, солай емес пе?», «Сен осында тұрасың, иә?», «Олар кеше келді ғой». Ағылшын тілінде әмбебап tag жоқ: tag сөйлемнің көмекші етістігін, шағын және бастауышын (есімдік арқылы) қайталайды. Сондықтан «емес пе» сөзін әрдайым isn't it? деп аудару — жиі қате.

Қазақшада сенімділікті көбіне сөз білдіреді: ғой «сенімдімін» дегенге жақын, ал «солай ма?» нағыз сұраққа ұқсайды. Ағылшыншада бұл айырмашылықты дауыс ырғағы береді. Тағы бір айырмашылық: қазақша иә / жоқ сұрақтың формасына жауап береді («Шаршаған жоқсың ба?» «Иә, шаршаған жоқпын»), ал ағылшыншада yes / no фактіге жауап береді. Өтініштегі -шы/-ші жұрнағы («беріп жіберші») will you? тіркесіне жақын.

ҚазақшаМағынасыАғылшынша
Бүгін күн керемет, солай емес пе?әмбебап, өзгермейдіIt's a beautiful day, isn't it?
Сен осы маңда тұрасың, иә?әмбебап, өзгермейдіYou live near here, don't you?
Олар саған кеше қоңырау шалды ғой?сенімділікThey called you yesterday, didn't they?
Жиналыс бүгін емес қой, солай ма?нағыз сұрақThe meeting isn't today, is it? ↗
Тұзды беріп жіберші.жұмсақ өтінішPass me the salt, will you?
«Жұмысың көп емес қой?» «Иә, көп емес.»иә сұраққа келіседі"You aren't busy, are you?" "No, I'm not."

Құрылым

Болымды сөйлем → болымсыз tag; болымсыз сөйлем → болымды tag

СөйлемTag
It is expensive,isn't it?
It isn't expensive,is it?
You have finished,haven't you?
She can't drive,can she?
They will be there,won't they?
We should leave,shouldn't we?

Жай шақтар → do / does / did — сөйлемде көмекші етістік те, be де болмаса, болымсыз немесе сұраулы түрдегі көмекші етістікті алыңыз.

СөйлемTag
You live near here,don't you?
He works at the airport,doesn't he?
They went home early,didn't they?
She doesn't like fish,does she?

Ерекше жағдайлар

СөйлемTagЕскерту
I'm late,aren't I?amn't I емес; am I not? өте ресми
I'm not late,am I?қалыпты
Let's go,shall we?ұсыныс
Open the window,will you / would you / can you / could you?өтініш
Don't forget,will you?болымсыз бұйрық
There's a problem,isn't there?tag ішінде there қалады
Nobody called,did they?nobody = болымсыз → болымды tag; есімдік they
Everyone's here,aren't they?everyone / someone → they
Nothing happened,did it?nothing / everything → it
This is yours,isn't it?this / that → it
You never call me,do you?never / hardly / rarely = болымсыз → болымды tag

Қолданылуы

1Келісімге шақыру: дауыс төмендейді

Сенімді болсаңыз және әңгімелесушінің келісуін немесе әңгіме бастауды қаласаңыз, tag дауысы төмендейді. Ауа райы, тамақ және оқиғалар туралы пікірлерде өте жиі кездеседі.

It's a beautiful day, isn't it?
Бүгін күн керемет, солай емес пе?
дауыс төмендейді ↘
That was a great match, wasn't it?
Керемет матч болды, иә?
дауыс төмендейді ↘
The food here is amazing, isn't it?
Мұндағы тамақ өте дәмді екен, солай емес пе?
дауыс төмендейді ↘
Your kids have grown so much, haven't they?
Балаларыңыз әбден өсіп қалыпты ғой!
дауыс төмендейді ↘

2Ақпаратты тексеру: дауыс көтеріледі

Бір нәрсені шындық деп ойласаңыз, бірақ сенімді болмасаңыз, дауыс көтеріледі. Бұл иә / жоқ сұрағына өте жақын.

You've sent the invoice, haven't you?
Шотты жіберіп қойдыңыз, солай ма?
дауыс көтеріледі ↗
The meeting isn't today, is it?
Жиналыс бүгін емес қой, солай ма?
дауыс көтеріледі ↗
She works from home on Fridays, doesn't she?
Ол жұма күндері үйден жұмыс істейді, солай ма?
дауыс көтеріледі ↗; ол мұнда әйел → she
We don't need tickets, do we?
Бізге билет керек емес, иә?
дауыс көтеріледі ↗

3Көмекші етістік пен шақты сәйкестендіру

Сөйлемдегі көмекші етістікті (немесе be) қайталаңыз. Ол болмаса, негізгі етістіктің шағына сай do / does / did қолданыңыз.

You're coming to the party, aren't you?
Кешке келесің ғой, иә?
are → aren't
He's been to Kenya, hasn't he?
Ол Кенияда болған, солай емес пе?
he's = he has → hasn't
Your sister lives in Lisbon, doesn't she?
Әпкең Лиссабонда тұрады ғой, иә?
lives → doesn't; әпке → she
They called you yesterday, didn't they?
Олар саған кеше қоңырау шалды ғой, иә?
called → didn't
You'd tell me if something was wrong, wouldn't you?
Бірдеңе дұрыс болмаса, маған айтар едің ғой, иә?
would → wouldn't

4Ерекше бастауыштар

I am → aren't I; there is / are → there қалады; everyone, somebody, nobody → they; everything, nothing, this, that → it.

I'm on the list, aren't I?
Мен тізімде бармын ғой, иә?
I'm → aren't I
There aren't any eggs left, are there?
Жұмыртқа қалмады ғой, иә?
there tag ішінде қалады
Everybody enjoyed the show, didn't they?
Қойылым бәріне ұнады ғой, иә?
everybody → they
Nothing was broken, was it?
Ештеңе сынған жоқ қой, иә?
nothing → it, болымды tag

5not сөзі жоқ болымсыз сөздер

Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing сөйлемді болымсыз етеді, сондықтан tag болымды болады.

He never listens, does he?
Ол ешқашан тыңдамайды ғой, иә?
never → болымды tag
You hardly ate anything, did you?
Сен ештеңе жемедің дерлік, иә?
hardly → болымды tag
No one noticed, did they?
Ешкім байқамады ғой, иә?
no one → болымды tag, they

6Ұсыныстар мен өтініштер: Let's және бұйрық рай

Let's сөзінен кейін tag — shall we?. Бұйрық райдан кейінгі will you?, would you? немесе could you? бұйрықты достық өтінішке айналдырады. Болымсыз бұйрықтан кейін will you? қолданыңыз.

Let's order a pizza, shall we?
Пицца алдырайық, иә?
Let's → shall we
Pass me the salt, will you?
Тұзды беріп жіберші.
-ші ≈ will you
Close the door behind you, could you?
Шыққанда есікті жауып кетіңізші.
-ңізші ≈ could you
Don't tell anyone, will you?
Ешкімге айтпайсың ғой, иә?
болымсыз бұйрық → will you

Жиі кездесетін қателер

❌You like coffee, isn't it?
✅You like coffee, don't you?
Tag көмекші етістік пен бастауышты қайталайды; ол әрдайым «isn't it» емес.
❌She went out, wasn't she?
✅She went out, didn't she?
Past Simple → did.
❌She can drive, doesn't she?
✅She can drive, can't she?
Сөйлемдегі көмекші етістікті қайталаңыз: can.
❌I'm right, amn't I?
✅I'm right, aren't I?
I am → aren't I.
❌Your brother is a doctor, isn't your brother?
✅Your brother is a doctor, isn't he?
Tag ішінде есімдік қолданылады.
❌Nobody came, didn't they?
✅Nobody came, did they?
nobody болымсыз → болымды tag.
❌Let's go, don't we?
✅Let's go, shall we?
Let's → shall we.
❌There's a bank near here, isn't it?
✅There's a bank near here, isn't there?
there is → isn't there.
❌You never call, don't you?
✅You never call, do you?
never болымсыз → болымды tag.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Емес пе?» → әрдайым isn't it. Қазақшадағы «солай емес пе?», «иә?» кез келген сөйлемге қосыла береді. Ағылшыншада tag сөйлемнің көмекші етістігін, шағын және бастауышын қайталайды. Алдымен сөйлемдегі етістікті табыңыз: plays → doesn't, are staying → aren't.

❌Your brother plays the dombra, isn't it?
✅Your brother plays the dombra, doesn't he?
❌The guests are staying until Sunday, isn't it?
✅The guests are staying until Sunday, aren't they?

2. «Ол» → he / she. Қазақшадағы «ол» ер адамды да, әйелді де білдіреді, сондықтан tag ішінде he мен she жиі шатасады. Tag-тегі есімдік бастауышқа сәйкес болуы керек.

⚠️Your aunt works at the hospital, doesn't he?
✅Your aunt works at the hospital, doesn't she?
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ aunt — әйел, сондықтан she.
⚠️Madina has already left, hasn't he?
✅Madina has already left, hasn't she?
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ Мадина — әйел есімі, сондықтан she.

3. «Иә, бітірген жоқ» → Yes, she hasn't. Қазақша иә / жоқ сұрақтың формасымен келіседі: «Дана үй тапсырмасын әлі бітірген жоқ қой?» «Иә, бітірген жоқ». Ағылшыншада yes / no фактіге жауап береді: факт болымсыз болса, No; болымды болса, Yes.

❌"Dana hasn't finished her homework yet, has she?" "Yes, she hasn't."
✅"Dana hasn't finished her homework yet, has she?" "No, she hasn't."
❌"Assel isn't coming tonight, is she?" "Yes, she isn't."
✅"Assel isn't coming tonight, is she?" "No, she isn't."

Шатастырмаңыз

Дауыстың төмендеуі және көтерілуі — Сөздер бірдей, мағынасы әртүрлі.

You're from Leeds, aren't you?
Сіз Лидстенсіз ғой, иә?
дауыс төмендейді ↘: сенімдімін, жай растап тұрмын
You've locked the door, haven't you?
Есікті құлыптадың, солай ма?
дауыс көтеріледі ↗: солай деп ойлаймын, бірақ сенімді емеспін

Question tag және қысқа жауаптар — Tag өз сөйлеміңіздің соңында тұрады. So do I немесе Are you? сияқты жауаптар басқа адамның сөйлеміне жауап береді A2-32.

You love jazz, don't you?
Сен джазды жақсы көресің ғой, иә?
tag
"I love jazz." "So do I."
«Мен джазды жақсы көремін». «Мен де».
жауап

Tag-ке жауап беру — Tag-ке емес, фактіге жауап беріңіз: yes = болымды факт, no = болымсыз факт (болымсыз сұрақтардағыдай A2-33).

"You aren't busy, are you?" "No, I'm not."
«Жұмысың көп емес қой, иә?» «Иә, көп емес».
ағылшыншада No: жұмысым көп емес
"You aren't busy, are you?" "Yes, I am, actually."
«Жұмысың көп емес қой, иә?» «Жоқ, шынымды айтсам, көп».
ағылшыншада Yes: жұмысым көп

Бір бағыттағы tag — So you're the new manager, are you? (болымды + болымды) таңданысты немесе қызығушылықты білдіреді. Бұл қате емес; ол C2-03 сабағында өтіледі.

Жазылуы мен айтылуы

  • Tag алдында үтір, соңында сұрақ белгісі қойылады: It's late, isn't it?
  • Tag тез әрі сөйлеммен қосылып айтылады: isn't it /ˈɪznt ɪt/, didn't you /ˈdɪdntʃuː/, won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US). t мен y қосылғанда /tʃ/ дыбысы шығады, church сөзінің басындағыдай.
  • Дауыс төмендесе ↘ = сенімдімін, келісуге шақырамын. Дауыс көтерілсе ↗ = нағыз сұрақ, тексеріп тұрмын.
  • aren't I /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US). Британ түрінде r айтылмайды, ал американ түрінде тіл ұшы ешнәрсеге тимейтін жұмсақ r естіледі; оны дірілдетпеңіз.
  • Tag-тегі көмекші етістікке екпін түседі: You're coming, AREN'T you?

Алтын ереже

Көмекші етістікті (немесе be) қайталап, керісінше айналдырыңыз: болымды сөйлем → болымсыз tag, болымсыз сөйлем → болымды tag, әдетте есімдікпен. Көмекші етістік те, be де жоқ па? do / does / did қолданыңыз. Дауыс төмендесе — «келісіңіз», көтерілсе — «солай ма?». Қазақшадағы «емес пе?» әмбебап, ал ағылшын tag-і әр сөйлемге қарай өзгереді.

Жаттығулар

A. Құрылым

Сөйлемге дұрыс question tag қосыңыз.

  1. You're a nurse, ?
  2. He can't swim, ?
  3. They live in Rome, ?
  4. She didn't call, ?
  5. I'm late, ?
  6. Let's take a break, ?
  7. There's some milk in the fridge, ?
  8. You've never been here before, ?

B. Мағына

Жағдайды оқып, дұрыс жауапты таңдаңыз немесе жазыңыз.

  1. Сіз сенімді емес бір нәрсені тексергіңіз келеді. Tag-тегі дауыс ырғағын таңдаңыз: …
  2. Сіз досыңызбен бірге әдемі күн батысын көріп тұрсыз. "Beautiful, isn't it?" дейсіз. Дауыс ырғағын таңдаңыз: …
  3. "You didn't lock the door, did you?" ", I did." (Есікті құлыптадым.)
  4. Достық өтініш үшін tag таңдаңыз: Open the window, …?

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. Your parents went to Peru, wasn't it?
  2. Tom is a chef, isn't Tom?
  3. Nobody saw you, didn't they?
  4. Everyone's ready, aren't they?

D. Мәтін ішінде

Диалогты оқып, әр орынға дұрыс question tag жазыңыз.

At the office kitchen
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Көршіңізбен әңгіме бастау үшін tag қолданып, екі сөйлем жазыңыз.
  2. Сенімді емес бір фактіні тексеру үшін tag қолданып, бір сөйлем жазыңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. A2-32 So do I, Neither do I, Me too қазақша: «Мен де» ағылшынша қалай айтылады?
    "I can't swim." "Neither I."
  2. A2-32 So do I, Neither do I, Me too қазақша: «Мен де» ағылшынша қалай айтылады?
    "I'm moving to Rome." " you? That's exciting!"
  3. B1-14 Indirect Questions қазақша: «Could you tell me where…?» деп сыпайы сұрау
    Do you know where (Tom / live)?
  4. A2-33 Who called you? Who did you call? Бастауыш пен толықтауыш сұрақтары қазақша
    (you / not / like) coffee? I thought you loved it!
Жауаптар

A. Құрылым

  1. aren't you
  2. can he
  3. don't they
  4. did she
  5. aren't I
  6. shall we
  7. isn't there
  8. have you

B. Мағына

  1. rising
  2. falling
  3. Yes
  4. will you

C. Қатені табыңыз

  1. Your parents went to Peru, didn't they?
  2. Tom is a chef, isn't he?
  3. Nobody saw you, did they?
  4. ✓ Everyone's ready, aren't they?

D. Мәтін ішінде

  1. isn't it
  2. is it
  3. didn't you
  4. shall we
  5. do you
  6. will you / would you / can you / could you

E. Сіздің кезегіңіз

  1. It's really quiet today, isn't it? You've just moved in, haven't you?
  2. The shop doesn't open on Sundays, does it?

F. Аралас қайталау

  1. can
  2. Are
  3. Tom lives
  4. Don't you like / Do you not like
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play