Verb to be៖ ប្រយោគអវិជ្ជមាន សំណួរ និងចម្លើយខ្លី — ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
To Be: Negatives, Questions and Short Answers
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចប្រាប់ថាអ្វីមួយ មិន ពិត ដោយប្រើ I'm not, isn't និង aren't សួរសំណួរ yes/no និងសំណួរដែលមានពាក្យសួរ (wh- questions) ជាមួយ be ហើយឆ្លើយដោយចម្លើយខ្លី ដូចជា Yes, I am និង No, she isn't។
គំនិតសំខាន់
ចាំស្ពានក្នុង A1-02 បានទេ? Be ភ្ជាប់ប្រធានទៅនឹងព័ត៌មាន។ ហើយ be ជាកិរិយាសព្ទខ្លាំង៖ វាអាចបង្កើតប្រយោគអវិជ្ជមាន និងសំណួរដោយខ្លួនឯង។
ដើម្បីបង្កើតប្រយោគអវិជ្ជមាន ដាក់ not នៅក្រោយវាភ្លាម៖ She is → She is not។ ដើម្បីបង្កើតសំណួរ be លោតទៅមុខប្រធាន៖ You are ready → Are you ready? ក្រៅពីនេះ គ្មានអ្វីប្ដូរទេ។
ពេលឆ្លើយ ភាសាអង់គ្លេសមិននិយាយប្រយោគទាំងមូលឡើងវិញទេ។ វាផ្ញើត្រឡប់មកវិញនូវ សំឡេងបន្ទរ (echo) មួយ គឺមានតែប្រធាន និងកិរិយាសព្ទតូច៖ Are you tired? — Yes, I am. Is it far? — No, it isn't. ឆ្លើយត្រឹម Yes ឬ No ក៏បាន ប៉ុន្តែចម្លើយបន្ទរស្ដាប់ទៅរួសរាយ និងពេញលេញជាង។
ភាសាខ្មែរធ្វើការងារនេះខុសគ្នាស្រឡះ៖ យើងដាក់ មិន…ទេ ជុំវិញពាក្យ ហើយបង្កើតសំណួរដោយថែម ទេ ឬ មែនទេ នៅខាងចុង (អ្នកឃ្លានទេ?) ដោយមិនប្ដូរលំដាប់ពាក្យ។ ដូច្នេះមេរៀននេះមានចំណុចពីរដែលត្រូវចាំ៖ ក្នុងប្រយោគអវិជ្ជមាន be នៅតែមាន ហើយក្នុងសំណួរ be ត្រូវប្ដូរកន្លែង។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរបង្ហាញអវិជ្ជមានដោយ មិន … ទេ ហើយបង្ហាញសំណួរដោយពាក្យនៅចុងប្រយោគ ដូចជា ទេ ឬទេ ឬ មែនទេ។ ពាក្យសួរដូចជា ណា ឬ ប៉ុន្មាន នៅកន្លែងចម្លើយ។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ be + not ហើយប្ដូរលំដាប់ពាក្យ។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ខ្ញុំមិនឃ្លានទេ | I'm not hungry. | ភាសាខ្មែរ៖ មិន + គុណនាម + ទេ។ ភាសាអង់គ្លេស៖ ត្រូវមាន be ហើយ not នៅក្រោយ be |
| គាត់មិនមែនជាគ្រូទេ | She isn't a teacher. | “មិនមែនជា” ≈ isn't / aren't មុខនាមសព្ទ |
| ពួកគេមិននៅផ្ទះទេ | They aren't at home. | “មិននៅ” = aren't + ទីកន្លែង |
| អ្នកឃ្លានទេ? | Are you hungry? | ភាសាខ្មែរ៖ ពាក្យសួរនៅចុង លំដាប់ពាក្យមិនប្ដូរ។ ភាសាអង់គ្លេស៖ be ទៅមុខប្រធាន |
| អ្នកមកពីណា? | Where are you from? | ភាសាខ្មែរ៖ “ណា” នៅខាងចុង។ ភាសាអង់គ្លេស៖ ពាក្យសួរ + be + ប្រធាន |
| កូនស្រីអ្នកអាយុប៉ុន្មាន? | How old is your daughter? | ភាសាខ្មែរ៖ “ប៉ុន្មាន” នៅខាងចុង។ ភាសាអង់គ្លេស៖ How old នៅដើមប្រយោគ |
| បាទ / ចាស / ឃ្លាន | Yes, I am. / No, I'm not. | ភាសាខ្មែរឆ្លើយ “បាទ / ចាស” ឬនិយាយពាក្យដដែលម្ដងទៀត។ ភាសាអង់គ្លេសឆ្លើយ Yes / No + សព្វនាម + be |
សរុបមក៖ ក្នុងប្រយោគអវិជ្ជមាន កុំឱ្យ “មិន” លុប be ចោល ព្រោះ not ត្រូវការ be នៅខាងមុខវា។ ក្នុងសំណួរ កុំគ្រាន់តែលើកសំឡេងនៅចុងប្រយោគជំនួសពាក្យ “ទេ” ក្នុងភាសាខ្មែរ ត្រូវរុញ be ទៅមុខប្រធាន។
ទម្រង់
ប្រយោគអវិជ្ជមាន
| ប្រធាន | ទម្រង់ពេញ | ទម្រង់កាត់ 1 | ទម្រង់កាត់ 2 |
|---|---|---|---|
| I | I am not | I'm not | — |
| you | you are not | you aren't | you're not |
| he / she / it | he is not | he isn't | he's not |
| we | we are not | we aren't | we're not |
| they | they are not | they aren't | they're not |
គ្មានទម្រង់កាត់ស្តង់ដារ amn't ទេ។ សូមប្រើ I'm not។ (ក្នុង question tag គេប្រើ aren't I?៖ មើល B1-15។)
សំណួរ yes/no — be នៅមុខប្រធាន
| ប្រយោគបញ្ជាក់ | សំណួរ |
|---|---|
| You are a student. | Are you a student? |
| She is at work. | Is she at work? |
| The shops are open. | Are the shops open? |
| I am late. | Am I late? |
ចម្លើយខ្លី — សំឡេងបន្ទរ
| សំណួរ | Yes | No |
|---|---|---|
| Are you…? | Yes, I am. | No, I'm not. |
| Is he / she / it…? | Yes, he is. | No, he isn't. / No, he's not. |
| Are you (ច្រើននាក់) / we / they…? | Yes, we are. / Yes, they are. | No, we aren't. / No, they aren't. |
| Am I…? | Yes, you are. | No, you aren't. / No, you're not. |
ចម្លើយខ្លីវិជ្ជមាន មិនប្រើទម្រង់កាត់ទេ៖ Yes, I am. (មិនមែន Yes, I'm.) Yes, she is. (មិនមែន Yes, she's.)។ ចម្លើយខ្លីអវិជ្ជមានជាធម្មតាប្រើទម្រង់កាត់។ ទម្រង់ពេញ (No, I am not.) ក៏ប្រើបាន ប៉ុន្តែស្ដាប់ទៅខ្លាំង ឬផ្លូវការណាស់។
សំណួរដែលមានពាក្យសួរ (wh- questions) — ពាក្យសួរ + be + ប្រធាន
| ពាក្យសួរ | be | ប្រធាន | ផ្នែកផ្សេង |
|---|---|---|---|
| Where | is | the bathroom? | |
| What | is | your name? | |
| How old | are | your children? | |
| How | are | you? | |
| Why | are | they | late? |
របៀបប្រើ
1ប្រយោគអវិជ្ជមាន
ដាក់ not នៅក្រោយ am / is / are ដើម្បីប្រាប់ថាអ្វីមួយមិនពិត។ ក្នុងការនិយាយ ទម្រង់កាត់ជារឿងធម្មតា។
2សំណួរ yes/no
ដាក់ am / is / are នៅមុខប្រធាន។ សំឡេងជាធម្មតាឡើងនៅខាងចុង។ ភាសាខ្មែរថែម “ទេ” ឬ “មែនទេ” នៅខាងចុង ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសប្ដូរលំដាប់ពាក្យ។
3ចម្លើយខ្លី
ឆ្លើយដោយ Yes/No + សព្វនាមប្រធាន + be។ ប្រើសព្វនាម មិនមែននាមសព្ទទេ។ ភាសាខ្មែរឆ្លើយ “បាទ” “ចាស” ឬនិយាយគុណនាមម្ដងទៀត (ឃ្លាន) ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវការសំឡេងបន្ទរ។
4សំណួរដែលមានពាក្យសួរជាមួយ be
ដាក់ពាក្យសួរនៅមុខគេ បន្ទាប់មក be រួចប្រធាន។ ភាសាខ្មែរទុកពាក្យសួរនៅកន្លែងចម្លើយ (ស្ថានីយនៅឯណា?) ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសដាក់វានៅដើមប្រយោគ។ សម្រាប់ពាក្យសួរទាំងអស់ មើល A1-16។
5សំណួរប្រចាំថ្ងៃជាមួយ be
សំណួរខ្លះជាមួយ be ជាឃ្លាថេរ (fixed phrase) ប្រចាំថ្ងៃ។ សូមរៀនវាទាំងដុំ។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “មិន” លុប be ចោល ភាសាខ្មែរនិយាយ ផ្លូវនេះមិនស្ងាត់ទេ ឬ ពួកយើងមិននៅផ្ទះទេ ដោយដាក់ “មិន” នៅមុខគុណនាម ឬ “នៅ” ផ្ទាល់។ បើបកប្រែមួយពាក្យម្ដងៗ not នឹងឈរតែឯង គ្មាន be ទេ។ ចាំថា not ត្រូវការ be នៅខាងមុខវាជានិច្ច។
2. សំណួរដោយគ្មាន be ឬគ្មានការប្ដូរលំដាប់ ក្នុងភាសាខ្មែរ យើងគ្រាន់តែថែម “ទេ” នៅខាងចុង៖ បន្ទប់ទឹកស្អាតទេ? ដូច្នេះអ្នករៀនច្រើនរក្សាលំដាប់ប្រយោគបញ្ជាក់ ហើយជួនកាលភ្លេច be ទាំងស្រុង។
3. ពាក្យសួរនៅខាងចុង ភាសាខ្មែរដាក់ពាក្យសួរនៅកន្លែងចម្លើយ៖ ម្ដាយអ្នកនៅឯណា? ផ្ទះអ្នកឆ្ងាយប៉ុន្មាន? បើបកប្រែតាមលំដាប់នេះ ពាក្យសួរនឹងនៅខាងចុង ហើយ be ច្រើនតែបាត់។
4. ឆ្លើយសំណួរអវិជ្ជមាន ភាសាខ្មែរឆ្លើយយល់ព្រមនឹងប្រយោគ៖ “អ្នកមិនទាន់រួចទេឬ?” “បាទ មិនទាន់រួចទេ។” ក្នុងភាសាអង់គ្លេស Yes ឬ No អាស្រ័យលើការពិត៖ បើការពិតជាអវិជ្ជមាន ប្រើ No ជានិច្ច។
កុំច្រឡំ
isn't និង aren't — isn't សម្រាប់ he / she / it / វត្ថុមួយ។ aren't សម្រាប់ you / we / they / វត្ថុច្រើន។ ភាសាខ្មែរប្រើ “មិន” ដូចគ្នាទាំងអស់ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវមើលប្រធាន។
he isn't និង he's not — ត្រឹមត្រូវទាំងពីរ ហើយមានន័យដូចគ្នា។ He's not អាចស្ដាប់ទៅខ្លាំងជាងបន្តិច។ ជាមួយ I ទម្រង់កាត់តែមួយគត់គឺ I'm not។
សំណួរជាមួយ be និងសំណួរជាមួយកិរិយាសព្ទផ្សេង — Be លោតទៅមុខដោយខ្លួនឯង។ កិរិយាសព្ទផ្សេងទៀតភាគច្រើនត្រូវការ កិរិយាសព្ទជំនួយ (auxiliary) do ឬ does (មើល A1-13)។ ភាសាខ្មែរថែម “ទេ” ដូចគ្នាទាំងពីរ។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- isn't = /ˈɪznt/ (ស្ដាប់ទៅដូច “IZ-nt”)។ aren't = /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US)។ សញ្ញា apostrophe ជំនួសអក្សរ o នៃ not។
- isn't /ˈɪznt/ មានព្យញ្ជនៈបីជាប់គ្នានៅខាងចុង គឺ /z/ /n/ /t/។ ភាសាខ្មែរគ្មានព្យញ្ជនៈចុងជាប់គ្នាទេ ដូច្នេះអ្នកនិយាយភាសាខ្មែរច្រើនបញ្ចេញត្រឹមតែ “is” ឬ “in”។ សូមហាត់យឺតៗ៖ /ɪz/ (ខ្យល់ហូរ និងបំពង់កញ័រ) → /n/ (អណ្ដាតប៉ះអញ្ចាញធ្មេញខាងលើ) → /t/ (អណ្ដាតនៅដដែល រួចបញ្ឈប់ខ្យល់)។
- ក្នុងប្រយោគអវិជ្ជមាន ពាក្យអវិជ្ជមានត្រូវសង្កត់សំឡេង៖ ក្នុង I'm not hungry និយាយ not ឱ្យច្បាស់។ ក្នុង She isn't here និយាយ isn't ឱ្យច្បាស់។ បើ /t/ បាត់ អ្នកស្ដាប់អាចឮ She is here។
- សំណួរ yes/no ជាធម្មតាសំឡេងឡើងនៅខាងចុង៖ Are you OK? ↗។ សំណួរដែលមានពាក្យសួរជាធម្មតាសំឡេងចុះ៖ Where are you from? ↘។
- ក្នុងចម្លើយខ្លីវិជ្ជមាន កិរិយាសព្ទខ្លាំង៖ Yes, I am — am /æm/ ពេញ និងច្បាស់ ហើយ /m/ បិទបបូរមាត់នៅចុង។ ក្នុងសំណួរ are ជាធម្មតាខ្សោយ៖ Are you ready? — are ស្ដាប់ទៅខ្លី និងស្រាល ដូច /ə/។
- What's, Where's, Who's, How's ជារឿងធម្មតាក្នុងការនិយាយ៖ What's your name? សំឡេង /s/ ឬ /z/ នៅចុងត្រូវមានខ្យល់ហូរពិតប្រាកដ មិនមែន [h] ដូចអក្សរ ស នៅចុងពាក្យខ្មែរទេ។
ច្បាប់មាស
Be ធ្វើការតែឯង៖ ដាក់ not នៅក្រោយវា ដើម្បីបង្កើតប្រយោគអវិជ្ជមាន ហើយដាក់វា នៅមុខប្រធាន ដើម្បីបង្កើតសំណួរ។ ឆ្លើយដោយសំឡេងបន្ទរ គឺសព្វនាម និង be៖ Yes, I am. / No, it isn't. ភាសាខ្មែរថែម “ទេ” នៅខាងចុង ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសប្ដូរលំដាប់ពាក្យ។
លំហាត់
A. ទម្រង់
ប្ដូរប្រយោគ ឬរៀបពាក្យឱ្យទៅជាសំណួរ។
-
ប្ដូរទៅជាប្រយោគអវិជ្ជមាន៖ She is a teacher.
-
ប្ដូរទៅជាប្រយោគអវិជ្ជមាន៖ I am cold.
-
ប្ដូរទៅជាប្រយោគអវិជ្ជមាន៖ They are at school.
-
ប្ដូរទៅជាសំណួរ៖ You are tired.
-
ប្ដូរទៅជាសំណួរ៖ The hotel is near the beach.
-
រៀបពាក្យឱ្យទៅជាសំណួរ៖ are / old / how / you
-
រៀបពាក្យឱ្យទៅជាសំណួរ៖ your keys / where / are
B. អត្ថន័យ
បំពេញចម្លើយខ្លី ឬជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ។
-
បំពេញចម្លើយខ្លី៖ "Is your car new?" "No, ."
-
បំពេញចម្លើយខ្លី៖ "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ The windows … open.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ "Are you from Spain?" …
-
អ្នកចង់ដឹងពីទីកន្លែង។ ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ …
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
ចម្លើយចំពោះ "Is he a doctor?"៖ Yes, he's.
-
Where your office is?
-
I amn't from London.
-
Do you be hungry?
-
"Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. ក្នុងបរិបទ
បំពេញពាក្យដែលបាត់ក្នុងសន្ទនា ដោយប្រើទម្រង់ត្រឹមត្រូវរបស់ be។
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេសអំពីខ្លួនអ្នក។
-
សរសេរប្រយោគអវិជ្ជមានពិតពីរ អំពីខ្លួនអ្នកថ្ងៃនេះ។
-
សរសេរសំណួរពីរជាមួយ be សម្រាប់មិត្តរួមថ្នាក់ថ្មីម្នាក់។ បន្ទាប់មកសរសេរចម្លើយខ្លីរបស់អ្នកផ្ទាល់។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A1-02 Verb to be (am, is, are) — របៀបប្រើ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ My sister a nurse.
-
A1-01 Word order (Subject + Verb + Object) — របៀបសង់ប្រយោគ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ កែប្រយោគនេះ៖ Is very hot today.
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
- I'm not cold. / I am not cold.
- They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
- Are you tired?
- Is the hotel near the beach?
- How old are you?
- Where are your keys?
B. អត្ថន័យ
- it isn't / it's not
- we are
- aren't
- Yes, I am.
- Where is she?
C. រកកំហុស
- Yes, he is.
- Where is your office? / Where's your office?
- I'm not from London. / I am not from London.
- Are you hungry?
- ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. ក្នុងបរិបទ
- Are
- am
- are
- Is
- isn't / 's not
- Am
- aren't / 're not
E. វេនរបស់អ្នក
- I'm not tired. My friends aren't here.
- Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.
F. រំលឹកចម្រុះ
- is / 's
- It is very hot today. / It's very hot today.
