Slowingoव्याकरण
A1 3 / 32

To Be को नकारात्मक वाक्य, प्रश्न र छोटो उत्तर (isn't, aren't, Are you…?) — सजिलो नेपालीमा

To Be: Negatives, Questions and Short Answers

यस पृष्ठमा
  1. लक्ष्य
  2. मुख्य विचार
  3. नेपाली र अङ्ग्रेजी
  4. संरचना
  5. प्रयोग
  6. सामान्य गल्तीहरू
  7. नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
  8. नझुक्किनुहोस्
  9. हिज्जे र उच्चारण
  10. सुनौलो नियम
  11. अभ्यास

लक्ष्य

यो पाठपछि तपाईं I'm not, isn't र aren't प्रयोग गरेर के साँचो होइन भन्न सक्नुहुनेछ, be बाट “हो / होइन प्रश्न” र “Wh- प्रश्न” सोध्न सक्नुहुनेछ, र Yes, I am, No, she isn't जस्ता छोटो उत्तर दिन सक्नुहुनेछ।

मुख्य विचार

A1-02 को पुल सम्झनुहोस्। Be ले कर्तालाई जानकारीसँग जोड्छ। अनि be बलियो क्रिया हो: नकारात्मक वाक्य र प्रश्न यसले आफैँ बनाउँछ।

नकारात्मक बनाउन यसको ठीक पछि not राख्नुहोस्: She is → She is not। प्रश्न बनाउन be कर्ताको अगाडि उफ्रिन्छ: You are ready → Are you ready? अरू केही बदलिँदैन।

उत्तर दिँदा अङ्ग्रेजीले पूरा वाक्य दोहोर्याउँदैन। यसले एउटा प्रतिध्वनि फर्काउँछ: कर्ता र सानो क्रिया मात्र। Are you tired? — Yes, I am. Is it far? — No, it isn't. केवल Yes वा No भन्न पनि मिल्छ, तर प्रतिध्वनिसहितको उत्तर बढी मैत्रीपूर्ण र पूरा सुनिन्छ। अङ्ग्रेजीमा यो प्रतिध्वनि अरू क्रियासँग पनि बारम्बार सुन्नुहुनेछ।

यो ढाँचा एक पटक बुझेपछि (be पछि not, कर्ताको अगाडि be, उत्तरमा प्रतिध्वनि) am / is / are का सबै रूप एउटै तरिकाले चल्छन्।

नेपाली र अङ्ग्रेजी

नेपालीमा नकारात्मक बनाउन क्रिया नै बदलिन्छ: हो → होइन, छ → छैन। अङ्ग्रेजीमा क्रिया उही रहन्छ र पछाडि not थपिन्छ। प्रश्नमा नेपालीले शब्दक्रम बदल्दैन: सुरुमा के थपिन्छ वा स्वर मात्र माथि जान्छ (“तपाईं भोकाउनुभयो?”)। अङ्ग्रेजीमा भने be कर्ताको अगाडि सर्छ। “कहाँ”, “किन” जस्ता प्रश्नवाचक शब्द नेपालीमा वाक्यको बीचमा बस्छन् र क्रिया अन्त्यमा; अङ्ग्रेजीमा प्रश्नवाचक शब्द सुरुमा, त्यसपछि तुरुन्तै be। राम्रो खबर: प्रतिध्वनि नेपालीमा पनि छ। “आमाबुबा घरमा हुनुहुन्छ?” को उत्तर हामी “हुनुहुन्छ” भनेर दिन्छौँ, पूरा वाक्य दोहोर्याउँदैनौँ।

नेपालीअङ्ग्रेजीके फरक छ
उनी घरमा छैनन्।She isn't at home.छ → छैन (नयाँ शब्द); अङ्ग्रेजीमा is + not
ऊ डाक्टर होइन।He isn't a doctor.हो → होइन; अङ्ग्रेजीमा “होइन” र “छैन” दुवैका लागि not
के तपाईं विद्यार्थी हुनुहुन्छ?Are you a student?नेपालीमा क्रम उही, “के” वा स्वर; अङ्ग्रेजीमा be अगाडि
स्टेसन कहाँ छ?Where is the station?नेपालीमा “कहाँ” बीचमा, क्रिया अन्त्यमा; अङ्ग्रेजीमा Where + is + कर्ता
“आमाबुबा घरमा हुनुहुन्छ?” “हुनुहुन्छ।”"Yes, they are."दुवै भाषामा प्रतिध्वनि; अङ्ग्रेजीमा Yes + सर्वनाम + be

संरचना

नकारात्मक

कर्तापूरा रूपछोटो रूप 1छोटो रूप 2
II am notI'm not—
youyou are notyou aren'tyou're not
he / she / ithe is nothe isn'the's not
wewe are notwe aren'twe're not
theythey are notthey aren'tthey're not

मानक अङ्ग्रेजीमा amn't भन्ने छोटो रूप छैन। I'm not प्रयोग गर्नुहोस्। (Question tag मा aren't I? प्रयोग हुन्छ: B1-15 हेर्नुहोस्।)

हो / होइन प्रश्न — be कर्ताको अगाडि

सामान्य वाक्यप्रश्न
You are a student.Are you a student?
She is at work.Is she at work?
The shops are open.Are the shops open?
I am late.Am I late?

छोटो उत्तर — प्रतिध्वनि

प्रश्नYesNo
Are you…?Yes, I am.No, I'm not.
Is he / she / it…?Yes, he is.No, he isn't. / No, he's not.
Are you (बहुवचन) / we / they…?Yes, we are. / Yes, they are.No, we aren't. / No, they aren't.
Am I…?Yes, you are.No, you aren't. / No, you're not.

सकारात्मक छोटो उत्तरमा छोटो रूप (contraction) प्रयोग हुँदैन: Yes, I am. (Yes, I'm. होइन), Yes, she is. (Yes, she's. होइन)। नकारात्मक छोटो उत्तर भने प्रायः छोटो रूपमै आउँछ। पूरा रूप (No, I am not.) पनि मिल्छ, तर त्यो कडा वा धेरै औपचारिक सुनिन्छ।

Wh- प्रश्न — प्रश्नवाचक शब्द + be + कर्ता

प्रश्नवाचक शब्दbeकर्ताबाँकी
Whereisthe bathroom?
Whatisyour name?
How oldareyour children?
Howareyou?
Whyaretheylate?

प्रयोग

1नकारात्मक वाक्य

कुनै कुरा साँचो होइन भन्न am / is / are पछि not राख्नुहोस्। बोल्दा छोटो रूप सामान्य हुन्छन्। नेपालीमा “होइन” र “छैन” दुई फरक शब्द हुन्, तर अङ्ग्रेजीमा दुवैको काम not ले गर्छ।

I'm not ready yet.
म अझै तयार छैनँ।
छैनँ → am not; I सँग छोटो रूप I'm not मात्र
She isn't at home. She's at work.
उनी घरमा हुनुहुन्न। उनी काममा हुनुहुन्छ।
छैन / हुनुहुन्न → isn't; महिला → she
We aren't from here.
हामी यहाँका होइनौँ।
होइनौँ → aren't
The museum isn't open today.
सङ्ग्रहालय आज खुला छैन।
छैन → isn't
It's not far.
टाढा छैन।
it's not = it isn't, अर्थ उही; नेपालीमा कर्ता छैन, अङ्ग्रेजीमा it

2हो / होइन प्रश्न

am / is / are लाई कर्ताको अगाडि राख्नुहोस्। अन्त्यमा स्वर प्रायः माथि जान्छ। नेपालीमा “के” थपेर वा स्वर उठाएर प्रश्न बन्छ, शब्दक्रम उही रहन्छ; अङ्ग्रेजीमा शब्दक्रम नै बदलिन्छ।

Are you hungry?
तपाईंलाई भोक लाग्यो?
नेपालीमा क्रम उही; अङ्ग्रेजीमा are अगाडि
Is this seat free?
यो सिट खाली छ?
is कर्ता (this seat) को अगाडि; this: A1-07 हेर्नुहोस्
Is your brother married?
तपाईंको भाइको बिहे भएको छ?
“बिहे भएको छ” → is married
Are the tickets expensive?
टिकटहरू महँगा छन्?
tickets बहुवचन → are
Am I in the right room?
म सही कोठामा छु?
am अगाडि, I पछि

3छोटो उत्तर

Yes/No + कर्ता सर्वनाम + be बाट उत्तर दिनुहोस्। नाम होइन, सर्वनाम प्रयोग गर्नुहोस्। नेपालीमा पनि हामी प्रायः क्रिया मात्र दोहोर्याएर उत्तर दिन्छौँ (“हुनुहुन्छ”, “छैन”), त्यसैले यो विचार नयाँ होइन।

Are you a student?
तपाईं विद्यार्थी हुनुहुन्छ?
Yes, I am.
हो, हुँ।
माथिको प्रश्नको छोटो उत्तर; नेपालीमा पनि “हुँ” ले प्रतिध्वनि दिन्छ
Is the café open?
क्याफे खुला छ?
No, it isn't.
अहँ, छैन।
माथिको प्रश्नको छोटो उत्तर; नेपालीमा कर्ता चाहिँदैन, अङ्ग्रेजीमा it
Are your parents at home?
तपाईंका आमाबुबा घरमा हुनुहुन्छ?
Yes, they are.
हुनुहुन्छ।
my parents होइन, they
"Is Lisa your sister?" "No, she's not. She's my cousin."
“Lisa तिम्री बहिनी हो?” “होइन। ऊ मेरी मामाकी छोरी हो।”
काका, मामा, फुपू वा सानिमाका छोराछोरी सबै अङ्ग्रेजीमा cousin
"Am I late?" "No, you aren't. You're early!"
“म ढिलो भएँ?” “अहँ, भएनौ। तिमी त चाँडै आयौ!”
नेपालीमा भूतकाल, तर अङ्ग्रेजीमा am / are
"Is this your bag?" "Yes, it is. Thanks!"
“यो तपाईंको झोला हो?” “हो, मेरै हो। धन्यवाद!”
प्रश्नमा this, उत्तरमा it; this: A1-07 हेर्नुहोस्

4be सँग Wh- प्रश्न

प्रश्नवाचक शब्द पहिले, त्यसपछि be, अनि कर्ता। नेपालीमा “स्टेसन कहाँ छ?” भन्छौँ, तर अङ्ग्रेजीमा “कहाँ” र “छ” दुवै अगाडि सर्छन्। सबै प्रश्नवाचक शब्दका लागि A1-16 हेर्नुहोस्।

Where is the station?
स्टेसन कहाँ छ?
Where + is + कर्ता
What's your phone number?
तपाईंको फोन नम्बर कति हो?
what is → what's; नेपालीमा “कति”, अङ्ग्रेजीमा what
How old is your daughter?
तपाईंकी छोरी कति वर्षकी भइन्?
How old + is + कर्ता
Who's that man?
त्यो मान्छे को हो?
who is → who's; that: A1-07 हेर्नुहोस्
Why are you so tired?
तपाईं किन यति धेरै थाक्नुभएको?
Why + are + you

5be भएका दैनिक प्रश्न

be भएका केही प्रश्न दैनिक जीवनका निश्चित वाक्यांश हुन्। तिनलाई जस्ताको तस्तै सिक्नुहोस्।

"How are you?" "I'm fine, thanks. And you?"
“तपाईंलाई कस्तो छ?” “ठीक छ, धन्यवाद। तपाईंलाई नि?”
नेपालीमा “तपाईंलाई”, अङ्ग्रेजीमा How are you?
"Where are you from?" "I'm from Kenya."
“तपाईं कहाँको हुनुहुन्छ?” “म केन्याको हुँ।”
preposition from वाक्यको अन्त्यमा
"What's the weather like?" "It's sunny."
“मौसम कस्तो छ?” “घाम लागेको छ।”
“कस्तो” → What … like (निश्चित वाक्यांश)
"What time is it?" "It's six o'clock."
“कति बज्यो?” “छ बज्यो।”
समय बताउने: A1-19 हेर्नुहोस्

सामान्य गल्तीहरू

❌I amn't tired.
✅I'm not tired.
मानक अङ्ग्रेजीमा “amn't” हुँदैन।
❌She not is here.
✅She isn't here.
not सधैँ be पछि आउँछ।
❌"Are you ready?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
सकारात्मक छोटो उत्तरमा छोटो रूप प्रयोग नगर्नुहोस्।
❌Do you be a teacher?
✅Are you a teacher?
be सँगका प्रश्नमा do लाग्दैन: A1-13 हेर्नुहोस्।
❌Where the bank is?
✅Where is the bank?
प्रश्नवाचक शब्द + be + कर्ता।
❌How old you are?
✅How old are you?
Wh- प्रश्नमा पनि be कर्ताको अगाडि आउँछ।
⚠️"Is your mum a doctor?" "Yes, my mum is."
✅"Yes, she is."
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर छोटो उत्तरमा प्रायः सर्वनाम प्रयोग हुन्छ।
⚠️You are happy?
✅Are you happy?
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर यो क्रम बोलीमा आश्चर्य वा पुष्टि गर्न मात्र, स्वर उठाएर आउँछ। सामान्य प्रश्नमा be पहिले राख्नुहोस्।

नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू

1. “बस पार्क यहाँबाट कति टाढा छ?” → How far the bus park is from here? नेपालीमा प्रश्नवाचक शब्द वाक्यको बीचमा बस्छ र क्रिया अन्त्यमा आउँछ। शब्दशः अनुवाद गर्दा is / are पनि अन्त्यमै पुग्छ। अङ्ग्रेजीमा प्रश्नवाचक शब्दपछि तुरुन्तै be, अनि मात्र कर्ता।

❌How far the bus park is from here?
✅How far is the bus park from here?
How far + is + कर्ता।
❌Why the shops are closed today?
✅Why are the shops closed today?
Why + are + कर्ता।

2. “तपाईंको बुबा घरमा हुनुहुन्छ?” → Your father is at home? नेपालीमा प्रश्न र सामान्य वाक्यको शब्दक्रम उही हुन्छ, स्वर मात्र फरक। त्यसैले अङ्ग्रेजीमा पनि क्रम नबदली स्वर मात्र उठाउने बानी हुन्छ। यस्तो क्रम आश्चर्य वा पुष्टिका लागि मात्र प्रयोग हुन्छ; सामान्य प्रश्नमा be अगाडि राख्नुहोस्।

⚠️(तपाईं Rajesh को घरमा फोन गर्दै हुनुहुन्छ) Your father is at home?
✅Is your father at home?
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर यसले आश्चर्य वा शङ्का देखाउँछ; सामान्य प्रश्नमा Is अगाडि।
⚠️(तपाईं होटलको रिसेप्सनमा सोध्दै हुनुहुन्छ) The rooms are clean?
✅Are the rooms clean?
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर सामान्य, विनम्र प्रश्नमा Are अगाडि आउँछ।

3. “हो, छैन” → Yes, he isn't। नेपालीमा नकारात्मक प्रश्नको उत्तरमा “हो” ले प्रश्नसँग सहमति जनाउँछ: “Suman घरमा छैन?” “हो, छैन।” अङ्ग्रेजीमा Yes वा No ले प्रश्नलाई होइन, तथ्यलाई जनाउँछ: सकारात्मक तथ्य → Yes, नकारात्मक तथ्य → No।

❌"Isn't Suman at home?" "Yes, he isn't."
✅"No, he isn't."
isn't सँग सधैँ No।
❌"Aren't you cold?" "Yes, I'm not."
✅"No, I'm not."
जाडो छैन भने No।

नझुक्किनुहोस्

isn't र aren't — isn't he / she / it / एउटा वस्तु सँग; aren't you / we / they / धेरै वस्तु सँग। नेपालीमा पनि “छैन / छैनन्” मा वचन देखिन्छ।

The bus isn't late.
बस ढिलो छैन।
एउटा बस → isn't
The buses aren't late.
बसहरू ढिलो छैनन्।
धेरै बस → aren't

he isn't र he's not — दुवै सही हुन् र अर्थ उही हो। He's not अलि बढी जोडदार सुनिन सक्छ। I सँग भने छोटो रूप I'm not मात्र हुन्छ।

He isn't here.
ऊ यहाँ छैन।
He's not here.
ऊ यहाँ छैन।
अर्थ उही, अलि जोडदार

be भएका प्रश्न र अरू क्रिया भएका प्रश्न — Be आफैँ अगाडि उफ्रिन्छ। धेरैजसो अरू क्रियालाई सहायक क्रिया (auxiliary) do वा does चाहिन्छ (A1-13 हेर्नुहोस्)।

Are you a nurse?
तपाईं नर्स हुनुहुन्छ?
be: do चाहिँदैन
Do you work in a hospital?
तपाईं अस्पतालमा काम गर्नुहुन्छ?
अरू क्रिया: do; A1-13 हेर्नुहोस्

हिज्जे र उच्चारण

  • isn't = /ˈɪznt/; aren't = /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US)। अपोस्ट्रफी (') ले not को o को ठाउँ लिन्छ।
  • isn't को /z/ नेपालीमा छैन। जिब्रोको टुप्पो माथिल्ला दाँतको पछाडिको उभारनजिक राखेर, घाँटीमा गुनगुनाहट (buzz) कायम राख्दै हावा निकाल्नुहोस्। यसलाई “ज” वा “स” नबनाउनुहोस्।
  • नकारात्मक वाक्यमा नकारात्मक शब्दमा जोड पर्छ: I'm not hungry मा not स्पष्ट भन्नुहोस्; She isn't here मा isn't स्पष्ट भन्नुहोस्।
  • हो / होइन प्रश्नमा अन्त्यमा स्वर प्रायः माथि जान्छ: Are you OK? ↗। नेपालीमा पनि “के” बिनाको प्रश्नमा स्वर यसरी नै उठ्छ, त्यसैले यो सजिलो छ। Wh- प्रश्नमा स्वर प्रायः तल झर्छ: Where are you from? ↘।
  • सकारात्मक छोटो उत्तरमा क्रिया बलियो हुन्छ: Yes, I am मा am /æm/ पूरा र स्पष्ट। /æ/ नेपालीको “ए” भन्दा खुला हुन्छ: बङ्गारा अझ तल झार्नुहोस्। प्रश्नमा भने are प्रायः कमजोर हुन्छ: Are you ready? मा are /ə/ जस्तो छोटो सुनिन्छ, नेपालीको “अ” जस्तै।
  • What's, Where's, Who's, How's बोलीमा सामान्य हुन्: What's your name?

सुनौलो नियम

Be एक्लै काम गर्छ: नकारात्मक बनाउन यसपछि not राख्नुहोस्, प्रश्न बनाउन यसलाई कर्ताको अगाडि राख्नुहोस्। उत्तर प्रतिध्वनिबाट दिनुहोस्, अर्थात् सर्वनाम र be: Yes, I am. / No, it isn't. नेपालीमा “के” थपे पुग्छ; अङ्ग्रेजीमा भने be लाई अगाडि सार्नैपर्छ।

अभ्यास

A. संरचना

निर्देशनअनुसार वाक्य बदल्नुहोस् वा शब्दहरूलाई सही क्रममा राख्नुहोस्।

  1. नकारात्मक बनाउनुहोस्: She is a teacher.
  2. नकारात्मक बनाउनुहोस्: I am cold.
  3. नकारात्मक बनाउनुहोस्: They are at school.
  4. प्रश्न बनाउनुहोस्: You are tired.
  5. प्रश्न बनाउनुहोस्: The hotel is near the beach.
  6. सही क्रममा राख्नुहोस्: are / old / how / you
  7. सही क्रममा राख्नुहोस्: your keys / where / are

B. अर्थ

छोटो उत्तर पूरा गर्नुहोस् वा सही उत्तर छान्नुहोस्।

  1. "Is your car new?" "No, ."
  2. "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
  3. सही उत्तर छान्नुहोस्: The windows … open.
  4. सही उत्तर छान्नुहोस्: "Are you from Spain?" …
  5. तपाईं ठाउँ जान्न चाहनुहुन्छ। सही प्रश्न छान्नुहोस्: …

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।

  1. "Is he a doctor?" को उत्तर: Yes, he's.
  2. Where your office is?
  3. I amn't from London.
  4. Do you be hungry?
  5. "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. पाठभित्र

संवाद पूरा गर्नुहोस्।

First day at a new school
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!

E. तपाईंको पालो

आफ्नोबारे अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।

  1. आज तपाईंबारे साँचो हुने दुईवटा नकारात्मक वाक्य लेख्नुहोस्।
  2. नयाँ सहपाठीलाई सोध्न be भएका दुईवटा प्रश्न लेख्नुहोस्। त्यसपछि तिनका आफ्नै छोटो उत्तर लेख्नुहोस्।

F. मिश्रित दोहोर्याइ

अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।

  1. A1-02 To Be (am, is, are) को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा
    My sister a nurse.
  2. A1-01 अङ्ग्रेजी वाक्यको बनोट र Word Order — सजिलो नेपालीमा
    सच्याउनुहोस्: Is very hot today.
उत्तरहरू

A. संरचना

  1. She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
  2. I'm not cold. / I am not cold.
  3. They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
  4. Are you tired?
  5. Is the hotel near the beach?
  6. How old are you?
  7. Where are your keys?

B. अर्थ

  1. it isn't / it's not
  2. we are
  3. aren't
  4. Yes, I am.
  5. Where is she?

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

  1. Yes, he is.
  2. Where is your office? / Where's your office?
  3. I'm not from London. / I am not from London.
  4. Are you hungry?
  5. ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. पाठभित्र

  1. Are
  2. am
  3. are
  4. Is
  5. isn't / 's not
  6. Am
  7. aren't / 're not

E. तपाईंको पालो

  1. I'm not tired. My friends aren't here.
  2. Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.

F. मिश्रित दोहोर्याइ

  1. is / 's
  2. It is very hot today. / It's very hot today.
एन्ड्रोइड एपजाँदाजाँदै सिक्नुहोस् Google Play