Verb to be (am, is, are) — របៀបប្រើ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
To Be: am / is / are
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចប្រាប់បានថា នរណាម្នាក់ជានរណា ធ្វើការងារអ្វី មកពីណា អាយុប៉ុន្មាន មានអារម្មណ៍យ៉ាងណា និងនៅទីណា ដោយប្រើ am is និង are។
គំនិតសំខាន់
ប្រយោគបញ្ជាក់ធម្មតាក្នុងភាសាអង់គ្លេសត្រូវការកិរិយាសព្ទ (verb)។ ប៉ុន្តែពេលខ្លះគ្មានសកម្មភាពអ្វីទាល់តែសោះ គ្មាននរណារត់ ញ៉ាំ ឬធ្វើការទេ។ យើងគ្រាន់តែចង់និយាយថា នរណាម្នាក់ជានរណា មានលក្ខណៈយ៉ាងណា ឬនៅទីណា។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្ដី ភាសាអង់គ្លេសនៅតែត្រូវការកិរិយាសព្ទ ហើយកិរិយាសព្ទនោះគឺ be។
សូមគិតថា be ជាស្ពានមួយ។ ម្ខាងស្ពានគឺមនុស្ស ឬវត្ថុ។ ម្ខាងទៀតគឺព័ត៌មានអំពីមនុស្ស ឬវត្ថុនោះ។ She — is — a doctor. បើគ្មានស្ពានទេ ប្រយោគនឹងធ្លាក់ចូលទឹក៖ “She a doctor” មិនមែនជាភាសាអង់គ្លេសត្រឹមត្រូវទេ។
ចំណុចនេះសំខាន់បំផុតសម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ។ ក្នុងភាសាខ្មែរ ប្រយោគដូចជា ខ្ញុំឃ្លាន ឬ ផ្ទះនេះធំណាស់ គឺពេញលេញហើយ ព្រោះគុណនាម (adjective) ខ្មែរដូចជា “ឃ្លាន” និង “ធំ” ដើរតួជាកិរិយាសព្ទបានដោយខ្លួនឯង។ ចំពោះទីកន្លែង ភាសាខ្មែរប្រើពាក្យ “នៅ” (ម្ដាយខ្ញុំនៅផ្សារ)។ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវការស្ពាន be ជានិច្ច មិនថាខាងក្រោយជានាមសព្ទ គុណនាម ឬទីកន្លែងនោះទេ។
ក្នុងកាលបច្ចុប្បន្ន be មានទម្រង់បី៖ am is និង are។ ប្រធាន (subject) នៅខាងមុខជាអ្នកកំណត់ថាត្រូវប្រើទម្រង់មួយណា។ ចាំគូទាំងបីនេះឱ្យបាន នោះអ្នកអាចបង្កើតប្រយោគរាប់រយចាប់ពីថ្ងៃដំបូង។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
អ្នករៀនជាច្រើនគិតថា be = “ជា”។ នេះត្រូវតែមួយផ្នែកប៉ុណ្ណោះ។ នៅមុខនាមសព្ទ ភាសាខ្មែរប្រើ ជា ដូចភាសាអង់គ្លេសប្រើ be។ ប៉ុន្តែនៅមុខគុណនាម និងអាយុ ភាសាខ្មែរមិនប្រើកិរិយាសព្ទអ្វីទាំងអស់ ហើយចំពោះទីកន្លែង ភាសាខ្មែរប្រើ នៅ។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ be ក្នុងគ្រប់ករណីទាំងនេះ។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ខ្ញុំជាគ្រូបង្រៀន | I'm a teacher. | មុខនាមសព្ទ “ជា” ≈ be ប៉ុន្តែការងាររបស់មនុស្សម្នាក់ត្រូវមាន a / an ផង |
| ខ្ញុំឃ្លាន | I'm hungry. | ភាសាខ្មែរ៖ គុណនាមនៅក្រោយប្រធានភ្លាម។ ភាសាអង់គ្លេស៖ ត្រូវមាន be |
| នាងស្អាតណាស់ | She's very beautiful. | be នៅមុខ very។ ភាសាខ្មែរដាក់ “ណាស់” នៅខាងចុង |
| ឪពុកម្ដាយខ្ញុំនៅផ្ទះ | My parents are at home. | ទីកន្លែង៖ ភាសាខ្មែរប្រើ “នៅ” ភាសាអង់គ្លេសប្រើ be + at / in / on |
| ខ្ញុំអាយុ 20 ឆ្នាំ / ខ្ញុំមានអាយុ 20 ឆ្នាំ | I'm 20. / I'm 20 years old. | អាយុ៖ ភាសាខ្មែរគ្មានកិរិយាសព្ទ ឬប្រើ “មាន”។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ be មិនមែន have ហើយបើនិយាយ years ត្រូវថែម old |
| សិស្សរបស់ខ្ញុំឆ្លាត | My student is clever. / My students are clever. | “សិស្ស” ក្នុងភាសាខ្មែរអាចមួយនាក់ ឬច្រើននាក់។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវជ្រើស៖ student + is ឬ students + are |
| ថ្ងៃនេះត្រជាក់ / ឥឡូវម៉ោងបី | It's cold today. / It's three o'clock. | អាកាសធាតុ និងម៉ោង៖ ភាសាខ្មែរគ្មានប្រធាន។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវមាន it |
សរុបមក៖ រាល់ពេលដែលប្រយោគខ្មែររបស់អ្នកគ្មានកិរិយាសព្ទ ឬប្រើ “នៅ” សម្រាប់ទីកន្លែង សូមឈប់គិតបន្តិច ហើយ “សង់ស្ពាន” ដោយ am is ឬ are។ កុំរង់ចាំឱ្យមានពាក្យ “ជា” ទើបប្រើ be។
ទម្រង់
សព្វនាមប្រធាន (subject pronouns)
ភាសាខ្មែរជ្រើសសព្វនាមតាមអាយុ និងទំនាក់ទំនង (ខ្ញុំ បង ប្អូន កូន លោក…)។ ភាសាអង់គ្លេសងាយជាងនេះ៖ អ្នកនិយាយគ្រប់រូបប្រើ I ហើយអ្នកស្ដាប់គ្រប់រូបប្រើ you មិនថាជាមិត្ត ឬជាមនុស្សចាស់ទេ។ ប៉ុន្តែមានចំណុចមួយដែលភាសាអង់គ្លេសលម្អិតជាង៖ “គាត់” ឬ “គេ” ក្នុងភាសាខ្មែរប្រើបានទាំងប្រុស និងស្រី តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវជ្រើស he ឬ she រាល់ដង។
| សព្វនាម | ភាសាខ្មែរ | ប្រើជាមួយនរណា |
|---|---|---|
| I | ខ្ញុំ បង ប្អូន កូន… | អ្នកនិយាយ (សរសេរអក្សរធំជានិច្ច) |
| you | អ្នក បង ប្អូន លោក អ្នកទាំងអស់គ្នា… | អ្នកស្ដាប់ម្នាក់ ឬ ច្រើននាក់ |
| he | គាត់ គេ | បុរស ឬក្មេងប្រុសម្នាក់ |
| she | គាត់ គេ នាង | ស្ត្រី ឬក្មេងស្រីម្នាក់ |
| it | វា (ច្រើនតែមិនបកប្រែ) | វត្ថុមួយ សត្វមួយ អាកាសធាតុ ពេលវេលា |
| we | យើង ពួកយើង | អ្នកនិយាយ + អ្នកផ្សេងទៀត |
| they | ពួកគេ គេ ពួកវា | មនុស្ស ឬវត្ថុផ្សេងទៀត (ពហុវចនៈ) |
Am / is / are
| ប្រធាន | ទម្រង់ពេញ | ទម្រង់កាត់ (contraction) |
|---|---|---|
| I | I am | I'm |
| you | you are | you're |
| he | he is | he's |
| she | she is | she's |
| it | it is | it's |
| we | we are | we're |
| they | they are | they're |
ច្បាប់ដដែលនេះប្រើជាមួយនាមសព្ទ (noun) ផងដែរ៖ មនុស្ស ឬវត្ថុ មួយ → is (My brother is…, The car is…)។ ចាប់ពី ពីរ ឡើងទៅ → are (My parents are…, The keys are…)។
លំនាំប្រយោគ
| ប្រធាន | be | ព័ត៌មាន |
|---|---|---|
| I | am | a student. |
| She | is | from Brazil. |
| They | are | at home. |
របៀបប្រើ
1អត្តសញ្ញាណ និងឈ្មោះ
ប្រើ be ដើម្បីប្រាប់ថានរណាម្នាក់ជានរណា។
2ការងារ
ប្រាប់ការងាររបស់មនុស្សម្នាក់ដោយប្រើ a ឬ an។ ភាសាខ្មែរនិយាយត្រឹមតែ “ជាគ្រូ” គ្មានពាក្យណាត្រូវនឹង a ទេ ប៉ុន្តែក្នុងភាសាអង់គ្លេស a / an ខ្វះមិនបាន។ បើមានពីរនាក់ឡើងទៅ ប្រើនាមសព្ទពហុវចនៈ ហើយគ្មាន article។
3សញ្ជាតិ និងស្រុកកំណើត
ប្រើ be + សញ្ជាតិ ឬ be + from + ប្រទេស/ទីក្រុង។ ភាសាខ្មែរនិយាយ “មកពី” ដែលមានកិរិយាសព្ទ “មក” ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសប្រើតែ be from ប៉ុណ្ណោះ គ្មាន come ទេ។
4អាយុ
អាយុប្រើ be + លេខ (+ years old)។ កុំប្រើ have សម្រាប់អាយុ។ ភាសាខ្មែរនិយាយ “ខ្ញុំអាយុ 25 ឆ្នាំ” ដោយគ្មានកិរិយាសព្ទ ឬ “ខ្ញុំមានអាយុ 25 ឆ្នាំ” ដោយប្រើ “មាន” ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសប្រើ be ជានិច្ច។ (លេខ៖ មើល A1-04)
5អារម្មណ៍ និងស្ថានភាពរាងកាយ
ពាក្យដូចជា hungry (ឃ្លាន) thirsty (ស្រេកទឹក) cold (រងា ត្រជាក់) hot (ក្ដៅ) tired (ហត់ អស់កម្លាំង) និង afraid (ខ្លាច) ជាគុណនាម ដូច្នេះត្រូវនៅក្រោយ be។ ភាសាខ្មែរប្រើពាក្យទាំងនេះជាកិរិយាសព្ទដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវមាន be។
6ការពិពណ៌នា
ប្រើ be + គុណនាម ដើម្បីពិពណ៌នាមនុស្ស និងវត្ថុ។ គុណនាមអង់គ្លេសមិនប្ដូរទម្រង់ទេ ពេលនាមសព្ទជាពហុវចនៈ ចំណុចនេះដូចភាសាខ្មែរ។ ប៉ុន្តែកត់សម្គាល់លំដាប់ពាក្យ៖ ភាសាខ្មែរដាក់ពាក្យ “របស់ខ្ញុំ” នៅក្រោយនាមសព្ទ ចំណែកភាសាអង់គ្លេសដាក់ my នៅខាងមុខ។
7ទីកន្លែង
ប្រើ be + ទីកន្លែង ដើម្បីប្រាប់ថានរណា ឬអ្វីនៅទីណា។ ភាសាខ្មែរប្រើ “នៅ” ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសប្រើ be ជាមួយធ្នាក់ (preposition) at / in / on។ កុំបកប្រែ “នៅ” ជា stay ឬ live ពេលអ្នកគ្រាន់តែប្រាប់ថាឥឡូវនៅទីណា។
8It សម្រាប់អាកាសធាតុ ពេលវេលា និងវត្ថុ
ប្រយោគបញ្ជាក់ក្នុងភាសាអង់គ្លេសត្រូវការប្រធាន ទោះបីជាគ្មាន “មនុស្ស” ពិតប្រាកដក៏ដោយ។ ក្នុងករណីនេះ ប្រើ it។ ភាសាខ្មែរនិយាយ ថ្ងៃនេះត្រជាក់ ម៉ោងបីហើយ ឬត្រឹមតែ នៅលើតុ ដោយគ្មានប្រធាន ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសមិនអាចលុប it ចោលបានទេ។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. ភ្លេច be មុខគុណនាម ទីកន្លែង និងឈ្មោះ ក្នុងភាសាខ្មែរ បងស្រីខ្ញុំរវល់ណាស់ ផ្ទះខ្ញុំនៅជិតទន្លេ និង ខ្ញុំឈ្មោះដារ៉ា ជាប្រយោគពេញលេញ។ បើបកប្រែមួយពាក្យម្ដងៗ be នឹងបាត់ភ្លាម។ ចាំថា be មិនមែនមានន័យតែ “ជា” ទេ វាត្រូវមាននៅមុខគុណនាម និងទីកន្លែងផងដែរ។
2. អាយុ៖ “ឆ្នាំ” និង “មានអាយុ” ភាសាខ្មែរនិយាយ ប្អូនប្រុសខ្ញុំអាយុប្រាំបួនឆ្នាំ ហើយបកប្រែ “ឆ្នាំ” ជា years ប៉ុន្តែភ្លេច old។ ម្យ៉ាងទៀត ពាក្យ “មានអាយុ” នាំឱ្យប្រើ have ឬបង្កើតប្រយោគជាមួយ age ដែលស្ដាប់មិនធម្មជាតិ។
3. ការងារ៖ a / an និងពហុវចនៈ ភាសាខ្មែរគ្មាន article ទេ។ ពាក្យ “មួយនាក់” (គ្រូម្នាក់) គឺជាចំនួន មិនមែន article ទេ ហើយក្នុងប្រយោគ សុខាជាមគ្គុទ្ទេសក៍ ក៏គ្មានពាក្យនោះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត នាមសព្ទខ្មែរមិនប្ដូរសម្រាប់ពហុវចនៈ ដូច្នេះអ្នករៀនច្រើនភ្លេច -s ក្រោយ are។
4. “គាត់” តែមួយ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសមាន he និង she “គាត់” និង “គេ” ប្រើបានទាំងប្រុស និងស្រី។ ពេលនិយាយលឿន អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរច្រើនប្រើ he សម្រាប់ស្ត្រីដោយមិនដឹងខ្លួន ហើយអ្នកស្ដាប់នឹងយល់ច្រឡំថានិយាយពីនរណា។
5. អាកាសធាតុ និងម៉ោង៖ ភ្លេច it ភាសាខ្មែរនិយាយ នៅមណ្ឌលគិរីត្រជាក់ណាស់ពេលយប់ ឬ ឥឡូវម៉ោងប្រាំមួយ ដោយគ្មានប្រធាន។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ it ជាប្រធាន។
កុំច្រឡំ
be និង have — be ប្រាប់ថានរណាម្នាក់ជានរណា ឬមានលក្ខណៈយ៉ាងណា។ have (មាន) ប្រាប់ថានរណាម្នាក់ជាម្ចាស់អ្វី។ មើល A1-14។
it's និង its — it's = it is។ its = របស់វា។ មើល A1-08។
be និងកិរិយាសព្ទសកម្មភាព (action verbs) — បើប្រយោគមានកិរិយាសព្ទសកម្មភាពរួចហើយ កិរិយាសព្ទនោះជាកិរិយាសព្ទចម្បង កុំថែម be។ មើល A1-12។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- សញ្ញា apostrophe (') ក្នុងទម្រង់កាត់ជំនួសអក្សរដែលបាត់៖ I am → I'm, she is → she's, they are → they're។
- ទម្រង់កាត់ជារឿងធម្មតាក្នុងការនិយាយ និងការសរសេរមិនផ្លូវការ។ ក្នុងការសរសេរផ្លូវការ ប្រើទម្រង់ពេញ។
- I សរសេរអក្សរធំជានិច្ច ទោះនៅកណ្ដាលប្រយោគក៏ដោយ។ ពាក្យសញ្ជាតិក៏ចាប់ផ្ដើមដោយអក្សរធំជានិច្ចដែរ៖ I'm Canadian, She's Cambodian។
- សំឡេងចុងពាក្យសំខាន់ណាស់។ ក្នុងភាសាខ្មែរ អក្សរ ស នៅចុងពាក្យ បញ្ចេញសំឡេងដូច [h] (ឧ. “ប្រុស” “ខ្មាស”) ដូច្នេះអ្នកនិយាយភាសាខ្មែរច្រើនបញ្ចេញ is /ɪz/ ដូច “ih” ហើយ she's ស្ដាប់ទៅដូច she។ សូមអូសសំឡេង /z/ ឱ្យវែងបន្តិច៖ ចុងអណ្ដាតនៅជិតអញ្ចាញធ្មេញខាងលើ ខ្យល់ហូរចេញមិនឈប់ ហើយបំពង់កញ័រដូចសំឡេងឃ្មុំ “zzz”។ សំឡេងតូចនេះហើយជាស្ពាន។ បើគ្មានវា She's tired ស្ដាប់ទៅដូច She tired។
- គន្លឹះ៖ ភ្ជាប់សំឡេងចុងទៅស្រៈនៃពាក្យបន្ទាប់។ She's a doctor អានជាប់គ្នាដូច she-za doctor ហើយ It's on the table អានដូច it-son the table។ វិធីនេះជួយកុំឱ្យសំឡេងចុងបាត់។
- it's /ɪts/ បញ្ចប់ដោយព្យញ្ជនៈពីរ /ts/។ ភាសាខ្មែរមានព្យញ្ជនៈចុងពាក្យ ប៉ុន្តែគ្មានព្យញ្ជនៈចុងពីរជាប់គ្នាទេ។ ប្រយ័ត្នកុំកាត់ /s/ ចោលឱ្យសល់តែ it។
- she's /ʃiːz/ ចាប់ផ្ដើមដោយសំឡេង /ʃ/ ដែលភាសាខ្មែរគ្មាន។ កុំបញ្ចេញជា “ស” ឬ “ឆ”។ សូមរុញបបូរមាត់ទៅមុខបន្តិច លើកអណ្ដាតឱ្យជិតក្រអូមមាត់ តែកុំប៉ះ ហើយបញ្ចេញខ្យល់វែងៗដូចសំឡេង “shh” ពេលប្រាប់អ្នកដទៃឱ្យស្ងាត់។
- they're, their និង there បញ្ចេញសំឡេងដូចគ្នា៖ /ðeə/ (UK), /ðer/ (US)។ សំឡេង /ð/ មិនមានក្នុងភាសាខ្មែរទេ។ កុំបញ្ចេញជា “ដែ”។ ដាក់ចុងអណ្ដាតថ្នមៗនៅចន្លោះធ្មេញខាងលើ និងខាងក្រោម ហើយបញ្ចេញសំឡេងឱ្យបំពង់កញ័រ។ មានតែ they're ទេដែលមានន័យថា they are។
- you're និង your ច្រើនបញ្ចេញសំឡេងដូចគ្នា។ មានតែ you're ទេដែលមានន័យថា you are។
- ភាសាខ្មែរច្រើនសង្កត់សំឡេងលើព្យាង្គចុងក្រោយនៃពាក្យ។ ក្នុងពាក្យការងារជាច្រើន ភាសាអង់គ្លេសសង្កត់ព្យាង្គទីមួយ៖ DOC-tor, TEACH-er, STU-dent មិនមែន “doc-TOR” ទេ។ (engi-NEER សង្កត់ព្យាង្គចុងក្រោយ ដូចទម្លាប់ខ្មែរ។)
- ក្រោយនាមសព្ទ is ច្រើនកាត់ក្នុងការនិយាយ និងការសរសេរមិនផ្លូវការ៖ My name's Anna. The coffee's hot. បើនាមសព្ទបញ្ចប់ដោយសំឡេងស៊ីស /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ (ដូចជា bus, box, church) សូមសរសេរទម្រង់ពេញ៖ The bus is late.
ច្បាប់មាស
គ្មានកិរិយាសព្ទសកម្មភាព ប៉ុន្តែចង់ភ្ជាប់ប្រធានទៅនឹងការពិពណ៌នា ការងារ ទីកន្លែង ឬអាយុមែនទេ? ប្រើ be៖ I → am, he / she / it / វត្ថុមួយ → is, you / we / they / វត្ថុច្រើន → are។ ភាសាខ្មែរនិយាយ ខ្ញុំឃ្លាន ដោយគ្មានកិរិយាសព្ទផ្សេង ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសខ្វះស្ពានមិនបាន៖ I'm hungry.
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ដោយទម្រង់ត្រឹមត្រូវរបស់ be។
-
I a student.
-
My mother a nurse.
-
We from Mexico.
-
It hot today.
-
The books on the desk.
-
សរសេរទម្រង់កាត់៖ they are
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ … Friday!
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ My parents … at home.
-
ជ្រើសរើសប្រយោគត្រឹមត្រូវសម្រាប់និយាយអំពីអាយុ៖ …
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ … a pilot.
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
He 30 years old.
-
I have hungry.
-
She is doctor.
-
My brothers are tall.
D. ក្នុងបរិបទ
បំពេញពាក្យដែលបាត់ក្នុងសន្ទនា។
Lina: Hi! I 15 Lina. And he 16 my friend Tom.
Tom: Hello! We 17 from Dublin.
Ana: Nice to meet you. 18 cold in here!
Lina: Yes! And I 19 hungry. The food is over there.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេសអំពីខ្លួនអ្នក និងមិត្តរបស់អ្នក។
-
សរសេរបីប្រយោគអំពីខ្លួនអ្នក៖ ឈ្មោះ ការងារ ឬសាលារបស់អ្នក និងទីកន្លែងដែលអ្នកមកពី។
-
សរសេរពីរប្រយោគអំពីមិត្តម្នាក់៖ អាយុរបស់គេ និងស្ថានភាពរបស់គេថ្ងៃនេះ។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុន។
-
A1-01 Word order (Subject + Verb + Object) — របៀបសង់ប្រយោគ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ រៀបពាក្យឱ្យទៅជាប្រយោគ៖ happy / are / we
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- am
- is
- are
- is
- are
- they're
B. អត្ថន័យ
- It's
- are
- I am 30.
- He's
C. រកកំហុស
- He is 30 years old. / He's 30 years old.
- I am hungry. / I'm hungry.
- She is a doctor. / She's a doctor.
- ✓ My brothers are tall.
D. ក្នុងបរិបទ
- am / 'm
- is / 's
- are / 're
- It's / It is
- am / 'm
E. វេនរបស់អ្នក
- I'm Sara. I'm a student. I'm from Brazil.
- My friend Leo is 28. He's tired today.
F. រំលឹកចម្រុះ
- We are happy.
