To be: przeczenia, pytania i krótkie odpowiedzi (isn't, aren't, Yes, I am)
To Be: Negatives, Questions and Short Answers
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji powiesz, co nie jest prawdą (I'm not, isn't, aren't), zadasz pytania z be — takie, na które odpowiada się „tak” lub „nie”, i takie z where, what, how — oraz odpowiesz krótko: Yes, I am, No, she isn't.
Główna idea
Pamiętasz most z lekcji A1-02? Be łączy podmiot z informacją. A do tego be to mocny czasownik: sam tworzy przeczenia i pytania, bez żadnej pomocy.
Żeby zaprzeczyć, stawiasz not zaraz po nim: She is → She is not. Żeby zapytać, be przeskakuje przed podmiot: You are ready → Are you ready? Nic innego się nie zmienia.
Po polsku pytanie robimy inaczej: dodajemy „czy” albo po prostu podnosimy głos — „Jesteś gotowa?” — a szyk zostaje ten sam. Po angielsku w normalnym pytaniu zmienia się kolejność wyrazów.
W odpowiedzi angielski nie powtarza całego zdania. Odsyła echo — tylko podmiot i krótki czasownik: Are you tired? — Yes, I am. Is it far? — No, it isn't. Tu polski jest bardzo podobny: „Jesteś zmęczony?” — „Tak, jestem”. Różnica jest jedna: po angielsku w echu musi być zaimek. Samo Yes albo No też wystarczy, ale echo brzmi życzliwiej i pełniej. Usłyszysz je w angielskim jeszcze wiele razy, także z innymi czasownikami.
Polski a angielski
Po polsku przeczenie „nie” stoi przed czasownikiem, a pytanie tworzymy słowem „czy” albo samą intonacją. Po angielsku not stoi po be, a w pytaniu be wędruje przed podmiot. Polskie „nie” znaczy zarazem no („Nie, …”) i not („nie jestem”) — po angielsku to dwa różne słowa.
| Polski | Angielski | Co się zmienia |
|---|---|---|
| Nie jestem gotowa. | I'm not ready. | „nie” przed czasownikiem → not po am |
| Czy jesteś głodny? / Jesteś głodny? | Are you hungry? | zamiast „czy” zmienia się szyk: be przed podmiotem |
| Nie, nie jest. | No, it isn't. | pierwsze „nie” → No, drugie → not (isn't) |
| Tak, jest. | Yes, she is. | po polsku bez zaimka; po angielsku zaimek jest obowiązkowy |
| Gdzie jest dworzec? | Where is the station? | tu podobnie: słowo pytające, potem be, potem podmiot |
| Skąd jesteś? | Where are you from? | „skąd” → where … from, przyimek na końcu |
| Jak masz na imię? | What's your name? | pytamy what, nie how |
| Ile masz lat? | How old are you? | wiek: how old + be |
Budowa
Przeczenie
| Podmiot | Forma pełna | Skrót 1 | Skrót 2 |
|---|---|---|---|
| I | I am not | I'm not | — |
| you | you are not | you aren't | you're not |
| he / she / it | he is not | he isn't | he's not |
| we | we are not | we aren't | we're not |
| they | they are not | they aren't | they're not |
Standardowego skrótu amn't nie ma. Mów I'm not. (W pytaniach rozłącznych — question tags — używa się aren't I?: zob. B1-15.)
Pytania typu „tak/nie” (yes/no questions) — be przed podmiotem
| Zdanie twierdzące | Pytanie |
|---|---|
| You are a student. | Are you a student? |
| She is at work. | Is she at work? |
| The shops are open. | Are the shops open? |
| I am late. | Am I late? |
Krótkie odpowiedzi (short answers) — echo
| Pytanie | Tak | Nie |
|---|---|---|
| Are you…? | Yes, I am. | No, I'm not. |
| Is he / she / it…? | Yes, he is. | No, he isn't. / No, he's not. |
| Are you (l. mn.) / we / they…? | Yes, we are. / Yes, they are. | No, we aren't. / No, they aren't. |
| Am I…? | Yes, you are. | No, you aren't. / No, you're not. |
Twierdzących krótkich odpowiedzi nie skracamy: Yes, I am. (nie Yes, I'm.), Yes, she is. (nie Yes, she's.). Przeczące zwykle się skraca. Forma pełna (No, I am not.) jest możliwa, ale brzmi mocno albo bardzo oficjalnie.
Pytania szczegółowe (wh- questions) — słowo pytające + be + podmiot
| Słowo pytające | be | Podmiot | Reszta |
|---|---|---|---|
| Where | is | the bathroom? | |
| What | is | your name? | |
| How old | are | your children? | |
| How | are | you? | |
| Why | are | they | late? |
Użycie
1Zdania przeczące
Postaw not po am / is / are, żeby powiedzieć, że coś nie jest prawdą. W mowie normalne są formy skrócone.
2Pytania typu „tak/nie”
Postaw am / is / are przed podmiotem. Głos zwykle idzie w górę na końcu — tak jak w polskim pytaniu.
3Krótkie odpowiedzi
Odpowiadaj schematem Yes/No + zaimek + be. Używaj zaimka, a nie rzeczownika.
4Pytania szczegółowe z be
Najpierw słowo pytające, potem be, potem podmiot. Wszystkie słowa pytające: zob. A1-16.
5Codzienne pytania z be
Niektóre pytania z be to stałe zwroty. Ucz się ich w całości.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Pytanie samą intonacją. Po polsku „Twoja siostra jest w domu?” to normalne pytanie: wystarczy podnieść głos. Po angielsku taki szyk brzmi jak zdziwienie albo upewnianie się. W normalnym pytaniu be idzie przed podmiot, a w pytaniu z where, what, how szyk zdania twierdzącego jest po prostu błędem.
2. Krótka odpowiedź bez zaimka. Po polsku mówimy „Tak, jest”, „Nie, nie są” — bez zaimka. Po angielsku w echu zaimek musi być zawsze.
3. Jedno polskie „nie”, dwa angielskie słowa. Polskie „nie” to i no, i not. No odpowiada na pytanie albo stoi przed rzeczownikiem; zaprzeczenie przy czasowniku to not.
4. „Jak masz na imię?” i „Skąd jesteś?” słowo w słowo. Polskie „jak” kusi, żeby powiedzieć how, a „skąd” — żeby zacząć od from. Po angielsku o imię pytamy what, a przyimek from idzie na koniec.
Nie myl
isn't i aren't — isn't dla he / she / it / jednej rzeczy; aren't dla you / we / they / wielu rzeczy.
he isn't i he's not — obie formy są poprawne i znaczą to samo. He's not może brzmieć trochę mocniej. Z I jedyny skrót to I'm not.
Pytania z be i pytania z innymi czasownikami — be sam przeskakuje na początek. Większość innych czasowników potrzebuje czasownika posiłkowego (auxiliary) do albo does (zob. A1-13). Po polsku obie sytuacje wyglądają tak samo: „Czy jesteś…?”, „Czy pracujesz…?”.
Pisownia i wymowa
- isn't = /ˈɪznt/; aren't = /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Apostrof zastępuje o ze słowa not. W isn't utrzymaj dźwięczne /z/ — nie zamieniaj go na /s/.
- r w aren't (US) nie drży: czubek języka lekko się cofa i niczego nie dotyka. W wymowie brytyjskiej /r/ tu nie słychać, za to /ɑː/ jest długie, z szeroko otwartymi ustami.
- W przeczeniu akcent pada na słowo przeczące: w I'm not hungry wyraźnie powiedz not, w She isn't here — isn't.
- Pytania typu „tak/nie” zwykle idą w górę na końcu: Are you OK? ↗. Pytania z where, what, how zwykle opadają: Where are you from? ↘. W tym polski działa podobnie.
- W twierdzącej krótkiej odpowiedzi czasownik jest mocny: Yes, I am — am /æm/ brzmi pełno i wyraźnie (szeroko otwarte usta, dźwięk między polskim „a” i „e”). W pytaniu are jest zwykle słabe: Are you ready? — are brzmi jak /ə/: krótki, neutralny dźwięk przy rozluźnionych ustach i języku. Polski nie redukuje samogłosek, więc trzeba to świadomie ćwiczyć.
- What's, Where's, Who's, How's są normalne w mowie: What's your name?
Złota zasada
Be działa sam: postaw po nim not, a dostaniesz przeczenie; postaw je przed podmiotem, a dostaniesz pytanie. Odpowiadaj echem — zaimek plus be: Yes, I am. / No, it isn't. Polskie „Tak, jest” po angielsku zawsze ma zaimek.
Ćwiczenia
A. Forma
Przekształć zdania albo ułóż wyrazy we właściwej kolejności.
-
Zmień na przeczenie: She is a teacher.
-
Zmień na przeczenie: I am cold.
-
Zmień na przeczenie: They are at school.
-
Utwórz pytanie: You are tired.
-
Utwórz pytanie: The hotel is near the beach.
-
Ułóż wyrazy we właściwej kolejności: are / old / how / you
-
Ułóż wyrazy we właściwej kolejności: your keys / where / are
B. Znaczenie
Dokończ odpowiedź albo wybierz poprawną opcję.
-
"Is your car new?" "No, ."
-
"Are you and Sam friends?" "Yes, ."
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The windows … open.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: "Are you from Spain?" …
-
Pytasz o miejsce. Wybierz: …
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
Odpowiedź na „Is he a doctor?”: Yes, he's.
-
Where your office is?
-
I amn't from London.
-
Do you be hungry?
-
"Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. W kontekście
Uzupełnij dialog odpowiednimi wyrazami.
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku kilka zdań i pytań.
-
Napisz dwa prawdziwe zdania przeczące o sobie dzisiaj.
-
Napisz dwa pytania z be do nowej osoby w grupie. Potem napisz własne krótkie odpowiedzi.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A1-02 Czasownik to be (am, is, are) po angielsku: proste wyjaśnienie My sister a nurse.
-
A1-01 Szyk zdania w angielskim: podmiot, orzeczenie, dopełnienie (SVO) bez tajemnic Popraw zdanie: Is very hot today.
Odpowiedzi
A. Forma
- She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
- I'm not cold. / I am not cold.
- They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
- Are you tired?
- Is the hotel near the beach?
- How old are you?
- Where are your keys?
B. Znaczenie
- it isn't / it's not
- we are
- aren't
- Yes, I am.
- Where is she?
C. Znajdź błąd
- Yes, he is.
- Where is your office? / Where's your office?
- I'm not from London. / I am not from London.
- Are you hungry?
- ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. W kontekście
- Are
- am
- are
- Is
- isn't / 's not
- Am
- aren't / 're not
E. Twoja kolej
- I'm not tired. My friends aren't here.
- Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.
F. Powtórka mieszana
- is / 's
- It is very hot today. / It's very hot today.
