SlowingoGramatyka
A1 3 / 32

To be: przeczenia, pytania i krótkie odpowiedzi (isn't, aren't, Yes, I am)

To Be: Negatives, Questions and Short Answers

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji powiesz, co nie jest prawdą (I'm not, isn't, aren't), zadasz pytania z be — takie, na które odpowiada się „tak” lub „nie”, i takie z where, what, how — oraz odpowiesz krótko: Yes, I am, No, she isn't.

Główna idea

Pamiętasz most z lekcji A1-02? Be łączy podmiot z informacją. A do tego be to mocny czasownik: sam tworzy przeczenia i pytania, bez żadnej pomocy.

Żeby zaprzeczyć, stawiasz not zaraz po nim: She is → She is not. Żeby zapytać, be przeskakuje przed podmiot: You are ready → Are you ready? Nic innego się nie zmienia.

Po polsku pytanie robimy inaczej: dodajemy „czy” albo po prostu podnosimy głos — „Jesteś gotowa?” — a szyk zostaje ten sam. Po angielsku w normalnym pytaniu zmienia się kolejność wyrazów.

W odpowiedzi angielski nie powtarza całego zdania. Odsyła echo — tylko podmiot i krótki czasownik: Are you tired? — Yes, I am. Is it far? — No, it isn't. Tu polski jest bardzo podobny: „Jesteś zmęczony?” — „Tak, jestem”. Różnica jest jedna: po angielsku w echu musi być zaimek. Samo Yes albo No też wystarczy, ale echo brzmi życzliwiej i pełniej. Usłyszysz je w angielskim jeszcze wiele razy, także z innymi czasownikami.

Polski a angielski

Po polsku przeczenie „nie” stoi przed czasownikiem, a pytanie tworzymy słowem „czy” albo samą intonacją. Po angielsku not stoi po be, a w pytaniu be wędruje przed podmiot. Polskie „nie” znaczy zarazem no („Nie, …”) i not („nie jestem”) — po angielsku to dwa różne słowa.

PolskiAngielskiCo się zmienia
Nie jestem gotowa.I'm not ready.„nie” przed czasownikiem → not po am
Czy jesteś głodny? / Jesteś głodny?Are you hungry?zamiast „czy” zmienia się szyk: be przed podmiotem
Nie, nie jest.No, it isn't.pierwsze „nie” → No, drugie → not (isn't)
Tak, jest.Yes, she is.po polsku bez zaimka; po angielsku zaimek jest obowiązkowy
Gdzie jest dworzec?Where is the station?tu podobnie: słowo pytające, potem be, potem podmiot
Skąd jesteś?Where are you from?„skąd” → where … from, przyimek na końcu
Jak masz na imię?What's your name?pytamy what, nie how
Ile masz lat?How old are you?wiek: how old + be

Budowa

Przeczenie

PodmiotForma pełnaSkrót 1Skrót 2
II am notI'm not—
youyou are notyou aren'tyou're not
he / she / ithe is nothe isn'the's not
wewe are notwe aren'twe're not
theythey are notthey aren'tthey're not

Standardowego skrótu amn't nie ma. Mów I'm not. (W pytaniach rozłącznych — question tags — używa się aren't I?: zob. B1-15.)

Pytania typu „tak/nie” (yes/no questions) — be przed podmiotem

Zdanie twierdzącePytanie
You are a student.Are you a student?
She is at work.Is she at work?
The shops are open.Are the shops open?
I am late.Am I late?

Krótkie odpowiedzi (short answers) — echo

PytanieTakNie
Are you…?Yes, I am.No, I'm not.
Is he / she / it…?Yes, he is.No, he isn't. / No, he's not.
Are you (l. mn.) / we / they…?Yes, we are. / Yes, they are.No, we aren't. / No, they aren't.
Am I…?Yes, you are.No, you aren't. / No, you're not.

Twierdzących krótkich odpowiedzi nie skracamy: Yes, I am. (nie Yes, I'm.), Yes, she is. (nie Yes, she's.). Przeczące zwykle się skraca. Forma pełna (No, I am not.) jest możliwa, ale brzmi mocno albo bardzo oficjalnie.

Pytania szczegółowe (wh- questions) — słowo pytające + be + podmiot

Słowo pytającebePodmiotReszta
Whereisthe bathroom?
Whatisyour name?
How oldareyour children?
Howareyou?
Whyaretheylate?

Użycie

1Zdania przeczące

Postaw not po am / is / are, żeby powiedzieć, że coś nie jest prawdą. W mowie normalne są formy skrócone.

I'm not ready yet.
Jeszcze nie jestem gotowy. / Jeszcze nie jestem gotowa.
„nie” przed czasownikiem → not po am
She isn't at home. She's at work.
Nie ma jej w domu. Jest w pracy.
po polsku „nie ma jej”, po angielsku she isn't
We aren't from here.
Nie jesteśmy stąd.
The museum isn't open today.
Muzeum jest dziś nieczynne.
It's not far.
To niedaleko.
it's not = it isn't, to samo znaczenie

2Pytania typu „tak/nie”

Postaw am / is / are przed podmiotem. Głos zwykle idzie w górę na końcu — tak jak w polskim pytaniu.

Are you hungry?
Jesteś głodny? / Jesteś głodna?
po polsku sama intonacja, po angielsku are przed you
Is this seat free?
Czy to miejsce jest wolne?
this: zob. A1-07
Is your brother married?
Twój brat jest żonaty?
w pytaniu is przed podmiotem your brother
Are the tickets expensive?
Czy bilety są drogie?
Am I in the right room?
Czy dobrze trafiłem? / Czy dobrze trafiłam?
dosłownie: „czy jestem we właściwej sali?”

3Krótkie odpowiedzi

Odpowiadaj schematem Yes/No + zaimek + be. Używaj zaimka, a nie rzeczownika.

Are you a student?
Jesteś studentem? / Jesteś studentką?
Yes, I am.
Tak, jestem.
krótka odpowiedź na pytanie wyżej; I am bez skrótu
Is the café open?
Czy kawiarnia jest otwarta?
No, it isn't.
Nie, nie jest.
dwa polskie „nie”: No + isn't; kawiarnia to it
Are your parents at home?
Twoi rodzice są w domu?
Yes, they are.
Tak, są.
po polsku bez zaimka, po angielsku they (nie „my parents”)
"Is Lisa your sister?" "No, she's not. She's my cousin."
„Lisa to twoja siostra?” „Nie, to moja kuzynka.”
"Am I late?" "No, you aren't. You're early!"
„Spóźniłem się?” / „Spóźniłam się?” „Nie. Jesteś przed czasem!”
po polsku czasownik w czasie przeszłym, po angielsku be late w teraźniejszym
"Is this your bag?" "Yes, it is. Thanks!"
„To twoja torba?” „Tak, moja. Dzięki!”
this → it w odpowiedzi; this: zob. A1-07

4Pytania szczegółowe z be

Najpierw słowo pytające, potem be, potem podmiot. Wszystkie słowa pytające: zob. A1-16.

Where is the station?
Gdzie jest dworzec?
What's your phone number?
Jaki masz numer telefonu?
what is → what's; po polsku „jaki”, po angielsku what
How old is your daughter?
Ile lat ma twoja córka?
„ile lat ma” → how old is
Who's that man?
Kim jest tamten mężczyzna? / Kto to jest?
who is → who's; that: zob. A1-07
Why are you so tired?
Dlaczego jesteś taki zmęczony? / taka zmęczona?

5Codzienne pytania z be

Niektóre pytania z be to stałe zwroty. Ucz się ich w całości.

"How are you?" "I'm fine, thanks. And you?"
„Jak się masz?” „Dobrze, dzięki. A ty?”
"Where are you from?" "I'm from Kenya."
„Skąd jesteś?” „Z Kenii.”
„skąd” → where … from, przyimek na końcu
"What's the weather like?" "It's sunny."
„Jaka jest pogoda?” „Słonecznie.”
stały zwrot
"What time is it?" "It's six o'clock."
„Która godzina?” „Szósta.”
godziny: zob. A1-19

Częste błędy

❌I amn't tired.
✅I'm not tired.
Standardowej formy „amn't” nie ma.
❌She not is here.
✅She isn't here.
Not stoi po be.
❌"Are you ready?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Twierdzącej krótkiej odpowiedzi nie skracamy.
❌Do you be a teacher?
✅Are you a teacher?
Pytania z be nie potrzebują do: zob. A1-13.
❌Where the bank is?
✅Where is the bank?
Słowo pytające + be + podmiot.
❌How old you are?
✅How old are you?
W pytaniach szczegółowych be też stoi przed podmiotem.
⚠️"Is your mum a doctor?" "Yes, my mum is."
✅"Yes, she is."
Zdanie gramatyczne, ale w krótkiej odpowiedzi zwykle używamy zaimka.
⚠️You are happy?
✅Are you happy?
Z intonacją wznoszącą szyk zdania twierdzącego jest możliwy w mowie, gdy coś nas dziwi albo upewniamy się. W normalnym pytaniu be idzie na początek.

Pułapki dla Polaków

1. Pytanie samą intonacją. Po polsku „Twoja siostra jest w domu?” to normalne pytanie: wystarczy podnieść głos. Po angielsku taki szyk brzmi jak zdziwienie albo upewnianie się. W normalnym pytaniu be idzie przed podmiot, a w pytaniu z where, what, how szyk zdania twierdzącego jest po prostu błędem.

⚠️Your sister is at home?
✅Is your sister at home?
To brzmi jak zdziwione „Naprawdę?”, a nie zwykłe pytanie.
❌What time the concert is?
✅What time is the concert?

2. Krótka odpowiedź bez zaimka. Po polsku mówimy „Tak, jest”, „Nie, nie są” — bez zaimka. Po angielsku w echu zaimek musi być zawsze.

❌"Is the hotel nice?" "Yes, is."
✅"Yes, it is."
❌"Are the kids asleep?" "No, aren't."
✅"No, they aren't."

3. Jedno polskie „nie”, dwa angielskie słowa. Polskie „nie” to i no, i not. No odpowiada na pytanie albo stoi przed rzeczownikiem; zaprzeczenie przy czasowniku to not.

❌I'm no hungry, thanks.
✅I'm not hungry, thanks.
❌"Is Tom at work?" "Not, he isn't."
✅"No, he isn't."

4. „Jak masz na imię?” i „Skąd jesteś?” słowo w słowo. Polskie „jak” kusi, żeby powiedzieć how, a „skąd” — żeby zacząć od from. Po angielsku o imię pytamy what, a przyimek from idzie na koniec.

⚠️How is your name?
✅What's your name?
Gramatycznie możliwe, ale nie pyta o imię: „How is…?” pyta, jak ktoś się czuje albo jaki jest.
⚠️From where are you?
✅Where are you from?
Zrozumiałe, ale tak się nie mówi.

Nie myl

isn't i aren't — isn't dla he / she / it / jednej rzeczy; aren't dla you / we / they / wielu rzeczy.

The bus isn't late.
Autobus się nie spóźnia.
po polsku czasownik „spóźniać się”, po angielsku be late
The buses aren't late.
Autobusy się nie spóźniają.

he isn't i he's not — obie formy są poprawne i znaczą to samo. He's not może brzmieć trochę mocniej. Z I jedyny skrót to I'm not.

He isn't here.
Nie ma go tutaj.
He's not here.
Nie ma go tutaj.
to samo znaczenie

Pytania z be i pytania z innymi czasownikami — be sam przeskakuje na początek. Większość innych czasowników potrzebuje czasownika posiłkowego (auxiliary) do albo does (zob. A1-13). Po polsku obie sytuacje wyglądają tak samo: „Czy jesteś…?”, „Czy pracujesz…?”.

Are you a nurse?
Jesteś pielęgniarką? / Jesteś pielęgniarzem?
be: bez do
Do you work in a hospital?
Pracujesz w szpitalu?
inny czasownik: do, zob. A1-13

Pisownia i wymowa

  • isn't = /ˈɪznt/; aren't = /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Apostrof zastępuje o ze słowa not. W isn't utrzymaj dźwięczne /z/ — nie zamieniaj go na /s/.
  • r w aren't (US) nie drży: czubek języka lekko się cofa i niczego nie dotyka. W wymowie brytyjskiej /r/ tu nie słychać, za to /ɑː/ jest długie, z szeroko otwartymi ustami.
  • W przeczeniu akcent pada na słowo przeczące: w I'm not hungry wyraźnie powiedz not, w She isn't here — isn't.
  • Pytania typu „tak/nie” zwykle idą w górę na końcu: Are you OK? ↗. Pytania z where, what, how zwykle opadają: Where are you from? ↘. W tym polski działa podobnie.
  • W twierdzącej krótkiej odpowiedzi czasownik jest mocny: Yes, I am — am /æm/ brzmi pełno i wyraźnie (szeroko otwarte usta, dźwięk między polskim „a” i „e”). W pytaniu are jest zwykle słabe: Are you ready? — are brzmi jak /ə/: krótki, neutralny dźwięk przy rozluźnionych ustach i języku. Polski nie redukuje samogłosek, więc trzeba to świadomie ćwiczyć.
  • What's, Where's, Who's, How's są normalne w mowie: What's your name?

Złota zasada

Be działa sam: postaw po nim not, a dostaniesz przeczenie; postaw je przed podmiotem, a dostaniesz pytanie. Odpowiadaj echem — zaimek plus be: Yes, I am. / No, it isn't. Polskie „Tak, jest” po angielsku zawsze ma zaimek.

Ćwiczenia

A. Forma

Przekształć zdania albo ułóż wyrazy we właściwej kolejności.

  1. Zmień na przeczenie: She is a teacher.
  2. Zmień na przeczenie: I am cold.
  3. Zmień na przeczenie: They are at school.
  4. Utwórz pytanie: You are tired.
  5. Utwórz pytanie: The hotel is near the beach.
  6. Ułóż wyrazy we właściwej kolejności: are / old / how / you
  7. Ułóż wyrazy we właściwej kolejności: your keys / where / are

B. Znaczenie

Dokończ odpowiedź albo wybierz poprawną opcję.

  1. "Is your car new?" "No, ."
  2. "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: The windows … open.
  4. Wybierz poprawną odpowiedź: "Are you from Spain?" …
  5. Pytasz o miejsce. Wybierz: …

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. Odpowiedź na „Is he a doctor?”: Yes, he's.
  2. Where your office is?
  3. I amn't from London.
  4. Do you be hungry?
  5. "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. W kontekście

Uzupełnij dialog odpowiednimi wyrazami.

First day at a new school
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku kilka zdań i pytań.

  1. Napisz dwa prawdziwe zdania przeczące o sobie dzisiaj.
  2. Napisz dwa pytania z be do nowej osoby w grupie. Potem napisz własne krótkie odpowiedzi.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A1-02 Czasownik to be (am, is, are) po angielsku: proste wyjaśnienie
    My sister a nurse.
  2. A1-01 Szyk zdania w angielskim: podmiot, orzeczenie, dopełnienie (SVO) bez tajemnic
    Popraw zdanie: Is very hot today.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
  2. I'm not cold. / I am not cold.
  3. They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
  4. Are you tired?
  5. Is the hotel near the beach?
  6. How old are you?
  7. Where are your keys?

B. Znaczenie

  1. it isn't / it's not
  2. we are
  3. aren't
  4. Yes, I am.
  5. Where is she?

C. Znajdź błąd

  1. Yes, he is.
  2. Where is your office? / Where's your office?
  3. I'm not from London. / I am not from London.
  4. Are you hungry?
  5. ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. W kontekście

  1. Are
  2. am
  3. are
  4. Is
  5. isn't / 's not
  6. Am
  7. aren't / 're not

E. Twoja kolej

  1. I'm not tired. My friends aren't here.
  2. Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.

F. Powtórka mieszana

  1. is / 's
  2. It is very hot today. / It's very hot today.
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play