SlowingoГраматика
A1 3 / 32

To be во одречни реченици и прашања: isn't, aren't и кратки одговори

To Be: Negatives, Questions and Short Answers

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да кажете што не е точно (I'm not, isn't, aren't), да поставувате прашања со да / не и прашања со прашален збор со глаголот be и да одговарате со кратки одговори како Yes, I am и No, she isn't.

Главна идеја

Се сеќавате на мостот од лекцијата A1-02? Be го поврзува подметот со информацијата. А be е силен глагол: одречната реченица и прашањето ги прави сосема сам.

За одречна реченица ставете not веднаш по него: She is → She is not. За прашање be скока пред подметот: You are ready → Are you ready? Сè друго останува исто.

Кога одговара, англискиот не ја повторува целата реченица. Враќа ехо – само подметот и малиот глагол: Are you tired? – Yes, I am. Is it far? – No, it isn't. Само Yes или No е можно, но ехото звучи поучтиво и поцелосно. Ова ехо ќе го слушате на англиски постојано, и со други глаголи.

Штом ќе го фатите образецот (not по be, be пред подметот и ехо во одговорот), секоја форма am / is / are работи исто.

Македонски и англиски

Кај нас одречниот збор „не“ стои пред глаголот: „Не сум готов“, „Не е дома“. На англиски not доаѓа по глаголот be: I'm not ready, She isn't at home. Тоа е првата разлика.

Во прашањето ние имаме избор: „Дали си гладен?“, „Гладен ли си?“ или само „Гладен си?“ со покачен тон. Англискиот нема збор како „дали“ или „ли“ – прашањето го прави редот на зборовите: be оди пред подметот, Are you hungry? Кога прашуваме за времето или растојанието („Далеку ли е?“, „Студено ли е надвор?“), кај нас нема збор што одговара на англиското it, а во англиското прашање тој мора да стои.

Во одговорот често го повторуваме само глаголот, без заменка: „Да, сум.“, „Не, не е.“ Англискиот краток одговор секогаш има заменка и be: Yes, I am. / No, it isn't. А бројот е ист како кај нас: „е“ = is, „се“ = are. Тука е исто.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Не сум готов.I'm not ready.кај нас „не“ пред глаголот; на англиски not по be
Музејот не е отворен. / Билетите не се скапи.The museum isn't open. / The tickets aren't expensive.„не е“ = isn't, „не се“ = aren't – бројот е ист
Дали си гладен? / Гладен ли си?Are you hungry?кај нас „дали“ или „ли“; на англиски be пред подметот
Далеку ли е?Is it far?немаме збор што одговара на it
„Студент ли си?“ „Да, сум.“"Are you a student?" "Yes, I am."кај нас доволен е глаголот; на англиски заменка + be
„Отворено ли е кафулето?“ „Не, не е.“"Is the café open?" "No, it isn't."во англискиот одговор стои it
Каде е станицата?Where is the station?прашален збор + глагол + подмет – тука е исто
Од каде си?Where are you from?кај нас „од“ на почетокот; на англиски from на крајот

Накратко: во одречна реченица ставете not по be, во прашање ставете be пред подметот („дали“ и „ли“ немаат свој збор на англиски), а одговарајте со ехо: Yes, I am. / No, it isn't.

Форма

Одречна реченица

ПодметПолна формаКраток облик 1Краток облик 2
II am notI'm not—
youyou are notyou aren'tyou're not
he / she / ithe is nothe isn'the's not
wewe are notwe aren'twe're not
theythey are notthey aren'tthey're not

Стандарден краток облик amn't нема. Користете I'm not. (Во прашалните додатоци се користи aren't I?: видете B1-15.)

Прашања со да / не – be оди пред подметот

Изјавна реченицаПрашање
You are a student.Are you a student?
She is at work.Is she at work?
The shops are open.Are the shops open?
I am late.Am I late?

Кратки одговори (short answers) – ехото

ПрашањеДаНе
Are you…?Yes, I am.No, I'm not.
Is he / she / it…?Yes, he is.No, he isn't. / No, he's not.
Are you (множина) / we / they…?Yes, we are. / Yes, they are.No, we aren't. / No, they aren't.
Am I…?Yes, you are.No, you aren't. / No, you're not.

Потврдниот краток одговор не се скратува: Yes, I am. (не Yes, I'm.), Yes, she is. (не Yes, she's.). Во одречниот краток одговор краткиот облик е вообичаен. Полната форма (No, I am not.) е можна, но звучи многу решително или официјално.

Прашања со прашален збор – прашален збор + be + подмет

Прашален зборbeПодметОстатокот
Whereisthe bathroom?
Whatisyour name?
How oldareyour children?
Howareyou?
Whyaretheylate?

Употреба

1Одречни реченици

Ставете not по am / is / are кога нешто не е точно. Во говорот кратките облици се вообичаени.

I'm not ready yet.
Уште не сум готов.
кај нас „не“ пред глаголот; на англиски not по am
She isn't at home. She's at work.
Не е дома. На работа е.
кај нас без „таа“; на англиски she
We aren't from here.
Не сме оттука.
„не сме“ → aren't, бидејќи подметот е we
The museum isn't open today.
Музејот денес не е отворен.
It's not far.
Не е далеку.
it's not = it isn't, значењето е исто; кај нас нема збор за it

2Прашања со да / не

Ставете am / is / are пред подметот. Тонот на крајот обично се качува. Нашите „дали“ и „ли“ немаат посебен збор на англиски.

Are you hungry?
Гладен ли си?
кај нас „ли“; на англиски are пред you
Is this seat free?
Слободно ли е ова место?
this: видете A1-07
Is your brother married?
Дали брат ти е оженет?
Are the tickets expensive?
Дали билетите се скапи?
tickets е множина → are
Am I in the right room?
Дали сум во вистинската просторија?

3Кратки одговори

Одговорете со Yes / No + заменка + be. Користете заменка, не именка. Кај нас често е доволен само глаголот („Да, сум.“, „Не, не е.“), а англискиот одговор секогаш има и подмет.

Are you a student?
Студент ли си?
Yes, I am.
Да, сум.
краток одговор на претходното прашање; am во полна форма
Is the café open?
Дали кафулето е отворено?
No, it isn't.
Не, не е.
краток одговор на претходното прашање; на англиски треба it
Are your parents at home?
Дали родителите ти се дома?
Yes, they are.
Да, дома се.
they, не „my parents“
"Is Lisa your sister?" "No, she's not. She's my cousin."
„Лиза сестра ли ти е?“ „Не, не е. Братучетка ми е.“
"Am I late?" "No, you aren't. You're early!"
„Доцнам ли?“ „Не, не доцниш. Дојде порано!“
кај нас глагол „доцнам“; на англиски be late
"Is this your bag?" "Yes, it is. Thanks!"
„Ова твоја чанта ли е?“ „Да, моја е. Благодарам!“
во одговорот this → it; this: видете A1-07

4Прашања со прашален збор

Прво прашалниот збор, потоа be, потоа подметот. Сите прашални зборови: видете A1-16.

Where is the station?
Каде е станицата?
исто како кај нас: is пред подметот
What's your phone number?
Кој ти е телефонскиот број?
кај нас „кој“, на англиски what; what is → what's
How old is your daughter?
Колку години има ќерка ти?
кај нас „колку години има“; на англиски how old + be
Who's that man?
Кој е оној човек?
who is → who's; that: видете A1-07
Why are you so tired?
Зошто си толку уморен?

5Секојдневни прашања со be

Некои прашања со be се готови изрази. Научете ги како целина.

"How are you?" "I'm fine, thanks. And you?"
„Како си?“ „Добро сум, благодарам. А ти?“
во англискиот одговор има подмет и глагол: I'm fine
"Where are you from?" "I'm from Kenya."
„Од каде си?“ „Од Кенија сум.“
кај нас „од“ на почетокот; на англиски from на крајот од прашањето
"What's the weather like?" "It's sunny."
„Какво е времето?“ „Сончево е.“
готов израз; во одговорот подмет it
"What time is it?" "It's six o'clock."
„Колку е часот?“ „Шест часот е.“
кај нас „колку“, на англиски what time; видете A1-19

Чести грешки

❌I amn't tired.
✅I'm not tired.
Стандардна форма amn't нема.
❌She not is here.
✅She isn't here.
not доаѓа по be, не пред него како нашето „не“.
❌"Are you ready?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Потврдниот краток одговор не се скратува.
❌Do you be a teacher?
✅Are you a teacher?
Во прашањата со be не се користи do: видете A1-13.
❌Where the bank is?
✅Where is the bank?
Прашален збор + be + подмет.
❌How old you are?
✅How old are you?
И во прашањето со прашален збор be оди пред подметот.
⚠️"Is your mum a doctor?" "Yes, my mum is."
✅"Yes, she is."
Граматички е точно, но во краткиот одговор обично се користи заменка.
⚠️You are happy?
✅Are you happy?
Граматички е точно, но редот на изјавната реченица со покачен тон оди во говорот само кога сме изненадени или проверуваме нешто. Во обично прашање be оди напред.

Замки за говорителите на македонски

1. „Отворена ли е аптеката?“, „Слободна е салата?“ → The pharmacy is open…? Кај нас прашањето го прави „дали“, „ли“ или само тонот, а редот на зборовите останува ист како во изјавната реченица. Англискиот нема таков збор, па лесно останува изјавна реченица со прашалник. Во говорот, со покачен тон, тоа ќе ве разберат, но звучи како изненадување или проверка. Во обично прашање be оди пред подметот.

⚠️Marija, the pharmacy next to your building is open on Sunday mornings? I need something for my cough.
✅Marija, is the pharmacy next to your building open on Sunday mornings? I need something for my cough.
Граматички е точно, но звучи како проверка; во обично прашање is оди напред.
⚠️The small meeting room on the second floor is free after lunch, or do the accountants need it?
✅Is the small meeting room on the second floor free after lunch, or do the accountants need it?
Граматички е точно, но обичното прашање почнува со is.

2. „Колку е далеку до…?“, „Уште не е топло“ → без it. Кај нас за растојание, време и час немаме збор што одговара на англиското it: „Колку е далеку до Мавровско Езеро?“, „Уште не е доволно топло“. На англиски по be мора да стои подмет, и во прашањето и во одречната реченица – тука тоа е it.

❌Sorry, how far is to Lake Mavrovo from Gostivar by car?
✅Sorry, how far is it to Lake Mavrovo from Gostivar by car?
растојание: is + it
❌We can see the lake from our hotel window, but is not warm enough for swimming yet.
✅We can see the lake from our hotel window, but it isn't warm enough for swimming yet. или We can see the lake from our hotel window, but it's not warm enough for swimming yet.
одречна реченица за времето: подмет it

3. „Никој не е дома“ → nobody isn't. Кај нас со „никој“, „ништо“ и „никаде“ мора да стои и „не“: „Никој не е дома“, „Ништо не е на попуст“. На англиски зборот nobody или nothing веќе е одречен, па по него доаѓа потврден глагол: nobody is, nothing is.

❌I rang the bell three times, but nobody isn't at home at the Nikolovski flat.
✅I rang the bell three times, but nobody is at home at the Nikolovski flat. или I rang the bell three times, but nobody's at home at the Nikolovski flat.
nobody + is, без not
❌The shop is open, but nothing on these shelves isn't on sale this week.
✅The shop is open, but nothing on these shelves is on sale this week.
nothing + is, без not

4. „Да, слатки се.“, „Не, не е.“ → краток одговор без заменка. Кај нас глаголот сам кажува за кого станува збор, па одговараме само со „Да, слатки се“ или „Не, не е“. Англискиот краток одговор бара заменка: Yes, they are. / No, it isn't.

❌"Are the cherries from your village sweet this year?" "Yes, are, and Grandma wants you to take a full box."
✅"Are the cherries from your village sweet this year?" "Yes, they are, and Grandma wants you to take a full box."
краток одговор: заменка + be

5. „Братучетка ми не е…“ → not пред be. Кај нас „не“ стои пред глаголот: „не е“, „не сме“. Затоа на англиски лесно излегува not is. Англискиот not оди по be: isn't, aren't, I'm not.

❌My cousin from Veles not is a doctor yet; she is still at university in Skopje.
✅My cousin from Veles isn't a doctor yet; she is still at university in Skopje. или My cousin from Veles is not a doctor yet; she is still at university in Skopje.
not по is

Не мешајте

isn't и aren't – isn't оди со he / she / it / еден предмет; aren't со you / we / they / повеќе предмети. Како кај нас: „не е“ и „не се“.

The bus isn't late.
Автобусот не доцни.
еден автобус → isn't; кај нас глагол „доцни“, на англиски be late
The buses aren't late.
Автобусите не доцнат.
повеќе автобуси → aren't

he isn't и he's not – и двете се точни и значат исто. He's not може да звучи малку посилно. Со I единствениот краток облик е I'm not.

He isn't here.
Го нема тука.
кај нас „го нема“; на англиски he + be + not
He's not here.
Го нема тука.
исто значење

Прашања со be и прашања со други глаголи – be сам скока напред. Повеќето други глаголи бараат помошен глагол do или does (видете A1-13).

Are you a nurse?
Дали си медицинска сестра?
be: без do
Do you work in a hospital?
Дали работиш во болница?
друг глагол: do; видете A1-13

Правопис и изговор

  • isn't /ˈɪznt/ и aren't /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Апострофот го заменува испуштеното o од not. Во isn't гласот /z/ е звучен, како „з“ во „зима“ – не го изговарајте како [s].
  • Во одречната реченица акцентот е на одречниот збор: I'm not hungry – кажете not јасно; She isn't here – кажете isn't јасно.
  • Во прашањата со да / не тонот на крајот обично се качува: Are you OK? ↗. Во прашањата со прашален збор тонот обично паѓа: Where are you from? ↘. Кај нас прашањето често го носи зборот „дали“ или „ли“; на англиски тие зборови ги нема, па тонот е уште поважен.
  • Во потврдниот краток одговор глаголот е силен: Yes, I am – am /æm/ е полн и јасен. Гласот /æ/ го немаме: отворете ја устата како за „а“, а јазикот турнете го напред како за „е“. Во прашањето are обично е слабо: Are you ready? – are звучи како кратко /ə/. Ваков нејасен глас во стандардниот македонски нема, па не го изговарајте како полно, јасно „а“.
  • What's, Where's, Who's, How's се вообичаени во говорот: What's your name?

Златно правило

Be работи сам: за одречна реченица ставете not по него, за прашање ставете го пред подметот. Нашите „дали“ и „ли“ немаат свој збор на англиски – прашањето го прави редот на зборовите. Одговарајте со ехо – заменка и be: Yes, I am. / No, it isn't.

Вежби

A. Форма

Направете одречна реченица или прашање или подредете ги зборовите.

  1. Направете одречна реченица: She is a teacher.
  2. Направете одречна реченица: I am cold.
  3. Направете одречна реченица: They are at school.
  4. Составете прашање: You are tired.
  5. Составете прашање: The hotel is near the beach.
  6. Подредете ги зборовите: are / old / how / you
  7. Подредете ги зборовите: your keys / where / are

B. Значење

Изберете го точниот одговор или дополнете го краткиот одговор.

  1. Краток одговор: "Is your car new?" "No, ."
  2. Краток одговор: "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
  3. Изберете го точниот одговор: The windows … open.
  4. Изберете го точниот одговор: "Are you from Spain?" …
  5. Сакате да го дознаете местото. Изберете го точниот одговор: …

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. Одговор на прашањето "Is he a doctor?": Yes, he's.
  2. Where your office is?
  3. I amn't from London.
  4. Do you be hungry?
  5. "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.

First day at a new school
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за себе и за нов соученик или колега од курсот.

  1. Напишете две вистинити одречни реченици за себе денес.
  2. Напишете две прашања со be за нов соученик. Потоа напишете ваши кратки одговори на нив.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-02 Глаголот to be (am, is, are) на англиски: објаснување и вежби
    My sister a nurse.
  2. A1-01 Ред на зборовите во англиската реченица: подмет, глагол, предмет (word order)
    Поправете ја реченицата: Is very hot today.
Одговори

A. Форма

  1. She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
  2. I'm not cold. / I am not cold.
  3. They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
  4. Are you tired?
  5. Is the hotel near the beach?
  6. How old are you?
  7. Where are your keys?

B. Значење

  1. it isn't / it's not
  2. we are
  3. aren't
  4. Yes, I am.
  5. Where is she?

C. Најдете ја грешката

  1. Yes, he is.
  2. Where is your office? / Where's your office?
  3. I'm not from London. / I am not from London.
  4. Are you hungry?
  5. ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Во контекст

  1. Are
  2. am
  3. are
  4. Is
  5. isn't / 's not
  6. Am
  7. aren't / 're not

E. Ваш ред е

  1. I'm not tired. My friends aren't here.
  2. Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.

F. Мешано повторување

  1. is / 's
  2. It is very hot today. / It's very hot today.
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play