SlowingoДүрэм
B1 19 / 39

Want him to, make him do, let him do: хүнээр юм хийлгэх, зөвшөөрөх англиар

Want Him To, Make Him Do, Let Him Do

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та өөр хүн юу хийгээсэй гэж хүсэж, гуйж, хэлж, ятгаж байгаагаа (I want you to stay), мөн хэн нэгэн өөр хүнийг албадаж (make), зөвшөөрч (let, allow, permit), тусалж (help) байгааг үйлдэх ба үйлдэгдэхүүн хэвээр хэлж чадна.

Гол санаа

B1-17-д хоёр үйлдлийг нэг хүн хийсэн: I want to stay. Одоо өгүүлбэрт хоёр дахь хүн орж ирнэ: I want you to stay. Тэр хүн – тусагдахуун – хоёр үйл үгийн дунд зогсоно.

Хүн ба үйлдлийн хооронд хаалга байна гэж төсөөлөөрэй. Want, ask, tell, persuade хүнийг хаалга руу заана. Make хүссэн ч, эс хүссэн ч түлхэж оруулна. Let, allow хаалгыг нээнэ – хүсвэл орж болно. Help хамт орно.

Дүрэм нь богино ч урхи ихтэй. Энэ хичээлийн ихэнх үйл үг тусагдахуун + to авна: She asked me to wait. Эдгээрээс зөвхөн make, let хоёр үргэлж тусагдахуун + to-гүй үндсэн хэлбэр авна (help аль алийг нь): She made me wait. She let me go. Үйлдэгдэхүүн хэвд make гэнэт to шаардана (I was made to wait), харин let-ийг be allowed to орлоно.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор хүнээр юм хийлгэхдээ үйл үгт үйлдүүлэх хэвийн дагавар («-уул / -үүл», «-лга / -лгэ») залгадаг: «Ээж намайг уучлал гуйлгасан», «Дасгалжуулагч биднийг арван тойрог гүйлгэсэн». Англиар тусдаа үйл үг хэрэгтэй: make + хүн + үндсэн хэлбэр. Анхаарах зүйл: монгол «-уул» нь албадах ч, зөвшөөрөх ч утгатай («Дарга намайг эрт явуулсан» = let me leave). Англиар хоёр өөр үйл үг: make (сонголтгүй), let (сонголттой). Хүсэлтэд «-аасай гэж хүсэх» = want + хүн + to; «-ж болно / болохгүй» гэсэн зөвшөөрөл = be allowed to. Мөн «-д туслах» дахь «-д» англиар to болохгүй: help me.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Би чамайг аав ээжтэй минь танилцаасай гэж хүсэж байна.I want you to meet my parents.«-аасай гэж хүсэх» → want + хүн + to
Ээж намайг эгчээсээ уучлал гуйлгасан.My mum made me apologise to my sister.«-лга» (албадах) → make + хүн + үндсэн хэлбэр
Дарга намайг баасан гарагт эрт явуулсан.My boss let me leave early on Friday.«-уул» (зөвшөөрөх) → let
Ах маань надад дугуйгаа засахад тусалсан.My brother helped me fix my bike.«надад туслах» → help me, to me биш
Музейд зураг авч болох уу?Are we allowed to take photos in the museum?«-ж болох уу» → be allowed to, Is it allowed to биш
Ажилчдад шинэ гэрээнд гарын үсэг зуруулсан.The employees were made to sign a new contract.үйлдэгдэхүүн хэв: be made to
Хөтөч биднийг тэнд бүү сэлээрэй гэж сануулсан.The guide warned us not to swim there.энд адилхан: хүн + үгүйсгэл; англиар not to

Товчхондоо: монгол «-уул / -лга» = албадах бол make, зөвшөөрөх бол let / allow; «-аасай гэж хүсэх» = want + хүн + to; «-ж болох уу?» = Are we allowed to…?

Бүтэц

Үйл үг + тусагдахуун + to-инфинитив

Үйл үгЖишээ
want, would like, expectI want you to stay.
ask, tell, remind, warnShe reminded me to call him.
advise, encourage, persuade, inviteThey persuaded her to apply.
allow, permit, forceThe rules allow guests to stay until noon.
үгүйсгэл: тусагдахуун + not toHe told us not to wait.

Үйл үг + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр (to-гүй)

Үйл үгУтгаЖишээ
makeалбадах / үүсгэхThe coach made us run.
letзөвшөөрөх (албан бус)My boss let me leave early.
helpтуслах – to заавал бишCan you help me (to) carry this?

Let бол дүрмийн бус үйл үг: let – let – let.

Үйлдэх хэв → үйлдэгдэхүүн хэв

Үйлдэх хэвҮйлдэгдэхүүн хэв
They made us wait.We were made to wait.
They allowed us to leave early.We were allowed to leave early.
They let us leave early.We were allowed to leave early. (were let биш)
They don't permit visitors to take photos.Visitors are not permitted to take photos.
My boss told me to wait.I was told to wait.

Be allowed to янз бүрийн цагт

ЦагЖишээ
ОдооAre we allowed to park here?
ӨнгөрсөнI wasn't allowed to watch TV on school nights.
ИрээдүйYou'll be allowed to leave after the test.
Present PerfectStudents have never been allowed to use phones in class.

Хэрэглээ

1Хүсэх, хүлээх: want / would like / expect + тусагдахуун + to

Өөр хүн ямар нэг юм хийгээсэй гэж хүсэх, хүлээхэд хэрэглэнэ. Want-ийн дараа хэзээ ч that-тай өгүүлбэр ирэхгүй. Монголоор «-аасай гэж хүсэх».

I want you to meet my parents.
Би чамайг аав ээжтэй минь танилцаасай гэж хүсэж байна.
want + you + to
Would you like me to open the window?
Цонх онгойлгож өгөх үү?
санал болголт
We didn't expect them to arrive so early.
Бид тэднийг ийм эрт ирнэ гэж бодоогүй.
expect + them + to
My parents want me to study medicine.
Аав ээж маань намайг анагаахын чиглэлээр сураасай гэж хүсдэг.
want that биш

2Үйлдэлд уриалах үг: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade

Эдгээр үйл үг хэн нэгнийг үйлдэлд оруулахын тулд юу хэлснийг илэрхийлнэ. Хүсэлт, тушаалыг дамжуулах гол үйл үгс ч мөн B1-13. Үгүйсгэлд not-ийг to-гийн өмнө тавина.

Can you remind me to buy milk?
Сүү авахыг минь надад сануулаад өгөхгүй юу?
remind + me + to
The teacher encouraged us to ask questions.
Багш биднийг асуулт асуухыг урамшуулсан.
encourage + us + to
They persuaded her to apply for the job.
Тэд түүнийг тэр ажилд материалаа өгөхийг ятгасан.
persuade + her + to
The guide warned us not to swim there.
Хөтөч биднийг тэнд бүү сэлээрэй гэж сануулсан.
not to
My doctor advised me to rest for a week.
Эмч намайг долоо хоног амрахыг зөвлөсөн.
advise + me + to
We've invited the neighbours to come for dinner.
Бид хөршүүдээ оройн хоолонд урьсан.
invite + хүн + to

3Зөвшөөрөл ба албадлага: allow, permit, force + тусагдахуун + to

Allow саармаг; permit албан (дүрэм, тэмдэг, бичиг баримт); force хүчтэй – сонголт байхгүй. Гурвуулаа тусагдахуун + to авна.

The hotel allows guests to check out at noon.
Зочид буудал зочдод үд дунд гарахыг зөвшөөрдөг.
allow + guests + to
The law does not permit employers to ask about your age.
Хууль ажил олгогчид таны насыг асуухыг зөвшөөрдөггүй.
permit: албан
The storm forced us to cancel the trip.
Шуурганаас болж бид аяллаа цуцлахаас өөр аргагүй болсон.
force + us + to

4Make + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр (албадах эсвэл үүсгэх)

Make гэдэг нь хэн нэгэн өөр хүнийг үйлдэл хийхэд албадах, эсвэл ямар нэг юм хариу үйлдэл үүсгэхийг хэлнэ. To-гүй. Монголоор ихэвчлэн «-уул / -лга» дагавар.

My mum made me apologise to my sister.
Ээж намайг эгчээсээ уучлал гуйлгасан.
«-лга» → made me + үндсэн хэлбэр
The coach made us run ten laps.
Дасгалжуулагч биднийг арван тойрог гүйлгэсэн.
made us run, to-гүй
That joke always makes me laugh.
Тэр онигоо намайг үргэлж инээлгэдэг.
үүсгэх, албадах биш
Don't make me wait again!
Намайг дахиж битгий хүлээлгээрэй!
make + me + wait

5Let + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр (зөвшөөрөл)

Let зөвшөөрөл өгнө. Албан бус, ярианд маш түгээмэл. Let me… нь найрсаг санал болголт ч мөн.

My boss let me leave early on Friday.
Дарга маань намайг баасан гарагт эрт явуулсан.
«явуулсан» (зөвшөөрсөн) → let
Will your parents let you go to the festival?
Аав ээж чинь чамайг наадамд явуулах болов уу?
let + you + go
Let me know when you get home.
Гэртээ хүрээд надад хэлээрэй.
= надад хэл
Let me help you with those bags.
Тэр цүнхнүүдийг чинь барьж өгье.
санал болголт

6Үйлдэгдэхүүн хэв: be made to, be allowed to

Үйлдэгдэхүүн хэвд make to авна: be made to do. Let энэ загварт үйлдэгдэхүүн хэвгүй тул be allowed to хэрэглэнэ. Цөөн тогтсон хэллэгт л let-ийн үйлдэгдэхүүн хэв бий: be let go (= ажлаас халагдах), be let in, be let off (= шийтгэл хүлээхгүй).

The employees were made to sign a new contract.
Ажилчдад шинэ гэрээнд гарын үсэг зуруулсан.
were made to
Are we allowed to take photos in the museum?
Музейд зураг авч болох уу?
«-ж болох уу» → Are we allowed to
When I was a kid, I wasn't allowed to stay up after nine.
Бага байхдаа би есөн цагаас хойш сэрүүн байж болдоггүй байсан.
wasn't allowed to
Passengers are not permitted to use the emergency exit.
Зорчигчид яаралтай гарцыг ашиглахыг хориглоно.
албан
Fifty workers were let go last month.
Өнгөрсөн сард тавин ажилчныг ажлаас халсан.
тогтсон хэллэг = ажлаа алдсан

7Help + тусагдахуун + (to) + үндсэн хэлбэр

Help-ийн дараа үндсэн хэлбэр ч, to + үндсэн хэлбэр ч зөв. Үндсэн хэлбэр илүү түгээмэл, ялангуяа америк англи хэлэнд. Тусагдахууныг орхиж ч болно.

My brother helped me fix my bike.
Ах маань надад дугуйгаа засахад тусалсан.
«надад» → me, to me биш
This app helps you to plan your budget.
Энэ апп танд төсвөө төлөвлөхөд тусална.
help + you + to
Regular exercise helps reduce stress.
Тогтмол дасгал стресс бууруулахад тусалдаг.
тусагдахуунгүй

Түгээмэл алдаа

❌I want that you come to my party.
✅I want you to come to my party.
want + тусагдахуун + to, хэзээ ч that-тай өгүүлбэр биш
❌I want him go home.
✅I want him to go home.
want-д to хэрэгтэй
❌My boss made me to work late.
✅My boss made me work late.
make + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр
❌She let me to use her laptop.
✅She let me use her laptop.
let + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр
❌They allowed us leave early.
✅They allowed us to leave early.
allow + тусагдахуун + to
❌We were let to go home.
✅We were allowed to go home.
үйлдэгдэхүүн хэв: be allowed to
❌I was made wait for an hour.
✅I was made to wait for an hour.
үйлдэгдэхүүн хэвийн make to авна
❌My parents didn't let me going out.
✅My parents didn't let me go out.
let + үндсэн хэлбэр, -ing биш
❌Is it allowed to smoke here?
✅Are we allowed to smoke here? эсвэл Is smoking allowed here?
хүнийг эсвэл үйлдлийг өгүүлэгдэхүүн болго
❌She suggested me to see a doctor.
✅She advised me to see a doctor. эсвэл She suggested that I see a doctor.
suggest хэзээ ч тусагдахуун + to-инфинитив авахгүй: B2-14-ийг үзнэ үү

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «-уул» = make ч, let ч. Монгол үйлдүүлэх хэвийн дагавар албадах, зөвшөөрөх хоёуланд ирдэг: «Өвөө эмээ маань биднийг хөдөө ганцаараа морь унуулдаггүй байсан» гэдэг нь «зөвшөөрдөггүй байсан» гэсэн утгатай. «-уул»-ыг автоматаар make гэж орчуулбал утга өөрчлөгдөнө.

⚠️My grandparents never made us ride the horses alone in the countryside.
✅My grandparents never let us ride the horses alone in the countryside. эсвэл My grandparents never allowed us to ride the horses alone in the countryside.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ made = «албадаагүй»; зөвшөөрөөгүй бол let

2. «Хүлээлгэсэн» → waited the passengers. Монголоор «Жолооч дугуй солих хооронд бүх зорчигчийг бороонд хүлээлгэсэн» гэж үйлдүүлэх дагавартай нэг үйл үгээр хэлдэг. Үүнийг waited the passengers гэж орчуулах нь элбэг. Англи wait хүнийг тусагдахуун болгон авдаггүй: made them wait эсвэл kept them waiting.

❌The bus driver waited all the passengers in the rain while he changed the tyre.
✅The bus driver made all the passengers wait in the rain while he changed the tyre. эсвэл The bus driver kept all the passengers waiting in the rain while he changed the tyre.
make + хүн + wait

3. «Эмээдээ туслах» → helped to her grandmother. Монголоор туслах хүнийг «-д» дагавраар хэлдэг: «Туяа эмээдээ худгаас ус зөөхөд тусалсан». «-д»-г to гэж орчуулах нь элбэг. Help-ийн араас хүн шууд ирнэ.

❌Tuya helped to her grandmother carry the water from the well.
✅Tuya helped her grandmother carry the water from the well. эсвэл Tuya helped her grandmother to carry the water from the well.
help + хүн, to-гүй

4. «-ж болохгүй» → it isn't allowed to. Монголоор зөвшөөрлийг хэн гэдгийг дурдалгүй, өгүүлэгдэхүүнийг нь далд үлдээж хэлдэг: «Наадмын нээлтийн үеэр цэнгэлдэхийн дээгүүр дрон нисгэж болохгүй». Тиймээс it нэмээд it isn't allowed to гэх нь элбэг. Англиар хүнийг (эсвэл үйлдлийг) өгүүлэгдэхүүн болгоно.

❌During the Naadam opening ceremony, it isn't allowed to fly drones over the stadium.
✅During the Naadam opening ceremony, people aren't allowed to fly drones over the stadium. эсвэл During the Naadam opening ceremony, flying drones over the stadium isn't allowed.
хүн + be allowed to

Бүү андуураарай

make эсвэл let – Хяналтын эсрэг хоёр санаа: make = сонголтгүй; let = сонголттой. Монголоор хоёулаа «-уул»-аар хэлэгдэж болох тул утгыг нь бодоорой.

My parents made me study every evening.
Аав ээж маань намайг орой бүр хичээл хийлгэдэг байсан.
би хийх ёстой байсан
My parents let me study whenever I wanted.
Аав ээж маань намайг хүссэн үедээ хичээлээ хийхийг зөвшөөрдөг байсан.
би сонгож болдог байсан

Let's эсвэл Let us – Let's нь сонсогчийг багтаасан санал A1-18. Let us (бүтэн хэлбэр, ихэвчлэн please-тэй) зөвшөөрөл гуйна.

Let's go to the beach!
Далайн эрэг рүү явцгаая!
санал: явцгаая
Please let us go — we've finished everything.
Биднийг явуулаач, бүгдийг нь дуусгачихсан.
зөвшөөрөл гуйж байна

allow + тусагдахуун + to эсвэл allow + -ing – Хүнтэй бол тусагдахуун + to. Хүн дурдахгүй бол allow, permit, advise -ing авна.

The hotel doesn't allow guests to smoke.
Зочид буудал зочдод тамхи татахыг зөвшөөрдөггүй.
хүн + to
The hotel doesn't allow smoking.
Зочид буудалд тамхи татахыг хориглоно.
хүнгүй: -ing

make someone do эсвэл get someone to do – Make бол албадлага; get someone to do = ятгах эсвэл зохион байгуулах, to авна. B2-11-ийг үзнэ үү.

I got my brother to drive me to the station.
Би ахыгаа ятгаад буудал хүргүүлсэн.
би түүнийг ятгасан

Зөв бичих ба дуудлага

  • allowed /əˈlaʊd/ нь aloud (= чангаар)-тай яг адилхан дуудагдана – «uh-LOWD». Зөвхөн allowed нь «зөвшөөрсөн» гэсэн утгатай. Бичигдсэнээр нь «аллоувэд» гэж бүү уншаарай: -ed тусдаа үе болохгүй.
  • let -ed хэлбэргүй: Yesterday my boss let me… (letted биш).
  • made to, allowed to-д to сул: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/ – «made tuh», «uh-lowd tuh».
  • Let me хурдан ярианд ихэвчлэн /ˈlemi/ – «lemmy». l-ийг монгол «л» шиг шүргэлттэй биш, зүгээр хэлний үзүүрийг шүдний ард хүргээд дуугаргаарай.
  • permit үйл үгийн өргөлт хоёр дахь үе дээр (/pəˈmɪt/, «per-MIT»); нэр үг (a parking permit) эхний үе дээр (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US), «PUR-mit»).

Алтан дүрэм

Энэ хичээлийн ихэнх үйл үг хүн + to + үйл үг авна (want, ask, tell, allow). Эдгээрээс make, let хоёр хүн + үйл үг авна, to-гүй; help аль алийг нь. Үйлдэгдэхүүн хэвд be made to, be allowed to гэнэ, be let to биш. Монгол «-уул»-ыг утгаар нь орчуулаарай: албадах = make, зөвшөөрөх = let.

Дасгал

A. Бүтэц

Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу: to хэрэгтэй юу, үгүй юу?

  1. The film made me (cry).
  2. My manager let me (take) a day off.
  3. Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
  4. She reminded me (lock) the door.
  5. They were made (wait) outside.
  6. Can you help me (carry) these boxes?
  7. Үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу: The rules don't permit visitors to take photos.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: My parents … me to travel alone.
  2. Энэ ямар утгатай вэ? "My boss made me stay late."
  3. warn-оор дамжуулна уу: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
  4. invite-аар дамжуулна уу: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
  5. be allowed to-гоор дахин бичнэ үү: The school lets students leave at lunchtime.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. I want that you come to my party.
  2. I was let to stay up late.
  3. They don't let us to bring food.
  4. My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Is it allowed to park here?

D. Нөхцөл байдалд

Текстийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

My first job
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Бага насныхаа тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэгийг let-тэй, нөгөөг make-тэй.
  2. Сургууль эсвэл ажлынхаа хоёр дүрмийг бичнэ үү: нэгийг be allowed to-той, нөгөөг not allowed to-той.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт)
    She refused (help) us.
  2. B1-13 Reported Questions (шууд бус асуулт), хүсэлт, тушаал; Say эсвэл Tell?
    "Please sit down," the doctor said to me. tell эсвэл ask-аар дамжуулна уу.
  3. B1-10 Passive Voice (үйлдэгдэхүүн хэв): is made, was built-ийг монголоор тайлбарлав
    Үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу: Someone stole my bike.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. cry
  2. take
  3. to use
  4. to lock
  5. to wait
  6. carry / to carry
  7. Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.

B. Утга

  1. allowed
  2. I had no choice.
  3. The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
  4. Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
  5. Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.

C. Алдааг олоорой

  1. I want you to come to my party.
  2. I was allowed to stay up late.
  3. They don't let us bring food.
  4. ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?

D. Нөхцөл байдалд

  1. to work
  2. choose
  3. wear
  4. to use
  5. to take
  6. find / to find

E. Таны ээлж

  1. My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
  2. We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.

F. Холимог давталт

  1. to help
  2. The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
  3. My bike was stolen.
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play