SlowingoДүрэм
B1 16 / 39

Question Tags (асуух нөхцөл): «…, isn't it?» буюу «… биз дээ?» англиар

Question Tags: …, Isn't It?

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та isn't it?, didn't you?, can she? гэх мэт асуух нөхцөлийг (question tag) өгүүлбэрийн төгсгөлд нэмж мэдээллээ шалгах эсвэл санал нийлэхийг урих, мөн зөв аялгаар хэлж чадна.

Гол санаа

Асуух нөхцөл бол өгүүлбэрийн төгсгөлд байх жижигхэн асуулт: It's cold, isn't it? Энэ нь өгүүлбэрийг урилга болгоно: «Би зөв үү? Та санал нийлж байна уу?» Монголын «… биз дээ?»-тэй төстэй.

A2-32-ийн цуурайг санаж байна уу? So do I, Neither can she-д эхний өгүүлбэрийн туслах үйл үг цуурай шиг буцаж ирсэн. Асуух нөхцөл бол яг тэр цуурай, гэхдээ өөрийн өгүүлбэрийн төгсгөлд. Туслах үйл үг эсвэл be-г (is, have, can, will, did) төлөөний үгтэй хамт давтаж, ихэвчлэн эргүүлнэ: батлах өгүүлбэрт үгүйсгэсэн нөхцөл, үгүйсгэсэн өгүүлбэрт батлах нөхцөл.

You can swim, can't you? You can't swim, can you?

Жинхэнэ утга нь дуу хоолойд. Доошлох аялгаар хэлбэл ярьж буй хүн бараг итгэлтэй, зүгээр л санал нийлэхийг хүсэж байна: Lovely day, isn't it? Дээшлэх аялгаар хэлбэл жинхэнэ асуулт – итгэлгүй байна: You've paid, haven't you?

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор «… биз дээ?», «… тийм үү?», «… шүү дээ?» гэсэн сул үг өгүүлбэр ямар ч байсан өөрчлөгддөггүй: «Чи кофенд дуртай биз дээ?», «Тэр явсан биз дээ?», «Энэ чинийх биз дээ?». Англиар асуух нөхцөл өгүүлбэр бүрт өөр: туслах үйл үг, цаг, өгүүлэгдэхүүн бүгд тохирох ёстой. Санаа нь адилхан – «биз дээ» шиг итгэлтэй асуух эсвэл «… юм уу?» шиг жинхэнэ асуух. Үгүйсгэсэн асуултад монгол «Тийм» асуусан хүний хэлснийг (үгүйсгэлийг) баталдаг («Завгүй биш биз дээ?» «Тийм, завгүй биш»), харин англи Yes / No баримтыг хэлнэ.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Өнөөдөр сайхан өдөр байна даа?It's a beautiful day, isn't it?энд адилхан: санал нийлэхийг урина, доошлох аялга
Чи нэхэмжлэхээ явуулчихсан биз дээ?You've sent the invoice, haven't you?have → haven't you
Эгч чинь Лиссабонд амьдардаг биз дээ?Your sister lives in Lisbon, doesn't she?туслах үйл үг байхгүй → does
Тэд өчигдөр чам руу залгасан биз дээ?They called you yesterday, didn't they?өнгөрсөн → did
Би жагсаалтад байгаа биз дээ?I'm on the list, aren't I?I am → aren't I
Тэр хэзээ ч сонсдоггүй, тийм үү?He never listens, does he?монголоор үйл үг үгүйсгэлтэй; англиар never → батлах нөхцөл
Пицца захиалъя, тэгэх үү?Let's order a pizza, shall we?«-ъя, тэгэх үү?» → shall we
«Завгүй биш биз дээ?» «Тийм, завгүй биш.»"You aren't busy, are you?" "No, I'm not."монгол «Тийм» = асуугчийн хэлснийг батална; англи No = үгүйсгэсэн баримт

Товчхондоо: нэг «биз дээ»-гийн оронд англиар өгүүлбэрийн туслах үйл үгийг цуурайтуулж эргүүлнэ: батлах → үгүйсгэх, үгүйсгэх → батлах.

Бүтэц

Батлах өгүүлбэр → үгүйсгэсэн нөхцөл; үгүйсгэсэн өгүүлбэр → батлах нөхцөл

ӨгүүлбэрНөхцөл
It is expensive,isn't it?
It isn't expensive,is it?
You have finished,haven't you?
She can't drive,can she?
They will be there,won't they?
We should leave,shouldn't we?

Энгийн цагууд → do / does / did – өгүүлбэрт туслах үйл үг ч, be ч байхгүй бол үгүйсгэл, асуултын хэлбэрийнх нь туслах үйл үгийг хэрэглэнэ.

ӨгүүлбэрНөхцөл
You live near here,don't you?
He works at the airport,doesn't he?
They went home early,didn't they?
She doesn't like fish,does she?

Онцгой тохиолдлууд

ӨгүүлбэрНөхцөлТайлбар
I'm late,aren't I?amn't I биш; am I not? маш албан
I'm not late,am I?ердийн
Let's go,shall we?санал
Open the window,will you / would you / can you / could you?хүсэлт
Don't forget,will you?үгүйсгэсэн тушаал
There's a problem,isn't there?there нөхцөлд үлдэнэ
Nobody called,did they?nobody = үгүйсгэл → батлах нөхцөл; төлөөний үг they
Everyone's here,aren't they?everyone / someone → they
Nothing happened,did it?nothing / everything → it
This is yours,isn't it?this / that → it
You never call me,do you?never / hardly / rarely = үгүйсгэл → батлах нөхцөл

Хэрэглээ

1Санал нийлэхийг урих – доошлох аялга

Та бараг итгэлтэй бөгөөд нөгөө хүн санал нийлэхийг эсвэл яриа эхлүүлэхийг хүсвэл нөхцөлийг доошлох аялгаар хэлнэ. Цаг агаар, хоол, арга хэмжээний тухай ярихад их түгээмэл.

It's a beautiful day, isn't it?
Өнөөдөр сайхан өдөр байна даа?
доошлох ↘
That was a great match, wasn't it?
Гоё тоглолт болсон биз дээ?
доошлох ↘; was → wasn't
The food here is amazing, isn't it?
Энд хоол нь гайхалтай юм аа, тийм биз дээ?
доошлох ↘
Your kids have grown so much, haven't they?
Хүүхдүүд чинь их том болжээ, тийм биз?
доошлох ↘; have → haven't they

2Мэдээлэл шалгах – дээшлэх аялга

Ямар нэг юм үнэн гэж бодож байгаа ч итгэлгүй бол дээшлэх аялгаар хэлнэ. Бараг тийм / үгүй асуулт шиг ажиллана. Монголоор «… юм уу?», «… тийм үү?».

You've sent the invoice, haven't you?
Чи нэхэмжлэхээ явуулчихсан, тийм үү?
дээшлэх ↗
The meeting isn't today, is it?
Хурал өнөөдөр биш, тийм үү?
дээшлэх ↗; isn't → is
She works from home on Fridays, doesn't she?
Тэр баасан гарагт гэрээсээ ажилладаг юм уу?
дээшлэх ↗; works → doesn't
We don't need tickets, do we?
Бидэнд тасалбар хэрэггүй юм уу?
дээшлэх ↗; don't → do

3Туслах үйл үг ба цагийг тааруулах

Өгүүлбэрийн туслах үйл үг (эсвэл be)-г давтана. Байхгүй бол үндсэн үйл үгийн цагтай ижил do / does / did хэрэглэнэ.

You're coming to the party, aren't you?
Чи үдэшлэгт ирнэ биз дээ?
are → aren't
He's been to Kenya, hasn't he?
Тэр Кенид очиж байсан биз дээ?
he's = he has → hasn't
Your sister lives in Lisbon, doesn't she?
Эгч чинь Лиссабонд амьдардаг биз дээ?
lives → doesn't she
They called you yesterday, didn't they?
Тэд өчигдөр чам руу залгасан биз дээ?
called → didn't
You'd tell me if something was wrong, wouldn't you?
Ямар нэг юм болсон бол чи надад хэлэх л байсан биз дээ?
would → wouldn't

4Онцгой өгүүлэгдэхүүн

I am → aren't I; there is / are → there хэвээр; everyone, somebody, nobody → they; everything, nothing, this, that → it.

I'm on the list, aren't I?
Би жагсаалтад байгаа биз дээ?
aren't I, amn't I биш
There aren't any eggs left, are there?
Өндөг огт үлдээгүй юм уу?
there хэвээр
Everybody enjoyed the show, didn't they?
Бүгдэд тоглолт таалагдсан биз дээ?
everybody → they
Nothing was broken, was it?
Юу ч хагараагүй биз дээ?
nothing → it; батлах нөхцөл

5Not-гүй үгүйсгэлийн үгс

Never, hardly, rarely, no one, nobody, nothing өгүүлбэрийг үгүйсгэл болгодог тул нөхцөл нь батлах. Монголоор эдгээр өгүүлбэрт үйл үг үгүйсгэлтэй («сонсдоггүй», «идээгүй»), англиар үйл үг батлах хэлбэртэй тул анхаараарай.

He never listens, does he?
Тэр хэзээ ч сонсдоггүй, тийм үү?
never → does he
You hardly ate anything, did you?
Чи бараг юу ч идсэнгүй шүү дээ?
hardly → did you
No one noticed, did they?
Хэн ч анзаараагүй биз дээ?
no one → did they

6Санал ба хүсэлт – Let's ба тушаал

Let's-ийн дараа нөхцөл нь shall we?. Тушаалын дараа will you?, would you?, could you? тушаалыг найрсаг хүсэлт болгоно. Үгүйсгэсэн тушаалын дараа will you?

Let's order a pizza, shall we?
Пицца захиалъя, тэгэх үү?
Let's → shall we
Pass me the salt, will you?
Давс өгөөч, за юу?
найрсаг хүсэлт
Close the door behind you, could you?
Гарахдаа хаалгаа хаачих, болох уу?
could you: эелдэг
Don't tell anyone, will you?
Хэнд ч битгий хэлээрэй, за юу?
үгүйсгэсэн тушаал → will you

Түгээмэл алдаа

❌You like coffee, isn't it?
✅You like coffee, don't you?
Нөхцөл туслах үйл үг, өгүүлэгдэхүүнийг цуурайтуулна; тогтсон «isn't it» биш.
❌She went out, wasn't she?
✅She went out, didn't she?
Past Simple → did.
❌She can drive, doesn't she?
✅She can drive, can't she?
Байгаа туслах үйл үгийг давтана: can.
❌I'm right, amn't I?
✅I'm right, aren't I?
I am → aren't I.
❌Your brother is a doctor, isn't your brother?
✅Your brother is a doctor, isn't he?
Нөхцөлд төлөөний үг.
❌Nobody came, didn't they?
✅Nobody came, did they?
nobody үгүйсгэл → батлах нөхцөл.
❌Let's go, don't we?
✅Let's go, shall we?
Let's → shall we.
❌There's a bank near here, isn't it?
✅There's a bank near here, isn't there?
there is → isn't there.
❌You never call, don't you?
✅You never call, do you?
never үгүйсгэл → батлах нөхцөл.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Биз дээ» → бүх өгүүлбэрт isn't it. Монгол «биз дээ» хэзээ ч өөрчлөгддөггүй: «Авга ах чинь Эрдэнэтэд машин засдаг биз дээ?». Тиймээс англиар ч нэг isn't it-ийг бүх өгүүлбэрт залгах нь элбэг. Нөхцөл өгүүлбэрийн үйл үг, өгүүлэгдэхүүнийг цуурайтуулна.

❌Your uncle fixes cars in Erdenet, isn't it?
✅Your uncle fixes cars in Erdenet, doesn't he?
fixes (Present Simple), your uncle → doesn't he

2. «Байсан биз дээ» → wasn't he. Монголоор «Аав чинь олон жил Улаанбаатарт такси барьж байсан биз дээ?» гэж «байсан» гэдэг тул англи нөхцөлд was / were гарах нь элбэг. Өгүүлбэрт be байхгүй, үйл үг нь drove – Past Simple → did.

❌Your father drove a taxi in Ulaanbaatar for years, wasn't he?
✅Your father drove a taxi in Ulaanbaatar for years, didn't he?
Past Simple → didn't he

3. «Хэзээ ч … -гүй» → батлах үйл үг харж үгүйсгэсэн нөхцөл. Монголоор үгүйсгэл үйл үг дээр байдаг: «Тэмүүлэн сагсан бөмбөгийн бэлтгэлээ бараг тасалдаггүй». Англи seldom / never-тэй өгүүлбэрт үйл үг батлах хэлбэртэй (misses) харагддаг тул үгүйсгэсэн нөхцөл тавих нь элбэг. Seldom, never өөрөө үгүйсгэл → батлах нөхцөл.

❌Temuulen seldom misses basketball practice, doesn't he?
✅Temuulen seldom misses basketball practice, does he?
seldom = үгүйсгэл → does he

4. «Тийм, амьдрахгүй» → Yes, they aren't. Монголоор «Ховдоос ирсэн шинэ оюутнууд дотуур байранд амьдрахгүй биз дээ?» гэж асуухад ихэвчлэн «Тийм, амьдрахгүй» гэж хариулдаг – «Тийм» нь «таны хэлсэн (амьдрахгүй гэдэг) зөв» гэсэн утгатай. Англи Yes / No асуугчийн үгийг биш, баримтыг хэлнэ: амьдрахгүй бол No.

❌"The new students from Khovd aren't staying in the dormitory, are they?" "Yes, they aren't."
✅"The new students from Khovd aren't staying in the dormitory, are they?" "No, they aren't."
үгүйсгэсэн баримт → No

Бүү андуураарай

Доошлох эсвэл дээшлэх аялга – Үг нь адилхан, утга нь өөр. Монголоор ч «биз дээ» (итгэлтэй) ба «тийм үү?» (итгэлгүй) ялгаатай.

You're from Leeds, aren't you?
Чи Лийдсээс ирсэн биз дээ?
доошлох ↘: итгэлтэй, зүгээр батлуулж байна
You've locked the door, haven't you?
Чи хаалгаа түгжсэн, тийм үү?
дээшлэх ↗: тэгсэн байх, гэхдээ итгэлгүй

Асуух нөхцөл эсвэл богино хариулт – Нөхцөл өөрийн өгүүлбэрийн төгсгөлд ирнэ. So do I, Are you? гэх мэт хариу бусдын өгүүлбэрт хариулдаг A2-32.

You love jazz, don't you?
Чи жазз хөгжимд их дуртай биз дээ?
нөхцөл
"I love jazz." "So do I."
«Би жазз хөгжимд их дуртай.» «Би ч гэсэн.»
хариу

Нөхцөлд хариулах – Нөхцөлд биш, баримтад хариулна: yes = батлах баримт, no = үгүйсгэсэн баримт (үгүйсгэсэн асуулттай адил A2-33).

"You aren't busy, are you?" "No, I'm not."
«Чи завгүй биш биз дээ?» «Тийм, завгүй биш.»
би завгүй биш → No
"You aren't busy, are you?" "Yes, I am, actually."
«Чи завгүй биш биз дээ?» «Үгүй ээ, үнэндээ завгүй байна.»
би завгүй → Yes

Нэг чиглэлтэй нөхцөл – So you're the new manager, are you? (батлах + батлах) гайхал, сонирхлыг илэрхийлнэ. Энэ алдаа биш; C2-03-т үзнэ.

Зөв бичих ба дуудлага

  • Нөхцөлийн өмнө таслал, араас нь асуултын тэмдэг: It's late, isn't it?
  • Нөхцөлийг хурдан, өгүүлбэртэй нь нийлүүлж хэлнэ: isn't it /ˈɪznt ɪt/ («IZ-nit»), didn't you /ˈdɪdntʃuː/ («DID-n-chu»), won't you /ˈwəʊntʃuː/ (UK), /ˈwoʊntʃuː/ (US) («WOHN-chu»). /nt/-ийн хооронд эгшиг бүү оруулаарай.
  • Доошлох аялга ↘ = итгэлтэй, санал нийлэхийг урина. Дээшлэх аялга ↗ = жинхэнэ асуулт, шалгаж байна.
  • aren't I /ˈɑːnt aɪ/ (UK), /ˈɑːrnt aɪ/ (US) – «AHNT-eye». Британи дуудлагаар r дуудагдахгүй; америк r монгол «р» шиг чичирдэггүй, хэлний үзүүр юунд ч хүрэхгүй.
  • Нөхцөл дэх туслах үйл үг өргөлттэй: You're coming, AREN'T you? Нөхцөлийн you-г биш, туслах үйл үгийг онцлоорой.

Алтан дүрэм

Туслах үйл үг (эсвэл be)-г цуурайтуулж эргүүл: батлах өгүүлбэр → үгүйсгэсэн нөхцөл, үгүйсгэсэн өгүүлбэр → батлах нөхцөл, ихэвчлэн төлөөний үгтэй. Туслах үйл үг ч, be ч байхгүй юу? do / does / did. Доошлох аялга = «санал нийл»; дээшлэх аялга = «тийм үү?». Нэг «биз дээ» шиг тогтсон isn't it байхгүй.

Дасгал

A. Бүтэц

Асуух нөхцөлийг нэмнэ үү.

  1. You're a nurse, ?
  2. He can't swim, ?
  3. They live in Rome, ?
  4. She didn't call, ?
  5. I'm late, ?
  6. Let's take a break, ?
  7. There's some milk in the fridge, ?
  8. You've never been here before, ?

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Та итгэлгүй байгаа зүйлээ шалгах гэж байна. Нөхцөлийн аялгыг сонгоно уу: …
  2. Та найзтайгаа гоё нар жаргахыг харж байна. Та "Beautiful, isn't it?" гэж хэлнэ. Аялгыг сонгоно уу: …
  3. "You didn't lock the door, did you?" ", I did." (Би түгжсэн.)
  4. Найрсаг хүсэлтэд тохирох нөхцөлийг сонгоно уу: Open the window, …?

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. Your parents went to Peru, wasn't it?
  2. Tom is a chef, isn't Tom?
  3. Nobody saw you, didn't they?
  4. Everyone's ready, aren't they?

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад асуух нөхцөлийг нөхөөрэй.

At the office kitchen
Amy: It's freezing in here today, 17?
Dan: It is! The heating isn't working, 18?
Amy: No. You told the manager, 19?
Dan: Yes, this morning. Let's make some hot tea, 20?
Amy: Good idea. You don't take sugar, 21?
Dan: No, thanks. Pass me the milk, 22?

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Хөрштэйгээ яриа эхлүүлэх асуух нөхцөлтэй хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.
  2. Итгэлгүй байгаа нэг баримтаа шалгах асуух нөхцөлтэй өгүүлбэр бичнэ үү.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. aren't you
  2. can he
  3. don't they
  4. did she
  5. aren't I
  6. shall we
  7. isn't there
  8. have you

B. Утга

  1. rising
  2. falling
  3. Yes
  4. will you

C. Алдааг олоорой

  1. Your parents went to Peru, didn't they?
  2. Tom is a chef, isn't he?
  3. Nobody saw you, did they?
  4. ✓ Everyone's ready, aren't they?

D. Нөхцөл байдалд

  1. isn't it
  2. is it
  3. didn't you
  4. shall we
  5. do you
  6. will you / would you / can you / could you

E. Таны ээлж

  1. It's really quiet today, isn't it? You've just moved in, haven't you?
  2. The shop doesn't open on Sundays, does it?

F. Холимог давталт

  1. can
  2. Are
  3. Tom lives
  4. Don't you like / Do you not like
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play