SlowingoДүрэм
B1 15 / 39

Indirect Questions (шууд бус асуулт): Could you tell me where…? – эелдгээр асуух нь

Indirect Questions: Could You Tell Me Where…?

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та Could you tell me where the station is?, Do you know if the shop is open? гэх мэт эелдэг асуултыг эхлэлийн хэллэгийн дараа энгийн өгүүлбэрийн дараалалтайгаар асууж, I don't know what to do, Can you show me how to use this? гэж хэлж чадна.

Гол санаа

Where is the station? гэх мэт шууд асуулт тодорхой ч танихгүй хүнд жаахан огцом сонсогдож болно. Англиар асуултыг эелдэг эхлэлд ороож зөөлрүүлдэг: Could you tell me…, Do you know…, I wonder….

Аяга тавиур дээр тавьж явж буй зөөгчийг төсөөлөөрэй. Эелдэг эхлэл бол тавиур: асуултыг нөгөө хүнд болгоомжтой хүргэнэ. Тавиур дээр асуулт хэвтээ байрлана – дангаараа асуулт байхаа болино. Энэ нь өгүүлбэр доторх мэдээлэл болж, энгийн өгүүлбэрийн дараалал авна: өгүүлэгдэхүүн, дараа нь үйл үг.

Where is the station? → Could you tell me where the station is?

Тавиур дээр асуултын do, does, did хэрэггүй, учир нь шууд асуултад тэд зөвхөн асуултын дараалал үүсгэх гэж л байсан.

Энэ нь дамжуулсан асуултын B1-13 дараалалтай адилхан, гэхдээ цагийн ухралтгүй: та одоо асууж байгаа тул цаг нь шууд асуултынхаа хэвээр.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор эелдэг асуултад доторх асуултыг нэр үгжүүлээд «-ыг / -ийг» залгаж, «мэдэх үү?», «хэлж өгөхгүй юу?»-г төгсгөлд нь тавьдаг: «Буудал хаана байгааг хэлж өгөхгүй юу?». Доторх асуулт асуух сул үгээ алдаж, мэдээлэл болж хувирдаг нь англитай яг адилхан. Ялгаа нь дараалал: монголоор эелдэг хэсэг төгсгөлд, англиар эхэнд ирнэ. Тийм / үгүй асуултыг монголоор «… эсэхийг» гэдэг – энэ бол англи if / whether. «Юу хийхээ мэдэхгүй байна» нь what to do-тай бараг таарна. Харин англи хэл сурахдаа цээжилсэн Where is…?, What time does…? асуултаа эелдэг эхлэлийн ард шууд залгах нь хамгийн том урхи.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Хамгийн ойрын автобусны буудал хаана байгааг хэлж өгөхгүй юу?Could you tell me where the nearest bus stop is?энд адилхан: доторх асуулт мэдээлэл болно; англиар is төгсгөлд
Сүүлийн галт тэрэг хэдэн цагт явдгийг мэдэх үү?Do you know what time the last train leaves?does алга, үйл үг -s авна
Энэ суудал сул эсэхийг мэдэх үү?Do you know if this seat is free?«эсэхийг» → if / whether
Тэр одоо юу хийж байгаа бол.I wonder what she's doing now.«бол» → I wonder + цэг
Юу хийхээ мэдэхгүй байна.I don't know what to do.«-хаа / -хээ» → wh- + to
Энэ машиныг яаж ашиглахыг зааж өгөхгүй юу?Can you show me how to use this machine?«яаж -хыг» → how to
Мэдэх үү? / Хэлж өгөхгүй юу?Do you know…? / Could you tell me…?эелдэг хэсэг монголоор төгсгөлд, англиар эхэнд

Товчхондоо: «… -ыг / эсэхийг мэдэх үү?» = Do you know + асуух үг / if + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг?; доторх асуултад do / does / did ч, асуултын дараалал ч байхгүй.

Бүтэц

Эхлэлийн хэллэгүүд

ЭхлэлТөрөлТөгсгөл
Do you know…?асуулт?
Could you tell me…? / Can you tell me…?асуулт?
Do you have any idea…? / Have you any idea…? (UK)асуулт?
I wonder…өгүүлбэр.
I'd like to know…өгүүлбэр.
I was wondering…өгүүлбэр (маш эелдэг).

Асуух үгтэй – эхлэл + wh- үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг

Шууд асуултШууд бус асуулт
Where is the bank?Could you tell me where the bank is?
What time does the museum open?Do you know what time the museum opens?
Why did they cancel the match?I wonder why they cancelled the match.
How much is this jacket?Can you tell me how much this jacket is?

Тийм / үгүй асуулт – эхлэл + if / whether + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг

Шууд асуултШууд бус асуулт
Is the pharmacy open?Do you know if the pharmacy is open?
Did the parcel arrive?I'd like to know whether the parcel arrived.
Can I park here?Could you tell me if I can park here?

Өгүүлэгдэхүүний асуулт – who эсвэл what өгүүлэгдэхүүн бол дараалал өөрчлөгдөхгүй A2-33.

Шууд асуултШууд бус асуулт
Who lives here?Do you know who lives here?
What happened?Can you tell me what happened?

Асуух үг + to-инфинитив – өгүүлэгдэхүүн тодорхой бол богино загвар хэрэглэж болно.

БүтэнБогино
I don't know what I should do.I don't know what to do.
Can you tell me how I can get there?Can you tell me how to get there?
We can't decide whether we should stay.We can't decide whether to stay.

Хэрэглээ

1Танихгүй хүнд болон ажил дээр эелдгээр асуух

Танихгүй хүн, үйлчилгээний ажилтан, сайн танихгүй хүнд шууд бус асуулт хэрэглэх нь хэвийн, эелдэг сонголт. Хэцүү асуултыг ч зөөлрүүлдэг.

Excuse me, could you tell me where the nearest bus stop is?
Уучлаарай, хамгийн ойрын автобусны буудал хаана байгааг хэлж өгөхгүй юу?
the nearest bus stop is: is төгсгөлд
Do you know what time the last train leaves?
Сүүлийн галт тэрэг хэдэн цагт явдгийг мэдэх үү?
does-гүй, leaves
Can you tell me how much a return ticket costs?
Хоёр талын тасалбар хэд болохыг хэлж өгөхгүй юу?
costs; return ticket (UK) = round-trip ticket (US)
Do you have any idea how long the delay will be?
Хоцролт хэр удаан үргэлжлэхийг мэдэх үү?
will be: модаль өгүүлэгдэхүүний ард
Could you tell me why the price has gone up?
Үнэ яагаад өссөнийг хэлж өгөхгүй юу?
the price has gone up

2Тийм / үгүй асуулт if / whether-тэй

Шууд асуултад асуух үг байхгүй бол if эсвэл whether нэмнэ. Монголоор «… эсэхийг».

Do you know if this seat is free?
Энэ суудал сул эсэхийг мэдэх үү?
«эсэхийг» → if
Could you tell me whether breakfast is included?
Өглөөний цай үнэдээ багтсан эсэхийг хэлж өгөхгүй юу?
whether = if, арай албан
I'd like to know if you offer student discounts.
Танайх оюутны хөнгөлөлт үзүүлдэг эсэхийг мэдмээр байна.
I'd like to know: цэгтэй
Do you know if Sam is coming tonight?
Сэм өнөө орой ирэх эсэхийг мэдэх үү?
if + Sam is coming

3Дотор нь do / does / did байхгүй

Шууд асуултад do, does, did асуултын дараалал үүсгэдэг. Шууд бус асуултад тэднийг хасаад энгийн хэлбэр хэрэглэнэ: одоо цагийн гуравдугаар бодод -s, өнгөрсөнд өнгөрсөн хэлбэр. Үгүйсгэл don't / doesn't / didn't-ээ хадгална: Do you know why he didn't come?

Do you know where Tom lives?
Том хаана амьдардгийг мэдэх үү?
where does Tom live биш
Can you tell me what time the meeting starts?
Хурал хэдэн цагт эхлэхийг хэлж өгөхгүй юу?
what time does the meeting start биш
Do you remember where we parked the car?
Бид машинаа хаана тавьснаа санаж байна уу?
where did we park биш
Could you tell me when my order was sent?
Миний захиалгыг хэзээ илгээснийг хэлж өгөхгүй юу?
my order was sent

4I wonder… ба I'd like to know… – өгүүлбэр

I wonder, I'd like to know нь өгүүлбэр тул цэгээр төгсөнө. I was wondering if you could… бол тусламж гуйх маш эелдэг арга A2-23. Монголоор «… бол доо», «… -ыг мэдмээр байна».

I wonder what she's doing now.
Тэр одоо юу хийж байгаа бол.
I wonder: цэгтэй
I wonder if it'll rain tomorrow.
Маргааш бороо орох болов уу.
I wonder if = «… болов уу»
I'd like to know why my account was closed.
Миний дансыг яагаад хаасныг мэдмээр байна.
албан, тууштай
I was wondering if you could help me with something.
Та надад нэг зүйлд тусалж болох болов уу гэж бодож байлаа.
маш эелдэг хүсэлт

5Асуух үг + to-инфинитив

know, decide, explain, show, tell, ask, wonder-ийн дараа what / where / how / who / which / whether + to-инфинитив хэрэглэнэ. Энэ нь «би / бид / та юу хийх ёстой» эсвэл «яаж хийж болох» гэсэн утгатай. Монголоор «юу хийхээ», «хаашаа явахаа».

I don't know what to do.
Юу хийхээ мэдэхгүй байна.
«хийхээ» → what to do
Can you show me how to use this machine?
Энэ машиныг яаж ашиглахыг зааж өгөхгүй юу?
how to use
We couldn't decide where to go for dinner.
Бид оройн хоолонд хаашаа явахаа шийдэж чадаагүй.
where to go
She asked me whether to stay or leave.
Тэр надаас үлдэх үү, явах уу гэж асуусан.
whether to, «if to» биш
I'm not sure which bus to take.
Аль автобусанд суухаа сайн мэдэхгүй байна.
which + нэр үг + to

Түгээмэл алдаа

❌Can you tell me where is the station?
✅Can you tell me where the station is?
Шууд бус асуултад энгийн өгүүлбэрийн дараалал.
❌Do you know what time does the shop close?
✅Do you know what time the shop closes?
does хэрэггүй; үйл үгт -s нэмнэ.
❌Could you tell me where did you buy it?
✅Could you tell me where you bought it?
did хэрэггүй; өнгөрсөн хэлбэр.
❌Do you know is the museum open today?
✅Do you know if the museum is open today?
Тийм / үгүй асуулт → if / whether.
❌Do you know where can I buy stamps?
✅Do you know where I can buy stamps?
Модаль үйл үг өгүүлэгдэхүүний ард.
❌I wonder where she lives?
✅I wonder where she lives.
I wonder бол өгүүлбэр: цэг.
❌I don't know what I should to do.
✅I don't know what to do.
what to do эсвэл what I should do – хоёуланг нь биш.
❌I can't decide if to go.
✅I can't decide whether to go.
to-инфинитивийн өмнө if биш, whether.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. Цээжилсэн асуултаа шууд залгах → what colour was the dress. Монголоор «Төгсөлтийн үдэшлэг дээр Сараагийн даашинз ямар өнгөтэй байсныг санаж байна уу?» гэдэг ч англиар сурсан What colour was…? асуултаа Do you remember-ийн ард тэр чигт нь залгах нь элбэг. Эелдэг эхлэлийн дараа өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн өмнө ирнэ.

❌Do you remember what colour was Saraa's dress at the graduation party?
✅Do you remember what colour Saraa's dress was at the graduation party?
асуух үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг

2. Does-ийг үлдээх → why does … keep. «Манай байрны лифт яагаад давхар хооронд зогсоод байдаг юм бэ?» гэдгийг англиар асуулт болгоход does ордог тул эелдэг хэлбэрт ч үлдээх нь элбэг. Доторх асуултад does алга болж, үйл үг -s авна.

❌Does anyone know why does the lift in our building keep stopping between floors?
✅Does anyone know why the lift in our building keeps stopping between floors?
does-гүй; keeps

3. «… эсэхийг» → if-гүй. Монголоор «Ховдоос эмээгийн явуулсан илгээмж ирсэн эсэхийг хэлж өгөхгүй юу?» гэж «эсэх» үгээр тийм / үгүй асуултыг оруулдаг. Англиар энэ «эсэх» бол if / whether; үүнийг орхиод шууд асуултыг залгах нь элбэг.

❌Could you tell me has my grandmother's parcel from Khovd arrived yet?
✅Could you tell me if my grandmother's parcel from Khovd has arrived yet? эсвэл Could you tell me whether my grandmother's parcel from Khovd has arrived yet?
«эсэх» → if / whether + энгийн дараалал

4. «… бол?» → I wonder … ? Монголоор «Манай ангийнхнаас элсэлтийн шалгалтад хэн хамгийн өндөр оноо авсан бол?» гэж эргэлзсэн өгүүлбэрийг асуултын тэмдэгтэй бичдэг. Англиар I wonder бол өгүүлбэр: төгсгөлд цэг.

❌I wonder which of my classmates got the highest score in the entrance exam?
✅I wonder which of my classmates got the highest score in the entrance exam.
I wonder → цэг

Бүү андуураарай

Шууд эсвэл шууд бус асуулт – Мэдээлэл адилхан, эелдэг байдал ба үгийн дараалал өөр.

Where's the toilet?
Бие засах газар хаана байна?
шууд: найзуудтай бол зүгээр; toilet (UK); restroom, bathroom (US)
Could you tell me where the toilet is?
Бие засах газар хаана байгааг хэлж өгөхгүй юу?
шууд бус: эелдэг

Шууд бус асуулт эсвэл дамжуулсан асуулт – Шууд бус асуулт одоо асууна, цагийн ухралтгүй. Дамжуулсан асуулт өнгөрсөн асуултын тухай ярьдаг, ихэвчлэн цагийн ухралттай B1-13.

Do you know where Anna works?
Анна хаана ажилладгийг мэдэх үү?
одоо асууж байна
He asked me where Anna worked.
Тэр надаас Анна хаана ажилладгийг асуусан.
дамжуулж байна: worked

Асуултын тэмдэг үү, цэг үү? – Доторх асуулт биш, эхлэл нь шийднэ.

Do you know when the next bus is?
Дараагийн автобус хэзээ ирэхийг мэдэх үү?
асуулт эхлэл → ?
I wonder when the next bus is.
Дараагийн автобус хэзээ ирэх бол.
өгүүлбэр эхлэл → .

Зөв бичих ба дуудлага

  • Аялга эхлэлийг дагана: Do you know…? / Could you tell me…?-ийн дараа дуу хоолой ихэвчлэн төгсгөлдөө тийм / үгүй асуулт шиг дээшилнэ; I wonder…-ийн дараа өгүүлбэр шиг доошилно.
  • Could you ихэвчлэн «COOD-ja», Do you know нь «d'ya know» шиг сонсогддог.
  • wonder /ˈwʌndə/ (UK), /ˈwʌndɚ/ (US) нь under-тай адилхан төгсдөг. /ʌ/ бол монгол «а»-аас богино, хөнгөн, ам арай бага ангайсан эгшиг; w дээр уруулаа дугуйлаарай. Бичигдсэнээр нь «вондер» гэж бүү уншаарай. wander /ˈwɒndə/ (UK), /ˈwɑːndɚ/ (US) «тэнэх»-тэй бүү андуураарай.
  • Бичихдээ эхний үгсийг шалгаарай: Do / Could / Can / Have → асуултын тэмдэг; I wonder / I'd like to know → цэг. Монголоор «… бол?» гэж асуултын тэмдэг тавьдаг зуршлаа англид бүү шилжүүлээрэй.

Алтан дүрэм

Эелдэг эхлэл + өгүүлбэрийн дараалал: Could you tell me where the station is? Дотор нь асуултын do / does / did байхгүй; тийм / үгүй асуултад if / whether («эсэхийг»). Асуултын тэмдгийг зөвхөн эхлэл нь асуулт бол тавина.

Дасгал

A. Бүтэц

Асуултыг шууд бус болгоно уу.

  1. Where is the post office? → Could you tell me where ?
  2. What time does the film start? → Do you know what time ?
  3. Did they win the match? → Do you know they won the match?
  4. How much does this cost? → Can you tell me how much ?
  5. Эелдэг болгоно уу: Where did you buy that jacket? (Can you tell me…)
  6. Эелдэг болгоно уу: Is there a cash machine near here? (Do you know…)
  7. Эелдэг болгоно уу: Who owns this car? (Do you know…)

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу. Аль өгүүлбэрийн төгсгөлд асуултын тэмдэг хэрэгтэй вэ?
  2. Танихгүй хүнд аль нь илүү эелдэг вэ?
  3. Асуух үг + to-гоор нөхөөрэй: I've never cooked fish. I don't know (cook) it.
  4. Зөв хариултыг сонгоно уу: We're not sure … to stay another night.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. Do you know where is my phone?
  2. Can you tell me when does the bank open?
  3. I wonder why is she so angry?
  4. Do you know who lives in that house?

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Хаалтанд үйл үг байвал зөв хэлбэрт оруулна уу.

At the hotel
Guest: Hi. Could you tell me what time breakfast 16 (start)?
Receptionist: Of course. It starts at seven.
Guest: Thanks. And do you know 17 the pool is open this evening?
Receptionist: Yes, until ten.
Guest: Great. I'd also like to know how I 18 (get) to the old town.
Receptionist: It's easy. I can show you how 19 (get) there on the map.
Guest: And I was wondering 20 I could have a late checkout tomorrow.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Та шинэ хотод байна. Танихгүй хүнээс асуух хоёр эелдэг асуулт бичнэ үү.
  2. Шийдэж чадахгүй байгаа нэг асуудлынхаа тухай whether to эсвэл what to-тэй өгүүлбэр бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. B1-13 Reported Questions (шууд бус асуулт), хүсэлт, тушаал; Say эсвэл Tell?
    "Where do you live?" (he asked me) → He asked me where .
  2. A2-33 Who called you эсвэл Who did you call? Өгүүлэгдэхүүн ба тусагдахууны асуулт монголоор
    Who (break) the window? — Tom did.
  3. B1-12 Reported Speech (шууд бус яриа): «гэж хэлсэн»-ийг англиар хэрхэн дамжуулах вэ
    "I've lost my keys." → She said she her keys.
  4. B1-11 Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done
    The road (repair) at the moment, so we're late.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. the post office is
  2. the film starts
  3. if / whether
  4. this costs / it costs
  5. Can you tell me where you bought that jacket?
  6. Do you know if there is a cash machine near here? / Do you know whether there is a cash machine near here? / Do you know if there's a cash machine near here?
  7. Do you know who owns this car?

B. Утга

  1. Could you tell me how this works
  2. Could you tell me where the toilet is?
  3. how to cook
  4. whether

C. Алдааг олоорой

  1. Do you know where my phone is?
  2. Can you tell me when the bank opens?
  3. I wonder why she is so angry. / I wonder why she's so angry.
  4. ✓ Do you know who lives in that house?

D. Нөхцөл байдалд

  1. starts
  2. if / whether
  3. can get / get / could get / should get
  4. to get
  5. if / whether

E. Таны ээлж

  1. Excuse me, do you know where the main square is? Could you tell me if there's a pharmacy near here?
  2. I can't decide whether to study medicine or law.

F. Холимог давталт

  1. I lived / I live
  2. broke
  3. had lost / has lost
  4. is being repaired
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play