SlowingoДүрэм
B1 11 / 39

Passive Voice (үйлдэгдэхүүн хэв): is made, was built-ийг монголоор тайлбарлав

The Passive: Present and Past Simple

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та Present Simple (энгийн одоо цаг) ба Past Simple (энгийн өнгөрсөн цаг)-ийн үйлдэгдэхүүн хэв (is made, was built)-ийг хэрэглэж, үгүйсгэл, асуулт зохиож, хэрэгтэй үед by + үйлдэгчийг нэмж, хэзээ үйлдэгдэхүүн хэв үйлдэх хэвээс илүү тохирохыг шийдэж чадна.

Гол санаа

Үйлдэл бүр үйлдэгчтэй – үүнийг хийж буй хүн эсвэл зүйл. Ихэвчлэн хүлээн авагч ч бий – үйлдэл тусах зүйл. Энгийн, үйлдэх хэвийн (active) өгүүлбэрт үйлдэгч эхэлдэг: Someone stole my bike.

Гэхдээ хэн хийснийг мэдэхгүй, эсвэл хамаагүй бол яах вэ? Таны үнэндээ ярихыг хүсэж буй зүйл бол дугуй тань. Үйлдэгдэхүүн хэв (passive) өгүүлбэрийг эргүүлж, хүлээн авагчийг эхэнд гаргаж, өгүүлэгдэхүүн болгоно: My bike was stolen.

Камерыг төсөөлөөрэй. Үйлдэх хэвд камер үйлдэгч рүү чиглэнэ. Үйлдэгдэхүүн хэвд камер эргээд хүлээн авагч руу чиглэнэ. Үйлдэгч ихэнхдээ зурагнаас бүр алга болно. Үйлдэгч чухал бол төгсгөлд нь by-гаар нэмж болно.

Тиймээс үйлдэгдэхүүн хэв мэдээ, түүх, шинжлэх ухаан, зааварчилгаанд маш түгээмэл: анхаарал үйл явдал болон түүнд өртсөн зүйл дээр, ард нь байгаа хүн дээр биш.

Монгол хэл ба англи хэл

Монгол хэлэнд ч үйлдэгдэхүүн хэв бий: «-гд-» дагавар («хулгайлагдсан», «баригдсан»). Гэхдээ ярианд монголчууд үүнээс илүү гурван өөр аргыг хэрэглэдэг. Нэгдүгээрт, өгүүлэгдэхүүнийг орхисон үйлдэх хэв: «Энэ гүүрийг 1890 онд барьсан» – хэн барьсан нь хэлэгдээгүй. Англиар өгүүлэгдэхүүнгүй өгүүлбэр байдаггүй тул энд The bridge was built гэнэ. Хоёрдугаарт, «-уул-» дагавартай хэлбэр: «Би утсаа хулгайлуулсан» – энд хүн өөрөө өгүүлэгдэхүүн. Англиар хулгайлагдсан зүйл өгүүлэгдэхүүн болно: My phone was stolen. Гуравдугаарт, монгол «-гд-» нэг үг – англиар хоёр хэсэг: be + past participle; be-г мартаж болохгүй. Харин сайн тал нь: үйлдэгчийг «-д» (нохойд хазуулсан) эсвэл «-аар» гэж хэлдэг бол англиар үргэлж by.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Утас минь галт тэргэн дээр хулгайлагдсан.My phone was stolen on the train.«-гд-» → be + V3 (хоёр үг)
Би галт тэргэн дээр утсаа хулгайлуулсан.My phone was stolen on the train.«-уул-»: хүн биш, зүйл өгүүлэгдэхүүн болно
Цайзыг XII зуунд барьсан.The castle was built in the twelfth century.үйлдэгчээ хэлээгүй үйлдэх хэв → passive
Хог мягмар гараг бүр ачдаг.Rubbish is collected every Tuesday.«-даг» → am / is / are + V3
Бага байхдаа нохойд хазуулсан.I was bitten by a dog when I was a child.«-д» үйлдэгч → by
Хэзээ баригдсан бэ?When was it built?асуултад was / were, did биш
Би 1995 онд төрсөн.I was born in 1995.«төрсөн» нэг үг → was born
Цаасыг модоор хийдэг.Paper is made from wood.«-аар хийсэн» → of эсвэл from

Товчхондоо: «-гд-», «-уул-», үйлдэгчээ хэлээгүй «-сан / -даг» = англиар be + past participle, хүлээн авагч өгүүлэгдэхүүн; үйлдэгч хэрэгтэй бол by.

Бүтэц

be + past participle – be цагийг харуулна; past participle A2-16 өөрчлөгдөхгүй.

ЦагҮйлдэх хэвҮйлдэгдэхүүн хэв
Present SimpleThey make these phones in Korea.These phones are made in Korea.
Present SimpleSomeone cleans the office every day.The office is cleaned every day.
Past SimpleSomeone stole my bike.My bike was stolen.
Past SimpleThey cancelled the flights.The flights were cancelled.

Үгүйсгэл, асуулт, богино хариулт – зөвхөн be өөрчлөгдөнө; do / does / did нэмэхгүй.

ХэлбэрPresent SimplePast Simple
БатлахIt is made of glass.They were invited.
ҮгүйсгэхIt isn't made of glass.They weren't invited.
Тийм / үгүй асуултIs it made of glass?Were they invited?
Асуух үгтэй асуултWhere is it made?When was it built?
Богино хариултYes, it is. / No, it isn't.Yes, they were. / No, they weren't.

Үйлдэх хэвээс үйлдэгдэхүүн хэв рүү гурван алхам

АлхамЖишээ
1. Үйлдэх хэвийн тусагдахуун өгүүлэгдэхүүн болно.They built the bridge in 1890. → The bridge…
2. Үйлдэх хэвийн үйл үгтэй ижил цагт be + past participle нэмнэ.The bridge was built…
3. Хэрэгтэй бол л by + үйлдэгч нэмнэ.The bridge was built in 1890.

Ихэвчлэн зөвхөн тусагдахуунтай үйл үг үйлдэгдэхүүн хэвт ордог: Someone opened the door → The door was opened. happen, arrive, die, exist гэх мэт тусагдахуунгүй үйл үг үйлдэгдэхүүн хэвгүй.

Хэрэглээ

1Үйлдэгч тодорхойгүй

Хэн хийснийг мэдэхгүй бол үйлдэгдэхүүн хэв хэрэглэнэ.

My phone was stolen on the train.
Галт тэргэн дээр утсаа хулгайлуулсан.
монголоор хүн өгүүлэгдэхүүн; англиар phone
The window was broken during the night.
Шөнө цонх хагарчихсан байсан.
хэн хагалсныг мэдэхгүй
This photo was taken around 1950.
Энэ зургийг 1950 оны үед авсан.
хэн авсныг хэлээгүй «авсан» → was taken
Two paintings were stolen from the museum last week.
Өнгөрсөн долоо хоногт музейгээс хоёр зураг хулгайлагдсан.
олон тоо → were

2Үйлдэгч ойлгомжтой эсвэл чухал биш

Хэн хийдгийг бүгд мэддэг, эсвэл хамаагүй бол орхино.

Rubbish is collected every Tuesday.
Хог мягмар гараг бүр ачдаг.
хог ачигчид гэдэг нь ойлгомжтой; rubbish (UK) = garbage, trash (US)
The suspect was arrested last night.
Сэжигтнийг өнгөрсөн шөнө баривчилсан.
цагдаа гэдэг нь ойлгомжтой
English is spoken in many countries.
Англи хэлээр олон оронд ярьдаг.
монголоор хэн ярьдгийг хэлээгүй; англиар English өгүүлэгдэхүүн
Breakfast is served from 7 to 10.
Өглөөний цай 7-оос 10 цагийн хооронд гарна.
зочид буудлын мэдээлэл

3By + үйлдэгч – зөвхөн хэрэгтэй үед

Шинэ эсвэл чухал мэдээлэл өгч байвал by + үйлдэгчийг нэмнэ. Ихэвчлэн төгсгөлд, хамгийн чухал мэдээ байдаг газар ирнэ.

Our new library was designed by a young local architect.
Манай шинэ номын санг нутгийн залуу архитектор зохион бүтээсэн.
үйлдэгч бол мэдээ
I was bitten by a dog when I was a child.
Бага байхдаа нохойд хазуулсан.
«нохойд» → by a dog
The film was directed by her sister.
Энэ киног түүний эгч найруулсан.
by + хүн
These cakes are handmade by a small family business.
Эдгээр бялууг жижиг гэр бүлийн бизнес гараар хийдэг.
Present Simple passive

4Үйл явц ба заавар

Ямар нэг юмыг хэрхэн хийдэг, үйлдвэрлэдгийг тайлбарлахдаа ихэвчлэн Present Simple-ийн үйлдэгдэхүүн хэв хэрэглэнэ.

First, the coffee beans are picked by hand.
Эхлээд кофены үрийг гараар түүдэг.
«-даг» → are picked
Then they are dried in the sun for about two weeks.
Дараа нь хоёр долоо хоног орчим наранд хатаадаг.
they = үр
The milk is heated to 72 degrees to kill any bacteria.
Нянг устгахын тулд сүүг 72 хэм хүртэл халаадаг.
үйл явц
Most parts are produced in Europe, and the cars are put together in Mexico.
Ихэнх эд ангийг Европт үйлдвэрлэж, машинуудыг Мексикт угсардаг.
хоёр passive

5Мэдээ ба түүх

Мэдээ, түүхэнд үйл явдал, газар, түүнд өртсөн хүмүүст анхаарахын тулд үйлдэгдэхүүн хэв хэрэглэнэ.

Two people were injured in the accident.
Ослын улмаас хоёр хүн гэмтсэн.
монголоор «гэмтсэн»; англиар were injured
The castle was built in the twelfth century.
Цайзыг XII зуунд барьсан.
түүх
Penicillin was discovered almost by chance.
Пенициллинийг бараг санамсаргүйгээр нээсэн.
by chance = санамсаргүй, үйлдэгч биш
Three new species of frog were found in the rainforest last year.
Өнгөрсөн жил халуун орны ойгоос мэлхийн гурван шинэ зүйл олдсон.
«олдсон» → were found

6Be born

Be born хэлбэрийн хувьд үргэлж үйлдэгдэхүүн хэв. Хүний төрсөн тухай was / were born, зөвхөн ерөнхий баримтад am / is / are born. Монголоор «төрсөн» ганц үг.

I was born in 1995.
Би 1995 онд төрсөн.
«төрсөн» → was born
Where were you born?
Та хаана төрсөн бэ?
асуултад were + you
My grandparents were born in the same village.
Өвөө эмээ маань нэг тосгонд төрсөн.
олон тоо → were
Thousands of babies are born every hour.
Цаг тутам олон мянган хүүхэд төрдөг.
ерөнхий баримт

Түгээмэл алдаа

❌The museum built in 1900.
✅The museum was built in 1900.
Үйлдэгдэхүүн хэвд be хэрэгтэй.
❌The car was wash yesterday.
✅The car was washed yesterday.
be + past participle, үндсэн хэлбэр биш.
❌I born in Lima.
✅I was born in Lima.
be born-д be заавал.
❌I am born in 1998.
✅I was born in 1998.
Төрсөн нь өнгөрсөн үйл явдал.
❌The cake was made from my mother.
✅The cake was made by my mother.
Үйлдэгч by-гийн дараа ирнэ.
❌Did the bridge built in 1890?
✅Was the bridge built in 1890?
Үйлдэгдэхүүн хэвийн асуултад did биш, be.
❌The accident was happened at midnight.
✅The accident happened at midnight.
happen тусагдахуунгүй тул үйлдэгдэхүүн хэвгүй.
❌The window was broke.
✅The window was broken.
Past participle (broken), Past Simple (broke) биш.
⚠️My wallet was found by someone.
✅My wallet was found.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ by someone ямар ч мэдээлэл нэмэхгүй: орхиорой.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Эмээлээ хулгайлуулсан» → Grandpa was stolen. Монголоор «Ганбаа өвөө зусланд байхдаа нэг шөнө эмээлээ хулгайлуулсан» гэж хүнийг өгүүлэгдэхүүн болгодог. Үүнийг үгчлэн орчуулбал Grandpa Ganbaa was stolen гарна – «Ганбаа өвөөг хулгайлсан» гэсэн утгатай! Англиар хулгайлагдсан зүйл өгүүлэгдэхүүн болно.

❌One night at the summer camp, Grandpa Ganbaa was stolen his saddle.
✅One night at the summer camp, Grandpa Ganbaa's saddle was stolen. эсвэл One night at the summer camp, Grandpa Ganbaa had his saddle stolen.
хулгайлагдсан зүйл өгүүлэгдэхүүн

2. «Ихэнхийг нь Монголд үйлдвэрлэдэг» → идэвхтэй үйл үг. Монголоор «Манай ноолууран цамцны ихэнхийг Монголд үйлдвэрлэдэг» гэж үйлдэгчээ хэлэлгүй, үйлдэх хэвээр хэлдэг. Англиар тусагдахуун өгүүлэгдэхүүний байранд ирэхэд be нэмэхээ мартах нь элбэг – тэгвэл цамц өөрөө үйлдвэрлэж байгаа мэт болно.

❌Most of our cashmere sweaters produce in Mongolia.
✅Most of our cashmere sweaters are produced in Mongolia. эсвэл Most of our cashmere sweaters are made in Mongolia.
be + past participle

3. «Төрсөн» → born-д be-гүй. «Номины ихэр Цагаан сарын өмнөхөн төрсөн» – монголоор «төрсөн» ганц үг, «байсан» ч хэрэггүй. Тиймээс was / were-ийг мартах нь элбэг.

❌Nomin's twins born just before Tsagaan Sar.
✅Nomin's twins were born just before Tsagaan Sar.
born-ы өмнө was / were заавал

Бүү андуураарай

Үйлдэх хэв эсвэл үйлдэгдэхүүн хэв – Нэг үйл явдал, өөр анхаарал.

A storm destroyed the bridge.
Шуурга гүүрийг сүйтгэсэн.
анхаарал шуурган дээр
The bridge was destroyed in a storm.
Гүүр шуурганд сүйдсэн.
анхаарал гүүрэн дээр

made of / made from / made by – of = харагдсаар байгаа материал; from = өөрчлөгдсөн анхны материал; by = үйлдэгч. Монголоор эхний хоёр нь хоёулаа «-аар хийсэн».

This table is made of oak.
Энэ ширээг царс модоор хийсэн.
мод харагдаж байна → of
Paper is made from wood.
Цаасыг модоор хийдэг.
мод өөрчлөгдсөн → from
This table was made by my grandfather.
Энэ ширээг өвөө маань хийсэн.
хийсэн хүн → by

Үйлдэгдэхүүн хэвийн үйлдэл эсвэл be + тэмдэг нэр (байдал) – Зарим past participle байдлыг дүрсэлдэг тэмдэг нэр ч болдог. Монголоор «хаалттай байсан» ба «хаагдсан».

The shop was closed when we arrived.
Биднийг очиход дэлгүүр хаалттай байсан.
байдал: онгорхой биш
The shop was closed by the police last year.
Өнгөрсөн жил дэлгүүрийг цагдаа хаасан.
үйлдэл: хэн нэгэн хаасан

Зөв бичих ба дуудлага

  • Дүрмийн past participle -ed-ээр төгсдөг, Past Simple-тэй ижил гурван авиатай: cleaned /d/, cooked /t/, painted /ɪd/. cooked нэг үетэй – төгсгөлд эгшиг бүү нэмээрэй.
  • Бичлэг нь Past Simple-ийн дүрмээр: stop → stopped, try → tried. cancelled (UK), canceled (US).
  • Түгээмэл дүрмийн бус past participle-ийг нэг бүлэг болгон цээжлээрэй: made, built, written, taken, sold, found, given, sent, known, spoken, stolen, broken, born.
  • Үйлдэгдэхүүн хэвд was, were сул дуудагдана: It was built /ɪt wəz ˈbɪlt/. Өргөлт past participle дээр.
  • by өргөлтгүй; араас нь ирэх үйлдэгч өргөлттэй: by a FRIEND. born /bɔːn/ дахь r британи дуудлагаар сонсогдохгүй; монгол «р» шиг бүү чичрүүлээрэй.

Алтан дүрэм

Юу болсон, эсвэл хэнд / юунд болсон дээр анхаармаар байна уу? be + past participle (is made, was built). Үйлдэгч шинэ эсвэл чухал бол л by + үйлдэгч. Монгол «-уул-» хэлбэрт ч англиар хүн биш, хүлээн авагч зүйл өгүүлэгдэхүүн болно.

Дасгал

A. Бүтэц

Хаалтанд байгаа үйл үгийг үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу, эсвэл зааврыг дагаарай.

  1. These shoes (make) in Portugal.
  2. The Eiffel Tower (build) between 1887 and 1889.
  3. Where you born?
  4. The windows (not clean) last week.
  5. English (speak) in Canada?
  6. Үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу: Someone cleans the rooms every day.
  7. Үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу: My grandfather painted this picture.
  8. Үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу: Did they cancel the concert?

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Мэдээнд аль нь илүү тохирох вэ?
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: Thousands of tourists … the castle every year.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: This bag is made … leather.
  4. "The thief was arrested by the police" өгүүлбэрт by the police хэрэгтэй юү? …

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. My wallet stolen yesterday.
  2. The house was build last year.
  3. The meeting was happened on Monday.
  4. Coffee is grown in Brazil.

D. Нөхцөл байдалд

Текстийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

How chocolate is made
Chocolate comes from cocoa beans. First, the beans 17 (take) out of the fruit. Then they 18 (dry) in the sun. After that, they 19 (send) to factories all over the world. Chocolate 20 (first / bring) to Europe in the 16th century, and at first it 21 (drink), not eaten!

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Өөрийн нэг эд зүйл хаана, эсвэл хэн хийснийг хоёр өгүүлбэрээр бичнэ үү.
  2. Хотынхоо түүхийн тухай was built эсвэл was opened-тэй хоёр өгүүлбэр бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A2-16 Present Perfect: Have you ever…? Амьдралын туршлагыг англиар ярих нь
    Have you ever (write) a poem?
  2. A1-28 Past Simple монголоор: дүрмийн бус үйл үг, did ба didn't
    We (not / see) the film last night.
  3. B1-09 Should have, could have, might have: өнгөрсний харамсал, шүүмжлэлийг монголоор тайлбарлав
    I (should / bring) a coat — it's freezing!
Хариулт

A. Бүтэц

  1. are made
  2. was built
  3. were
  4. weren't cleaned / were not cleaned
  5. Is … spoken
  6. The rooms are cleaned every day.
  7. This picture was painted by my grandfather.
  8. Was the concert cancelled? / Was the concert canceled?

B. Утга

  1. Two people were injured in the crash.
  2. visit
  3. of
  4. no

C. Алдааг олоорой

  1. My wallet was stolen yesterday.
  2. The house was built last year.
  3. The meeting happened on Monday.
  4. ✓ Coffee is grown in Brazil.

D. Нөхцөл байдалд

  1. are taken
  2. are dried
  3. are sent
  4. was first brought / was brought first
  5. was drunk

E. Таны ээлж

  1. My phone was made in China. My scarf was made by my aunt.
  2. The main bridge was built in 1920. Our first cinema was opened in 1954.

F. Холимог давталт

  1. written
  2. didn't see / did not see
  3. should have brought / should've brought
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play