SlowingoДүрэм
B1 14 / 39

Reported Questions (шууд бус асуулт), хүсэлт, тушаал; Say эсвэл Tell?

Reported Questions, Requests and Commands; Say or Tell?

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та асуултыг (She asked if I was free, He asked where I lived), хүсэлт, тушаалыг (She asked me to wait, He told us not to touch it) дамжуулж, say ба tell-ийг зөв сонгож чадна.

Гол санаа

Асуултыг дамжуулахад тэр асуулт байхаа болино. Та юу ч асууж байгаа юм биш – та хэн нэгэнд нэг асуултын тухай ярьж байна. Тиймээс асуултын тэмдэг унаж, үгийн дараалал энгийн өгүүлбэрийн дараалал руу буцна: эхлээд өгүүлэгдэхүүн, дараа нь үйл үг. "Where do you live?" → He asked me where I lived. Do ч үгүй, асуултын тэмдэг ч үгүй.

Тийм / үгүй асуултад асуух үг байхгүй, тиймээс англиар жижиг холбох үг нэмнэ: if эсвэл whether. "Are you hungry?" → She asked if I was hungry.

Хүсэлт, тушаал бол хэн нэгний хүсэж буй үйлдлийн тухай. Тэдгээр хамгийн энгийн загвартай: ask / tell + хүн + to + үйл үг. "Please wait." → She asked me to wait.

Эцэст нь say ба tell утгаараа ойролцоо ч дүрэм нь өөр. Tell-ийн ард ихэвчлэн хүн ирэх ёстой: tell someone. Say-д хэрэггүй.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор асуултыг дамжуулахдаа асуултыг бүтнээр нь, асуух сул үгтэй нь хадгалаад «гэж асуусан» гэдэг: «Тэр намайг хаана амьдардаг вэ гэж асуусан», «Ээж өлсөж байна уу гэж асуусан». Англиар асуух сул үгийн оронд юу ч үлдэхгүй: wh- асуултад асуух үг хэвээр, тийм / үгүй асуултад if / whether нэмэгдэж, do / does / did алга болж, өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн өмнө очно. Хүсэлтэд монголоор «надаас … -хыг хүссэн» гэдэг – «-аас» дагавар англиар орчуулагдахгүй: asked me to. «Бүү …», «… -аарай гэж хэлсэн» гэсэн тушаал англиар told me (not) to болно.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Тэр намайг хаашаа явж байгаа вэ гэж асуусан.The officer asked me where I was going.«вэ гэж» → үгийн дараалал: I was
Ресепшний ажилтан захиалгатай юу гэж асуусан.The receptionist asked if we had a reservation.«уу / юу гэж» → if / whether
Тасалбар хэд вэ гэж асуусан.She asked how much the tickets cost.энд адилхан: асуух үг (хэд → how much) хэвээр
Тэр надаас талх авч ирэхийг хүссэн.She asked me to pick up some bread.«надаас» → me (from-гүй)
Эмч намайг хоёр хоног хэвтэж бай гэж хэлсэн.The doctor told me to stay in bed for two days.тушаал → told + хүн + to
Ээж танихгүй хүнтэй бүү ярь гэж хэлсэн.Mum told me not to talk to strangers.«бүү» → not to (don't биш)
Тэр надад уучлаарай гэж хэлсэн.She told me she was sorry.«надад хэлсэн» → told me

Товчхондоо: «… вэ / уу гэж асуусан» = asked + асуух үг / if + энгийн дараалал; «надаас … -хыг хүссэн» = asked me to; «бүү … гэж хэлсэн» = told me not to.

Бүтэц

Дамжуулсан тийм / үгүй асуулт – asked (+ хүн) + if / whether + энгийн өгүүлбэрийн дараалал

ШуудШууд бус
"Are you ready?"She asked (me) if I was ready.
"Do you like jazz?"He asked whether I liked jazz.
"Have you seen my keys?"She asked if I had seen her keys.
"Can you drive?"They asked if I could drive.

Дамжуулсан wh- асуулт – asked (+ хүн) + асуух үг + энгийн өгүүлбэрийн дараалал

ШуудШууд бус
"Where do you live?"He asked me where I lived.
"What time does the film start?"She asked what time the film started.
"Why did you leave?"They asked why I had left.
"Who is that man?"I asked who that man was.
"Who called?" (өгүүлэгдэхүүний асуулт)She asked who had called.

Цаг, төлөөний үг, цагийн үгсийн өөрчлөлт өгүүлбэрийг дамжуулахтай адил B1-12. Who эсвэл what өгүүлэгдэхүүн бол дараалал өөрчлөгдөхгүй A2-33.

Дамжуулсан хүсэлт ба тушаал – ask / tell + хүн + (not) to + үйл үгийн үндсэн хэлбэр

ШуудШууд бус
"Please close the door."She asked me to close the door.
"Could you help me?"She asked me to help her.
"Sit down!"The teacher told us to sit down.
"Don't be late."He told me not to be late.

say ба tell

Үйл үгЗагварЖишээ
saysay (that) + өгүүлбэрShe said (that) she was tired.
saysay + юм + to + хүнHe said goodbye to everyone.
telltell + хүн + (that) + өгүүлбэрShe told me (that) she was tired.
telltell + хүн + to + үйл үгHe told us to wait.
tellтогтсон хэллэг: tell the truth, tell a lie, tell a story, tell a jokeTell me the truth.

Хэрэглээ

1Тийм / үгүй асуултыг if / whether-ээр дамжуулах

Эх асуултад асуух үг байхгүй бол if эсвэл whether хэрэглэнэ. Whether арай албан. Монголын «уу / үү гэж асуусан»-ы «уу» англиар if болно.

The receptionist asked if we had a reservation.
Ресепшний ажилтан биднийг захиалгатай юу гэж асуусан.
"Do you have a reservation?" → if + we had
My dad asked whether I needed any money.
Аав намайг мөнгө хэрэгтэй юу гэж асуусан.
"Do you need any money?" → whether I needed
She wanted to know if the shop was open on Sundays.
Тэр дэлгүүр ням гарагт ажилладаг уу гэдгийг мэдэхийг хүссэн.
wanted to know + if
He asked me if I could lend him my charger.
Тэр надаас цэнэглэгчийг чинь түр авч болох уу гэж асуусан.
"Can you lend me your charger?" → if I could

2Wh- асуултыг дамжуулах

Асуух үгийг хадгалаад энгийн дараалал хэрэглэнэ: өгүүлэгдэхүүн + үйл үг. Асуулт үүсгэхийн тулд do, does, did бүү нэмээрэй (үгүйсгэлийн didn't үлдэж болно: She asked why I didn't call.).

The officer asked me where I was going.
Ажилтан намайг хаашаа явж байгаа вэ гэж асуусан.
I was going, was I going биш
My friend asked what I had done at the weekend.
Найз маань намайг амралтын өдрүүдэд юу хийсэн бэ гэж асуусан.
"What did you do…?" → what I had done
She asked how much the tickets cost.
Тэр тасалбар хэд вэ гэж асуусан.
did-гүй: the tickets cost
They wanted to know why the train was late.
Тэд галт тэрэг яагаад хоцорсныг мэдэхийг хүссэн.
the train was, was the train биш

3Хүсэлтийг ask + to-гоор дамжуулах

Эелдэг хүсэлтийг (Please…, Can you…?, Could you…?) ask + хүн + to-гоор дамжуулна. Монголоор «надаас … -хыг хүссэн / гуйсан» гэдэг.

She asked me to pick up some bread.
Тэр надаас талх авч ирэхийг хүссэн.
"Can you pick up some bread?" → asked me to
The waiter asked us to wait at the bar.
Зөөгч биднээс баарны дэргэд хүлээж байхыг хүссэн.
asked + us + to
I asked him to turn the music down.
Би түүнээс хөгжмөө намсгаач гэж гуйсан.
«түүнээс» → him
They asked us not to park in front of the gate.
Тэд биднээс хаалганы өмнө машинаа битгий тавиарай гэж гуйсан.
үгүйсгэл: not to

4Тушаал, зааварчилгааг tell + to-гоор дамжуулах

Тушаал, зааварчилгааг tell + хүн + to-гоор дамжуулна. Үгүйсгэл нь not to.

The doctor told me to stay in bed for two days.
Эмч намайг хоёр хоног хэвтэрт байгаарай гэж хэлсэн.
заавар → told me to
My boss told us to finish the report by Friday.
Дарга маань тайлангаа баасан гараг гэхэд дуусга гэж хэлсэн.
тушаал → told us to
The guide told everyone not to touch the paintings.
Хөтөч бүгдэд зургуудад бүү хүр гэж хэлсэн.
«бүү» → not to
Mum told me not to talk to strangers.
Ээж намайг танихгүй хүнтэй бүү ярь гэж захисан.
not to + үндсэн хэлбэр; Mum (UK) = Mom (US)

5say ба tell

Tell-ийн ард шууд хүн ирнэ (tell the truth шиг тогтсон хэллэгээс бусад үед). Say-д хүн хэрэггүй; хүнийг дурдах бол say … to + хүн. Монголоор хоёулаа «хэлэх».

She said she was sorry.
Тэр уучлаарай гэж хэлсэн.
хүнгүй → said
She told me she was sorry.
Тэр надад уучлаарай гэж хэлсэн.
«надад» → told me
He said goodbye to his colleagues and left.
Тэр хамт ажиллагсаддаа баяртай гэж хэлээд гарсан.
say + юм + to + хүн
Can you tell me the time?
Хэдэн цаг болж байгааг хэлж өгөхгүй юу?
tell + хүн
Don't tell anyone, OK?
Хэнд ч битгий хэлээрэй, за юу?
tell + хүн (anyone)

Түгээмэл алдаа

❌She asked me where did I live.
✅She asked me where I lived.
Энгийн дараалал; did хэрэггүй.
❌He asked me what time was it.
✅He asked me what time it was.
Дамжуулсан асуултад өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн өмнө.
❌They asked me do I like pizza.
✅They asked me if I liked pizza.
Тийм / үгүй асуулт → if / whether.
❌She asked if I was hungry?
✅She asked if I was hungry.
Дамжуулсан асуулт бол энгийн өгүүлбэр: цэг тавина.
❌He said me to wait.
✅He told me to wait.
say-ийн ард шууд хүн ирэхгүй.
❌She told that she was busy.
✅She said that she was busy.
tell + өгүүлбэрт хүн хэрэгтэй (эсвэл: She told me that she was busy).
❌He told me don't go.
✅He told me not to go.
Үгүйсгэсэн тушаал → not to.
❌She asked me that I close the window.
✅She asked me to close the window.
Хүсэлт → ask + хүн + to.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «… вэ гэж асуусан» → асуултын дараалал хадгалах. Монголоор асуултыг бүтнээр нь «гэж»-ийн өмнө тавьдаг: «Багш нь Дөлгөөнөөс аль их сургуульд материалаа өгөх гэж байгаа вэ гэж асуусан». Шууд асуултын дарааллыг англиар тэр чигт нь хуулах нь элбэг. Дамжуулсан асуултад өгүүлэгдэхүүн үйл үгийн өмнө ирнэ.

❌Dulguun's teacher asked her which university was she planning to apply to.
✅Dulguun's teacher asked her which university she was planning to apply to.
асуух үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг

2. «… уу гэж асуусан» → if-гүй. Монголоор тийм / үгүй асуултыг «уу / үү» сул үгээр дамжуулдаг: «Ээж Туяагаас Наадамд дээлээ бэлдсэн үү гэж асуусан». Англиар «уу»-гийн оронд if / whether заавал, дараа нь энгийн дараалал.

❌Tuya's mum asked her had she packed her deel for Naadam.
✅Tuya's mum asked her if she had packed her deel for Naadam. эсвэл Tuya's mum asked her whether she had packed her deel for Naadam.
тийм / үгүй асуулт → if / whether + энгийн дараалал

3. «Ангийнхаасаа гуйсан» → asked from. Монголоор хүсэлтийг «-аас» дагавраар хэлдэг: «Энхжин ангийнхаасаа шалгалтад бэлдэх тэмдэглэлийг чинь түр зээлээч гэж гуйсан». Үүнийг үгчлэн asked from her classmate гэж орчуулах нь элбэг. Англиар ask-ийн ард хүн шууд ирнэ.

❌Enkhjin asked from her classmate to lend her his notes for the exam.
✅Enkhjin asked her classmate to lend her his notes for the exam.
ask + хүн + to; from хэрэггүй

4. «Бүү …» гэсэн тушаал → told … don't. Монголоор хориг тушаалыг «бүү / битгий»-тэй нь «гэж»-ийн өмнө хадгалдаг: «Шороон шуурга болж байхад аав миний дүүд машины цонхоо бүү нээ гэж хэлсэн». Англиар тушаалын хэлбэр (don't open) алга болж, not to + үндсэн хэлбэр болно.

❌Dad told my little brother don't open the car window in the dust storm.
✅Dad told my little brother not to open the car window in the dust storm.
үгүйсгэсэн тушаал → not to

Бүү андуураарай

Шууд асуулт эсвэл дамжуулсан асуулт – Шууд асуулт асуултын дараалалтай, асуултын тэмдэгтэй; дамжуулсан асуулт энгийн дараалалтай, цэгтэй. Монголоор хоёулаа «… вэ гэж асуусан».

"Where is the station?" she asked.
«Буудал хаана байдаг вэ?» гэж тэр асуув.
шууд асуулт
She asked where the station was.
Тэр буудал хаана байдгийг асуусан.
дамжуулсан: the station was

told me to эсвэл told me that – to + үйл үг тушаал, зааврыг дамжуулна; that + өгүүлбэр мэдээллийг дамжуулна. Монголоор «… гэж хэлсэн» хоёуланд нь тохирох тул утгыг нь бодоорой.

She told me to call the office.
Тэр намайг оффис руу залга гэж хэлсэн.
заавар: би залгах ёстой
She told me that she had called the office.
Тэр оффис руу залгасан гэж надад хэлсэн.
мэдээлэл: тэр залгасан

Дамжуулсан асуулт эсвэл шууд бус асуулт – Хоёулаа энгийн дараалалтай. Дамжуулсан асуулт юу асуусныг ярина; шууд бус асуулт бол одоо эелдгээр асуух арга B1-14.

He asked me where the bank was.
Тэр надаас банк хаана байдгийг асуусан.
дамжуулж байна
Could you tell me where the bank is?
Банк хаана байдгийг хэлж өгөхгүй юу?
одоо эелдгээр асууж байна: B1-14-ийг үзнэ үү

Зөв бичих ба дуудлага

  • asked дуудахад хэцүү: /ɑːskt/ (UK), /æskt/ (US). Төгсгөлийн /skt/ гурван гийгүүлэгчийн хооронд эгшиг бүү оруулаарай («аскэд» биш). Хурдан ярианд /k/ ихэвчлэн алга болдог ч бичихдээ үргэлж asked.
  • told me to нэг бүлэг болж, to сул дуудагдана: «TOLD-me-tuh».
  • not to-д not-ийг онцлоорой: He told me NOT to go.
  • Дамжуулсан асуултын төгсгөлд урт байсан ч асуултын тэмдэг тавихгүй. Монголоор «… уу гэж асуусан» гэж бичихэд ч асуултын тэмдэг тавьдаггүйтэй адилхан.
  • whether, weather ихэвчлэн адилхан дуудагдана: /ˈweðə/ (UK), /ˈweðɚ/ (US). /ð/: хэлний үзүүрийг шүдний хооронд хөнгөн хүргээд дуугаргаарай – монгол «з» ч, «д» ч биш.

Алтан дүрэм

Дамжуулсан асуулт энгийн өгүүлбэрийн дараалалтай – асуулт үүсгэх do / does / did ч, асуултын тэмдэг ч үгүй; тийм / үгүй асуултад if / whether. Хүсэлт, тушаал: ask / tell + хүн + (not) to + үйл үг. Tell хүнд, say юманд. Санаарай: «уу гэж асуусан» = asked if, «надаас гуйсан» = asked me to, «бүү … гэсэн» = told me not to.

Дасгал

A. Бүтэц

1–5-р даалгаварт цагийг нэг алхам ухраана уу.

  1. "Are you tired?" → She asked me I was tired.
  2. "Where do you work?" → He asked me where .
  3. "What time does the train leave?" → I asked what time the train .
  4. "Please be quiet." → The librarian asked us quiet.
  5. "Don't open the window." → She told me the window.
  6. Дамжуулна уу: "Why did you leave early?" (my boss asked me)

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: He … me he was leaving.
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: She … goodbye and left.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: The teacher … us to open our books.
  4. Зөв хариултыг сонгоно уу: "She told me to call the office." This is ….

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. She asked me where was the bathroom.
  2. He asked me did I want a drink.
  3. They said us to come early.
  4. She asked who had taken her pen.

D. Нөхцөл байдалд

Текстийг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Хаалтанд үг байвал түүнийг хэрэглээрэй.

First day at work
On my first day, my manager asked me 15 I had worked in a café before. I said no. Then she asked me 16 (how / I / get) to work. She 17 (say / tell) me to wear black shoes, and she asked me 18 (not / use) my phone in the café. At the end of the day, she 19 (say / tell) I had done well!

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Энэ долоо хоногт хэн нэгний танаас асуусан хоёр асуултыг дамжуулна уу.
  2. Багш, эмч эсвэл даргын өгсөн нэг зааврыг дамжуулна уу.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. B1-12 Reported Speech (шууд бус яриа): «гэж хэлсэн»-ийг англиар хэрхэн дамжуулах вэ
    "I'll call you tomorrow." (a week later) → She said she would call me .
  2. A2-33 Who called you эсвэл Who did you call? Өгүүлэгдэхүүн ба тусагдахууны асуулт монголоор
    Who (live) in that house?
  3. B1-11 Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done
    Sorry, the lift (repair) at the moment.
  4. B1-08 I Wish ба If Only: одоогийн хүслийг англиар илэрхийлэх, wish эсвэл hope
    I wish I (have) more free time.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. if / whether
  2. I worked
  3. left
  4. to be
  5. not to open
  6. My boss asked me why I had left early. / My boss asked me why I left early.

B. Утга

  1. told
  2. said
  3. told
  4. an instruction

C. Алдааг олоорой

  1. She asked me where the bathroom was.
  2. He asked me if I wanted a drink. / He asked me whether I wanted a drink.
  3. They told us to come early. / They asked us to come early.
  4. ✓ She asked who had taken her pen.

D. Нөхцөл байдалд

  1. if / whether
  2. how I got / how I get
  3. told
  4. not to use
  5. said

E. Таны ээлж

  1. My neighbour asked me if I was going away for the weekend. My son asked me what we were having for dinner.
  2. My doctor told me to drink more water and not to work so late.

F. Холимог давталт

  1. the next day / the following day / the day after
  2. lives
  3. is being repaired
  4. had
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play