SlowingoДүрэм
B1 3 / 39

Past Perfect (өнгөрсөн төгссөн цаг): «-сан байсан»-ыг англиар хэрхэн хэлэх вэ

Past Perfect: I Had Already Left

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та өнгөрсний нэг үйлдэл өөр нэг өнгөрсний үйлдлээс өмнө болсныг had + past participle (V3)-ээр харуулж чадна. Мөн Past Perfect (өнгөрсөн төгссөн цаг) хэзээ заавал хэрэгтэй, хэзээ Past Simple (энгийн өнгөрсөн цаг) хангалттайг мэдэх болно.

Гол санаа

Present Perfect одоогоос эргэж хардаг. Past Perfect яг ийм, гэхдээ өнгөрсний нэг агшнаас эргэж хардаг. Энэ бол «өнгөрсний өнгөрсөн».

Та түүхийнхээ нэг цэг дээр зогсож байна гэж төсөөлөөрэй – жишээ нь, кино театрт хүрч очих үед. Тэндээс мөрөн дээгүүрээ эргэж харна: the film had already started. Өнгөрсний хоёр агшин байна, Past Perfect түрүүлж болсныг нь тэмдэглэнэ.

Харьцуулаарай: When I arrived, the film started (би ирсэн, тэгээд кино эхэлсэн) ба When I arrived, the film had started (кино түрүүлж эхэлсэн, би эхлэлийг нь алдсан). Ганцхан had үйл явдлын дарааллыг өөрчилнө.

Хэрэв дараалал аль хэдийн тодорхой бол – үйл явдлыг дарааллаар нь ярьж байгаа, эсвэл before, after гэх мэт үг үүнийг харуулж байгаа бол – Past Simple хангалттай. Past Perfect бол тодорхой болгох хэрэгсэл, өмнө болсон үйлдэл бүрт хэрэглэх дүрэм биш.

Монгол хэл ба англи хэл

Энд монгол хэл танд тусална: «-сан байсан» гэсэн хэлбэр англи Past Perfect-тэй сайн таардаг. «Намайг очиход кино эхэлсэн байсан» = When I arrived, the film had started. Гэхдээ ярианд бид ихэвчлэн энгийн «-сан»-аар («эхэлчихсэн», «явсан») хэлдэг тул англиар had-ийг мартах нь элбэг. Бас «байсан»-ыг was / were гэж орчуулах аюул бий: «тэд ирсэн байсан» = they had arrived, they were arrived биш. «Өмнө нь … -ж байгаагүй» (туршлага) нь одоогийн тухай бол have never, харин өнгөрсний түүхэнд had never.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Намайг буудал дээр очиход галт тэрэг явсан байсан.When I got to the station, the train had left.энд адилхан: «-сан байсан» = had + V3
Намайг ирэхэд тэд оройн хоол гаргасан.When I arrived, they served dinner.дараалал: би ирсэн → хоол гарсан
Намайг ирэхэд тэд оройн хоолоо аль хэдийн гаргачихсан байсан.When I arrived, they had already served dinner.хоол түрүүлсэн → had
Канад явахаасаа өмнө би онгоцоор нисэж байгаагүй.I had never flown before I went to Canada.өнгөрсний түүхэнд туршлага → had never
Би сая л суутал утас дуугарсан.I'd just sat down when the phone rang.just нь had, V3-ын хооронд
Тэд ирсэн байсан.They had arrived.«байсан» → were биш, had
Би сэрээд, шүршүүрт ороод, гэрээсээ гарсан.I woke up, had a shower and left the house.дарааллаар нь ярьж байгаа бол Past Simple

Товчхондоо: «-сан байсан» = had + V3; «байсан»-ыг was гэж бүү орчуулаарай; дараалал тодорхой бол Past Simple хангалттай.

Бүтэц

had + past participle (V3) – had бүх өгүүлэгдэхүүнтэй ижил.

ХэлбэрЖишээ
БатлахShe had left. / She'd left.
ҮгүйсгэхWe hadn't eaten. / We had not eaten.
Тийм / үгүй асуултHad you met him before?
Асуух үгтэй асуултWhere had they gone?
Богино хариултYes, I had. / No, I hadn't.

'd товчилсон хэлбэр – 'd нь had ч, would ч байж болно. Дараагийн үгийг хараарай:

'd +утгаЖишээ
past participlehadI'd finished.
үндсэн хэлбэрwouldI'd finish. (B1-06-г үзнэ үү)
betterhadYou'd better go. (B2-05-ыг үзнэ үү)

Past Perfect Continuous (товч) – had been + -ing хэлбэр

ХэлбэрЖишээ
БатлахI'd been waiting for an hour.
ҮгүйсгэхShe hadn't been sleeping well.
АсуултHow long had you been working there?

Хэрэглээ

1Өнгөрсний хоёр үйлдлийн түрүүлж болсон нь

Өнгөрсний хожуу агшны тухай аль хэдийн ярьж байхдаа түрүүлж болсон үйлдэлд Past Perfect хэрэглэнэ. Монголоор «-сан байсан», «-чихсан байсан».

When I got to the station, the train had left.
Намайг буудал дээр очиход галт тэрэг явсан байсан.
галт тэрэг түрүүлж явсан
She didn't recognise me because I'd changed so much.
Би их өөрчлөгдсөн байсан болохоор тэр намайг таниагүй.
өөрчлөгдсөн нь түрүүлсэн
We went back to the restaurant where we'd had our first date.
Бид анх болзож байсан ресторан руугаа дахин очсон.
болзоо түрүүлж болсон
He'd lost his keys, so he couldn't get into the flat.
Тэр түлхүүрээ гээчихсэн байсан тул байрандаа орж чадаагүй.
flat (UK), apartment (US)

2Past Simple-ийн дараалал ба Past Perfect

When + Past Simple, Past Simple нь ихэвчлэн «нэг юм, тэгээд дараагийнх» гэсэн утгатай. Past Perfect дарааллыг өөрчилнө.

When I arrived, they served dinner.
Намайг ирэхэд тэд оройн хоол гаргасан.
би ирсэн, тэгээд хоол
When I arrived, they had already served dinner.
Намайг ирэхэд тэд оройн хоолоо аль хэдийн гаргачихсан байсан.
хоол түрүүлсэн; би хоцорсон
When the guests left, I cleaned the kitchen.
Зочид явахад би гал тогоогоо цэвэрлэсэн.
тэд явсан, тэгээд би цэвэрлэсэн
When the guests had left, I cleaned the kitchen.
Зочид бүгд явсны дараа би гал тогоогоо цэвэрлэсэн.
тэд бүрэн явсныг онцолж байна

3By the time, already, just

By the time + Past Simple = «тэр агшин гэхэд эсвэл түүнээс өмнө». Already, just нь had ба past participle-ийн хооронд ирнэ.

By the time the firefighters arrived, the neighbours had put out the fire.
Гал сөнөөгчид ирэх үед хөршүүд галыг унтраачихсан байсан.
by the time = «… ирэх үед гэхэд»
By the time I finished my degree, I had changed my mind about teaching.
Сургуулиа төгсөх үед би багш болох бодлоо өөрчилчихсөн байсан.
by the time + Past Simple, гол хэсэгт Past Perfect
The meeting had already started when I logged in.
Намайг нэвтрэн ороход хурал аль хэдийн эхэлчихсэн байсан.
had + already + V3
I'd just sat down when the phone rang.
Би сая л суутал утас дуугарсан.
had + just + V3

4Before, after ба never… before

Before, after-тэй бол үг өөрөө дарааллыг харуулдаг тул Past Perfect ихэвчлэн заавал биш. Never… before, the first time нь өнгөрсний нэг цэг хүртэлх туршлагыг хэлнэ.

After she had checked the figures, she sent the report.
Тоонуудаа шалгасныхаа дараа тэр тайлангаа илгээсэн.
after + Past Perfect
After she checked the figures, she sent the report.
Тоонуудаа шалгасныхаа дараа тэр тайлангаа илгээсэн.
мөн зөв: after дарааллыг харуулж байна
I had never flown before I went to Canada.
Канад явахаасаа өмнө би онгоцоор нисэж байгаагүй.
өнгөрсний түүхэнд «-ж байгаагүй» → had never
It was the first time I'd eaten sushi.
Би анх удаа суши идэж байсан юм.
өнгөрсний түүхэнд first time + Past Perfect
Had you ever been to a concert before that one?
Тэр тоглолтоос өмнө чи хэзээ нэгэн цагт тоглолтод очиж байсан уу?
өнгөрсний цэг хүртэлх туршлага

5Past Perfect хэрэггүй үед

Үйл явдлыг болсон дарааллаар нь ярьж байгаа бол Past Simple хэрэглэнэ. Хэтэрхий олон had түүхийг хүндрүүлдэг. Монгол ярианд ч мөн адил: «Сэрээд, шүршүүрт ороод, гарсан».

I woke up, had a shower and left the house.
Би сэрээд, шүршүүрт ороод, гэрээсээ гарсан.
тодорхой дараалал: зөвхөн Past Simple
She finished school in 2010 and moved to Berlin a year later.
Тэр 2010 онд сургуулиа төгсөөд, жилийн дараа Берлин рүү нүүсэн.
дарааллаар → Past Simple
I bought a new laptop because my old one broke.
Хуучин зөөврийн компьютер маань эвдэрсэн болохоор би шинийг авсан.
шалтгаан-үр дагавар дарааллыг харуулна; had broken ч болно

6Past Perfect Continuous: өнгөрсний агшин хүртэлх хугацаа

Had been + -ing нь өнгөрсний нэг агшин хүртэл үргэлжилсэн, эсвэл дөнгөж зогсоод тэр үед ул мөр нь харагдаж байсан үйл ажиллагааг хэлнэ. Энэ бол B1-01-ийн өнгөрсөн хувилбар.

I'd been waiting for forty minutes when the bus finally came.
Автобус эцэст нь ирэхэд би дөчин минут хүлээчихсэн байсан.
өнгөрсний агшин хүртэлх хугацаа
Her eyes were red. She'd been crying.
Нүд нь улайсан байсан. Тэр уйлсан байжээ.
тэр үеийн ул мөр
They'd been living in Dublin for five years when their son was born.
Хүүгээ төрөхөд тэд Дублинд таван жил амьдарч байсан.
тэр агшин хүртэлх хугацаа

Түгээмэл алдаа

⚠️When I arrived, the film already started.
✅When I arrived, the film had already started.
Past Perfect кино түрүүлж эхэлснийг тодорхой харуулна. (Past Simple + already албан бус америк англиар түгээмэл, гэхдээ энд дарааллыг андуурч болно.)
❌I had went home.
✅I had gone home.
had + past participle, Past Simple биш.
❌She hadn't saw the email.
✅She hadn't seen the email.
hadn't-ийн дараа past participle.
❌It was the first time I have been there.
✅It was the first time I had been there.
өнгөрсний түүхэнд first time → Past Perfect.
❌Did you had finished?
✅Had you finished?
had өөрөө асуулт үүсгэнэ; did хэрэггүй.
❌I've already eaten when they arrived.
✅I'd already eaten when they arrived.
Харах цэг өнгөрсөнд байгаа тул have биш, had.
❌I had been knowing him for years.
✅I had known him for years.
Байдлын үйл үг Past Perfect-д ч simple хэвээр.
⚠️Yesterday I had woken up at 7, had had breakfast and had left at 8.
✅Yesterday I woke up at 7, had breakfast and left at 8.
Хожуу өнгөрсний агшингүй энгийн дараалалд зөвхөн Past Simple хэрэгтэй.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Унтчихсан байсан» → was fallen asleep. Монгол «-сан байсан» дотор «байсан» гэдэг үг байдаг тул was / were + V3 гэж орчуулах нь элбэг: «Ээжийг гэртээ ирэхэд дүү маань аль хэдийн унтчихсан байсан». Англиар had + V3.

❌When Mum came home, my little brother was already fallen asleep.
✅When Mum came home, my little brother had already fallen asleep.
«-сан байсан» → had + V3, was биш

2. «-ж байгаагүй» → has never. A2-16-д «-ж байгаагүй»-г have never гэж сурсан тул өнгөрсний түүхэнд ч have / has хэрэглэх нь элбэг: «Өнгөрсөн зун Пусан руу аялах хүртлээ Ану далайд сэлж байгаагүй». Харах цэг өнгөрсөнд байвал had never.

❌Until last summer's trip to Busan, Anu has never swum in the sea.
✅Until last summer's trip to Busan, Anu had never swum in the sea.
өнгөрсний цэг хүртэлх туршлага → had never

3. Ярианы «-сан» → had-гүй Past Simple. Монголоор ярианд «Тэрэлжид очиход бороо зогссон» гэж «байсан»-гүй хэлдэг ч бороо түрүүлж зогссон гэсэн утгатай байж болно. Англиар when + Past Simple, Past Simple нь «тэгээд» гэсэн утгатай тул дараалал өөрчлөгдөнө.

⚠️We had a long drive in the rain, but when we reached Terelj, the rain stopped. (Бороо бидний очихоос өмнө зогссон гэж хэлэх гэсэн.)
✅We had a long drive in the rain, but when we reached Terelj, the rain had stopped.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ the rain stopped = яг очих үед зогссон; түрүүлж зогссонд had stopped

Бүү андуураарай

Present Perfect ба Past Perfect – Хоёулаа эргэж хардаг. Present Perfect одоогоос A2-17, Past Perfect өнгөрсний агшнаас эргэж харна.

I've lost my wallet.
Би түрийвчээ гээчихлээ.
одоогийн асуудал
I'd lost my wallet, so I couldn't pay.
Би түрийвчээ гээчихсэн байсан тул төлж чадаагүй.
тэр үеийн асуудал

When-ий дараах Past Simple ба Past Perfect – Гол хэсгийн цаг үйл явдлын дарааллыг өөрчилнө. Түүхэнд хэрэглэх нь B1-04-т.

When she called, I left.
Тэр залгахад би гарсан.
тэр залгасан → тэгээд би гарсан
When she called, I had already left.
Тэр залгахад би аль хэдийн гарчихсан байсан.
би гарсан → тэгээд тэр залгасан (би байгаагүй)

had (Past Perfect) ба had (have-ийн Past Simple) – Нэг үг туслах үйл үг ч, үндсэн үйл үг ч байж болно, заримдаа хоёулаа хамт гарна.

We'd had lunch when they arrived.
Тэднийг ирэхэд бид үдийн хоолоо идчихсэн байсан.
had (туслах) + had (have-ийн V3)
We had lunch at one.
Бид нэг цагт үдийн хоол идсэн.
have-ийн Past Simple

Зөв бичих ба дуудлага

  • had энгийн ярианд сул: /həd/ эсвэл /əd/, төлөөний үгийн дараа ихэвчлэн зөвхөн /d/: I'd, you'd, she'd, we'd, they'd. Энэ /d/-г заавал хэлээрэй: үгүй бол I'd left нь I left шиг сонсогдож, утга өөрчлөгдөнө.
  • Нэр үгийн дараа had ярианд ихэвчлэн хураагдана, гэхдээ бичгээр бүтэн хэлбэрийг хэрэглэнэ: The bus had left.
  • hadn't хураагдахгүй, ихэвчлэн онцлогдоно: /ˈhædnt/. /æ/ монгол хэлэнд байхгүй: «э»-ээс илүү амаа ангайж, хэлээ доош тавиарай. d, n хооронд эгшиг бүү нэмээрэй.
  • I'd эгшгийн өмнө зөөлөн холбогдоно: I'd already нь /aɪdɔːlˈredi/ шиг.
  • Үйл үгийн дүрмийн бус гурван хэлбэрийг A2-16-аас давтаарай: go / went / gone, see / saw / seen, take / took / taken, write / wrote / written.

Алтан дүрэм

Аль хэдийн өнгөрсөнд байгаа ч цааш нь өмнө очих хэрэгтэй юу? had + past participle. Дараалал аль хэдийн тодорхой бол Past Simple хангалттай. Монгол «-сан байсан» = had + V3, was / were биш.

Дасгал

A. Бүтэц

Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

  1. When we got to the party, everyone (go) home.
  2. I (not see) the film before, so I really enjoyed it.
  3. By the time the police arrived, the thieves (escape).
  4. It was the first time she (drive) on the left.
  5. I was tired because I (work) all day. (continuous хэлбэрээр)
  6. Асуулт зохионо уу: you / meet / him / before? (Past Perfect)

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. "When I arrived, she had cooked dinner." Энэ ямар утгатай вэ?
  2. "We'd met before." өгүүлбэрт 'd нь ….
  3. "I'd love a coffee." өгүүлбэрт 'd нь ….
  4. Past Perfect заавал хэрэгтэй юу? "I got up, … and went out."

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. They had took the wrong bus.
  2. Did you had eaten before the show?
  3. I've already left when you called.
  4. After I had finished my homework, I watched TV.

D. Нөхцөл байдалд

Түүхийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

A bad start
Last Monday was a disaster. When I woke up, I saw that my alarm 15 (not ring). I ran to the station, but the train 16 (already / leave). By the time I got to the office, the meeting 17 (start). My boss looked at me. I 18 (never / be) late before, so she just smiled. I 19 (sit) down and opened my laptop.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Өөрийнхөө тухай өгүүлбэрийг гүйцээнэ үү: When I got home yesterday, … (Past Perfect хэрэглээрэй).
  2. Амьдралынхаа нэг «анх удаа»-гийн тухай бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. B1-01 Present Perfect Continuous: «-сээр байна», «-ж байна»-г англиар хэрхэн хэлэх вэ
    I (study) all morning, so I need a break now.
  2. A2-02 Past Simple эсвэл Past Continuous? When, while-ийн ялгааг монголоор тайлбарлав
    I (cook) dinner when the phone rang.
  3. A2-28 Used To: өнгөрсөн зуршлыг англиар хэрхэн хэлэх вэ
    used to-г хэрэглээрэй: We (live) in a small flat when I was a child.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. had gone
  2. hadn't seen / had not seen
  3. had escaped
  4. had driven / 'd driven
  5. had been working / 'd been working
  6. Had you met him before?

B. Утга

  1. She cooked before I arrived.
  2. had
  3. would
  4. got dressed

C. Алдааг олоорой

  1. They had taken the wrong bus.
  2. Had you eaten before the show?
  3. I'd already left when you called. / I had already left when you called.
  4. ✓ After I had finished my homework, I watched TV.

D. Нөхцөл байдалд

  1. hadn't rung / had not rung / didn't ring
  2. had already left / 'd already left
  3. had started / had already started
  4. had never been / 'd never been
  5. sat

E. Таны ээлж

  1. When I got home yesterday, my sister had already cooked dinner.
  2. It was the first time I had seen the sea. I was seven.

F. Холимог давталт

  1. have been studying / have studied
  2. was cooking
  3. used to live
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play