Past Perfect (өнгөрсөн төгссөн цаг): «-сан байсан»-ыг англиар хэрхэн хэлэх вэ
Past Perfect: I Had Already Left
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та өнгөрсний нэг үйлдэл өөр нэг өнгөрсний үйлдлээс өмнө болсныг had + past participle (V3)-ээр харуулж чадна. Мөн Past Perfect (өнгөрсөн төгссөн цаг) хэзээ заавал хэрэгтэй, хэзээ Past Simple (энгийн өнгөрсөн цаг) хангалттайг мэдэх болно.
Гол санаа
Present Perfect одоогоос эргэж хардаг. Past Perfect яг ийм, гэхдээ өнгөрсний нэг агшнаас эргэж хардаг. Энэ бол «өнгөрсний өнгөрсөн».
Та түүхийнхээ нэг цэг дээр зогсож байна гэж төсөөлөөрэй – жишээ нь, кино театрт хүрч очих үед. Тэндээс мөрөн дээгүүрээ эргэж харна: the film had already started. Өнгөрсний хоёр агшин байна, Past Perfect түрүүлж болсныг нь тэмдэглэнэ.
Харьцуулаарай: When I arrived, the film started (би ирсэн, тэгээд кино эхэлсэн) ба When I arrived, the film had started (кино түрүүлж эхэлсэн, би эхлэлийг нь алдсан). Ганцхан had үйл явдлын дарааллыг өөрчилнө.
Хэрэв дараалал аль хэдийн тодорхой бол – үйл явдлыг дарааллаар нь ярьж байгаа, эсвэл before, after гэх мэт үг үүнийг харуулж байгаа бол – Past Simple хангалттай. Past Perfect бол тодорхой болгох хэрэгсэл, өмнө болсон үйлдэл бүрт хэрэглэх дүрэм биш.
Монгол хэл ба англи хэл
Энд монгол хэл танд тусална: «-сан байсан» гэсэн хэлбэр англи Past Perfect-тэй сайн таардаг. «Намайг очиход кино эхэлсэн байсан» = When I arrived, the film had started. Гэхдээ ярианд бид ихэвчлэн энгийн «-сан»-аар («эхэлчихсэн», «явсан») хэлдэг тул англиар had-ийг мартах нь элбэг. Бас «байсан»-ыг was / were гэж орчуулах аюул бий: «тэд ирсэн байсан» = they had arrived, they were arrived биш. «Өмнө нь … -ж байгаагүй» (туршлага) нь одоогийн тухай бол have never, харин өнгөрсний түүхэнд had never.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Намайг буудал дээр очиход галт тэрэг явсан байсан. | When I got to the station, the train had left. | энд адилхан: «-сан байсан» = had + V3 |
| Намайг ирэхэд тэд оройн хоол гаргасан. | When I arrived, they served dinner. | дараалал: би ирсэн → хоол гарсан |
| Намайг ирэхэд тэд оройн хоолоо аль хэдийн гаргачихсан байсан. | When I arrived, they had already served dinner. | хоол түрүүлсэн → had |
| Канад явахаасаа өмнө би онгоцоор нисэж байгаагүй. | I had never flown before I went to Canada. | өнгөрсний түүхэнд туршлага → had never |
| Би сая л суутал утас дуугарсан. | I'd just sat down when the phone rang. | just нь had, V3-ын хооронд |
| Тэд ирсэн байсан. | They had arrived. | «байсан» → were биш, had |
| Би сэрээд, шүршүүрт ороод, гэрээсээ гарсан. | I woke up, had a shower and left the house. | дарааллаар нь ярьж байгаа бол Past Simple |
Товчхондоо: «-сан байсан» = had + V3; «байсан»-ыг was гэж бүү орчуулаарай; дараалал тодорхой бол Past Simple хангалттай.
Бүтэц
had + past participle (V3) – had бүх өгүүлэгдэхүүнтэй ижил.
| Хэлбэр | Жишээ |
|---|---|
| Батлах | She had left. / She'd left. |
| Үгүйсгэх | We hadn't eaten. / We had not eaten. |
| Тийм / үгүй асуулт | Had you met him before? |
| Асуух үгтэй асуулт | Where had they gone? |
| Богино хариулт | Yes, I had. / No, I hadn't. |
'd товчилсон хэлбэр – 'd нь had ч, would ч байж болно. Дараагийн үгийг хараарай:
| 'd + | утга | Жишээ |
|---|---|---|
| past participle | had | I'd finished. |
| үндсэн хэлбэр | would | I'd finish. (B1-06-г үзнэ үү) |
| better | had | You'd better go. (B2-05-ыг үзнэ үү) |
Past Perfect Continuous (товч) – had been + -ing хэлбэр
| Хэлбэр | Жишээ |
|---|---|
| Батлах | I'd been waiting for an hour. |
| Үгүйсгэх | She hadn't been sleeping well. |
| Асуулт | How long had you been working there? |
Хэрэглээ
1Өнгөрсний хоёр үйлдлийн түрүүлж болсон нь
Өнгөрсний хожуу агшны тухай аль хэдийн ярьж байхдаа түрүүлж болсон үйлдэлд Past Perfect хэрэглэнэ. Монголоор «-сан байсан», «-чихсан байсан».
2Past Simple-ийн дараалал ба Past Perfect
When + Past Simple, Past Simple нь ихэвчлэн «нэг юм, тэгээд дараагийнх» гэсэн утгатай. Past Perfect дарааллыг өөрчилнө.
3By the time, already, just
By the time + Past Simple = «тэр агшин гэхэд эсвэл түүнээс өмнө». Already, just нь had ба past participle-ийн хооронд ирнэ.
4Before, after ба never… before
Before, after-тэй бол үг өөрөө дарааллыг харуулдаг тул Past Perfect ихэвчлэн заавал биш. Never… before, the first time нь өнгөрсний нэг цэг хүртэлх туршлагыг хэлнэ.
5Past Perfect хэрэггүй үед
Үйл явдлыг болсон дарааллаар нь ярьж байгаа бол Past Simple хэрэглэнэ. Хэтэрхий олон had түүхийг хүндрүүлдэг. Монгол ярианд ч мөн адил: «Сэрээд, шүршүүрт ороод, гарсан».
6Past Perfect Continuous: өнгөрсний агшин хүртэлх хугацаа
Had been + -ing нь өнгөрсний нэг агшин хүртэл үргэлжилсэн, эсвэл дөнгөж зогсоод тэр үед ул мөр нь харагдаж байсан үйл ажиллагааг хэлнэ. Энэ бол B1-01-ийн өнгөрсөн хувилбар.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Унтчихсан байсан» → was fallen asleep. Монгол «-сан байсан» дотор «байсан» гэдэг үг байдаг тул was / were + V3 гэж орчуулах нь элбэг: «Ээжийг гэртээ ирэхэд дүү маань аль хэдийн унтчихсан байсан». Англиар had + V3.
2. «-ж байгаагүй» → has never. A2-16-д «-ж байгаагүй»-г have never гэж сурсан тул өнгөрсний түүхэнд ч have / has хэрэглэх нь элбэг: «Өнгөрсөн зун Пусан руу аялах хүртлээ Ану далайд сэлж байгаагүй». Харах цэг өнгөрсөнд байвал had never.
3. Ярианы «-сан» → had-гүй Past Simple. Монголоор ярианд «Тэрэлжид очиход бороо зогссон» гэж «байсан»-гүй хэлдэг ч бороо түрүүлж зогссон гэсэн утгатай байж болно. Англиар when + Past Simple, Past Simple нь «тэгээд» гэсэн утгатай тул дараалал өөрчлөгдөнө.
Бүү андуураарай
Present Perfect ба Past Perfect – Хоёулаа эргэж хардаг. Present Perfect одоогоос A2-17, Past Perfect өнгөрсний агшнаас эргэж харна.
When-ий дараах Past Simple ба Past Perfect – Гол хэсгийн цаг үйл явдлын дарааллыг өөрчилнө. Түүхэнд хэрэглэх нь B1-04-т.
had (Past Perfect) ба had (have-ийн Past Simple) – Нэг үг туслах үйл үг ч, үндсэн үйл үг ч байж болно, заримдаа хоёулаа хамт гарна.
Зөв бичих ба дуудлага
- had энгийн ярианд сул: /həd/ эсвэл /əd/, төлөөний үгийн дараа ихэвчлэн зөвхөн /d/: I'd, you'd, she'd, we'd, they'd. Энэ /d/-г заавал хэлээрэй: үгүй бол I'd left нь I left шиг сонсогдож, утга өөрчлөгдөнө.
- Нэр үгийн дараа had ярианд ихэвчлэн хураагдана, гэхдээ бичгээр бүтэн хэлбэрийг хэрэглэнэ: The bus had left.
- hadn't хураагдахгүй, ихэвчлэн онцлогдоно: /ˈhædnt/. /æ/ монгол хэлэнд байхгүй: «э»-ээс илүү амаа ангайж, хэлээ доош тавиарай. d, n хооронд эгшиг бүү нэмээрэй.
- I'd эгшгийн өмнө зөөлөн холбогдоно: I'd already нь /aɪdɔːlˈredi/ шиг.
- Үйл үгийн дүрмийн бус гурван хэлбэрийг A2-16-аас давтаарай: go / went / gone, see / saw / seen, take / took / taken, write / wrote / written.
Алтан дүрэм
Аль хэдийн өнгөрсөнд байгаа ч цааш нь өмнө очих хэрэгтэй юу? had + past participle. Дараалал аль хэдийн тодорхой бол Past Simple хангалттай. Монгол «-сан байсан» = had + V3, was / were биш.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
When we got to the party, everyone (go) home.
-
I (not see) the film before, so I really enjoyed it.
-
By the time the police arrived, the thieves (escape).
-
It was the first time she (drive) on the left.
-
I was tired because I (work) all day. (continuous хэлбэрээр)
-
Асуулт зохионо уу: you / meet / him / before? (Past Perfect)
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
"When I arrived, she had cooked dinner." Энэ ямар утгатай вэ?
-
"We'd met before." өгүүлбэрт 'd нь ….
-
"I'd love a coffee." өгүүлбэрт 'd нь ….
-
Past Perfect заавал хэрэгтэй юу? "I got up, … and went out."
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
They had took the wrong bus.
-
Did you had eaten before the show?
-
I've already left when you called.
-
After I had finished my homework, I watched TV.
D. Нөхцөл байдалд
Түүхийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
Last Monday was a disaster. When I woke up, I saw that my alarm 15 (not ring). I ran to the station, but the train 16 (already / leave). By the time I got to the office, the meeting 17 (start). My boss looked at me. I 18 (never / be) late before, so she just smiled. I 19 (sit) down and opened my laptop.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Өөрийнхөө тухай өгүүлбэрийг гүйцээнэ үү: When I got home yesterday, … (Past Perfect хэрэглээрэй).
-
Амьдралынхаа нэг «анх удаа»-гийн тухай бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-01 Present Perfect Continuous: «-сээр байна», «-ж байна»-г англиар хэрхэн хэлэх вэ I (study) all morning, so I need a break now.
-
A2-02 Past Simple эсвэл Past Continuous? When, while-ийн ялгааг монголоор тайлбарлав I (cook) dinner when the phone rang.
-
A2-28 Used To: өнгөрсөн зуршлыг англиар хэрхэн хэлэх вэ used to-г хэрэглээрэй: We (live) in a small flat when I was a child.flat (UK), apartment (US)
Хариулт
A. Бүтэц
- had gone
- hadn't seen / had not seen
- had escaped
- had driven / 'd driven
- had been working / 'd been working
- Had you met him before?
B. Утга
- She cooked before I arrived.
- had
- would
- got dressed
C. Алдааг олоорой
- They had taken the wrong bus.
- Had you eaten before the show?
- I'd already left when you called. / I had already left when you called.
- ✓ After I had finished my homework, I watched TV.
D. Нөхцөл байдалд
- hadn't rung / had not rung / didn't ring
- had already left / 'd already left
- had started / had already started
- had never been / 'd never been
- sat
E. Таны ээлж
- When I got home yesterday, my sister had already cooked dinner.
- It was the first time I had seen the sea. I was seven.
F. Холимог давталт
- have been studying / have studied
- was cooking
- used to live
