Verb + -ing эсвэл Verb + To: хоёр үйл үг дараалахад аль хэлбэр вэ?
Verb + -ing or Verb + To
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та want, decide, enjoy, finish гэх мэт түгээмэл үйл үгийн ард хоёр дахь үйл үгийг зөв хэлбэрт – to-инфинитив эсвэл -ing хэлбэр – тавьж, бусдаас юу хийхийг хүсэж байгаагаа хэлж (I want you to listen) чадна.
Гол санаа
Англи хэлэнд хоёр үйл үг олонтаа хамт ирдэг: I want to go. I enjoy cooking. Эхний үйл үг хоёр дахь үйл үгийн хэлбэрийг шийднэ.
A1-25-ийн сумыг санаж байна уу? To ихэвчлэн сум шиг урагшаа, хараахан болоогүй үйлдэл рүү заадаг. Want, hope, plan, decide, promise гэхэд хоёр дахь үйлдэл дараа нь болно: I decided to learn the guitar – сурах нь ирээдүйд.
-ing хэлбэр ихэвчлэн үйл ажиллагааг өөрийг нь, бодит эсвэл танил зүйл мэтээр хардаг. Enjoy, finish, avoid, keep гэхэд та үйл ажиллагааг бүхэлд нь ярьж байна: I enjoy cooking.
Энэ бол санахад туслах арга, хууль биш – үл хамаарах зүйл бий. Хамгийн найдвартай арга бол үйл үг бүрийг загвартай нь хамт, нэг блок болгон цээжлэх: decide to, enjoy -ing.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор хоёр дахь үйл үг ихэвчлэн «-х» хэлбэртэй байдаг: «явахыг хүсэж байна», «хоол хийх дуртай», «явахаар шийдсэн». Тиймээс англиар ч бүх газар нэг хэлбэр, ихэвчлэн to хэрэглэх хүсэл төрдөг. Гэвч англиар эхний үйл үг шийднэ: enjoy, finish, avoid-ийн дараа -ing. Бас нэг том ялгаа: монголоор бусдаас хүссэн зүйлээ «-аасай гэж» эсвэл «-аарай гэж» хэлбэрээр, бүхэл өгүүлбэрээр хэлдэг («Аав ээж маань намайг хуульч болоосой гэж хүсдэг»). Англиар that-тай өгүүлбэр биш, want / ask / tell + хүн + to гэсэн богино загвар. «Надаас гуйсан» гэдэг «-аас» англиар from болохгүй: asked me.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Бид машинаа зарахаар шийдсэн. | We've decided to sell the car. | «-хаар шийдэх» → decide to |
| Та гэрээсээ ажиллах дуртай юу? | Do you enjoy working from home? | «-х дуртай» → enjoy -ing, to биш |
| Би тайлангаа бичиж дуусгалаа. | I've just finished writing the report. | «-ж дуусгах» → finish -ing |
| Би далайд сэлэх дуртай. | I love swimming in the sea. / I love to swim in the sea. | энд адилхан: хоёулаа зөв |
| Аав ээж маань намайг хуульч болоосой гэж хүсдэг. | My parents want me to become a lawyer. | «-аасай гэж» → want + хүн + to, that биш |
| Менежер бидэнд маргааш дахиад ирээрэй гэж хэлсэн. | The manager told us to come back tomorrow. | «-аарай гэж хэлэх» → tell + хүн + to |
| Тэр надаас хүлээхийг гуйсан. | She asked me to wait. | «надаас» → me, from me биш |
| Тэр дахиж хоцрохгүй гэж амласан. | He promised not to be late again. | үгүйсгэл: not to |
Товчхондоо: монгол «-х» хэлбэр нэг ч англиар эхний үйл үг шийднэ – want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid + -ing; «-аасай гэж хүсэх» = want + хүн + to.
Бүтэц
Үйл үг + to-инфинитив
| Үйл үг | Жишээ |
|---|---|
| want | I want to travel. |
| need | You need to sleep. |
| decide | We decided to stay. |
| hope | I hope to see you soon. |
| plan | They're planning to move. |
| promise | He promised to call. |
| agree | She agreed to help. |
| learn | My son is learning to swim. |
| try | I tried to open it. |
| would like | I'd like to book a table. |
Үйл үг + -ing хэлбэр
| Үйл үг | Жишээ |
|---|---|
| enjoy | I enjoy reading. |
| finish | Have you finished eating? |
| mind | I don't mind waiting. |
| stop | He stopped smoking. (= одоо тамхи татдаггүй) |
| keep | She keeps calling me. |
| avoid | I avoid driving at rush hour. |
| suggest | Tom suggested taking a taxi. |
| imagine | Imagine living by the sea! |
| practise (UK) / practice (US) | I practise speaking every day. |
Хоёулаа болно – like, love, hate, start, begin, continue (A1-25-ийн давталт)
| Үйл үг | + to | + -ing |
|---|---|---|
| like / love / hate | I like to cook. | I like cooking. |
| start / begin | It started to rain. | It started raining. |
| continue | Prices continue to rise. | Prices continue rising. |
Үйл үг + тусагдахуун + to-инфинитив
| Үйл үг | Жишээ |
|---|---|
| want | I want you to listen. |
| ask | She asked me to wait. |
| tell | The doctor told him to rest. |
| would like | We'd like you to join us. |
Үгүйсгэл: not-ыг to-гийн өмнө эсвэл -ing хэлбэрийн өмнө тавина: I decided not to go. Imagine not having a phone!
Хэрэглээ
1Үйл үг + to-инфинитив – хүсэх, шийдэх, төлөвлөх
Эдгээр үйл үгийн дараа хоёр дахь үйлдэл ихэвчлэн эхнийхээсээ хойно болно: хүсэж, төлөвлөж, амласан зүйл.
2Үйл үг + -ing хэлбэр – таалагдах, дуусгах, зайлсхийх
Эдгээр үйл үгийн дараа хоёр дахь үйл үг -ing хэлбэртэй. Бүлгээр нь цээжлээрэй.
3Like, love, hate, start, begin, continue – хоёулаа болно
Эдгээр үйл үг хоёр хэлбэрийг хоёуланг нь авч болох бөгөөд утга бараг өөрчлөгдөхгүй (like, love, hate A1-25-д байсан). Like-тай -ing хэлбэр ихэвчлэн таашаалыг, like to хэвшил эсвэл зөв гэж үзсэн зүйлийг илэрхийлж болно. Америк англиар like to хоёуланд нь их түгээмэл. Үйл үгийн өмнө would like үргэлж to авна.
4Үйл үг + хүн + to – want, ask, tell
Өөр хүнээс юу хийхийг хүсэж байгаагаа хэлэхдээ хүнийг (ихэвчлэн тусагдахууны төлөөний үг) үйл үг ба to-гийн хооронд тавина. Монголоор энд «-аасай гэж», «-аарай гэж» гэсэн бүтэн өгүүлбэр ирдэг.
5Үгүйсгэх хэлбэр – not to / not + -ing
Not-ыг хоёр дахь үйл үгийн яг өмнө тавина.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-аасай гэж хүсэх» → want that. Монголоор бусдаас хүссэн зүйлээ бүтэн өгүүлбэрээр хэлдэг: «Эмээ маань намайг Цагаан сараар хөдөө ирээсэй гэж хүсэж байна». Үүнийг want that… гэж орчуулах нь элбэг. Англиар want + хүн + to + үндсэн хэлбэр.
2. «-х дуртай» → enjoy to. Монголоор «-х дуртай», «-х хүсэлтэй» хоёулаа ижил «-х» хэлбэр авдаг тул англиар ч бүх газар to тавих нь элбэг: «Аав маань зун Хөвсгөлд загасчлах их дуртай». Enjoy-гийн дараа -ing.
3. «Надаас … гуйсан» → asked from me. Монголоор гуйхад хүнийг «-аас» тийн ялгалтай хэлдэг: «Сараагийн дасгалжуулагч бүх багаас тоглолт эхлэхээс нэг цагийн өмнө ирэхийг гуйсан». «-аас»-ыг from гэж орчуулах нь элбэг. Англиар ask-ийн араас хүн шууд ирнэ: asked us to.
4. «Надад … -хыг санал болгосон» → suggested me to. Монголоор «Гэрэл надад Сүхбаатарын талбайн ойролцоох шинэ буузны газраар орж үзэхийг санал болгосон» гэдэг. Хүнийг suggest-ийн ард тавиад to нэмэх нь элбэг. Suggest-ийн дараа хүн ба to ирэхгүй: suggested + -ing.
Бүү андуураарай
like + -ing эсвэл would like + to – Like = ерөнхийдөө; would like = одоо эелдгээр хүсэж байна. A1-25-ийг үзнэ үү. Монголоор «бүжиглэх дуртай» ба «бүжиглэмээр байна».
stop + -ing – Энэ хичээлд stop + -ing нь «тэр үйлдлийг дахиж хийхээ больсон» гэсэн утгатай. Stop + to өөр утгатай: B2-15-ийг үзнэ үү.
try + to – Энд try to нь «хичээх, оролдох». Try + -ing өөр утгатай: B2-15-ийг үзнэ үү. Илүү урт жагсаалт B1-17-д, тусагдахуун + to авдаг бусад үйл үг (advise, remind, persuade) B1-18-д бий.
start / begin өөрөө -ing хэлбэртэй үед – Start, begin өөрөө -ing хэлбэртэй бол to илүү тохиромжтой: хоёр -ing дараалбал эвгүй сонсогдоно.
Зөв бичих ба дуудлага
- -ing хэлбэрийн зөв бичих дүрэм: дуудагдахгүй e-г хасна (make → making, practise → practising); өргөлттэй нэг богино эгшгийн дараах ганц гийгүүлэгчийг давхарлана (stop → stopping, begin → beginning); -ie → -ying (lie → lying). A1-22-ийг үзнэ үү.
- -ing /ɪŋ/-ийн төгсгөлд /ŋ/ – монгол «сайн», «байнга» гэх үгсийн төгсгөлийн хамрын авиатай ойролцоо. Ард нь «г» бүү нэмээрэй: cooking /ˈkʊkɪŋ/.
- Үйл үгийн өмнө to сулардаг: /tə/ – I need to go «I need tuh go» шиг.
- practise британи англиар үйл үг, practice нэр үг. Америк англиар practice хоёуланд нь.
- Хурдан, албан бус ярианд want to ихэвчлэн «wanna» /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US) шиг сонсогддог. Энгийн бичвэрт wanna гэж бүү бичээрэй.
Алтан дүрэм
Үйл үг бүрийг хамтрагчтай нь цээжлээрэй: want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid + -ing. Like, love, hate, start, begin, continue хоёуланг нь авна. Өөр хүний тухай: want / ask / tell + хүн + to. Санаарай: «-аасай гэж хүсэх» = want that биш, want me to.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
I've decided (take) a cooking class.
-
Do you enjoy (live) in the city?
-
She promised (not / tell) anyone.
-
We need (leave) at seven.
-
Please stop (make) that noise!
-
Imagine (have) a house by the sea!
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: He kept … the same question.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: They agreed … the cost.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I'd like … the fish, please.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: It started … at six.
-
Шууд бусаар дамжуулна уу: "Wait here," the teacher said to us. The teacher told us .
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I want that you help me.
-
He suggested to go to the beach.suggest + that-тай өгүүлбэр: B2-14-ийг үзнэ үү
-
Would you like coming with us?
-
I love cooking for my friends.
D. Нөхцөл байдалд
Өгүүллэгийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
This year I've decided 16 (get) fit. I want 17 (run) a 10K race in the autumn. I don't enjoy 18 (go) to the gym, so I've started 19 (cycle) to work. My sister keeps 20 (send) me healthy recipes, and she asked me 21 (join) her yoga class too.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Энэ жил хийхээр шийдсэн нэг зүйл, хийхээ болимоор байгаа нэг зүйлээ бичнэ үү.
-
Амралтын өдрүүдэд хийх дуртай хоёр зүйл, хийхээс зайлсхийдэг нэг зүйлээ бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-25 Like, want, would like монголоор: дуртай зүйл ба эелдэг хүсэлт … to come to dinner on Friday?
-
A2-23 Requests, Offers, Permission: англиар эелдгээр гуйх, санал болгох, зөвшөөрөл асуух Would you mind (open) the window?
-
A2-21 Should ба Ought To: англиар хэрхэн зөвлөгөө өгөх вэ You should (try) the new café.
Хариулт
A. Бүтэц
- to take
- living
- not to tell
- to leave
- making
- having
B. Утга
- asking
- to share
- to try
- both are correct
- to wait here / to wait
C. Алдааг олоорой
- I want you to help me.
- He suggested going to the beach. / He suggested that we go to the beach. / He suggested we go to the beach.
- Would you like to come with us?
- ✓ I love cooking for my friends.
D. Нөхцөл байдалд
- to get
- to run
- going
- cycling / to cycle
- sending
- to join
E. Таны ээлж
- I've decided to learn Spanish. I want to stop eating so much sugar.
- I enjoy cooking and walking in the park. I avoid shopping on Saturdays.
F. Холимог давталт
- Would you like
- opening
- try
