Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done
The Passive in All Tenses and with Modals
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та үйлдэгдэхүүн хэвийг бүх түгээмэл цагт (is being repaired, has been sold, will be announced), мөн модаль үйл үгийн дараа (must be done, can be seen, should be checked) хэрэглэж чадна.
Гол санаа
B1-10-д та үйлдэгдэхүүн хэв бол be + past participle гэж сурсан. Сайн мэдээ: дүрэм нь ердөө л энэ. Past participle бүх цагт ижил хэвээр. Цагийн тухай бүх мэдээллийг be болон түүний өмнөх туслах үйл үгс авч явна.
Тиймээс ямар ч үйлдэгдэхүүн хэв үүсгэхийн тулд нэг асуулт асуугаарай: энэ цагт «be» ямар хэлбэртэй вэ? Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг): is being. Present Perfect (одоо төгссөн цаг): has been. Ирээдүй: will be. Модаль үйл үгийн дараа: must be, can be. Дараа нь past participle нэмнэ.
Аяллын залгуурын адаптерыг төсөөлөөрэй. Утасны цэнэглэгч тань – past participle – үргэлж ижил. Улс бүрт зөвхөн өмнөх адаптераа сольдог – is being, has been, will be, must be – тэгж зөв цагт тааруулна. Адаптераа сонгож сурвал англи хэлний ямар ч үйлдэгдэхүүн хэвийг хийж чадна.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор үйлдэгдэхүүн хэвийн «-гд-» дагавар бусад цагийн дагавартай нийлдэг: «будагдаж байна», «будагдсан», «будагдана», «будагдах ёстой». Энэ нь англи загвартай ижил логиктой: нэг тогтмол хэсэг дээр цагийн хэсэг нэмэгдэнэ – энд адилхан. Гэхдээ ярианд монголчууд «-гд-»-ийн оронд үйлдэгчээ хэлээгүй үйлдэх хэвийг илүү хэрэглэдэг: «Гүүрийг засварлаж байна», «Гутлаа тайлах ёстой». Үүнийг англиар орчуулахад хүлээн авагч өгүүлэгдэхүүн болох ч үйл үг үйлдэх хэвээр үлдэх нь элбэг (The bridge is repairing). Мөн «-гдсэн» нэг хэлбэр англи has been (одоогийн үр дүн) ба was (өнгөрсөн тодорхой цаг) хоёуланд тохирдог – англиар цагийн үг шийднэ.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Буудлын ойролцоо шинэ эмнэлэг баригдаж байна. | A new hospital is being built near the station. | «-гдэж байна» → is being + V3 |
| Таны захиалга илгээгдсэн. | Your order has been sent. | «-гдсэн» (одоогийн үр дүн) → has been + V3 |
| Ялагчдыг баасан гарагт зарлана. | The winners will be announced on Friday. | үйлдэгчээ хэлээгүй «-на» → will be + V3 |
| Бүх цүнхийг үүдэнд үлдээх ёстой. | All bags must be left at the entrance. | «-х ёстой» (үйлдэх хэв) → must be + V3 |
| Цайзыг холоос харж болно. | The castle can be seen from miles away. | «-ж болно» → can be + V3 |
| Гүүрийг засварлаж байгаа тул тойруу замаар явна. | The bridge is being repaired, so we have to go the long way round. | хүлээн авагч өгүүлэгдэхүүн → being заавал |
Товчхондоо: «be»-г хэрэгтэй цагт нь тавиад past participle нэмнэ; монголоор үйлдэгчээ хэлэлгүй үйлдэх хэвээр хэлдэг өгүүлбэрт англиар be + V3 хэрэгтэй.
Бүтэц
Үйлдэх ба үйлдэгдэхүүн хэв: бүтэн хүснэгт (үйл үг: clean; тусагдахуун: the room)
| Цаг | Үйлдэх хэв | Үйлдэгдэхүүн хэв |
|---|---|---|
| Present Simple | They clean the room. | The room is cleaned. |
| Present Continuous | They are cleaning the room. | The room is being cleaned. |
| Past Simple | They cleaned the room. | The room was cleaned. |
| Past Continuous | They were cleaning the room. | The room was being cleaned. |
| Present Perfect | They have cleaned the room. | The room has been cleaned. |
| Past Perfect | They had cleaned the room. | The room had been cleaned. |
| will | They will clean the room. | The room will be cleaned. |
| be going to | They are going to clean the room. | The room is going to be cleaned. |
| Модаль үйл үг | They must clean the room. | The room must be cleaned. |
Модаль үйл үг + be + past participle
| Модаль үйл үг | Үйлдэгдэхүүн хэв | Жишээ |
|---|---|---|
| can / can't | can be done | Tickets can be bought online. |
| could | could be done | The problem could be solved quickly. |
| must / mustn't | must be done | Phones must be switched off. |
| should | should be done | Your answers should be checked. |
| may / might | might be done | The match might be cancelled. |
| have to | has to be done | The form has to be signed. |
Үгүйсгэл ба асуулт – эхний туслах үйл үг бүх ажлыг хийнэ: not түүний ард ирж, зөвхөн тэр өгүүлэгдэхүүний өмнө гарна.
| Хэлбэр | Жишээ |
|---|---|
| Үгүйсгэх | The results haven't been published yet. |
| Үгүйсгэх | The email won't be sent until Monday. |
| Асуулт | Has the parcel been delivered? |
| Асуулт | Is the road being repaired? |
| Асуулт | Can this be recycled? |
Ховор хэлбэрүүд – Perfect Continuous-ийн үйлдэгдэхүүн хэв (has been being cleaned, had been being built) болон Future Continuous-ийн үйлдэгдэхүүн хэв (will be being cleaned) боломжтой ч маш ховор. Өөр цаг эсвэл үйлдэх хэв хэрэглээрэй: They have been building the stadium for three years.
Хэрэглээ
1Үргэлжилж буй үйлдэгдэхүүн хэв – явагдаж байгаа үйл
Is / are being + past participle ба was / were being + past participle нь явагдаж байгаа үйлийг хүлээн авагч дээр анхаарч дүрсэлнэ.
2Төгссөн үйлдэгдэхүүн хэв – үр дүн ба өмнөх үйл
Has / have been + past participle одоогийн үр дүнг; had been + past participle өнгөрсөн нэг мөчөөс өмнөх үйлийг харуулна B1-03.
3Ирээдүйн үйлдэгдэхүүн хэв – will be ба going to be
Таамаг, амлалт, албан ёсны мэдэгдэлд will be + past participle; төлөвлөгөө болон нотолгоонд суурилсан таамагт is going to be + past participle A2-03.
4Модаль үйлдэгдэхүүн хэв – дүрэм, заавар, тэмдэг
Дүрэм, мэдэгдэл, зааварт ихэвчлэн must / should / can't + be + past participle хэрэглэнэ. Монголоор энд хэн гэдгийг хэлэлгүй «-х ёстой», «-ж болохгүй» гэдэг.
5Модаль үйлдэгдэхүүн хэв – боломж ба чадвар
Can, could, may, might + be + past participle юу боломжтойг хэлнэ.
6Цагийг сонгох
Үйлдэгдэхүүн хэвийн цагийг үйлдэх хэвийнхтэй ижил асуултаар сонгоно: Одоо болж байна уу? Дууссан, одоо үр дүнтэй юу? Ирээдүйд үү?
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Талбайг чимэглэж байгаа» → is decorating. Монголоор «Наадмын өмнө төв талбайг чимэглэж байгаа учраас автобус өөр замаар явж байна» гэж үйлдэгчээ хэлэлгүй үйлдэх хэвээр хэлдэг. Англиар талбайг өгүүлэгдэхүүн болгоод үйл үгийг хэвээр нь үлдээх нь элбэг – тэгвэл талбай өөрөө чимэглэж байгаа мэт болно.
2. «Хаана хаях ёстой вэ?» → should + үндсэн хэлбэр. Монголоор «Энэ хуванцар савыг хаана хаях ёстой вэ?» гэж үйлдэх хэвийн «-х ёстой»-гоор асуудаг. Англиар хүлээн авагч өгүүлэгдэхүүн бол модаль үйл үгийн дараа be + past participle.
3. «Гурван долоо хоногийн өмнө нүүлгэгдсэн» → has been moved. Монгол «-гдсэн» нь has been ч, was ч байж болно: «Өвөө эмээгийн гэр гурван долоо хоногийн өмнө өвөлжөө рүү нүүлгэгдсэн». Тиймээс тодорхой өнгөрсөн цагтай ч Present Perfect хэрэглэх нь элбэг. Тодорхой өнгөрсөн цаг (three weeks ago, last year) бол was / were + V3.
Бүү андуураарай
being эсвэл been – being нь am / is / are / was / were-ийн дараа (үргэлжлэх); been нь have / has / had-ийн дараа (төгссөн). Монголоор «угааж байна» ба «угаасан».
Үйлдэх хэвийн үргэлжлэх эсвэл үйлдэгдэхүүн хэвийн үргэлжлэх – Өгүүлэгдэхүүн үйлийг хийж байна уу, хүлээж авч байна уу?
Бусад үйл үгийн дараах үйлдэгдэхүүн хэв – wants to be promoted, hates being told (үйлдэгдэхүүн хэвийн to-инфинитив ба -ing хэлбэр)-ийг B2-13-т; It is said that…-ийг B2-12-т үзнэ.
Зөв бичих ба дуудлага
- been ихэвчлэн сул: /bɪn/. being ихэвчлэн хоёр үетэй: /ˈbiːɪŋ/. Хоёр үеийг нь сонсоорой; төгсгөлийн /ŋ/-ийн ард «г» бүү нэмээрэй.
- has been, have been товчилно: It's been sold, They've been told. Санаарай: it's been = it has been.
- will be → 'll be: It'll be fixed tomorrow /ˈɪtl biː ˈfɪkst/. fixed төгсгөлд /kst/ – хооронд нь эгшиг бүү оруулаарай.
- must be, can be хурдан хэлэгдэнэ. Өргөлт past participle дээр: must be SIGNED.
- Албан бус ярианд going to be нь gonna be шиг сонсогдож болох ч going to гэж бичнэ.
Алтан дүрэм
be-г хэрэгтэй цагт нь тавина – is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be – дараа нь past participle нэмнэ. Past participle хэзээ ч өөрчлөгдөхгүй. Монголоор үйлдэгчээ хэлэлгүй хэлдэг өгүүлбэрт англиар хүлээн авагч өгүүлэгдэхүүн болж, be + V3 авна.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг заасан цагийн үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу.
-
Present continuous: The kitchen (paint) at the moment.
-
Present perfect: My bike (steal)!
-
will: The results (send) by email.
-
must: Passports (show) at the gate.
-
Past continuous: The patient (examine) when the doctor's phone rang.
-
Past perfect: When we arrived, all the tickets (sell).
-
Үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу: They are going to close the old factory.
-
Үйлдэгдэхүүн хэвт оруулна уу: You can't use this lift in a fire.lift (UK) = elevator (US)
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Don't sit there! The bench … right now.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: The bench …, so it looks new now.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: The food … by our chef.
-
Тэмдгийн бичгийг сонгоно уу: before entering.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
The new bridge is building now.
-
The emails have sent.
-
This medicine should taken twice a day.
-
My car is being repaired this week.
D. Нөхцөл байдалд
Зочид буудлын мессежийг уншаад хаалтанд байгаа үгсийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
Dear guest, we are sorry, but the pool 17 (clean) at the moment, so it is closed today. It 18 (open) again tomorrow at 8 a.m. Your room 19 (already / change) to a sea-view room, at no extra cost. Breakfast 20 (can / order) to your room until 11 a.m. Towels 21 (must / return) to reception.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Танай хотод яг одоо юу баригдаж эсвэл өөрчлөгдөж байна вэ? Нэг өгүүлбэр бичнэ үү.
-
Гэр эсвэл ажлынхаа хоёр дүрмийг must be эсвэл should be-ээр бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-10 Passive Voice (үйлдэгдэхүүн хэв): is made, was built-ийг монголоор тайлбарлав Where you born?
-
B1-05 Future Continuous: will be + -ing-ийг монголоор тайлбарлав This time tomorrow I (lie) on a beach.
-
A2-17 Present Perfect: just, already, yet – «дөнгөж сая», «аль хэдийн», «хараахан» I haven't finished the report ___. …
-
B1-07 Third Conditional: If I had known…, I would have…-г монголоор тайлбарлав If the bridge (not / be) closed, we would have arrived on time.
Хариулт
A. Бүтэц
- is being painted
- has been stolen / 's been stolen
- will be sent / 'll be sent
- must be shown
- was being examined
- had been sold / 'd been sold
- The old factory is going to be closed.
- This lift can't be used in a fire.
B. Утга
- is being painted
- has been painted
- is being prepared
- Shoes must be removed
C. Алдааг олоорой
- The new bridge is being built now.
- The emails have been sent.
- This medicine should be taken twice a day.
- ✓ My car is being repaired this week.
D. Нөхцөл байдалд
- is being cleaned
- will be opened / is going to be opened / will be open / will open / opens / is opening / is going to open
- has already been changed / 's already been changed
- can be ordered
- must be returned
E. Таны ээлж
- A new metro line is being built in the city centre.
- Shoes must be left at the door. The kitchen should be cleaned every evening.
F. Холимог давталт
- were
- will be lying / 'll be lying
- yet
- hadn't been / had not been
