SlowingoДүрэм
A2 29 / 38

Zero ба First Conditional: if, unless, when-ийг монголоор тайлбарлав

Zero and First Conditional

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та ямар нэг юм болох бүрт үргэлж болдог зүйлийн тухай, мөн ирээдүйн бодит боломжийн тухай if, unless болон when, as soon as, before, after, until гэх мэт цагийн үгсээр ярьж чадна.

Гол санаа

Нөхцөлт өгүүлбэр (conditional) хоёр хэсэгтэй: нөхцөл (if-тэй хэсэг) ба үр дүн (гол өгүүлбэр). Хоёр домино төсөөлөөрэй: эхнийх нь унахад хоёр дахь нь ч унана.

Заримдаа энэ нь байгалийн хууль шиг үргэлж болдог: If you heat ice, it melts. Энэ бол zero conditional (0-р хэлбэр); үргэлж үнэн учраас хоёр хэсэг хоёулаа Present Simple (энгийн одоо цаг).

Заримдаа бид ирээдүйн нэг бодит нөхцөл байдлыг хардаг: If it rains tomorrow, we'll stay at home. Энэ бол first conditional (1-р хэлбэр). Бороо орох боломжтой, үр дүн нь түүнээс хамаарна.

Гол логик нь: if-тэй хэсэг бол эхний домино – бид үүнийг аль хэдийн үнэн гэж төсөөлдөг. Тиймээс ирээдүйн тухай ч if-ийн дараа Present Simple хэрэглэнэ. Ирээдүйн санаа үр дүнд очно: will. Энэ дүрэм when, as soon as, before, after, until-ийн дараа ч ажиллана.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор нөхцөлийг «-вал / -вэл / -бал / -бол» нөхцөл үйл үгээр илэрхийлдэг: «Маргааш бороо орвол үдэшлэгээ дотор хийнэ». Энэ хэлбэр цаг заадаггүй – англиар ч if-ийн дараа энгийн Present Simple, тиймээс энэ хэсэг танд хэцүү биш. Хэцүү нь өөр газар. Нэгдүгээрт, үр дүнд монгол «-на» нь одоо ч, ирээдүй ч болдог («хийнэ») – англиар нэг удаагийн ирээдүйд will заавал. Хоёрдугаарт, «-вал» нь заримдаа if, заримдаа when («Гэртээ очвол залгаарай») – англиар итгэлтэй бол when. Гуравдугаарт, «-хгүй бол» = unless, гэхдээ unless-ийн дараа үгүйсгэл ирэхгүй. Мөн «Маргааш хүйтэн байвал» гэх мэт цаг агаарын нөхцөлд англиар it хэрэгтэй.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Ус 100 хэм хүртэл халаавал буцалдаг.If you heat water to 100 degrees, it boils.энд адилхан: «-вал … -даг» = 0-р хэлбэр
Маргааш бороо орвол үдэшлэгээ дотор хийнэ.If it rains tomorrow, we'll have the party inside.«-вал» → Present Simple; «-на» → will
Тэр залгавал би хэлнэ.If he calls, I'll tell him.if-ийн дараа he / she / it + -s
Яарахгүй бол хоцорно.Unless you hurry, you'll be late.«-хгүй бол» → unless + батлах
Гэртээ очоод зургуудаа явуулна.I'll send you the photos when I get home.итгэлтэй → when + Present Simple
Дэлгүүр онгойнгуут тасалбар авна.As soon as the shop opens, I'll buy the tickets.«-нгуут» → as soon as
Бялуу болтол зуухаа бүү онгойлгоорой.Don't open the oven until the cake is ready.«-тал» → until + Present Simple
Энэ имэйлээ бичиж дуусаад чам руу залгана.When I've finished this email, I'll call you.бүрэн дууссан → Present Perfect

Товчхондоо: «-вал» = if + Present Simple; үр дүнгийн «-на» = will; «-хгүй бол» = unless + батлах; итгэлтэй үйл явдалд when.

Бүтэц

Zero conditional – ерөнхий үнэн, баримт

If-тэй хэсэгГол өгүүлбэр
If + Present Simple,Present Simple
If you mix red and blue,you get purple.

First conditional – ирээдүйн бодит боломж

If-тэй хэсэгГол өгүүлбэр
If + Present Simple,will / won't + үндсэн хэлбэр
If you study hard,you'll pass.
If + Present Simple,can / might / should + үндсэн хэлбэр
If it stops raining,we can go out.
If + Present Simple,захирах хэлбэр
If you see Anna,say hello from me.

Дараалал ба таслал

ДараалалТаслал уу?Жишээ
If-тэй хэсэг эхэндихэвчлэн тиймIf I'm late, start without me.
Гол өгүүлбэр эхэндүгүйStart without me if I'm late.

Unless = if … not

If … not-оорUnless-ээр
If you don't hurry, you'll miss the bus.Unless you hurry, you'll miss the bus.

Ирээдүйн цагийн өгүүлбэр – дүрэм нь адилхан: цагийн үгийн дараа одоо цагийн хэлбэр, нөгөө хэсэгт will

Цагийн үгЖишээ
whenI'll call you when I get home.
as soon asAs soon as the film ends, we'll leave.
beforeTurn off the lights before you go out.
afterAfter she finishes school, she'll travel.
untilWait here until I come back.
when / as soon as + Present PerfectI'll call you when I've finished.

Хэрэглээ

1Zero conditional – баримт, ерөнхий үнэн

Үргэлж эсвэл ерөнхийдөө үнэн зүйлд – шинжлэх ухаан, зуршил, юм хэрхэн ажилладаг – if + Present Simple, Present Simple хэрэглэнэ. Энд if нь when, every time-тай бараг ижил утгатай. Монголоор «-вал … -даг».

If you heat water to 100 degrees, it boils.
Усыг 100 хэм хүртэл халаавал буцалдаг.
«-вал … -даг» → 0-р хэлбэр
If I drink coffee after six, I can't sleep.
Зургаан цагаас хойш кофе уувал би унтаж чаддаггүй.
зуршил
Plants die if they don't get enough light.
Ургамал хангалттай гэрэл авахгүй бол үхдэг.
гол өгүүлбэр эхэнд: таслалгүй
If you press this button, the screen turns off.
Энэ товчийг дарвал дэлгэц унтардаг.
юм хэрхэн ажилладаг

2First conditional – ирээдүйн бодит боломж

Ирээдүйн боломжит нөхцөл байдал, түүний магадлалтай үр дүнд if + Present Simple, will + үндсэн хэлбэр хэрэглэнэ.

If it rains tomorrow, we'll have the party inside.
Маргааш бороо орвол бид үдэшлэгээ дотор хийнэ.
«-на» энд ирээдүй → will
If you leave now, you'll catch the train.
Одоо гарвал галт тэргэндээ амжина.
if + Present Simple
She won't be happy if you forget her birthday.
Төрсөн өдрийг нь мартвал тэр баярлахгүй.
won't
What will you do if you don't get the job?
Ажилд орж чадахгүй бол чи яах вэ?
асуулт: What will you do if…?
If we don't book soon, there won't be any seats left.
Удахгүй захиалахгүй бол суудал үлдэхгүй.
there won't be

3Үр дүнгийн бусад хэлбэр – can, might, should, захирах хэлбэр

Үр дүнд can, might, should эсвэл захирах хэлбэр (Call me! гэх мэт заавар) ч ирж болно.

If you're free on Saturday, we can go for a walk.
Бямба гарагт завтай бол бид зугаалж болно.
can
If the traffic is bad, I might be a bit late.
Замын түгжрэл ихтэй бол би жаахан хоцорч магадгүй.
might
If you don't feel better tomorrow, you should see a doctor.
Маргааш дээрдэхгүй бол эмчид үзүүлэх хэрэгтэй.
should
If you have any questions, send me an email.
Асуулт байвал надад имэйл бичээрэй.
захирах хэлбэр
Don't wait for me if I'm not there by eight.
Найман цаг гэхэд би тэнд байхгүй бол намайг бүү хүлээгээрэй.
гол өгүүлбэр эхэнд

4If-тэй хэсэгт will байхгүй

Утга нь ирээдүй байсан ч if-тэй хэсэгт ихэвчлэн Present Simple хэрэглэнэ. Will үр дүнд очно. (Эелдэг гуйлтад if + will нь «хэрэв та зөвшөөрвөл» гэсэн утгаар сонсогдож болно: If you'll wait here, I'll get the manager. Энэ бол онцгой хэрэглээ.)

If he calls, I'll tell him.
Тэр залгавал би хэлнэ.
If he will call биш
If the weather is nice, we'll eat outside.
Цаг агаар сайхан байвал бид гадаа хооллоно.
is, will be биш
If you need help, call me.
Тусламж хэрэгтэй бол над руу залгаарай.
захирах хэлбэр

5Unless

Unless = if … not. Unless-ийн дараа ихэвчлэн батлах үйл үг ирнэ. Монголоор «-хгүй бол», «-аагүй бол».

Unless you hurry, you'll be late.
Яарахгүй бол хоцорно.
= If you don't hurry
I won't go unless you come with me.
Чи надтай хамт явахгүй бол би явахгүй.
unless + батлах
You can't enter the building unless you have a pass.
Нэвтрэх үнэмлэхгүй бол байранд орж болохгүй.
«-гүй бол» → unless … have

6Ирээдүйн цагийн өгүүлбэр – when, as soon as, before, after, until

Эдгээр цагийн үгийн дараа if-ийн дараахтай адил ирээдүйд Present Simple хэрэглэнэ. If = болж магадгүй; when = болно гэдэгт итгэлтэй. Монголоор «-хаар», «-нгуут», «-хаасаа өмнө», «-тал» цаг заадаггүй тул энэ дүрэм танд байгалийн.

I'll send you the photos when I get home.
Гэртээ очоод зургуудаа чамд явуулна.
when + Present Simple
As soon as the shop opens, I'll buy the tickets.
Дэлгүүр онгойнгуут би тасалбар авна.
«-нгуут» → as soon as
Let's have dinner after the kids go to bed.
Хүүхдүүд унтсаны дараа оройн хоолоо идье.
«-сны дараа» → after + Present Simple
Don't open the oven until the cake is ready.
Бялуу болтол зуухаа бүү онгойлгоорой.
«-тал» → until
Before you leave, please check the windows.
Гарахаасаа өмнө цонхнуудаа шалгаарай.
«-хаасаа өмнө» → before

7When, as soon as, after, until-ийн дараах Present Perfect

Эхний үйлдэл хоёр дахиасаа өмнө бүрэн дуусна гэдгийг харуулахын тулд цагийн үгийн дараа Present Perfect (одоо төгссөн цаг) хэрэглэж болно. Ихэнхдээ Present Simple ч болно. Монголоор «-ж дуусаад», «-сны дараа».

When I've finished this email, I'll call you.
Энэ имэйлээ бичиж дуусаад чам руу залгана.
бүрэн дууссан → 've finished
As soon as I've saved some money, I'll buy a new bike.
Жаахан мөнгө хураангуутаа шинэ дугуй авна.
as soon as + Present Perfect
You can go out after you've done your homework.
Гэрийн даалгавраа хийж дуусгасныхаа дараа гарч болно.
after + Present Perfect
Don't leave until you've signed the form.
Маягтад гарын үсэг зуртлаа бүү яваарай.
until + Present Perfect

Түгээмэл алдаа

❌If it will rain, we'll stay in.
✅If it rains, we'll stay in.
If-тэй хэсэгт will байхгүй.
❌I'll call you when I will arrive.
✅I'll call you when I arrive.
when / as soon as / until-ийн дараа одоо цаг.
❌We'll wait until he will come.
✅We'll wait until he comes.
until-ийн дараа одоо цаг.
❌If she call me, I'll answer.
✅If she calls me, I'll answer.
Present Simple: he / she / it + -s.
❌As soon as I will have finished, I'll call you.
✅As soon as I've finished, I'll call you.
Цагийн үгийн дараа will have биш, Present Perfect.
⚠️Unless you don't hurry, you'll be late.
✅Unless you hurry, you'll be late.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ утга нь буруу: unless аль хэдийн «if not» гэсэн утгатай тул энэ өгүүлбэр хэлэх гэснийхээ эсрэгийг хэлж байна.
⚠️Unless you have a ticket, you can go in.
✅Unless you have a ticket, you can't go in.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ утгыг шалгаарай: = Тасалбаргүй бол орж болохгүй.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. Үр дүнгийн «-на» → Present Simple. Монголоор «Ирэх бямба гарагт Тэрэлжид бороо орвол бид майханд биш, байшинд хонно» гэхэд «хонно» нь ирээдүй. Монгол «-на»-г англиар Present Simple болгох нь элбэг. Энэ нь «бороо орох бүрд тэгдэг» гэсэн зуршил мэт сонсогдоно. Нэг удаагийн ирээдүйд will.

⚠️If it rains in Terelj next Saturday, we sleep in a wooden house, not in the tent.
✅If it rains in Terelj next Saturday, we'll sleep in a wooden house, not in the tent.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ зуршил мэт сонсогдоно; нэг удаагийн ирээдүйд will

2. «Ирвэл» → if (итгэлтэй үйл явдалд). Монгол «-вал» нь заримдаа «ирэх үед» гэсэн утгатай: «Аав орой ажлаасаа ирвэл машины талаар асууя». Аав орой бүр ажлаасаа ирдэг – энэ тодорхой. Англиар if гэвэл «аав ирэх эсэх нь тодорхойгүй» гэсэн утга гарна. Итгэлтэй бол when.

⚠️If Dad comes back from work this evening, I'll ask him about the car.
✅When Dad comes back from work this evening, I'll ask him about the car.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ if = «аав ирэх эсэх нь эргэлзээтэй»; итгэлтэй бол when

3. «Хүйтэн байвал» → it-гүй нөхцөл. Монголоор «хүйтэн байвал» гэх мэт цаг агаарын нөхцөл өгүүлэгдэхүүнгүй: «Маргааш хасах гучаас хүйтэн байвал сургууль хичээлгүй». Англиар if-ийн дараа ч өгүүлэгдэхүүн заавал: if it is.

❌If is colder than minus thirty tomorrow, the schools will close.
✅If it is colder than minus thirty tomorrow, the schools will close. эсвэл If it's colder than minus thirty tomorrow, the schools will close.
if-ийн дараа it заавал

4. «-хгүй бол» → unless … not. «-хгүй бол» нь өөрөө үгүйсгэлтэй тул unless-ийн дараа ч don't үлдээх нь элбэг: «Хүүхдүүд даалгавраа хийж дуусгахгүй бол зурагтаар бөх үзэж болохгүй». Unless аль хэдийн «if not» гэсэн утгатай.

⚠️Unless the kids don't finish their homework, they can't watch the wrestling on TV.
✅Unless the kids finish their homework, they can't watch the wrestling on TV. эсвэл If the kids don't finish their homework, they can't watch the wrestling on TV.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ утга нь эсрэг болно; unless + батлах

5. «Тэр … -вал» → if he + үндсэн хэлбэр. Монгол «-вал» хүнээрээ хувирдаггүй: «Болд оффис дээр ирвэл тайланг түүнд өгөөрэй». Тиймээс if-ийн дараа -s мартагддаг. If-ийн дараа ч Present Simple-ийн дүрэм хэвээр: he / she / it + -s.

❌If Bold come to the office, please give him the report.
✅If Bold comes to the office, please give him the report.
he / she / it → -s

Бүү андуураарай

zero эсвэл first conditional – Zero = үргэлж үнэн (одоо + одоо). First = ирээдүйн нэг тодорхой нөхцөл байдал (одоо + will). Монголоор «-даг» ба «-на».

If I eat too much, I feel sick.
Хэт их идвэл миний бие муудаг.
үргэлж
If I eat all this cake, I'll feel sick.
Энэ бялууг бүгдийг нь идвэл бие маань муудна.
энэ удаа, ирээдүйд

if эсвэл when – If = болж магадгүй. When = болно; бид зүгээр цагийг нь хүлээж байна. Монголоор хоёуланд нь «-вал» гэж болох тул итгэлтэй эсэхээ бодоорой.

If I see Tom, I'll give him the key.
Томыг харвал түлхүүрийг нь өгнө.
харж магадгүй
When I see Tom tonight, I'll give him the key.
Өнөө орой Томтой уулзахаараа түлхүүрийг нь өгнө.
уулзана гэдгээ мэдэж байна

first эсвэл second conditional – Төсөөллийн эсвэл болох магадлал багатай нөхцөл байдалд англиар if + Past Simple, would хэрэглэнэ: If I won the lottery, I'd buy a boat. B1-06-г үзнэ үү. In case (урьдчилан сэргийлэх) B2-03-д бий.

Зөв бичих ба дуудлага

  • I'll, you'll, we'll ярианд хэвийн. I'll /aɪl/ нь aisle, isle-тэй ижил сонсогдоно. Төгсгөлийн l-ийг үрэлтгүй, хэлний үзүүрээ дээд шүдний ард хүргээд хэлээрэй.
  • won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) – want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US)-тай бүү андуураарай. /w/-д уруулаа дугуйлаарай, доод уруулаа шүдэнд бүү хүргээрэй.
  • Хэмнэл: if-тэй хэсэг эхэнд ирвэл дуу хоолой бага зэрэг дээшилж, үр дүнгийн өмнө богино завсарлага гарна: If it rains… we'll stay in.
  • unless-ийн өргөлт хоёр дахь үе дээр: /ənˈles/ – «un-LESS». Монгол заншлаар эхний үеийг бүү онцлоорой.
  • Clause гэдэг нь өөрийн өгүүлэгдэхүүн, үйл үгтэй үгсийн бүлэг: if it rains нэг, we'll stay in өөр нэг.

Алтан дүрэм

if, unless, when, as soon as, before, after, until-ийн дараа ирээдүйн тухай ч одоо цагийн хэлбэр (Present Simple, эсвэл дууссан үйлдэлд Present Perfect) хэрэглэнэ. Will ихэвчлэн зөвхөн үр дүнд очно. Санаарай: үр дүнгийн «-на» нэг удаагийн ирээдүйд = will; «-хгүй бол» = unless + батлах.

Дасгал

A. Бүтэц

Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу. Үр дүнд will / won't хэрэглээрэй.

  1. If you (heat) butter, it melts.
  2. If it (be) sunny tomorrow, we'll go to the beach.
  3. If you don't hurry, you (miss) the bus.
  4. I'll text you as soon as I (land).
  5. When I (finish) this email, I'll make dinner.
  6. unless-ээр дахин бичнэ үү: If you don't leave now, you'll be late.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: … I get home tonight, I'll have a shower.
  2. Та үдэшлэг дээр Томтой уулзаж магадгүй, гэхдээ итгэлтэй биш. Зөв хариултыг сонгоно уу: … I see him, I'll give him your message.
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: … you have a ticket, you can't go in.
  4. Zero эсвэл first conditional уу? If you mix red and white, you get pink.
  5. Зөв хариултыг сонгоно уу: … here until you come back.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. If she will come, I'll be happy.
  2. Wait here until I will come back.
  3. If he don't call, I'll call him.
  4. I'll call you when I've finished.

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.

Weekend plans
Ana: What will you do if it 16 (rain) at the campsite?
Ben: If it rains, we 17 (will / go) to the museum in town.
Ana: Good idea. And book soon! 18 you book early, there won't be any places left.
Ben: I know. I'll book as soon as I 19 (get) paid on Friday.
Ana: And send me a photo when you 20 (arrive)!

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Өөрийнхөө тухай гүйцээнэ үү: If the weather is nice this weekend, …
  2. Өөрийнхөө тухай нэг баримтыг zero conditional-аар бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A2-04 Will: шийдвэр, амлалт, таамаглал – will, won't, shall-ыг монголоор тайлбарлав
    I think she (pass) the exam.
  2. A2-22 May, Might, Could: англиар «магадгүй» гэж хэрхэн хэлэх вэ
    might-ийг хэрэглэнэ үү. I'm not sure. I (come) later.
  3. A2-05 Англи хэлний ирээдүй цаг: will, going to, Present Continuous уу? Ялгааг монголоор
    My train (leave) at 7.15 tomorrow morning. It's on the timetable.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. heat
  2. is
  3. 'll miss / will miss
  4. land / 've landed / have landed
  5. finish / 've finished / have finished
  6. Unless you leave now, you'll be late. / You'll be late unless you leave now.

B. Утга

  1. When
  2. If
  3. Unless
  4. zero
  5. I'll wait

C. Алдааг олоорой

  1. If she comes, I'll be happy.
  2. Wait here until I come back.
  3. If he doesn't call, I'll call him.
  4. ✓ I'll call you when I've finished.

D. Нөхцөл байдалд

  1. rains
  2. 'll go / will go
  3. Unless
  4. get
  5. arrive / 've arrived / have arrived

E. Таны ээлж

  1. If the weather is nice this weekend, I'll go for a long walk.
  2. If I don't sleep enough, I get a headache.

F. Холимог давталт

  1. 'll pass / will pass / 's going to pass / is going to pass
  2. might come
  3. leaves / is leaving / will leave
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play