Second Conditional: If I had…, I would…-г монголоор тайлбарлав
Second Conditional: If I Had…, I Would…
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та төсөөллийн эсвэл болох магадлал багатай нөхцөл байдлын тухай ярьж (If I had more time, I'd learn the guitar), If I were you, I'd…-ээр зөвлөгөө өгч, 1 ба 2-р хэлбэрийн нөхцөлт өгүүлбэрийн аль нэгийг зөв сонгож чадна.
Гол санаа
First conditional (1-р хэлбэр) A2-27 бодит ертөнцийн тухай: If it rains, we'll stay in. Second conditional (2-р хэлбэр) бодит ертөнцөөс гарч, төсөөллийн ертөнц рүү ордог: If I had a boat, I'd sail round the islands.
Нөхцөл байдал төсөөлөл гэдгийг англи хэл яаж харуулдаг вэ? Үйл үгийг нэг алхам ухраана: I have → if I had; I will → I would. Гэхдээ утга нь өнгөрсөн биш. If I had a car гэдэг нь «надад одоо машин байхгүй – байна гэж төсөөлье» гэсэн үг.
Хананд өлгөсөн жаазтай зургийг төсөөлөөрэй. Жаазан дотор өөр ертөнц бий: илүү том байр, өөр ажил, далайн эргийн амьдрал. Өнгөрсөн цагийн хэлбэр бол жааз – сонсогчид «энэ бол зураг, бодит байдал биш» гэж хэлнэ. Would зурган дотор юу болохыг хэлнэ.
Нэг нөхцөл байдал жаазанд орж ч, гарч ч болно. Энэ нь таны харж буй байдлаас хамаарна: бодит боломж уу (1-р хэлбэр), эсвэл төсөөлөл үү (2-р хэлбэр).
Монгол хэл ба англи хэл
Энд нэг сайн мэдээ бий: монгол хэл ч бодит бус нөхцөлийг өнгөрсөн хэлбэрээр илэрхийлдэг. «Цэцэрлэгтэй байсан бол ногоо тарих байсан» гэхэд цэцэрлэг одоо байхгүй, гэхдээ бид «байсан» гэж хэлж байна. Англиар ч яг ийм: If I had a garden… Харин ялгаа нь гурав. Нэгдүгээрт, монголоор «байсан» хоёр хэсэгт хоёуланд ордог; англиар if-тэй хэсэгт Past Simple, үр дүнд would + үндсэн хэлбэр, if-ийн дараа would байхгүй. Хоёрдугаарт, монгол «-сан бол … -х байсан» нь одоо ч, өнгөрсөн ч бодит бус байдлыг илэрхийлдэг; англиар одоо, ирээдүйд would + үндсэн хэлбэр, өнгөрсөнд would have + V3 B1-07. Гуравдугаарт, монголоор төсөөллийн нөхцөлийг ч «-вал»-аар хэлж болдог («Өдөр гучин цагтай байвал…») – англиар бодит биш бол Past Simple.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Цэцэрлэгтэй байсан бол өөрөө ногоо тарих байсан. | If I had a garden, I'd grow my own vegetables. | энд адилхан: бодит бус → өнгөрсөн хэлбэр |
| Сугалаанд хожсон бол хагасыг нь гэр бүлдээ өгөх байсан. | If I won the lottery, I'd give half of it to my family. | «-х байсан» → would + үндсэн хэлбэр (would have биш) |
| Ажилд орвол Лийдс рүү нүүнэ. | If I get the job, I'll move to Leeds. | бодит боломж → 1-р хэлбэр |
| Ажилд орсон бол Лийдс рүү нүүх байсан. | If I got the job, I'd move to Leeds. | төсөөлөл → 2-р хэлбэр |
| Машинтай байсан бол эмээ өвөө дээрээ ойр ойрхон очиж чадах байсан. | If I had a car, I could visit my grandparents more often. | «-ж чадах байсан» → could |
| Би чиний оронд байсан бол даргатайгаа ярих байсан. | If I were you, I'd talk to your manager. | тогтсон хэллэг → If I were you |
| Хаана ч амьдарч болдог бол хаана амьдрах байсан бэ? | Where would you live if you could live anywhere? | асуултад would өгүүлэгдэхүүний өмнө |
Товчхондоо: монгол «-сан бол … -х байсан» (одоо, ирээдүйн тухай) = if + Past Simple, would + үндсэн хэлбэр; if-ийн дараа would хэрэглэхгүй.
Бүтэц
Бүтэц
| If-тэй хэсэг (нөхцөл) | Гол өгүүлбэр (үр дүн) |
|---|---|
| if + Past Simple | would / could / might + үндсэн хэлбэр |
| If I had more money, | I would travel more. |
| If she lived closer, | we could see her every week. |
| If they didn't work so hard, | they might be happier. |
Хоёр хэсэг аль ч дарааллаар ирж болно. If-тэй хэсэг эхэлбэл ихэвчлэн таслал тавина, гол өгүүлбэр эхэлбэл таслалгүй: I'd tell you if I knew.
Үгүйсгэл, асуулт, богино хариулт
| Хэлбэр | Жишээ |
|---|---|
| Үгүйсгэсэн нөхцөл | If I didn't have a job, I'd travel for a year. |
| Үгүйсгэсэн үр дүн | If it was cheaper, I wouldn't think twice. |
| Асуулт | What would you do if you lost your phone? |
| Богино хариулт | Would you help me? — Yes, I would. / No, I wouldn't. |
Үр дүнд would, could, might
| Модаль үйл үг | Утга | Жишээ |
|---|---|---|
| would ('d) | төсөөллийн ертөнц дэх үр дүн | I'd buy a bigger flat. |
| could | чадах байсан | I could work from anywhere. |
| might | магадгүй … байсан | I might move abroad. |
If I were / If I was
| Хэлбэр | Хэв маяг | Жишээ |
|---|---|---|
| if I / he / she / it were | стандарт; бичгээр илүү | If he were taller, he'd play basketball. |
| if I / he / she / it was | албан бус ярианд түгээмэл | If he was taller, he'd play basketball. |
| If I were you, … | зөвлөгөөний тогтсон хэллэг; were илүү тохиромжтой | If I were you, I'd apologise. |
0, 1, 2-р хэлбэр нэг дор
| Төрөл | Хэлбэр | Ярьж буй хүн хэрхэн хардаг | Жишээ |
|---|---|---|---|
| 0-р хэлбэр | if + одоо цаг, одоо цаг | үргэлж үнэн | If you heat ice, it melts. |
| 1-р хэлбэр | if + одоо цаг, will / can / might / захирах хэлбэр | бодит боломж | If it's sunny, we'll eat outside. |
| 2-р хэлбэр | if + өнгөрсөн цаг, would / could / might | төсөөлөл, магадлал бага эсвэл одоо үнэн биш | If I had a garden, I'd grow tomatoes. |
Хэрэглээ
1Одоо үнэн биш, төсөөллийн нөхцөл
Одоо үнэн биш нөхцөл байдалд 2-р хэлбэр хэрэглэнэ. If-тэй хэсэг нь одоогийн бодит байдлын эсрэг.
2Болох магадлал багатай эсвэл төсөөллийн ирээдүй
Таны хүлээгээгүй эсвэл зүгээр л мөрөөдөж буй ирээдүйн үйл явдалд хэрэглэнэ. Өнгөрсөн хэлбэр энд ч «өнгөрсөн» биш, «бодит биш» гэсэн утгатай.
3Үр дүнд could ба might
Төсөөллийн ертөнц дэх чадвар, боломжид could, үр дүн нь зөвхөн магадгүй бол might хэрэглэнэ.
4Зөвлөгөө – If I were you, I'd…
Нөгөө хүний байранд өөрийгөө тавьж төсөөлнө. Энэ бол зөвлөгөө өгөх тогтсон, эелдэг арга. Монголоор «Би чиний оронд байсан бол…». Үгүйсгэл нь I wouldn't…
51 үү, 2 үү? Таны харах өнцөг шийднэ
Нэг ирээдүйн нөхцөл байдал аль ч хэлбэрт орж болно. 1-р хэлбэр «би үүнийг бодит боломж гэж харж байна», 2-р хэлбэр «би үүнийг үнэндээ хүлээхгүй байна» эсвэл «зүгээр л төсөөлж байна» гэсэн утгатай. Монголоор «-вал» ба «-сан бол» гэж ялгаж болно.
6Төсөөллийн асуулт
2-р хэлбэрийн асуулт бол яриа эхлүүлэх эсвэл хүний бодлыг асуух байгалийн арга.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-х байсан» → would have. Монголоор үр дүнд «-х байсан» гэдэг: «Эгч маань Улаанбаатарт амьдардаг байсан бол ирэх сарын хуриманд минь туслах байсан». «Байсан» гэдгийг англиар have + V3 болгох нь элбэг. Гэхдээ would have + V3 нь өнгөрсөн тухай (3-р хэлбэр B1-07). Одоо, ирээдүйн тухай бол would + үндсэн хэлбэр.
2. «Гучин цагтай байвал» → 1-р хэлбэр. Монголоор төсөөллийн нөхцөлийг ч «-вал»-аар хэлж болно: «Өдөр гучин цагтай байвал би жагсаалтынхаа бүх номыг уншиж дуусгана». Үүнийг if + Present Simple, will болгох нь элбэг. Англиар энэ нь «болж магадгүй» гэсэн утгатай болно. Бодит биш, боломжгүй нөхцөлд if + Past Simple, would.
3. «Тавьдаггүй байсан бол» → if … would. Монголоор «байсан» хоёр хэсэгт хоёуланд ордог: «Хөршүүд шөнө бүр чанга хөгжим тавьдаггүй байсан бол манай нохой тайван байх байсан». Тиймээс would-ийг if-ийн дараа ч тавих нь элбэг. If-тэй хэсэгт Past Simple л байна.
Бүү андуураарай
'd = would эсвэл 'd = had – Дараагийн үгийг хараарай: үндсэн хэлбэр → would; past participle → had B1-03.
if-ийн дараа would: эелдэг үл хамаарах тохиолдол – Маш эелдэг хүсэлтэд if you would… нь «хэрэв та зөвшөөрвөл» гэсэн утгатай. Энэ бол 2-р хэлбэр биш.
2-р эсвэл 3-р хэлбэр – 2-р хэлбэр одоо эсвэл ирээдүйн тухай; 3-р хэлбэр өөр өнгөрсөн цагийг төсөөлнө B1-07. Монголоор хоёулаа «-сан бол … -х байсан» байж болох тул цагийг нь бодоорой.
Зөв бичих ба дуудлага
- would төлөөний үгийн дараа ихэвчлэн товчилно: I'd, you'd, he'd, we'd, they'd /aɪd, juːd, hiːd/. Төгсгөлийн /d/-г тод хэлээрэй.
- wouldn't /ˈwʊdnt/ ихэвчлэн өргөлттэй. l дуудагдахгүй («вулднт» биш); d, n хоёрын хооронд эгшиг бүү оруулаарай. Эхэнд нь хоёр уруулаа дугуйлж /w/ хэлээрэй.
- would you ихэвчлэн нийлж /ˈwʊdʒə/ шиг сонсогдоно: What would you do?
- Хурдан ярианд I'll /aɪl/ ба I'd /aɪd/ төстэй сонсогдоно. If-тэй хэсгийн үйл үгийг сонсоорой: одоо цаг → 'll, өнгөрсөн → 'd.
- If I were you дахь were ихэвчлэн сул: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). r монгол «р» шиг чичирдэггүй.
Алтан дүрэм
Төсөөллийн эсвэл болох магадлал багатай нөхцөлд үйл үгийг нэг алхам ухраана: if + Past Simple, would / could / might + үндсэн хэлбэр. Өнгөрсөн хэлбэр нь өнгөрсөн цаг биш, бодит байдлаас хол байгааг харуулна. Would ихэвчлэн үр дүнд ирнэ, if-ийн дараа биш. Монгол «-сан бол … -х байсан» (одоо, ирээдүйн тухай) = if + Past Simple, would + үндсэн хэлбэр.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
If I (have) a bigger kitchen, I'd cook more.
-
If she lived in the city, she (not need) a car.
-
What you (do) if you found a wallet in the street?
-
If I (be) you, I'd take the job.
-
We could go to the beach if it (not be) so cold.
-
Өгүүлбэрүүдийг if ба would-ээр нийлүүлнэ үү: I don't have time, so I don't go to the gym.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Маргааш бороо орох магадлал өндөр гэж та бодож байна. Нөхөөрэй: If it (rain) tomorrow, we (stay) at home.
-
Аль өгүүлбэрт ярьж буй хүн санал хүлээхгүй байгаа нь харагдаж байна вэ?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: If you … water to 100 degrees, it boils.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: "If I had a car, I'd drive to work" is about ….I don't have a car now
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
If I would know her number, I would call her.
-
If I had wings, I will fly to work.
-
I'd tell you if I knew.
-
If he was taller, he could play in the team.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
Ana: What 15 you do if you didn't have to work?
Ben: I'd travel. If I 16 (have) enough money, I'd go to South America first.
Ana: Me too. But if I 17 (be) you, I'd learn some Spanish before you go.
Ben: Good idea. And you? If you 18 (can) choose any job, what would it be?
Ana: I'd open a café. But I 19 (not / leave) my job tomorrow — I like it too much!
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Амьдралынхаа тухай өгүүлбэрийг гүйцээнэ үү: If I had more free time, …
-
Найз тань: "My boss always gives me extra work." гэж байна. If I were you-ээр зөвлөгөө өгөөрэй.
-
Асуултад хариулна уу: Where would you live if you could live anywhere?
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-27 Zero ба First Conditional: if, unless, when-ийг монголоор тайлбарлав When I (get) home, I'll call you.
-
A2-27 Zero ба First Conditional: if, unless, when-ийг монголоор тайлбарлав You'll miss the bus ___ you hurry. …
-
B1-03 Past Perfect (өнгөрсөн төгссөн цаг): «-сан байсан»-ыг англиар хэрхэн хэлэх вэ I didn't recognise her because she (change) so much.
-
B1-05 Future Continuous: will be + -ing-ийг монголоор тайлбарлав Don't call at eight — I (have) dinner then. Future Continuous хэрэглээрэй.
Хариулт
A. Бүтэц
- had
- wouldn't need / would not need
- would … do
- were
- weren't / wasn't / were not / was not
- If I had time, I would go to the gym. / If I had time, I'd go to the gym. / I would go to the gym if I had time. / I'd go to the gym if I had time.
B. Утга
- rains … will stay
- If they offered me the job, I'd accept.
- heat
- now
C. Алдааг олоорой
- If I knew her number, I would call her. / If I knew her number, I'd call her.
- If I had wings, I would fly to work. / If I had wings, I'd fly to work.
- ✓ I'd tell you if I knew.
- ✓ If he was taller, he could play in the team.
D. Нөхцөл байдалд
- would
- had
- were
- could
- wouldn't leave / would not leave
E. Таны ээлж
- If I had more free time, I'd learn to play the piano.
- If I were you, I'd talk to her about it.
- If I could live anywhere, I'd live by the sea in Portugal.
F. Холимог давталт
- get
- unless
- had changed / 'd changed
- will be having
