And, But, Or, So र Because (संयोजक) को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा
And, But, Or, So, Because
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं and, but, or, so र because बाट दुई विचार जोड्न, also, too र as well लाई सही ठाउँमा राखेर जानकारी थप्न, र यी शब्दसँग अल्पविराम (comma) सही तरिकाले प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
छोटा वाक्य स्पष्ट हुन्छन्, तर वास्तविक बोलीमा विचारहरू जोडिन्छन्। उपवाक्य (clause) भनेको कर्ता र क्रिया भएको शब्दसमूह हो: it was late, we took a taxi। जोड्ने शब्द (संयोजक, conjunctions) ले दुई उपवाक्यलाई एउटै वाक्यमा जोड्छन्, र हरेकले फरक सम्बन्ध देखाउँछ। यिनलाई पाँचवटा चिह्नका रूपमा सम्झनुहोस्:
- and = जोड (+): अर्को एउटा विचार
- but = विपरीत वा अचम्म (≠)
- or = छनोट (?)
- so = परिणाम (→)
- because = कारण (←)
So र because ले एउटै कथा उल्टो दिशाबाट भन्छन्। कारण → परिणाम: It was late, so we took a taxi. परिणाम ← कारण: We took a taxi because it was late.
Also, too र as well ले पनि and जस्तै जानकारी थप्छन्। तर यिनले दुई उपवाक्य जोड्दैनन्। यी एउटै उपवाक्यभित्र बस्छन्, र हरेकको आफ्नै ठाउँ हुन्छ।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा पनि यस्तै शब्द छन्: र = and, तर = but, कि / वा = or, त्यसैले = so, किनभने = because। तर तीन कुरामा ध्यान दिनुहोस्। पहिलो, नेपालीमा “किनभने … त्यसैले …” वा “… भएकाले …, त्यसैले …” जस्तो दुवै पक्ष चिनाउने बानी छ; अङ्ग्रेजीमा because र so मध्ये एउटा मात्र। दोस्रो, नेपालीको पनि जुन शब्दमा जोड दिन्छ त्यसकै पछि आउँछ (“म पनि शिक्षक हुँ”, “मलाई पनि मन पर्दैन”); अङ्ग्रेजीमा also को आफ्नै ठाउँ छ (be पछि, मुख्य क्रियाअघि), र नकारात्मक वाक्यमा too होइन, either आउँछ। तेस्रो, नकारात्मक वाक्यमा नेपालीमा “चिया र कफी खान्नँ” भनिन्छ, अङ्ग्रेजीमा प्रायः or: I don't drink tea or coffee।
| नेपाली | अङ्ग्रेजी | के फरक छ |
|---|---|---|
| म नर्स हुँ र मेरो श्रीमान् शिक्षक हुनुहुन्छ। | I'm a nurse and my husband is a teacher. | र → and |
| फ्ल्याट सानो छ, तर निकै उज्यालो छ। | The flat is small, but it's very bright. | तर → but |
| घरमै बस्ने कि बाहिर जाने? | Do you want to stay in or go out? | कि → or |
| जाडो थियो, त्यसैले मैले कोट लगाएँ। | It was cold, so I wore a coat. | त्यसैले → so + परिणाम |
| जाडो भएकाले मैले कोट लगाएँ। | I wore a coat because it was cold. | -एकाले, किनभने → because + कारण |
| म पनि विद्यार्थी हुँ। | I'm also a student. / I'm a student too. | पनि → also (be पछि) वा too (अन्त्यमा) |
| मलाई पनि मन पर्दैन। | I don't like it either. | नकारात्मकमा → either |
| म मासु र माछा खान्नँ। | I don't eat meat or fish. | नकारात्मकमा प्रायः or |
संरचना
पाँचवटा संयोजक
| संयोजक | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| and | थप्ने | I play the guitar and my sister plays the piano. |
| but | विपरीत | The hotel was nice, but the food was terrible. |
| or | छनोट | Do you want tea or coffee? |
| so | परिणाम | I was hungry, so I made a sandwich. |
| because | कारण | I made a sandwich because I was hungry. |
Also, too, as well: ठाउँ
| शब्द | ठाउँ | उदाहरण |
|---|---|---|
| also | मुख्य क्रियाअघि | She also plays the violin. |
| also | be पछि | He's also a musician. |
| also | पहिलो सहायक वा मोडल क्रियापछि (can, is, are…) | I can also drive. |
| too | उपवाक्यको अन्त्यमा | She plays the violin too. |
| as well | उपवाक्यको अन्त्यमा | She plays the violin as well. |
Too र as well बोलीमा धेरै चल्छन्; also बोली र लेखाइ दुवैमा। नकारात्मक वाक्यमा अन्त्यमा too होइन, either प्रयोग गर्नुहोस्: I don't like it either (A2-32 हेर्नुहोस्)।
यी शब्दसँग अल्पविराम (comma)
| नियम | उदाहरण |
|---|---|
| but र so ले दुई उपवाक्य जोड्दा सामान्यतया त्यसअघि comma | It's sunny, but it's cold. / I was tired, so I went to bed. |
| दुई छोटा उपवाक्यसँग and / or: सामान्यतया comma चाहिँदैन | I cooked and she washed up. |
| because अघि सामान्यतया comma हुँदैन | I'm late because the bus didn't come. |
| Because भएको उपवाक्य पहिले → त्यसपछि comma | Because it was raining, we stayed in. |
| सूची: वस्तुहरूबीच comma, अन्तिमअघि and | I bought eggs, milk and bread. |
सूचीमा केही लेखकहरू (विशेषगरी US अङ्ग्रेजीमा) and अघि पनि comma राख्छन्: eggs, milk, and bread। दुवै शैली सही छन्; एउटा छान्नुहोस् र सधैँ त्यसैमा टिक्नुहोस्।
प्रयोग
1And: थप्ने
उस्तै अर्को विचार थप्न, वा सूचीका शब्द जोड्न and प्रयोग गर्नुहोस्।
2But: विपरीत
दोस्रो विचार पहिलोभन्दा फरक छ, वा पहिलोपछि अचम्म लाग्ने छ भने but प्रयोग गर्नुहोस्।
3Or: छनोट
दुई वा बढी कुराबीच छनोटका लागि or प्रयोग गर्नुहोस्। नकारात्मक वाक्यमा or ले तपाईं नगर्ने वा तपाईंसँग नभएका कुराहरू जोड्छ।
4So: परिणाम
so लाई परिणाम अघि राख्नुहोस्। कारण पहिले आउँछ।
5Because: कारण
because लाई कारण अघि राख्नुहोस्। कुराकानीमा Why…? प्रश्नको उत्तर Because… बाट मात्र पनि दिन सकिन्छ।
6Also, too र as well
जानकारी थप्न यी शब्द प्रयोग गर्नुहोस्। Also उपवाक्यको बीचमा आउँछ; too र as well अन्त्यमा।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “किनभने … त्यसैले …” → Because … so …। नेपालीमा कारण र परिणाम दुवैलाई शब्दले चिनाउने बानी छ: “किनभने बाटो बन्द थियो, त्यसैले राजेश ढिलो आए”। अङ्ग्रेजीमा because र so मध्ये एउटा मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।
2. नकारात्मकमा “पनि” → too। नेपालीमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवैमा “पनि” आउँछ: “म पनि पौडी खेल्छु”, “भाइ पनि पौडी खेल्न सक्दैन”। अङ्ग्रेजीमा नकारात्मक वाक्यको अन्त्यमा too होइन, either आउँछ।
3. “पनि” को ठाउँ → also is। नेपालीमा “पनि” जुन शब्दमा जोड दिन्छ त्यसैको पछि आउँछ: “किरण पनि विराटनगरकै हुन्”। अङ्ग्रेजीमा also को ठाउँ व्याकरणले तय गर्छ: be पछि, साधारण क्रियाअघि।
4. नकारात्मकमा “र” → and। नेपालीमा “हजुरआमा चिया र कफी खानुहुन्न” भनिन्छ। अङ्ग्रेजीमा नकारात्मक वाक्यमा नगर्ने कुराहरू प्रायः or ले जोडिन्छन्; and ले कहिलेकाहीँ “दुवै सँगै” भन्ने अर्थ दिन्छ।
नझुक्किनुहोस्
so र because — एउटै कथा, उल्टो दिशाबाट। So + परिणाम; because + कारण। कारण र परिणाम भन्ने थप तरिका B1-27 मा छन्।
but र although — दुवैले विपरीतता देखाउँछन्, तर although को संरचना फरक छ। यस पाठमा but मात्र; although B1-26 मा छ।
also, too र as well — अर्थ उही, ठाउँ फरक।
हिज्जे र उच्चारण
- and प्रायः कमजोर हुन्छ: /ən/ वा /n/ मात्र: fish and chips लगभग “fish 'n' chips” जस्तो सुनिन्छ।
- छिटो बोलीमा but कमजोर /bət/ हुन्छ; or कमजोर /ə/ (UK), /ɚ/ (US): tea or coffee। यी कमजोर स्वर नेपालीको छोटो “अ” जस्तै हुन्।
- because /bɪˈkɒz/ (UK), /bɪˈkɔːz/ वा /bɪˈkʌz/ (US): जोड दोस्रो भागमा। अन्त्यमा /z/ छ: गुनगुनाहटसहितको ध्वनि, “ज” होइन। धेरै अनौपचारिक बोलीमा यो प्रायः 'cause /kəz/ बन्छ; सामान्य लेखाइमा because लेख्नुहोस्।
- too, to र two उस्तै सुनिन सक्छन्: /tuː/। वाक्यको अन्त्यको too मा जोड पर्छ: Me too. (To प्रायः कमजोर /tə/ हुन्छ।) /uː/ लामो हुन्छ, ओठ गोलो गरेर अगाडि ल्याउनुहोस्।
- or भएको छनोट प्रश्नमा स्वर सामान्यतया पहिलो विकल्पमा माथि र अन्तिममा तल जान्छ: Tea (माथि) or coffee (तल)?
सुनौलो नियम
and (+), but (≠), or (?), so (→ परिणाम), because (← कारण): because र so मध्ये एउटा मात्र। Also उपवाक्यको बीचमा; too / as well अन्त्यमा; नकारात्मकमा either। सामान्यतया but र so अघि comma राख्नुहोस्, because अघि नराख्नुहोस्।
अभ्यास
A. संरचना
1–4 मा कोष्ठकको अर्थ देखाउने शब्द प्रयोग गर्नुहोस्: and, but, or, so, because।
-
I like cats, I don't like dogs. (विपरीत)
-
Would you like rice chips? You can choose one. (छनोट)chips (UK); fries (US)
-
It was late, we went home. (परिणाम)
-
We went home it was late. (कारण)
-
She plays the violin, and she ___ plays the piano. …
-
My brother likes football, and I like it ___. …
B. अर्थ
सही उत्तर छान्नुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: I didn't have breakfast, … I'm hungry now.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: I'm hungry now … I didn't have breakfast.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: We can eat at home … go to a restaurant.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: The test was hard, … I passed it.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
I'm tired because of I worked late.
-
I don't eat meat too.
-
Because it was cold so we stayed in.
-
She speaks also French.
-
I was tired, so I went to bed early.
D. पाठभित्र
सन्देश पूरा गर्नुहोस्। शब्द-सूची: and, because, but, or, so, too (एउटै शब्द एकभन्दा बढी पटक प्रयोग गर्न सकिन्छ)
Hi Jo! Sorry, I can't come tonight 16 I have a cold. I stayed in bed all day, 17 I feel a bit better now. Do you want to meet on Saturday 18 Sunday? I'm free both days. My sister wants to come 19. She's on holiday this week, 20 she isn't working!
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
आफ्नो दिनबारे एउटा वाक्य but प्रयोग गरेर र एउटा so प्रयोग गरेर लेख्नुहोस्।
-
उत्तर दिनुहोस्: Why are you learning English? because प्रयोग गर्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A1-28 Past Simple: अनियमित क्रिया, Did र Didn't — सजिलो नेपालीमा पूरा गर्नुहोस्: I didn't (go) to work because I was ill.
-
A1-15 Always, Usually, Never: कति पटक भन्ने — सजिलो नेपालीमा always लाई सही ठाउँमा राख्नुहोस्: She is late.
-
A1-26 Was र Were को प्रयोग (Be को भूतकाल) — सजिलो नेपालीमा सही उत्तर छान्नुहोस्: The film … long, but it was great.
उत्तरहरू
A. संरचना
- but
- or
- so
- because
- also
- too
B. अर्थ
- so
- because
- or
- but
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- I'm tired because I worked late.
- I don't eat meat either.
- Because it was cold, we stayed in. / It was cold, so we stayed in.
- She also speaks French. / She speaks French too. / She speaks French as well.
- ✓ I was tired, so I went to bed early.
D. पाठभित्र
- because
- but / and / so
- or
- too
- so / and
E. तपाईंको पालो
- I was tired, but I went to the gym. It was cold, so I wore a hat.
- Because I want to travel and I need it for my job.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- go
- She is always late.
- was
