Slowingoव्याकरण
A1 31 / 32

And, But, Or, So र Because (संयोजक) को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा

And, But, Or, So, Because

यस पृष्ठमा
  1. लक्ष्य
  2. मुख्य विचार
  3. नेपाली र अङ्ग्रेजी
  4. संरचना
  5. प्रयोग
  6. सामान्य गल्तीहरू
  7. नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
  8. नझुक्किनुहोस्
  9. हिज्जे र उच्चारण
  10. सुनौलो नियम
  11. अभ्यास

लक्ष्य

यो पाठपछि तपाईं and, but, or, so र because बाट दुई विचार जोड्न, also, too र as well लाई सही ठाउँमा राखेर जानकारी थप्न, र यी शब्दसँग अल्पविराम (comma) सही तरिकाले प्रयोग गर्न सक्नुहुनेछ।

मुख्य विचार

छोटा वाक्य स्पष्ट हुन्छन्, तर वास्तविक बोलीमा विचारहरू जोडिन्छन्। उपवाक्य (clause) भनेको कर्ता र क्रिया भएको शब्दसमूह हो: it was late, we took a taxi। जोड्ने शब्द (संयोजक, conjunctions) ले दुई उपवाक्यलाई एउटै वाक्यमा जोड्छन्, र हरेकले फरक सम्बन्ध देखाउँछ। यिनलाई पाँचवटा चिह्नका रूपमा सम्झनुहोस्:

  • and = जोड (+): अर्को एउटा विचार
  • but = विपरीत वा अचम्म (≠)
  • or = छनोट (?)
  • so = परिणाम (→)
  • because = कारण (←)

So र because ले एउटै कथा उल्टो दिशाबाट भन्छन्। कारण → परिणाम: It was late, so we took a taxi. परिणाम ← कारण: We took a taxi because it was late.

Also, too र as well ले पनि and जस्तै जानकारी थप्छन्। तर यिनले दुई उपवाक्य जोड्दैनन्। यी एउटै उपवाक्यभित्र बस्छन्, र हरेकको आफ्नै ठाउँ हुन्छ।

नेपाली र अङ्ग्रेजी

नेपालीमा पनि यस्तै शब्द छन्: र = and, तर = but, कि / वा = or, त्यसैले = so, किनभने = because। तर तीन कुरामा ध्यान दिनुहोस्। पहिलो, नेपालीमा “किनभने … त्यसैले …” वा “… भएकाले …, त्यसैले …” जस्तो दुवै पक्ष चिनाउने बानी छ; अङ्ग्रेजीमा because र so मध्ये एउटा मात्र। दोस्रो, नेपालीको पनि जुन शब्दमा जोड दिन्छ त्यसकै पछि आउँछ (“म पनि शिक्षक हुँ”, “मलाई पनि मन पर्दैन”); अङ्ग्रेजीमा also को आफ्नै ठाउँ छ (be पछि, मुख्य क्रियाअघि), र नकारात्मक वाक्यमा too होइन, either आउँछ। तेस्रो, नकारात्मक वाक्यमा नेपालीमा “चिया र कफी खान्नँ” भनिन्छ, अङ्ग्रेजीमा प्रायः or: I don't drink tea or coffee।

नेपालीअङ्ग्रेजीके फरक छ
म नर्स हुँ र मेरो श्रीमान् शिक्षक हुनुहुन्छ।I'm a nurse and my husband is a teacher.र → and
फ्ल्याट सानो छ, तर निकै उज्यालो छ।The flat is small, but it's very bright.तर → but
घरमै बस्ने कि बाहिर जाने?Do you want to stay in or go out?कि → or
जाडो थियो, त्यसैले मैले कोट लगाएँ।It was cold, so I wore a coat.त्यसैले → so + परिणाम
जाडो भएकाले मैले कोट लगाएँ।I wore a coat because it was cold.-एकाले, किनभने → because + कारण
म पनि विद्यार्थी हुँ।I'm also a student. / I'm a student too.पनि → also (be पछि) वा too (अन्त्यमा)
मलाई पनि मन पर्दैन।I don't like it either.नकारात्मकमा → either
म मासु र माछा खान्नँ।I don't eat meat or fish.नकारात्मकमा प्रायः or

संरचना

पाँचवटा संयोजक

संयोजकअर्थउदाहरण
andथप्नेI play the guitar and my sister plays the piano.
butविपरीतThe hotel was nice, but the food was terrible.
orछनोटDo you want tea or coffee?
soपरिणामI was hungry, so I made a sandwich.
becauseकारणI made a sandwich because I was hungry.

Also, too, as well: ठाउँ

शब्दठाउँउदाहरण
alsoमुख्य क्रियाअघिShe also plays the violin.
alsobe पछिHe's also a musician.
alsoपहिलो सहायक वा मोडल क्रियापछि (can, is, are…)I can also drive.
tooउपवाक्यको अन्त्यमाShe plays the violin too.
as wellउपवाक्यको अन्त्यमाShe plays the violin as well.

Too र as well बोलीमा धेरै चल्छन्; also बोली र लेखाइ दुवैमा। नकारात्मक वाक्यमा अन्त्यमा too होइन, either प्रयोग गर्नुहोस्: I don't like it either (A2-32 हेर्नुहोस्)।

यी शब्दसँग अल्पविराम (comma)

नियमउदाहरण
but र so ले दुई उपवाक्य जोड्दा सामान्यतया त्यसअघि commaIt's sunny, but it's cold. / I was tired, so I went to bed.
दुई छोटा उपवाक्यसँग and / or: सामान्यतया comma चाहिँदैनI cooked and she washed up.
because अघि सामान्यतया comma हुँदैनI'm late because the bus didn't come.
Because भएको उपवाक्य पहिले → त्यसपछि commaBecause it was raining, we stayed in.
सूची: वस्तुहरूबीच comma, अन्तिमअघि andI bought eggs, milk and bread.

सूचीमा केही लेखकहरू (विशेषगरी US अङ्ग्रेजीमा) and अघि पनि comma राख्छन्: eggs, milk, and bread। दुवै शैली सही छन्; एउटा छान्नुहोस् र सधैँ त्यसैमा टिक्नुहोस्।

प्रयोग

1And: थप्ने

उस्तै अर्को विचार थप्न, वा सूचीका शब्द जोड्न and प्रयोग गर्नुहोस्।

I'm a nurse and my husband is a teacher.
म नर्स हुँ र मेरो श्रीमान् शिक्षक हुनुहुन्छ।
र → and
We went to the beach and had lunch by the sea.
हामी समुद्रतटमा गयौँ र समुद्रको छेउमा दिउँसोको खाना खायौँ।
I need eggs, butter and flour.
मलाई अण्डा, मक्खन र पिठो चाहिन्छ।
सूची: अन्तिमअघि and
She's clever and very funny.
उनी तेज छिन् र निकै रमाइली पनि छिन्।

2But: विपरीत

दोस्रो विचार पहिलोभन्दा फरक छ, वा पहिलोपछि अचम्म लाग्ने छ भने but प्रयोग गर्नुहोस्।

The flat is small, but it's very bright.
फ्ल्याट सानो छ, तर निकै उज्यालो छ।
flat (UK), apartment (US)
I like coffee, but I don't drink it in the evening.
मलाई कफी मन पर्छ, तर म बेलुका पिउँदिनँ।
He studied a lot, but he didn't pass the exam.
उनले धेरै पढे, तर परीक्षा पास गर्न सकेनन्।
It's expensive but good.
यो महँगो छ तर राम्रो छ।
दुई विशेषण: comma छैन

3Or: छनोट

दुई वा बढी कुराबीच छनोटका लागि or प्रयोग गर्नुहोस्। नकारात्मक वाक्यमा or ले तपाईं नगर्ने वा तपाईंसँग नभएका कुराहरू जोड्छ।

Do you want to stay in or go out?
घरमै बस्ने कि बाहिर जाने?
कि → or
We can take the bus or walk.
हामी बस चढ्न सक्छौँ, वा हिँडेर जान सक्छौँ।
I don't eat meat or fish.
म मासु र माछा खान्नँ।
नेपालीमा “र”; नकारात्मक अङ्ग्रेजीमा or
Is your birthday in May or June?
तिम्रो जन्मदिन मेमा पर्छ कि जुनमा?

4So: परिणाम

so लाई परिणाम अघि राख्नुहोस्। कारण पहिले आउँछ।

It was raining, so we stayed at home.
पानी परिरहेको थियो, त्यसैले हामी घरमै बस्यौँ।
त्यसैले → so
My phone battery was dead, so I used my friend's phone.
मेरो फोनको ब्याट्री सकिएको थियो, त्यसैले मैले साथीको फोन प्रयोग गरेँ।
The shop was closed, so we went to the market.
पसल बन्द थियो, त्यसैले हामी बजार गयौँ।
I'm on a diet, so no cake for me, thanks.
म डाइटमा छु, त्यसैले मलाई केक नदिनुहोस्, धन्यवाद।

5Because: कारण

because लाई कारण अघि राख्नुहोस्। कुराकानीमा Why…? प्रश्नको उत्तर Because… बाट मात्र पनि दिन सकिन्छ।

I'm tired because I didn't sleep well.
राम्रोसँग निद्रा नलागेकाले म थाकेको छु।
“-एकाले” → because; अङ्ग्रेजीमा कारण पछि
She left early because she had a headache.
टाउको दुखेकाले उनी चाँडै गइन्।
Because the trains weren't running, we drove to Leeds.
रेल नचलेकाले हामी गाडी चलाएर लिड्स गयौँ।
because पहिले भए comma; so थपिँदैन
"Why are you learning English?" "Because I want to work abroad."
“तपाईं अङ्ग्रेजी किन सिक्दै हुनुहुन्छ?” “किनभने म विदेशमा काम गर्न चाहन्छु।”

6Also, too र as well

जानकारी थप्न यी शब्द प्रयोग गर्नुहोस्। Also उपवाक्यको बीचमा आउँछ; too र as well अन्त्यमा।

I play tennis. I also play football.
म टेनिस खेल्छु। म फुटबल पनि खेल्छु।
“फुटबल पनि” → also play (मुख्य क्रियाअघि)
Sara is a doctor. She's also a mother of three.
Sara डाक्टर हुन्। उनी तीन सन्तानकी आमा पनि हुन्।
be पछि also
I love this song. My dad loves it too.
मलाई यो गीत एकदम मन पर्छ। मेरो बुबालाई पनि मन पर्छ।
“बुबालाई पनि” → too (अन्त्यमा)
We visited the castle, and we saw the old town as well.
हामी किल्ला घुम्न गयौँ, र पुरानो सहर पनि हेर्यौँ।

सामान्य गल्तीहरू

❌Because I was hungry, so I ate a sandwich.
✅Because I was hungry, I ate a sandwich.
because वा so, दुवै होइन। (वा: I was hungry, so I ate a sandwich.)
❌She plays also the piano.
✅She also plays the piano.
also मुख्य क्रियाअघि आउँछ, क्रिया र त्यसको कर्मको बीचमा होइन।
❌I don't like it too.
✅I don't like it either.
नकारात्मक उपवाक्यमा अन्त्यमा either।
❌I'm tired because of I didn't sleep.
✅I'm tired because I didn't sleep.
because + उपवाक्य। (Because of + नाम B1-27 मा छ।)
❌So it was late, we took a taxi.
✅It was late, so we took a taxi.
so परिणामअघि, दुई उपवाक्यको बीचमा आउँछ।
⚠️I also am a student.
✅I'm also a student.
सामान्य ठाउँ: be पछि also।
⚠️She too plays the drums.
✅She plays the drums too.
कर्तापछि too औपचारिक हुन्छ र comma चाहिन्छ (She, too, plays…); सामान्य ठाउँ अन्त्य हो।
⚠️I stayed at home. Because I was ill.
✅I stayed at home because I was ill.
लेखाइमा because भएको उपवाक्य उही वाक्यमा राख्नुहोस्। कुराकानीमा "Because I was ill." भन्ने छोटो उत्तर ठीक छ।

नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू

1. “किनभने … त्यसैले …” → Because … so …। नेपालीमा कारण र परिणाम दुवैलाई शब्दले चिनाउने बानी छ: “किनभने बाटो बन्द थियो, त्यसैले राजेश ढिलो आए”। अङ्ग्रेजीमा because र so मध्ये एउटा मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।

❌Because the road was blocked, so Rajesh came late to the office.
✅Because the road was blocked, Rajesh came late to the office. वा The road was blocked, so Rajesh came late to the office.

2. नकारात्मकमा “पनि” → too। नेपालीमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवैमा “पनि” आउँछ: “म पनि पौडी खेल्छु”, “भाइ पनि पौडी खेल्न सक्दैन”। अङ्ग्रेजीमा नकारात्मक वाक्यको अन्त्यमा too होइन, either आउँछ।

❌My brother can't swim too.
✅My brother can't swim either.

3. “पनि” को ठाउँ → also is। नेपालीमा “पनि” जुन शब्दमा जोड दिन्छ त्यसैको पछि आउँछ: “किरण पनि विराटनगरकै हुन्”। अङ्ग्रेजीमा also को ठाउँ व्याकरणले तय गर्छ: be पछि, साधारण क्रियाअघि।

⚠️Kiran also is from Biratnagar.
✅Kiran is also from Biratnagar. वा Kiran is from Biratnagar too.
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर be अघि also असामान्य सुनिन्छ; सामान्य ठाउँ be पछि हो।

4. नकारात्मकमा “र” → and। नेपालीमा “हजुरआमा चिया र कफी खानुहुन्न” भनिन्छ। अङ्ग्रेजीमा नकारात्मक वाक्यमा नगर्ने कुराहरू प्रायः or ले जोडिन्छन्; and ले कहिलेकाहीँ “दुवै सँगै” भन्ने अर्थ दिन्छ।

⚠️My grandmother doesn't drink tea and coffee.
✅My grandmother doesn't drink tea or coffee.
व्याकरणका हिसाबले ठीक छ, तर and ले “चिया र कफी सँगै” भन्ने अर्थ दिन सक्छ; दुवैमध्ये कुनै पनि होइन भन्न or।

नझुक्किनुहोस्

so र because — एउटै कथा, उल्टो दिशाबाट। So + परिणाम; because + कारण। कारण र परिणाम भन्ने थप तरिका B1-27 मा छन्।

It was cold, so I wore a coat.
जाडो थियो, त्यसैले मैले कोट लगाएँ।
जाडो → कोट
I wore a coat because it was cold.
जाडो भएकाले मैले कोट लगाएँ।
कोट ← जाडो

but र although — दुवैले विपरीतता देखाउँछन्, तर although को संरचना फरक छ। यस पाठमा but मात्र; although B1-26 मा छ।

It was late, but we went for a walk.
ढिलो भइसकेको थियो, तर हामी घुम्न निस्कियौँ।

also, too र as well — अर्थ उही, ठाउँ फरक।

Tom also likes jazz.
Tom लाई ज्याज पनि मन पर्छ।
मुख्य क्रियाअघि
Tom likes jazz too.
Tom लाई ज्याज पनि मन पर्छ।
अन्त्यमा
Tom likes jazz as well.
Tom लाई ज्याज पनि मन पर्छ।
अन्त्यमा

हिज्जे र उच्चारण

  • and प्रायः कमजोर हुन्छ: /ən/ वा /n/ मात्र: fish and chips लगभग “fish 'n' chips” जस्तो सुनिन्छ।
  • छिटो बोलीमा but कमजोर /bət/ हुन्छ; or कमजोर /ə/ (UK), /ɚ/ (US): tea or coffee। यी कमजोर स्वर नेपालीको छोटो “अ” जस्तै हुन्।
  • because /bɪˈkɒz/ (UK), /bɪˈkɔːz/ वा /bɪˈkʌz/ (US): जोड दोस्रो भागमा। अन्त्यमा /z/ छ: गुनगुनाहटसहितको ध्वनि, “ज” होइन। धेरै अनौपचारिक बोलीमा यो प्रायः 'cause /kəz/ बन्छ; सामान्य लेखाइमा because लेख्नुहोस्।
  • too, to र two उस्तै सुनिन सक्छन्: /tuː/। वाक्यको अन्त्यको too मा जोड पर्छ: Me too. (To प्रायः कमजोर /tə/ हुन्छ।) /uː/ लामो हुन्छ, ओठ गोलो गरेर अगाडि ल्याउनुहोस्।
  • or भएको छनोट प्रश्नमा स्वर सामान्यतया पहिलो विकल्पमा माथि र अन्तिममा तल जान्छ: Tea (माथि) or coffee (तल)?

सुनौलो नियम

and (+), but (≠), or (?), so (→ परिणाम), because (← कारण): because र so मध्ये एउटा मात्र। Also उपवाक्यको बीचमा; too / as well अन्त्यमा; नकारात्मकमा either। सामान्यतया but र so अघि comma राख्नुहोस्, because अघि नराख्नुहोस्।

अभ्यास

A. संरचना

1–4 मा कोष्ठकको अर्थ देखाउने शब्द प्रयोग गर्नुहोस्: and, but, or, so, because।

  1. I like cats, I don't like dogs. (विपरीत)
  2. Would you like rice chips? You can choose one. (छनोट)
  3. It was late, we went home. (परिणाम)
  4. We went home it was late. (कारण)
  5. She plays the violin, and she ___ plays the piano. …
  6. My brother likes football, and I like it ___. …

B. अर्थ

सही उत्तर छान्नुहोस्।

  1. सही उत्तर छान्नुहोस्: I didn't have breakfast, … I'm hungry now.
  2. सही उत्तर छान्नुहोस्: I'm hungry now … I didn't have breakfast.
  3. सही उत्तर छान्नुहोस्: We can eat at home … go to a restaurant.
  4. सही उत्तर छान्नुहोस्: The test was hard, … I passed it.

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।

  1. I'm tired because of I worked late.
  2. I don't eat meat too.
  3. Because it was cold so we stayed in.
  4. She speaks also French.
  5. I was tired, so I went to bed early.

D. पाठभित्र

सन्देश पूरा गर्नुहोस्। शब्द-सूची: and, because, but, or, so, too (एउटै शब्द एकभन्दा बढी पटक प्रयोग गर्न सकिन्छ)

A message to a friend
Hi Jo! Sorry, I can't come tonight 16 I have a cold. I stayed in bed all day, 17 I feel a bit better now. Do you want to meet on Saturday 18 Sunday? I'm free both days. My sister wants to come 19. She's on holiday this week, 20 she isn't working!

E. तपाईंको पालो

अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।

  1. आफ्नो दिनबारे एउटा वाक्य but प्रयोग गरेर र एउटा so प्रयोग गरेर लेख्नुहोस्।
  2. उत्तर दिनुहोस्: Why are you learning English? because प्रयोग गर्नुहोस्।

F. मिश्रित दोहोर्याइ

अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।

  1. A1-28 Past Simple: अनियमित क्रिया, Did र Didn't — सजिलो नेपालीमा
    पूरा गर्नुहोस्: I didn't (go) to work because I was ill.
  2. A1-15 Always, Usually, Never: कति पटक भन्ने — सजिलो नेपालीमा
    always लाई सही ठाउँमा राख्नुहोस्: She is late.
  3. A1-26 Was र Were को प्रयोग (Be को भूतकाल) — सजिलो नेपालीमा
    सही उत्तर छान्नुहोस्: The film … long, but it was great.
उत्तरहरू

A. संरचना

  1. but
  2. or
  3. so
  4. because
  5. also
  6. too

B. अर्थ

  1. so
  2. because
  3. or
  4. but

C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्

  1. I'm tired because I worked late.
  2. I don't eat meat either.
  3. Because it was cold, we stayed in. / It was cold, so we stayed in.
  4. She also speaks French. / She speaks French too. / She speaks French as well.
  5. ✓ I was tired, so I went to bed early.

D. पाठभित्र

  1. because
  2. but / and / so
  3. or
  4. too
  5. so / and

E. तपाईंको पालो

  1. I was tired, but I went to the gym. It was cold, so I wore a hat.
  2. Because I want to travel and I need it for my job.

F. मिश्रित दोहोर्याइ

  1. go
  2. She is always late.
  3. was
एन्ड्रोइड एपजाँदाजाँदै सिक्नुहोस् Google Play