Third conditional: If I had known… eenvoudig uitgelegd
Third Conditional: If I Had Known…
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je je een verleden voorstellen dat niet gebeurd is, met de gevolgen ervan – If I had known, I would have helped – en gebruik je deze vorm om over spijt, opluchting en kritiek te praten.
Het idee
Het verleden is dicht. We kunnen het niet veranderen, maar we kunnen ons wel een andere versie voorstellen.
Denk aan een splitsing in de weg. Ergens in het verleden heb je de ene weg genomen: I didn't leave early, so I missed the train. De third conditional (if-zin type 3) loopt de andere weg af – de weg die je níet nam – en vertelt waar die naartoe leidt: If I had left early, I would have caught the train.
De voorwaarde is het tegenovergestelde van wat er echt gebeurde: had left betekent ‘ik ben niet vroeg vertrokken’. Het gevolg is meestal ook het tegenovergestelde: would have caught betekent ‘ik heb hem niet gehaald’. Met could have of might have is het gevolg alleen een mogelijkheid op die andere weg.
In B1-06 zag je dat het Engels het werkwoord een stap terugzet voor een denkbeeldig heden: if I had. Voor een denkbeeldig verleden gaat het nog een stap verder terug, naar de Past Perfect (voltooid verleden tijd): if I had had. Een tijd die tegelijk voorbij en niet echt is.
Nederlands en Engels vergeleken
Het Nederlands gebruikt in beide delen meestal de voltooid verleden tijd: ‘Als ik het had geweten, had ik je geholpen.’ Het Engels houdt de twee delen strikt uit elkaar: in het if-deel had + voltooid deelwoord, in het gevolg would have + voltooid deelwoord. Een Nederlandse had in het gevolg wordt in het Engels dus would have. Het Nederlandse ‘Als ik het zou hebben geweten…’ kan in het Engels niet: na if staat geen would have. En waar het Nederlands zijn als hulpwerkwoord gebruikt (‘Als we later waren vertrokken…’), gebruikt het Engels altijd had.
| Nederlands | Engels | Wat valt op? |
|---|---|---|
| Als ik het had geweten, zou ik je hebben geholpen. | If I had known, I would have helped you. | hier gelijk |
| Als ik het geweten had, had ik je geholpen. | If I had known, I would have helped you. | Nederlands had in beide delen; Engels would have in het gevolg |
| Als ik het zou hebben geweten, … | If I had known, … | in het Engelse if-deel nooit would have |
| Als je het eerder had gezegd, had ik mijn plannen kunnen veranderen. | If you had told me earlier, I could have changed my plans. | had … kunnen = could have |
| Als we vijf minuten later waren vertrokken, … | If we had left five minutes later, … | Nederlands zijn, Engels altijd had |
Vorm
De twee delen
| if-deel (voorwaarde) | hoofdzin (gevolg) |
|---|---|
| if + Past Perfect (had + voltooid deelwoord) | would / could / might + have + voltooid deelwoord |
| If she had studied, | she would have passed. |
| If we hadn't stopped for coffee, | we might have arrived on time. |
| If you had asked me, | I could have helped. |
De twee delen kunnen van plaats wisselen. Meestal zet je een komma als het if-deel vooraan staat, en geen komma als het gevolg vooraan staat: If I'd seen you, I'd have said hello. / I'd have said hello if I'd seen you.
would, could, might
| Modaal werkwoord | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| would have | het gevolg waar ik zeker van ben (‘zou hebben’, ‘had’) | I would have called you. |
| could have | het was mogelijk geweest (‘had kunnen’) | I could have called you. |
| might have | misschien (‘had misschien’) | I might have called you. |
Ontkenningen en vragen
| Voorbeeld | |
|---|---|
| Ontkennende voorwaarde | If he hadn't lied, … |
| Ontkennend gevolg | …, she wouldn't have left. |
| Vraag | What would you have done if you'd lost your passport? |
| Korte antwoorden | Would you have come? — Yes, I would (have). / No, I wouldn't (have). |
Samentrekkingen
| Volledig | Geschreven samentrekking | Hoe het vaak klinkt |
|---|---|---|
| If I had known | If I'd known | /ɪf aɪd nəʊn/ |
| I would have gone | I'd have gone | /aɪdəv ɡɒn/ – ‘I'd've gone’ |
| would not have | wouldn't have | /ˈwʊdntəv/ – ‘wouldn't've’ |
| could have / might have | could've / might've | /ˈkʊdəv/, /ˈmaɪtəv/ |
Gebruik
1Een denkbeeldig verleden en het gevolg
Verander één echt feit uit het verleden en volg de andere weg tot het gevolg.
2Mogelijke gevolgen met could have en might have
Gebruik could have voor iets wat mogelijk was geweest (‘had kunnen’), en might have voor een gevolg dat alleen misschien is.
3Spijt
Met de third conditional praat je over een keuze uit het verleden waar je spijt van hebt.
4Opluchting
Stel je een slechter verleden voor dat níet gebeurd is. De grammatica is hetzelfde; het gevoel is ‘gelukkig maar’.
5Kritiek en verwijten
Met de third conditional laat je iemand zien dat zijn of haar actie – of het gebrek eraan – een probleem veroorzaakte. Leg je de klemtoon op had, dan klinkt het scherper.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. ‘Als ik het zou hebben geweten’ → If I would have known. Dit is een van de bekendste fouten van Nederlandstaligen, ook op hoog niveau. In het Nederlands mag zou hebben in het als-deel staan; in het Engels staat na if nooit would have.
2. Had in het gevolg. ‘Als ik het geweten had, had ik je geholpen’ is gewoon Nederlands. Vertaal je die tweede had letterlijk, dan krijg je een zin die in het Engels niet klopt. In het gevolg staat would have.
3. ‘Had … kunnen’ → would have can. ‘Ik had je kunnen ophalen’ wordt in het Engels could have + voltooid deelwoord. Can heeft geen vorm na would have.
4. De gewone verleden tijd in het if-deel. In informeel Nederlands hoor je soms ‘Als ik dat wist, was ik niet gekomen’. In het Engels heb je voor een denkbeeldig verleden altijd de Past Perfect nodig.
Niet verwarren
'd = had of would? – In het if-deel is 'd = had. In het gevolg is 'd = would. Kijk naar wat erop volgt: 'd + voltooid deelwoord = had; 'd have + voltooid deelwoord = would have.
Second en third conditional – De second gaat over een denkbeeldig heden of een denkbeeldige toekomst B1-06; de third over een denkbeeldig verleden.
Third conditional en mixed conditional – Heeft een voorwaarde in het verleden een gevolg in het heden, dan gebruik je would + basisvorm. Dat leer je in B2-02.
De formele vorm zonder if (Had I known…) leer je in C1-03.
Spelling en uitspraak
- In snelle spraak klinkt would have als /ˈwʊdəv/ en I would have als /aɪdəv/. Herken het, maar schrijf I'd have of I would have.
- had in het if-deel is zwak en meestal samengetrokken: If you'd asked… /ɪf juːd ˈɑːskt/ (UK), /ɪf juːd ˈæskt/ (US). Spreek de /d/ uit, met stem: zonder /d/ klinkt If you'd asked als If you asked – en dan is het een andere zin.
- had had is correct en komt vaak voor: If I'd had more time… De eerste had is het hulpwerkwoord, de tweede het hoofdwerkwoord have.
- Schrijf nooit would of, could of, might of. Die komen van de klank /əv/.
- De /v/ in would've is stemhebbend: je onderlip raakt licht je boventanden en je stem zoemt. Maak er geen /f/ van.
- Bij kritiek leg je de klemtoon op het hulpwerkwoord: If you HAD listened…
Gouden regel
Voor een ander verleden: if + had + voltooid deelwoord, dan would / could / might + have + voltooid deelwoord. Houd would have uit het if-deel – ook al zeg je in het Nederlands ‘zou hebben’ of twee keer ‘had’.
Oefeningen
A. Vorm
Zet het werkwoord tussen haakjes in de juiste vorm.
-
If I (know) you were in hospital, I would have visited you.in hospital (UK); in the hospital (US)
-
If she had taken the earlier bus, she (not / be) late.
-
We (win) the match if our best player hadn't been injured.
-
If you (not / remind) me, I would have forgotten.
-
Verbind de zinnen met een third conditional en would: I didn't check the weather. I didn't take an umbrella.
-
Verbind de zinnen met een third conditional en would: The alarm didn't ring. We didn't wake up on time.
B. Betekenis
Kies het antwoord dat bij de situatie past.
-
Je weet het gevolg niet zeker. Kies het juiste antwoord: If we had played better, we … have won.
-
Welk gevolg is alleen een mogelijkheid, geen zekerheid?
-
"If I'd left earlier, I'd have caught the bus." Is de spreker vroeg vertrokken? Heeft hij de bus gehaald? Antwoord in het Engels.
-
Wat betekent elke 'd, had of would? "If she'd called, I'd have answered."
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
If I would have seen the sign, I would have stopped.
-
If they had went to bed earlier, they wouldn't have been so tired.
-
I would of called you if I'd had my phone.
-
If I hadn't been driving so fast, the police wouldn't have stopped me.
D. In context
Lees het gesprek en zet de werkwoorden in de juiste vorm.
Sam: How was the interview?
Lily: Terrible. I got there late. If I 15 (leave) home earlier, I 16 (not / miss) the first part.
Sam: Oh no. Did they ask difficult questions?
Lily: Yes. If I 17 (read) about the company, I 18 (can / answer) them better.
Sam: Well, if you 19 (not / go), you wouldn't have learned anything. Next time will be better!
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen ervaringen.
-
Denk aan een kleine fout die je vorig jaar hebt gemaakt. Schrijf één zin over wat er anders was geweest.holiday (UK) = vacation (US)
-
Denk aan een moment waarop je geluk had. Schrijf een zin vol opluchting.
-
Een collega vergat een bestand op te slaan en is het kwijt. Schrijf een vriendelijke kritiek.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
B1-06 Second conditional: If I had…, I would… eenvoudig uitgelegd If I (have) more time now, I'd learn the guitar.
-
B1-03 Past Perfect: de voltooid verleden tijd in het Engels uitgelegd When we arrived, the shop (already / close).
-
A2-16 Present Perfect: Have you ever…? Ervaringen in het Engels Have you ever (eat) octopus?
-
A1-25 Like, want en would like: zeggen wat je leuk vindt en beleefd iets vragen in het Engels Kies het juiste antwoord: In "We'd like to come", 'd means ….
Antwoorden
A. Vorm
- had known / 'd known
- wouldn't have been / might not have been
- would have won / could have won / might have won
- hadn't reminded / had not reminded
- If I had checked the weather, I would have taken an umbrella. / If I'd checked the weather, I'd have taken an umbrella. / If I'd checked the weather, I would have taken an umbrella. / If I had checked the weather, I'd have taken an umbrella. / I would have taken an umbrella if I had checked the weather. / I'd have taken an umbrella if I'd checked the weather. / I would have taken an umbrella if I'd checked the weather. / I'd have taken an umbrella if I had checked the weather.
- If the alarm had rung, we would have woken up on time. / If the alarm had rung, we'd have woken up on time. / We would have woken up on time if the alarm had rung. / We'd have woken up on time if the alarm had rung.
B. Betekenis
- might
- If we'd trained harder, we might have won.
- no … no
- had … would
C. Vind de fout
- If I had seen the sign, I would have stopped. / If I'd seen the sign, I'd have stopped. / If I'd seen the sign, I would have stopped. / If I had seen the sign, I'd have stopped.
- If they had gone to bed earlier, they wouldn't have been so tired.
- I would have called you if I'd had my phone. / I'd have called you if I'd had my phone. / I would have called you if I had had my phone. / I'd have called you if I had had my phone.
- ✓ If I hadn't been driving so fast, the police wouldn't have stopped me.
D. In context
- had left / 'd left
- wouldn't have missed / might not have missed
- had read / 'd read
- could have answered
- hadn't gone / had not gone
E. Jouw beurt
- If I had booked my holiday earlier, I would have paid much less.
- If my neighbour hadn't found my keys, I couldn't have opened my door.
- If you had saved it, you wouldn't have lost all that work.
F. Gemengde herhaling
- had
- had already closed / 'd already closed / was already closed
- eaten
- would
