And, But, Or, So, Because: අදහස් දෙකක් එකතු කරන හැටි — සරල සිංහලෙන්
And, But, Or, So, Because
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට and, but, or, so සහ because එක්ක අදහස් දෙකක් එකතු කරන්න, also, too සහ as well හරි තැනට දාලා තොරතුරු එකතු කරන්න, ඒ වගේම මේ වචන එක්ක කොමා (comma) නිවැරදිව පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
කෙටි වාක්ය පැහැදිලියි, නමුත් ඇත්ත කතාවේදී අපි අදහස් එකට සම්බන්ධ කරනවා. Clause (වාක්ය ඛණ්ඩය) එකක් කියන්නේ උක්තයක් සහ ක්රියාපදයක් තියෙන වචන ගොන්නක්: it was late, we took a taxi. සම්බන්ධක වචන (conjunctions) වාක්ය ඛණ්ඩ දෙකක් එක වාක්යයකට එකතු කරනවා, ඒ හැම එකකින්ම වෙනස් සම්බන්ධයක් පෙන්නනවා. ඒවා සංකේත පහක් කියලා හිතන්න:
- and = එකතු කිරීම (+): තව අදහසක්
- but = වෙනසක් හෝ පුදුමයක් (≠)
- or = තේරීමක් (?)
- so = ප්රතිඵලයක් (→)
- because = හේතුවක් (←)
So සහ because එකම කතාව ප්රතිවිරුද්ධ දිශා දෙකකට කියනවා. හේතුව → ප්රතිඵලය: It was late, so we took a taxi. ප්රතිඵලය ← හේතුව: We took a taxi because it was late.
Also, too සහ as well කරන්නේ and වගේ වැඩක්: තොරතුරු එකතු කරනවා. නමුත් ඒවා වාක්ය ඛණ්ඩ දෙකක් එකතු කරන්නේ නැහැ. ඒවා ඉන්නේ එක වාක්ය ඛණ්ඩයක් ඇතුළේ, ඒ හැම එකකටම තමන්ගේම තැනක් තියෙනවා.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලෙත් මේ සම්බන්ධ තියෙනවා: සහ / -යි … -යි (“අම්මයි තාත්තයි”) ≈ and, නමුත් / හැබැයි ≈ but, නැත්නම් / -ද … -ද ≈ or, ඒ නිසා ≈ so, … නිසා ≈ because. වැදගත් වෙනස් තුනක් තියෙනවා. පළවෙනි එක, සිංහලේ “නිසා” එන්නේ හේතුවට පස්සේ (“වැස්ස නිසා අපි ගෙදර හිටියා”), ඉංග්රීසියේ because එන්නේ හේතුවට කලින්. ඒ වගේම සිංහලේ සමහර වෙලාවට “… නිසා, ඒ නිසා …” කියලා දෙකම එකට කියනවා; ඉංග්රීසියේ because සහ so එකට එන්නේ නැහැ. දෙවෙනි එක, සිංහලේ -ත් (“මමත්”, “ෆුට්බෝල්ත්”) එකතු කරපු වචනයටම ඇලෙනවා; ඉංග්රීසියේ also ක්රියාපදයට කලින්, too / as well වාක්යයේ අගට. තුන්වෙනි එක, නිෂේධයේදී සිංහලේ “-ත් … නැහැ” (“මමත් කැමති නැහැ”) ඉංග්රීසියේ too නෙවෙයි, either.
| සිංහල | ඉංග්රීසි | වෙනස |
|---|---|---|
| මම නර්ස් කෙනෙක්, මගේ මහත්තයා ගුරුවරයෙක්. | I'm a nurse and my husband is a teacher. | සිංහලේ සම්බන්ධක වචනයක් නැතුව; ඉංග්රීසියේ and |
| ෆ්ලැට් එක පොඩියි, නමුත් හොඳට එළිය එනවා. | The flat is small, but it's very bright. | නමුත් / හැබැයි → but |
| ඔයාගේ උපන්දිනය මැයිද ජූනිද? | Is your birthday in May or June? | -ද … -ද → or |
| වැස්සා, ඒ නිසා අපි ගෙදර හිටියා. | It was raining, so we stayed at home. | ඒ නිසා → so (ප්රතිඵලයට කලින්) |
| හොඳට නින්ද ගියේ නැති නිසා මට මහන්සියි. | I'm tired because I didn't sleep well. | නිසා හේතුවට පස්සේ; because හේතුවට කලින් |
| මම ටෙනිස් ගහනවා. ෆුට්බෝල්ත් ගහනවා. | I play tennis. I also play football. | -ත් වචනයට ඇලෙනවා; also ක්රියාපදයට කලින් |
| මම මේ සින්දුවට ආසයි. තාත්තත් ආසයි. | I love this song. My dad loves it too. | -ත් → too වාක්යයේ අගට |
ව්යුහය
සම්බන්ධක වචන පහ
| Conjunction | තේරුම | උදාහරණය |
|---|---|---|
| and | එකතු කිරීම | I play the guitar and my sister plays the piano. |
| but | වෙනස | The hotel was nice, but the food was terrible. |
| or | තේරීම | Do you want tea or coffee? |
| so | ප්රතිඵලය | I was hungry, so I made a sandwich. |
| because | හේතුව | I made a sandwich because I was hungry. |
Also, too, as well — තැන
| වචනය | තැන | උදාහරණය |
|---|---|---|
| also | ප්රධාන ක්රියාපදයට කලින් | She also plays the violin. |
| also | be වලට පස්සේ | He's also a musician. |
| also | පළවෙනි උපකාරක ක්රියාපදයට හෝ modal verb එකට (can, is, are…) පස්සේ | I can also drive. |
| too | වාක්ය ඛණ්ඩයේ අගට | She plays the violin too. |
| as well | වාක්ය ඛණ්ඩයේ අගට | She plays the violin as well. |
කතාවේදී too සහ as well හරිම බහුලයි; also කතාවේත් ලිවීමේත් බහුලයි. නිෂේධාත්මක වාක්යවල අගට too නෙවෙයි, either පාවිච්චි කරන්න: I don't like it either (A2-32 බලන්න).
මේ වචන එක්ක කොමා
| රීතිය | උදාහරණය |
|---|---|
| but සහ so වාක්ය ඛණ්ඩ දෙකක් එකතු කරනකොට සාමාන්යයෙන් ඊට කලින් කොමාවක් | It's sunny, but it's cold. / I was tired, so I went to bed. |
| කෙටි වාක්ය ඛණ්ඩ දෙකක් එක්ක and / or: සාමාන්යයෙන් කොමාවක් ඕනෑ නැහැ | I cooked and she washed up. |
| because වලට කලින් සාමාන්යයෙන් කොමාවක් නැහැ | I'm late because the bus didn't come. |
| because වාක්ය ඛණ්ඩය මුලින් → ඊට පස්සේ කොමාවක් | Because it was raining, we stayed in. |
| ලැයිස්තු: අයිතම අතර කොමා, අන්තිම එකට කලින් and | I bought eggs, milk and bread. |
ලැයිස්තුවල සමහර ලේඛකයෝ (විශේෂයෙන් US ඉංග්රීසියේ) and වලට කලින් කොමාවකුත් දානවා: eggs, milk, and bread. ක්රම දෙකම හරි; එකක් තෝරලා හැම විටම ඒකම පාවිච්චි කරන්න.
භාවිතය
1And — එකතු කිරීම
සමාන අදහසක් එකතු කරන්න, නැත්නම් ලැයිස්තුවක වචන එකතු කරන්න and පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ බොහෝ විට “-ලා” රූපයෙන් හෝ කිසිම වචනයක් නැතුව ක්රියා දෙකක් එකතු කරනවා; ඉංග්රීසියේ and ඕනෑ.
2But — වෙනස
දෙවෙනි අදහස පළවෙනි එකට වඩා වෙනස් නම්, නැත්නම් ඊට පස්සේ පුදුමයක් නම් but පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ නමුත් / හැබැයි.
3Or — තේරීම
දේවල් දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් අතර තේරීමකට or පාවිච්චි කරන්න. නිෂේධාත්මක වාක්යවල or එකතු කරන්නේ ඔබ නොකරන හෝ ඔබට නැති දේවල්. සිංහලේ නැත්නම්, -ද … -ද, නිෂේධයේ -ත් … -ත් නැහැ.
4So — ප්රතිඵලය
so දාන්නේ ප්රතිඵලයට කලින්. හේතුව මුලින් එනවා. සිංහලේ ඒ නිසා.
5Because — හේතුව
because දාන්නේ හේතුවට කලින්. කතාවේදී Why…? ප්රශ්නයකට Because… විතරක් කියලා උත්තර දෙන්න පුළුවන්. සිංහලේ “… නිසා” හේතුවට පස්සේ එනවා, ඒ නිසා ඉංග්රීසියේ වචන පිළිවෙළ හොඳට බලන්න.
6Also, too සහ as well
තොරතුරු එකතු කරන්න මේ වචන පාවිච්චි කරන්න. Also යන්නේ වාක්ය ඛණ්ඩය මැදට; too සහ as well යන්නේ අගට. සිංහලේ -ත් එකතු කරපු වචනයට ඇලෙනවා, ඒත් ඉංග්රීසි වචනය ඒ වචනය ළඟට යන්නේ නැහැ.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “නිසා” → Because …, so …. සිංහලේ “නිසා” කියන වචනය හේතුවටත් (“අසනීප වුණ නිසා” → because), ප්රතිඵලයටත් (“ඒ නිසා” → so) එනවා. ඒ නිසා හිතින් පරිවර්තනය කරනකොට ගොඩක් අය එකම වාක්යයට because සහ so දෙකම දානවා. ඉංග්රීසියේ because හෝ so — එකක් විතරයි.
2. “-ත්” → also වචනය ළඟට. සිංහලේ “බෝංචිත් වවනවා”, “ගිටාර් එකත් ගහනවා” කියනකොට -ත් කර්මයට ඇලෙනවා. ඒ නිසා ඉංග්රීසියෙත් also කර්මය ළඟට දානවා. ඉංග්රීසියේ also ප්රධාන ක්රියාපදයට කලින් (be නම් ඊට පස්සේ), නැත්නම් අගට too / as well.
3. “මටත් බැහැ” → too නිෂේධයේ. සිංහලේ “-ත්” ධනාත්මක වාක්යයටත් නිෂේධාත්මක වාක්යයටත් එකයි (“මමත් යනවා”, “මමත් යන්නේ නැහැ”). ඉංග්රීසියේ නිෂේධයේ අගට either.
4. “වැස්ස නිසා” → because + නාම පදය. සිංහලේ “නිසා” නාම පදයක් එක්කත් (“වැස්ස නිසා”), වාක්ය ඛණ්ඩයක් එක්කත් (“වැස්ස වැටුණ නිසා”) එකයි. ඉංග්රීසියේ because + වාක්ය ඛණ්ඩය (උක්තය + ක්රියාපදය). නාම පදයක් එක්ක because of (B1-27).
පටලවා ගන්න එපා
so සහ because — එකම කතාව ප්රතිවිරුද්ධ දිශා දෙකකට. So + ප්රතිඵලය; because + හේතුව. හේතු සහ ප්රතිඵල කියන තවත් ක්රම B1-27 එකේ තියෙනවා.
but සහ although — දෙකම වෙනසක් පෙන්නනවා, නමුත් although වල ව්යුහය වෙනස්. මේ පාඩමේ අපි පාවිච්චි කරන්නේ but විතරයි; although B1-26 එකේ තියෙනවා.
also, too සහ as well — තේරුම එකයි, තැන වෙනස්.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- and සාමාන්යයෙන් දුර්වලයි: /ən/ හෝ /n/ විතරයි — fish and chips "fish 'n' chips" වගේ ඇහෙනවා. fish වල /f/ සහ /ʃ/ දෙකම පරිස්සමෙන්: [p] සහ [s] නෙවෙයි.
- but ඉක්මන් කතාවේ දුර්වල /bət/; or දුර්වල /ə/ (UK), /ɚ/ (US): tea or coffee "tea-er-coffee" වගේ ඇහෙනවා.
- because /bɪˈkɒz/ (UK), /bɪˈkɔːz/ හෝ /bɪˈkʌz/ (US) — අවධාරණය දෙවෙනි කොටසේ: "be-COZ". අගට එන්නේ /z/: උගුරේ කම්පනයක් එක්ක, [s] නෙවෙයි. ගොඩක් අවිධිමත් කතාවේ ඒක බොහෝ විට 'cause /kəz/ වෙනවා. සාමාන්ය ලිවීමේදී because ලියන්න.
- so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US): ස්වරය එක තැනක නවතින්නේ නැහැ, අගට පොඩි "w" වගේ ශබ්දයක් එනවා; සිංහලේ දිග “ඕ” එකක් විතරක් කියන්න එපා.
- too, to සහ two එක වගේ ඇහෙන්න පුළුවන්: /tuː/. වාක්යයක අගට එන too අවධාරණය කරනවා: Me too. (To බොහෝ විට දුර්වල /tə/.)
- or එක්ක අහන තේරීමේ ප්රශ්නයක කටහඬ සාමාන්යයෙන් පළවෙනි තේරීමේදී උඩට යනවා, අන්තිම එකේදී පහළට එනවා: Tea (උඩට) or coffee (පහළට)?
රන් රීතිය
and (+), but (≠), or (?), so (→ ප්රතිඵලය), because (← හේතුව). Also යන්නේ වාක්ය ඛණ්ඩය මැදට; too / as well අගට. සාමාන්යයෙන් but සහ so වලට කලින් කොමාවක් දාන්න, because වලට කලින් කොමාවක් නැහැ. සිංහලේ වගේ because සහ so දෙකම එකට දාන්න එපා — එකක් විතරයි.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
1–4 අංකවලට වරහන් තුළ තියෙන තේරුම පෙන්නන වචනය පාවිච්චි කරන්න: and, but, or, so, because. 5–6 අංකවලට also හෝ too තෝරන්න.
-
I like cats, I don't like dogs. (contrast)
-
Would you like rice chips? You can choose one. (choice)chips (UK); fries (US)
-
It was late, we went home. (result)
-
We went home it was late. (reason)
-
She plays the violin, and she ___ plays the piano. …
-
My brother likes football, and I like it ___. …
B. අර්ථය
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I didn't have breakfast, … I'm hungry now.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I'm hungry now … I didn't have breakfast.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: We can eat at home … go to a restaurant.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The test was hard, … I passed it.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
I'm tired because of I worked late.
-
I don't eat meat too.
-
Because it was cold so we stayed in.
-
She speaks also French.
-
I was tired, so I went to bed early.
D. පාඨය තුළ
පණිවිඩය සම්පූර්ණ කරන්න. වචන පෙට්ටිය: and, because, but, or, so, too (එකම වචනය එක පාරකට වඩා පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්)
Hi Jo! Sorry, I can't come tonight 16 I have a cold. I stayed in bed all day, 17 I feel a bit better now. Do you want to meet on Saturday 18 Sunday? I'm free both days. My sister wants to come 19. She's on holiday this week, 20 she isn't working!
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ දවස සහ ඔබ ඉංග්රීසි ඉගෙන ගන්න හේතුව ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබේ දවස ගැන but එක්ක එක වාක්යයක් සහ so එක්ක එක වාක්යයක් ලියන්න.
-
උත්තර දෙන්න: Why are you learning English? because පාවිච්චි කරන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A1-28 Past Simple: අවිධිමත් ක්රියාපද, Did සහ Didn't — සරල සිංහලෙන් සම්පූර්ණ කරන්න: I didn't (go) to work because I was ill.
-
A1-15 Always, Usually, Never: කොච්චර නිතරද කියන හැටි — සරල සිංහලෙන් always හරි තැනට දාන්න: She is late.
-
A1-26 Was සහ Were: be වල අතීත රූපය — සරල සිංහලෙන් නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The film … long, but it was great.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- but
- or
- so
- because
- also
- too
B. අර්ථය
- so
- because
- or
- but
C. වැරැද්ද සොයන්න
- I'm tired because I worked late.
- I don't eat meat either.
- Because it was cold, we stayed in. / It was cold, so we stayed in.
- She also speaks French. / She speaks French too. / She speaks French as well.
- ✓ I was tired, so I went to bed early.
D. පාඨය තුළ
- because
- but / and / so
- or
- too
- so / and
E. ඔබේ වාරය
- I was tired, but I went to the gym. It was cold, so I wore a hat.
- Because I want to travel and I need it for my job.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- go
- She is always late.
- was
