SlowingoGrammatica
A2 20 / 38

Present Perfect of Past Simple? Het verschil eenvoudig uitgelegd

Present Perfect or Past Simple?

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je kiezen tussen de Present Perfect (voltooid tegenwoordige tijd: I've been to Mexico) en de Past Simple (verleden tijd: I went to Mexico last summer) door naar de tijd te kijken – nog open of al voorbij – en kun je van een ervaring overstappen naar de details.

Het idee

Beide tijden gaan over het verleden. Het verschil zit in de periode waar je aan denkt.

Weet je nog, de dichte deur uit A1-27? Een afgesloten tijd zit achter een dichte deur. Stel je nu een winkeldeur voor met een bordje. Bij de Past Simple staat er CLOSED op het bordje: de tijd is voorbij – yesterday, last year, in 2010, two days ago. In die tijd kan niets meer gebeuren. I drank three coffees yesterday.

Bij de Present Perfect staat er OPEN op het bordje: de periode loopt nog – today, this week, so far, in my life. Er kan nog meer gebeuren. I've drunk three coffees today – en de dag is nog niet voorbij.

Vraag jezelf dus eerst: Is de tijd voorbij? Noem of vraag je wanneer – een afgesloten tijd – dan is het bordje dicht: Past Simple. Is de tijd nog open, of denk je aan je hele leven tot nu toe, dan is de Present Perfect de natuurlijke keuze. Maar heb je het over één bepaald moment in het verleden dat jullie allebei kennen, dan gebruik je de Past Simple, ook zonder tijdwoord: Nice jacket! Where did you buy it?

Nederlands en Engels vergeleken

In het Nederlands hangt de keuze tussen ik heb gezien en ik zag nauwelijks van de tijd af. Wie één gebeurtenis meldt, gebruikt meestal de voltooide tijd – ook met gisteren: ‘Ik heb hem gisteren gezien.’ Wie een verhaal vertelt of een situatie beschrijft, kiest vaker zag, was en had. In het Engels beslist de tijd: nog open of een ervaring in je leven → Present Perfect; voorbij of één bepaald moment → Past Simple. Let op: de Engelse Present Perfect heet in schoolboeken ook ‘voltooid tegenwoordige tijd’, maar hij wordt veel minder vaak gebruikt dan de Nederlandse. Het goede nieuws: bij ervaringen (Ben je weleens…?, Ik heb nog nooit…) werkt het Nederlands precies als het Engels.

NederlandsEngelsOpen of voorbij?
Ik heb hem gisteren gezien.I saw him yesterday.voorbij: Nederlands voltooide tijd, Engels Past Simple
Ik heb vandaag drie kopjes koffie gedronken.I've drunk three coffees today.open: de dag loopt nog – hier gelijk
Ben je weleens in Rome geweest?Have you ever been to Rome?ervaring: hier gelijk
Ik ben twee jaar geleden naar Parijs gegaan.I went to Paris two years ago.geleden = ago: altijd voorbij
Wanneer ben je aangekomen?When did you arrive?wanneer vraagt naar een moment → Past Simple
Dit is de eerste keer dat ik sneeuw zie.This is the first time I've seen snow.Nederlands tegenwoordige tijd, Engels Present Perfect

De vuistregel: staat er in de Nederlandse zin gisteren, vorige week, … geleden, in 2015 of wanneer, dan wordt de Nederlandse voltooide tijd in het Engels een Past Simple. Staat er weleens, ooit, nog nooit, vandaag of tot nu toe, dan is de Present Perfect meestal goed.

Vorm

Tijdwoorden: open of dicht?

Present Perfect – tijd nog open, of je leven tot nu toePast Simple – afgesloten tijd
today, this week, this month, this yearyesterday, last week, last month, last year
this morning (het is nog ochtend)this morning (het is al middag)
ever, never (in je leven tot nu toe), so far, up to nowin 2010, at three o'clock, two days ago
geen tijdwoord: een ervaring in je levengeen tijdwoord: één bepaald moment dat jullie allebei kennen (Where did you buy it?)
recently (ook met de Past Simple: I recently moved)when I was a child, When…? What time…?

Dezelfde gebeurtenis in twee tijden

Present PerfectPast Simple
I've been to Mexico. (ervaring, geen tijd)I went to Mexico last summer. (afgesloten tijd)
She's written two books so far. (nog open)She wrote her first book in 2015. (voorbij)
Have you seen Tom this week?Did you see Tom last week?

Typisch patroon in een gesprek: begin met de Present Perfect (de ervaring) en ga voor de details over op de Past Simple. "Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019. It was beautiful."

Gebruik

1Open tijd of afgesloten tijd

Bij periodes die nog niet voorbij zijn (today, this week, this year, so far) gebruik je de Present Perfect. Bij afgesloten tijd (yesterday, last year, in 2015, ago) gebruik je de Past Simple. Let op: het Nederlands gebruikt in beide gevallen vaak dezelfde vorm.

I've drunk three coffees today.
Ik heb vandaag drie kopjes koffie gedronken.
vandaag is nog niet voorbij
I drank three coffees yesterday.
Ik heb gisteren drie kopjes koffie gedronken.
Nederlands voltooide tijd, Engels Past Simple: gisteren is voorbij
Have you seen Tom this week?
Heb je Tom deze week gezien?
Did you see Tom last week?
Heb je Tom vorige week gezien?
zelfde Nederlandse vorm, maar vorige week is voorbij
She's written two books so far.
Ze heeft tot nu toe twee boeken geschreven.
She wrote her first book in 2015.
Ze heeft haar eerste boek in 2015 geschreven.
een jaartal is afgesloten tijd

2Ervaring of één bepaalde gebeurtenis

Voor een ervaring in je leven, zonder tijd, gebruik je de Present Perfect. Geef of vraag je details van één bepaald moment – wanneer, waar, met wie, hoe het was – dan ga je over op de Past Simple.

I've been to Mexico twice.
Ik ben twee keer in Mexico geweest.
I went to Mexico last summer.
Ik ben vorige zomer naar Mexico gegaan.
met een tijd: Past Simple
"Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019."
‘Ben je weleens in Rome geweest?’ ‘Ja, ik ben er in 2019 geweest.’
Nederlands twee keer voltooide tijd; Engels wisselt naar de Past Simple
"Have you seen the new exhibition?" "Yes, I saw it on Saturday. It was great."
‘Heb je de nieuwe tentoonstelling al gezien?’ ‘Ja, ik ben zaterdag geweest. Echt geweldig.’
I've met her parents. I met them at her birthday party.
Ik heb haar ouders al ontmoet. Dat was op haar verjaardagsfeest.
eerst de ervaring, dan het detail

3Ever, never, the first time, the best… I've ever

In vragen over je hele leven (Have you ever…?) en uitspraken over je leven tot nu toe (I've never…) gebruik je de Present Perfect. (Gaat het om een afgesloten periode, dan kan never ook met de Past Simple: I never saw him again.) De Present Perfect komt ook na It's the first time… en na een overtreffende trap: the best / the worst … I've ever…. Leer deze als vaste patronen.

Have you ever ridden a horse?
Heb je weleens paardgereden?
I've never eaten octopus.
Ik heb nog nooit octopus gegeten.
This is the first time I've flown alone.
Dit is de eerste keer dat ik alleen vlieg.
Nederlands tegenwoordige tijd, Engels Present Perfect
It's the best pizza I've ever had.
Het is de beste pizza die ik ooit heb gegeten.
overtreffende trap: zie A2-07
That was the worst film I've ever seen.
Dat was de slechtste film die ik ooit heb gezien.
de film is afgelopen, maar ever betekent: in mijn hele leven

4Vragen naar wanneer → Past Simple

Een vraag met When…? of What time…? vraagt naar een afgesloten moment en heeft dus normaal de Past Simple – ook als het gesprek met de Present Perfect begon. In het Nederlands staat hier vaak de voltooide tijd.

When did you arrive?
Wanneer ben je aangekomen?
Nederlands voltooide tijd, Engels Past Simple
What time did the meeting start?
Hoe laat is de vergadering begonnen?
"I've lost my phone." "Oh no! When did you last have it?"
‘Ik ben mijn mobiel/gsm kwijt.’ ‘O nee! Wanneer had je hem voor het laatst?’

5Dezelfde gebeurtenis – wat verandert er?

Veel gebeurtenissen kunnen in beide tijden. De tijd laat zien hoe jij ernaar kijkt: het resultaat nu en een open periode (Present Perfect), of een afgesloten verhaal met een tijd (Past Simple).

I've broken my leg.
Ik heb mijn been gebroken.
het resultaat nu: ik kan niet goed lopen
I broke my leg in 2018.
Ik heb in 2018 mijn been gebroken.
afgesloten, met een tijd
Have you had lunch?
Heb je al geluncht?
het is lunchtijd: nog belangrijk
Did you have lunch with Sam?
Heb je met Sam geluncht?
afgesloten: je vraagt naar details
Nice jacket! Where did you buy it?
Leuke jas! Waar heb je die gekocht?
één bepaald moment: Past Simple, ook zonder tijdwoord
Have you spoken to Ana this morning?
Heb je vanochtend Ana gesproken?
gezegd om 11 uur: de ochtend is nog niet voorbij
Did you speak to Ana this morning?
Heb je vanochtend Ana gesproken?
gezegd om 4 uur 's middags: de ochtend is voorbij; in het Nederlands dezelfde zin

In het Amerikaans-Engels is de Past Simple ook gewoon in sommige situaties waar het Brits-Engels de Present Perfect gebruikt (Did you eat yet?, Did you ever see it?) – zie A2-17. Met afgesloten tijdwoorden (yesterday, last year, ago) gebruiken zowel Brits- als Amerikaans-Engels alleen de Past Simple.

Veelgemaakte fouten

❌I have seen him yesterday.
✅I saw him yesterday.
Afgesloten tijd (yesterday) vraagt om de Past Simple.
❌When have you arrived?
✅When did you arrive?
When…? vraagt naar een afgesloten moment: Past Simple.
❌I have met her in 2015.
✅I met her in 2015.
Een jaartal in het verleden is afgesloten tijd.
❌I've been to Paris two years ago.
✅I went to Paris two years ago.
ago gaat nooit samen met de Present Perfect.
❌"Have you been to Berlin?" "Yes, I've been there in May."
✅"Yes, I went there in May."
Zodra je de tijd noemt, ga je over op de Past Simple.
❌This is the first time I see snow.
✅This is the first time I've seen snow.
It's the first time + Present Perfect.
❌Yesterday I've finished my essay.
✅Yesterday I finished my essay.
yesterday = afgesloten tijd.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. Heb … gedaan met een afgesloten tijd. ‘Ik heb gisteren met mijn manager gepraat’ is perfect Nederlands. Wie dat woord voor woord vertaalt, krijgt een Present Perfect met een afgesloten tijd – en die combinatie bestaat in het Engels niet. Dit is de meest hardnekkige fout van Nederlandstaligen, ook op hoog niveau.

❌I have spoken to my manager yesterday.
✅I spoke to my manager yesterday.
gisteren = afgesloten tijd → Past Simple
❌We have bought this house five years ago.
✅We bought this house five years ago.
geleden = ago: altijd Past Simple

2. Ik ben … geweest met een tijd. ‘Ik ben vorige zomer in Spanje geweest’ klinkt als een ervaring, maar door vorige zomer is het in het Engels een afgesloten gebeurtenis. Let ook op het voorzetsel: voor een bezoek zeg je meestal been to.

❌I have been in Spain last summer.
✅I went to Spain last summer. of I was in Spain last summer.
vorige zomer = afgesloten tijd → Past Simple

3. Wanneer en hoe laat met de voltooide tijd. In het Nederlands vraag je ‘Hoe laat is de film begonnen?’ In het Engels vraagt When…? of What time…? naar een afgesloten moment: Past Simple met did.

❌What time has the film started?
✅What time did the film start?
What time…? vraagt naar een moment → Past Simple met did

4. De eerste keer dat + tegenwoordige tijd. ‘Het is de eerste keer dat we hier zijn’ staat in het Nederlands in de tegenwoordige tijd. In het Engels volgt na It's the first time… de Present Perfect.

❌It's the first time we are here.
✅It's the first time we've been here.
It's the first time + Present Perfect

Niet verwarren

this morning: open of dicht? – Dezelfde woorden kunnen open of afgesloten tijd zijn. Het hangt af van het moment waarop je praat. In het Nederlands verandert de zin niet; in het Engels wel.

I've had two meetings this morning.
Ik heb vanochtend twee vergaderingen gehad.
gezegd om 11 uur: de ochtend is nog open
I had two meetings this morning.
Ik heb vanochtend twee vergaderingen gehad.
gezegd om 4 uur 's middags: de ochtend is voorbij

ever / never of een tijd in het verleden – Bij Have you ever…? en I've never… gaat het om je hele leven tot nu toe. Een afgesloten tijd knipt die periode af. Is de periode voorbij, dan kan never met de Past Simple.

I've never been to Asia.
Ik ben nog nooit in Azië geweest.
mijn leven tot nu toe
I didn't go to Asia last year.
Ik ben vorig jaar niet naar Azië gegaan.
alleen vorig jaar, en dat is voorbij
I met him once, but I never saw him again.
Ik heb hem één keer ontmoet, maar ik heb hem nooit meer gezien.
afgesloten periode: never + Past Simple

How long…? met de Present Perfect – Voor een situatie die nu nog doorgaat (How long have you lived here? – ‘Hoe lang woon je hier al?’) zie A2-18. Voor nieuws brengen en dan de details geven, zie A2-17.

Spelling en uitspraak

  • In snelle spraak klinken I've worked /aɪv wɜːkt/ en I worked /aɪ wɜːkt/ bijna hetzelfde. Die kleine /v/ is vaak het enige verschil – luister ernaar, en luister naar de tijdwoorden.
  • Spreek die /v/ zelf ook echt uit, met stem: je onderlip raakt licht je boventanden en je stem zoemt. Door de Nederlandse eindklankverscherping wordt I've snel een stemloze /f/ – en dan hoort je luisteraar alleen nog I.
  • Bij regelmatige werkwoorden zijn de Past Simple en het voltooid deelwoord (past participle) gelijk (worked – worked), dus het hulpwerkwoord have/has laat de tijd zien. Bij onregelmatige werkwoorden verschillen de vormen vaak: saw – seen, went – gone/been, ate – eaten.
  • De klemtoon van ago ligt op de tweede lettergreep: /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US). De /ɡ/ is de Engelse g van go: je achtertong sluit even tegen je gehemelte, zoals bij een k, maar met stem – niet de Nederlandse g achter in de keel. De klinker aan het eind glijdt: je lippen worden tijdens de klank ronder.
  • ever /ˈevə/ (UK), /ˈevər/ (US) krijgt de klemtoon in vragen met Have you ever…?. De /v/ is ook hier stemhebbend, geen /f/.

Gouden regel

Afgesloten tijd, een vraag naar when, of één bepaald moment in het verleden → Past Simple. Tijd nog open, of een ervaring in je leven tot nu toe (zonder tijd) → Present Perfect. Geef je de details (wanneer, waar, hoe), ga dan over op de Past Simple – ook als je in het Nederlands ‘heb … gedaan’ zou zeggen.

Oefeningen

A. Vorm

Vul de juiste vorm van het werkwoord in. Gebruik in deze oefening de Brits-Engelse vormen (zie A2-17, Gebruik 6).

  1. I (see) this film before.
  2. I (see) this film last week.
  3. you (go) out last night?
  4. She (not / call) me today.
  5. We (move) here in 2019.
  6. This is the first time I (eat) Thai food.

B. Betekenis

Kies het juiste antwoord. Gebruik de Brits-Engelse vormen (zie A2-17, Gebruik 6).

  1. Kies het juiste antwoord: … three emails so far today.
  2. Kies het juiste antwoord: … my phone on holiday last year, but a waiter found it.
  3. Het is 4 uur 's middags. Kies het juiste antwoord: … the bank this morning?
  4. Kies het juiste antwoord: How many countries … in your life?
  5. Kies het juiste antwoord: your new job?

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. I've visited my grandparents last weekend.
  2. Have you ever eaten snails?
  3. "Have you been to Berlin?" "Yes, I've been there in May."
  4. When have you bought that jacket?

D. In context

Vul de juiste vorm van het werkwoord in. Gebruik de Brits-Engelse vormen (zie A2-17, Gebruik 6).

Catching up
Lucy: Hi Ben! I 16 (not / see) you for ages!
Ben: I know! I 17 (be) really busy this month. I 18 (start) a new job three weeks ago.
Lucy: Great! 19 you (meet) many people there yet?
Ben: Yes, a few. And I 20 (go) to the office party last Friday.
Lucy: Oh, nice! 21 you (enjoy) it?

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels over je eigen ervaringen.

  1. Schrijf over één ervaring die je hebt gehad. Voeg daarna twee details toe in de Past Simple.
  2. Schrijf twee zinnen over vandaag en één zin over gisteren.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. A2-18 Present Perfect met for en since: ‘al’ en ‘sinds’ in het Engels
    I've known Ali ten years.
  2. A2-17 Present Perfect met just, already en yet: ‘net’, ‘al’ en ‘nog niet’ in het Engels
    Zet already op de juiste plek: I've told you.
  3. A2-02 Past Simple of Past Continuous? Het verschil met when en while
    I (cook) dinner when you called, so I didn't answer the phone.
Antwoorden

A. Vorm

  1. 've seen / have seen
  2. saw
  3. Did … go
  4. hasn't called / has not called
  5. moved
  6. 've eaten / have eaten

B. Betekenis

  1. I've written
  2. I lost
  3. Did you call
  4. have you visited
  5. When did you start

C. Vind de fout

  1. I visited my grandparents last weekend.
  2. ✓ Have you ever eaten snails?
  3. Yes, I went there in May. / Yes, I was there in May.
  4. When did you buy that jacket?

D. In context

  1. haven't seen / have not seen
  2. 've been / have been
  3. started
  4. Have … met
  5. went
  6. Did … enjoy

E. Jouw beurt

  1. I've been to Morocco. I went there in 2021 with my sister, and we loved the food.
  2. I've had two coffees today. I haven't checked my emails yet. Yesterday I worked from home.

F. Gemengde herhaling

  1. for
  2. I've already told you. / I've told you already.
  3. was cooking
Android-appLeer onderweg Google Play