Present Perfect of Past Simple? Het verschil eenvoudig uitgelegd
Present Perfect or Past Simple?
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je kiezen tussen de Present Perfect (voltooid tegenwoordige tijd: I've been to Mexico) en de Past Simple (verleden tijd: I went to Mexico last summer) door naar de tijd te kijken – nog open of al voorbij – en kun je van een ervaring overstappen naar de details.
Het idee
Beide tijden gaan over het verleden. Het verschil zit in de periode waar je aan denkt.
Weet je nog, de dichte deur uit A1-27? Een afgesloten tijd zit achter een dichte deur. Stel je nu een winkeldeur voor met een bordje. Bij de Past Simple staat er CLOSED op het bordje: de tijd is voorbij – yesterday, last year, in 2010, two days ago. In die tijd kan niets meer gebeuren. I drank three coffees yesterday.
Bij de Present Perfect staat er OPEN op het bordje: de periode loopt nog – today, this week, so far, in my life. Er kan nog meer gebeuren. I've drunk three coffees today – en de dag is nog niet voorbij.
Vraag jezelf dus eerst: Is de tijd voorbij? Noem of vraag je wanneer – een afgesloten tijd – dan is het bordje dicht: Past Simple. Is de tijd nog open, of denk je aan je hele leven tot nu toe, dan is de Present Perfect de natuurlijke keuze. Maar heb je het over één bepaald moment in het verleden dat jullie allebei kennen, dan gebruik je de Past Simple, ook zonder tijdwoord: Nice jacket! Where did you buy it?
Nederlands en Engels vergeleken
In het Nederlands hangt de keuze tussen ik heb gezien en ik zag nauwelijks van de tijd af. Wie één gebeurtenis meldt, gebruikt meestal de voltooide tijd – ook met gisteren: ‘Ik heb hem gisteren gezien.’ Wie een verhaal vertelt of een situatie beschrijft, kiest vaker zag, was en had. In het Engels beslist de tijd: nog open of een ervaring in je leven → Present Perfect; voorbij of één bepaald moment → Past Simple. Let op: de Engelse Present Perfect heet in schoolboeken ook ‘voltooid tegenwoordige tijd’, maar hij wordt veel minder vaak gebruikt dan de Nederlandse. Het goede nieuws: bij ervaringen (Ben je weleens…?, Ik heb nog nooit…) werkt het Nederlands precies als het Engels.
| Nederlands | Engels | Open of voorbij? |
|---|---|---|
| Ik heb hem gisteren gezien. | I saw him yesterday. | voorbij: Nederlands voltooide tijd, Engels Past Simple |
| Ik heb vandaag drie kopjes koffie gedronken. | I've drunk three coffees today. | open: de dag loopt nog – hier gelijk |
| Ben je weleens in Rome geweest? | Have you ever been to Rome? | ervaring: hier gelijk |
| Ik ben twee jaar geleden naar Parijs gegaan. | I went to Paris two years ago. | geleden = ago: altijd voorbij |
| Wanneer ben je aangekomen? | When did you arrive? | wanneer vraagt naar een moment → Past Simple |
| Dit is de eerste keer dat ik sneeuw zie. | This is the first time I've seen snow. | Nederlands tegenwoordige tijd, Engels Present Perfect |
De vuistregel: staat er in de Nederlandse zin gisteren, vorige week, … geleden, in 2015 of wanneer, dan wordt de Nederlandse voltooide tijd in het Engels een Past Simple. Staat er weleens, ooit, nog nooit, vandaag of tot nu toe, dan is de Present Perfect meestal goed.
Vorm
Tijdwoorden: open of dicht?
| Present Perfect – tijd nog open, of je leven tot nu toe | Past Simple – afgesloten tijd |
|---|---|
| today, this week, this month, this year | yesterday, last week, last month, last year |
| this morning (het is nog ochtend) | this morning (het is al middag) |
| ever, never (in je leven tot nu toe), so far, up to now | in 2010, at three o'clock, two days ago |
| geen tijdwoord: een ervaring in je leven | geen tijdwoord: één bepaald moment dat jullie allebei kennen (Where did you buy it?) |
| recently (ook met de Past Simple: I recently moved) | when I was a child, When…? What time…? |
Dezelfde gebeurtenis in twee tijden
| Present Perfect | Past Simple |
|---|---|
| I've been to Mexico. (ervaring, geen tijd) | I went to Mexico last summer. (afgesloten tijd) |
| She's written two books so far. (nog open) | She wrote her first book in 2015. (voorbij) |
| Have you seen Tom this week? | Did you see Tom last week? |
Typisch patroon in een gesprek: begin met de Present Perfect (de ervaring) en ga voor de details over op de Past Simple. "Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019. It was beautiful."
Gebruik
1Open tijd of afgesloten tijd
Bij periodes die nog niet voorbij zijn (today, this week, this year, so far) gebruik je de Present Perfect. Bij afgesloten tijd (yesterday, last year, in 2015, ago) gebruik je de Past Simple. Let op: het Nederlands gebruikt in beide gevallen vaak dezelfde vorm.
2Ervaring of één bepaalde gebeurtenis
Voor een ervaring in je leven, zonder tijd, gebruik je de Present Perfect. Geef of vraag je details van één bepaald moment – wanneer, waar, met wie, hoe het was – dan ga je over op de Past Simple.
3Ever, never, the first time, the best… I've ever
In vragen over je hele leven (Have you ever…?) en uitspraken over je leven tot nu toe (I've never…) gebruik je de Present Perfect. (Gaat het om een afgesloten periode, dan kan never ook met de Past Simple: I never saw him again.) De Present Perfect komt ook na It's the first time… en na een overtreffende trap: the best / the worst … I've ever…. Leer deze als vaste patronen.
4Vragen naar wanneer → Past Simple
Een vraag met When…? of What time…? vraagt naar een afgesloten moment en heeft dus normaal de Past Simple – ook als het gesprek met de Present Perfect begon. In het Nederlands staat hier vaak de voltooide tijd.
5Dezelfde gebeurtenis – wat verandert er?
Veel gebeurtenissen kunnen in beide tijden. De tijd laat zien hoe jij ernaar kijkt: het resultaat nu en een open periode (Present Perfect), of een afgesloten verhaal met een tijd (Past Simple).
In het Amerikaans-Engels is de Past Simple ook gewoon in sommige situaties waar het Brits-Engels de Present Perfect gebruikt (Did you eat yet?, Did you ever see it?) – zie A2-17. Met afgesloten tijdwoorden (yesterday, last year, ago) gebruiken zowel Brits- als Amerikaans-Engels alleen de Past Simple.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. Heb … gedaan met een afgesloten tijd. ‘Ik heb gisteren met mijn manager gepraat’ is perfect Nederlands. Wie dat woord voor woord vertaalt, krijgt een Present Perfect met een afgesloten tijd – en die combinatie bestaat in het Engels niet. Dit is de meest hardnekkige fout van Nederlandstaligen, ook op hoog niveau.
2. Ik ben … geweest met een tijd. ‘Ik ben vorige zomer in Spanje geweest’ klinkt als een ervaring, maar door vorige zomer is het in het Engels een afgesloten gebeurtenis. Let ook op het voorzetsel: voor een bezoek zeg je meestal been to.
3. Wanneer en hoe laat met de voltooide tijd. In het Nederlands vraag je ‘Hoe laat is de film begonnen?’ In het Engels vraagt When…? of What time…? naar een afgesloten moment: Past Simple met did.
4. De eerste keer dat + tegenwoordige tijd. ‘Het is de eerste keer dat we hier zijn’ staat in het Nederlands in de tegenwoordige tijd. In het Engels volgt na It's the first time… de Present Perfect.
Niet verwarren
this morning: open of dicht? – Dezelfde woorden kunnen open of afgesloten tijd zijn. Het hangt af van het moment waarop je praat. In het Nederlands verandert de zin niet; in het Engels wel.
ever / never of een tijd in het verleden – Bij Have you ever…? en I've never… gaat het om je hele leven tot nu toe. Een afgesloten tijd knipt die periode af. Is de periode voorbij, dan kan never met de Past Simple.
How long…? met de Present Perfect – Voor een situatie die nu nog doorgaat (How long have you lived here? – ‘Hoe lang woon je hier al?’) zie A2-18. Voor nieuws brengen en dan de details geven, zie A2-17.
Spelling en uitspraak
- In snelle spraak klinken I've worked /aɪv wɜːkt/ en I worked /aɪ wɜːkt/ bijna hetzelfde. Die kleine /v/ is vaak het enige verschil – luister ernaar, en luister naar de tijdwoorden.
- Spreek die /v/ zelf ook echt uit, met stem: je onderlip raakt licht je boventanden en je stem zoemt. Door de Nederlandse eindklankverscherping wordt I've snel een stemloze /f/ – en dan hoort je luisteraar alleen nog I.
- Bij regelmatige werkwoorden zijn de Past Simple en het voltooid deelwoord (past participle) gelijk (worked – worked), dus het hulpwerkwoord have/has laat de tijd zien. Bij onregelmatige werkwoorden verschillen de vormen vaak: saw – seen, went – gone/been, ate – eaten.
- De klemtoon van ago ligt op de tweede lettergreep: /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US). De /ɡ/ is de Engelse g van go: je achtertong sluit even tegen je gehemelte, zoals bij een k, maar met stem – niet de Nederlandse g achter in de keel. De klinker aan het eind glijdt: je lippen worden tijdens de klank ronder.
- ever /ˈevə/ (UK), /ˈevər/ (US) krijgt de klemtoon in vragen met Have you ever…?. De /v/ is ook hier stemhebbend, geen /f/.
Gouden regel
Afgesloten tijd, een vraag naar when, of één bepaald moment in het verleden → Past Simple. Tijd nog open, of een ervaring in je leven tot nu toe (zonder tijd) → Present Perfect. Geef je de details (wanneer, waar, hoe), ga dan over op de Past Simple – ook als je in het Nederlands ‘heb … gedaan’ zou zeggen.
Oefeningen
A. Vorm
Vul de juiste vorm van het werkwoord in. Gebruik in deze oefening de Brits-Engelse vormen (zie A2-17, Gebruik 6).
-
I (see) this film before.
-
I (see) this film last week.
-
you (go) out last night?
-
She (not / call) me today.
-
We (move) here in 2019.
-
This is the first time I (eat) Thai food.
B. Betekenis
Kies het juiste antwoord. Gebruik de Brits-Engelse vormen (zie A2-17, Gebruik 6).
-
Kies het juiste antwoord: … three emails so far today.
-
Kies het juiste antwoord: … my phone on holiday last year, but a waiter found it.holiday (UK), vacation (US)
-
Het is 4 uur 's middags. Kies het juiste antwoord: … the bank this morning?
-
Kies het juiste antwoord: How many countries … in your life?
-
Kies het juiste antwoord: your new job?
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
I've visited my grandparents last weekend.
-
Have you ever eaten snails?
-
"Have you been to Berlin?" "Yes, I've been there in May."
-
When have you bought that jacket?
D. In context
Vul de juiste vorm van het werkwoord in. Gebruik de Brits-Engelse vormen (zie A2-17, Gebruik 6).
Lucy: Hi Ben! I 16 (not / see) you for ages!
Ben: I know! I 17 (be) really busy this month. I 18 (start) a new job three weeks ago.
Lucy: Great! 19 you (meet) many people there yet?
Ben: Yes, a few. And I 20 (go) to the office party last Friday.
Lucy: Oh, nice! 21 you (enjoy) it?
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen ervaringen.
-
Schrijf over één ervaring die je hebt gehad. Voeg daarna twee details toe in de Past Simple.
-
Schrijf twee zinnen over vandaag en één zin over gisteren.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
A2-18 Present Perfect met for en since: ‘al’ en ‘sinds’ in het Engels I've known Ali ten years.
-
A2-17 Present Perfect met just, already en yet: ‘net’, ‘al’ en ‘nog niet’ in het Engels Zet already op de juiste plek: I've told you.
-
A2-02 Past Simple of Past Continuous? Het verschil met when en while I (cook) dinner when you called, so I didn't answer the phone.
Antwoorden
A. Vorm
- 've seen / have seen
- saw
- Did … go
- hasn't called / has not called
- moved
- 've eaten / have eaten
B. Betekenis
- I've written
- I lost
- Did you call
- have you visited
- When did you start
C. Vind de fout
- I visited my grandparents last weekend.
- ✓ Have you ever eaten snails?
- Yes, I went there in May. / Yes, I was there in May.
- When did you buy that jacket?
D. In context
- haven't seen / have not seen
- 've been / have been
- started
- Have … met
- went
- Did … enjoy
E. Jouw beurt
- I've been to Morocco. I went there in 2021 with my sister, and we loved the food.
- I've had two coffees today. I haven't checked my emails yet. Yesterday I worked from home.
F. Gemengde herhaling
- for
- I've already told you. / I've told you already.
- was cooking
