Present Perfect එක්ක For සහ Since — සරල සිංහලෙන්
Present Perfect with For and Since
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට තත්ත්වයක් මේ වෙනකම් කොච්චර කාලයක් තිබුණද කියලා කියන්න — I've lived here for six years, I've known her since 2015 — How long…? අහන්න, ඒ වගේම for සහ since අතරින් තෝරන්න පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
ඉටිපන්දමක් ගැන හිතන්න. ඔබ ඒක අතීතයේ පත්තු කළා, ඒක තවම දැනුත් පත්තු වෙනවා. ඒ තමයි අතීතයේ පටන් අරන් අදත් දිගටම තියෙන තත්ත්වයක්: ඔබ මෙහෙ ඉන්නවා, ඔබ Sara ව දන්නවා, ඔබට මේ ෆෝන් එක තියෙනවා.
ඒ ගැන කතා කරන්න ඉංග්රීසිය Present Perfect (පූර්ණ වර්තමාන කාලය) පාවිච්චි කරනවා, මොකද තත්ත්වය අතීතයයි වර්තමානයයි එකට යා කරනවා: I've lived here for six years. Present Simple (I live here) විස්තර කරන්නේ දැන් විතරයි; ඒකට අතීත කොටස උසුලන්න බැහැ.
ඉටිපන්දම විස්තර කරන්න විදි දෙකක් තියෙනවා. For මනිනවා ඒක කොච්චර වෙලා පත්තු වුණාද කියලා: for six years, for ten minutes. Since පෙන්නනවා ඔබ ඒක පත්තු කරපු මොහොත: since 2020, since Monday — ඒක පටන් ගත්තේ කවද්ද.
ඉටිපන්දම නිවිලා නම් — තත්ත්වය ඉවර නම් — Past Simple පාවිච්චි කරන්න: I lived in Rome for three years (දැන් මම එහෙ ඉන්නේ නැහැ).
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලෙන් අපි මේ අදහස කියන්නේ ඉඳන් සහ වර්තමාන රූපය (-නවා) එක්ක: “මම අවුරුදු හයක ඉඳන් මෙහෙ ඉන්නවා”, “මම 2015 ඉඳන් Sara ව දන්නවා”. ඉංග්රීසියේ මෙතන Present Simple බැහැ: have/has + past participle. ඒ වගේම සිංහලේ එකම ඉඳන් කාල පරාසයකටත් (“අවුරුදු හයක ඉඳන්”) පටන් ගත්ත මොහොතකටත් (“2015 ඉඳන්”) එනවා. ඉංග්රීසියේ ඔබ තෝරන්න ඕනෑ: පරාසයට for, පටන් ගත්ත මොහොතට since. ශබ්දකෝෂයේ “ඉඳන් = from” කියලා තියෙන නිසා from 2019 කියන වැරැද්දත් එනවා. ප්රශ්නයේදීත් එහෙමයි: “ඔයා කොච්චර කාලයක ඉඳන්ද මෙහෙ ඉන්නේ?” = How long have you lived here? “කලින්” (ago) කියන්නේ වෙනම දෙයක්: ඒකෙන් කියන්නේ කවද්ද කියලා, කොච්චර කාලයක්ද කියලා නෙවෙයි.
| සිංහල | ඉංග්රීසි | වෙනස |
|---|---|---|
| මම අවුරුදු හයක ඉඳන් මේ නගරයේ ඉන්නවා. | I've lived in this city for six years. | පරාසය → for; -නවා → Present Perfect |
| මම 2015 ඉඳන් Sara ව දන්නවා. | I've known Sara since 2015. | පටන් ගත්ත මොහොත → since |
| අක්කා මාර්තු ඉඳන් Canada වල ඉන්නවා. | My sister has been in Canada since March. | ඉන්නවා → has been (is නෙවෙයි) |
| ඔයා කොච්චර කාලයක ඉඳන්ද මෙහෙ ඉන්නේ? | How long have you lived here? | How long + Present Perfect |
| මම Tom ව දැක්කේ නැති කාලයක්. | I haven't seen Tom for ages. | නිෂේධාත්මක + for |
| මම අවුරුදු තුනක් Rome වල හිටියා. | I lived in Rome for three years. | ඉවර වුණු පරාසයක් → Past Simple + for |
| අවුරුදු දෙකකට කලින් ආවා. | I came two years ago. | කලින් = කවද්ද → ago + Past Simple |
ව්යුහය
For සහ since
| පස්සේ එන්නේ | උදාහරණ | |
|---|---|---|
| for | කාල පරාසයක් (කොච්චර කාලයක්ද) | for ten minutes, for two days, for six years, for a long time, for ages |
| since | පටන් ගත්ත මොහොතක් (පටන් ගත්තේ කවද්ද) | since nine o'clock, since Monday, since May, since 2020, since last summer, since Christmas |
වාක්ය රටාව
| උක්තය | have / has (+ not) | past participle | for / since |
|---|---|---|---|
| I | have ('ve) | lived here | for six years. |
| She | has ('s) | worked here | since 2019. |
| We | haven't | seen him | for months. |
How long…? ප්රශ්න
| ප්රශ්නය | උත්තර |
|---|---|
| How long have you lived here? | For six years. / Since 2019. |
| How long has she known Tom? | For a long time. / Since university. |
| How long have they been married? | For ten years. |
සටහන: since වලට පස්සේ Past Simple එකේ කෙටි වාක්ය ඛණ්ඩයක් (clause) එන්නත් පුළුවන්: since I was a child, since we moved here. වැඩි විස්තර B1-02 එකේ.
භාවිතය
1For + කාල පරාසයක්
තත්ත්වය මේ වෙනකම් කොච්චර කාලයක් තිබුණද කියලා කියන්න for පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “අවුරුදු හයක ඉඳන්” වගේ කාල ප්රමාණයක් + ඉඳන් → for.
2Since + පටන් ගත්ත මොහොතක්
වෙලාවක්, දවසක්, දිනයක්, මාසයක්, අවුරුද්දක් හෝ සිදුවීමක් එක්ක since පාවිච්චි කරන්න — තත්ත්වය පටන් ගත්ත මොහොත. සිංහලේ “2015 ඉඳන්”, “උදේ හතේ ඉඳන්” → since.
3How long…?
තත්ත්වයක දිග ගැන අහන්න How long + have/has + උක්තය + past participle? පාවිච්චි කරන්න. for හෝ since එක්ක, නැත්නම් සම්පූර්ණ වාක්යයකින් උත්තර දෙන්න.
4නිෂේධාත්මක වාක්ය — යම් කාලයක් පුරා සම්බන්ධයක් හෝ වෙනසක් නැහැ
for හෝ since එක්ක නිෂේධාත්මක Present Perfect එකකින් කියන්නේ මේ වෙනකම් මුළු කාලය පුරාම යමක් වුණේ නැහැ කියලා.
5Past Simple එක්ක for — ඉවර වුණු කාල පරාසයක්
තත්ත්වය ඉවර නම් for එක්ක Past Simple පාවිච්චි කරන්න. මෙතන since සාමාන්යයෙන් එන්නේ නැහැ, මොකද මේ පාඩමේ since පටන් ගත්ත මොහොතක් දැනට යා කරනවා.
live, work, study සහ wait වගේ ක්රියා කියන ක්රියාපද එක්ක ඉංග්රීසියේ Present Perfect Continuous රූපයත් තියෙනවා: I've been waiting for an hour. ඒ රූපය B1-01 එකේ උගන්නනවා, මේ රූපය එක්ක B1-02 එකේ සසඳනවා. be, have (= අයිතියි), know සහ like එක්ක මේ පාඩමේ රූපය පාවිච්චි කරන්න.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “… ඉඳන් ඉන්නවා” → is … since. සිංහලේ “ඉඳන්” එක්ක එන්නේ වර්තමාන රූපය (“ඉන්නවා”, “වැඩ කරනවා”) හෝ ක්රියාපදයක් නැති වාක්යයක් (“ඉරිදා ඉඳන් ඉස්පිරිතාලේ”). වචනයෙන් වචනයට කිව්වොත් is / works … since එනවා. ඉංග්රීසියේ මේ වෙනකම් තියෙන තත්ත්වයකට have/has + past participle.
2. “ගොඩ කාලයක ඉඳන්” → since a long time. සිංහලේ එකම “ඉඳන්” කාල පරාසයකටත් පටන් ගත්ත මොහොතකටත් එනවා. ඉංග්රීසියේ කාල පරාසයකට (a long time, five years, two weeks) for.
3. “2019 ඉඳන්” → from 2019. ශබ්දකෝෂයේ “ඉඳන් = from” කියලා ඉගෙන ගන්න නිසා from එනවා. මේ වෙනකම් දිගටම තියෙන තත්ත්වයකට since. From පාවිච්චි කරන්නේ to / until එක්ක: from 2019 to 2022.
4. “කොච්චර කාලයක ඉඳන්ද වැඩ කරන්නේ?” → How long you are working…? සිංහලේ ප්රශ්නයේ වර්තමාන රූපය එනවා, වචන පිළිවෙළත් වෙනස් වෙන්නේ නැහැ. ඉංග්රීසියේ How long + have/has + උක්තය + past participle.
පටලවා ගන්න එපා
for සහ since — For දෙන්නේ දිග. Since දෙන්නේ පටන් ගැන්ම. සිංහලේ දෙකටම “ඉඳන්”.
I'm here for a week සහ I've been here for a week — for එක්ක Present Simple කතා කරන්නේ සැලසුම් කරපු මුළු කාලය ගැන. Present Perfect ගණන් කරන්නේ මේ වෙනකම් කාලය.
ago සහ for — Ago එන්නේ අතීත කාලයක් (සාමාන්යයෙන් Past Simple) එක්ක, කවදාවත් Present Perfect එක්ක නෙවෙයි; ඒකෙන් කියන්නේ යමක් වුණේ කවද්ද කියලා. For කියන්නේ කොච්චර කාලයක්ද කියලා. A1-26 බලන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- කාල යෙදුමකට කලින් for සාමාන්යයෙන් දුර්වලයි: /fə/ (UK), /fər/ (US) — "fuh": for ages /fər ˈeɪdʒɪz/. /f/ “ප” කරන්න එපා: උඩ දත් යට තොලේ තියලා හුළඟ යවන්න.
- since /sɪns/ කියන්නේ prince වගේ. ස්වරය කෙටි, ලිහිල් /ɪ/; අගේ /s/ ට පස්සේ ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- been අවධාරණය කරනකොට /biːn/, නමුත් වාක්යවල බොහෝ විට දුර්වල /bɪn/ — "bin" වගේ: I've been here for an hour.
- How long have you… කතාවේදී එකට ඇලිලා එනවා: /haʊ ˈlɒŋ əv ju/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv ju/ (US). long අගේ /ŋ/ ට පස්සේ “ග්” එකක් එකතු කරන්න එපා.
- for ages අවිධිමත් යෙදුමක්, තේරුම “හරිම ගොඩ කාලයක්”.
රන් රීතිය
අතීතයේ පටන් අරන් තවම දැනුත් තියෙන තත්ත්වයකට have/has + past participle පාවිච්චි කරන්න, for (කොච්චර කාලයක්ද) හෝ since (පටන් ගත්තේ කවද්ද) එක්ක — Present Simple නෙවෙයි. තත්ත්වය ඉවර නම් for එක්ක Past Simple පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “… ඉඳන් ඉන්නවා” කිව්වත්, ඉංග්රීසියේ I've lived / I've been; “ඉඳන්” කාල පරාසයකට නම් for, පටන් ගැන්මකට නම් since.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
for හෝ since දාන්න, නැත්නම් ක්රියාපදයේ හරි රූපය දාන්න.
-
For ද since ද? 2018
-
For ද since ද? three weeks
-
For ද since ද? last Friday
-
For ද since ද? a long time
-
I (know) Ben since we were at school.
-
She (have) this job for six months.
B. අර්ථය
තේරුම අනුව හරි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I … here since 2021.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: My grandfather … in a factory for forty years. He stopped in 2010.
-
නිවැරදි උත්තරය තෝරන්න: "How long have you been in Spain?" …
-
“මම දවස් හතකට කලින් ආවා, තවම මෙහෙ ඉන්නවා” කියන තේරුම තියෙන වාක්යය තෝරන්න:
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
I know Maria for five years.
-
We've lived here since two years.
-
How long have you had your car?
-
He's been ill from Monday.
D. පාඨය තුළ
වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපද පාවිච්චි කරලා, නැත්නම් for හෝ since දාලා පාඨය සම්පූර්ණ කරන්න.
I 15 (live) in Green Street for six years. My neighbour Tom has lived here 16 1998! We 17 (be) friends since my first week here. Before this, I 18 (live) in a small flat in the city centre for two years. I 19 (not / see) my old neighbours 20 ages.
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ ඔබේ ගෙදර කොච්චර කාලයක ඉඳන්ද ඉන්නේ? වාක්ය දෙකක් ලියන්න: එකක් for එක්ක, අනිත් එක since එක්ක.
-
යාළුවෙක් ගැන ලියන්න: ඔබ එයාව කොච්චර කාලයක ඉඳන්ද දන්නේ?
-
දැන් ඉවර වෙලා තියෙන කාලයක් පුරා ඔබ කරපු දෙයක් ගැන ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-17 Present Perfect: Just, Already, Yet — සරල සිංහලෙන් Have you finished your homework ?already = පුදුමය
-
A2-16 Present Perfect: Have You Ever…? ජීවිතයේ අත්දැකීම් — සරල සිංහලෙන් She has (be) to Japan three times.
-
A1-26 Was සහ Were: be වල අතීත රූපය — සරල සිංහලෙන් I (be) born in 1998.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- since
- for
- since
- for
- 've known / have known
- 's had / has had
B. අර්ථය
- have lived
- worked
- For two months.
- I've been here for a week.
C. වැරැද්ද සොයන්න
- I've known Maria for five years. / I have known Maria for five years.
- We've lived here for two years. / We have lived here for two years.
- ✓ How long have you had your car?
- He's been ill since Monday. / He has been ill since Monday.
D. පාඨය තුළ
- 've lived / have lived / 've been living / have been living
- since
- 've been / have been
- lived / had lived
- haven't seen / have not seen
- for / in
E. ඔබේ වාරය
- I've lived in my flat for four years. I've lived there since 2022.
- I've known Lena since we were twelve. We've been friends for fifteen years.
- I played the piano for five years when I was a child.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- yet / already
- been
- was
