SlowingoGramatika
B1 12 / 39

Diateza pësore në të gjitha kohët dhe me foljet modale: is being done, has been done, must be done

The Passive in All Tenses and with Modals

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini ta përdorni pësoren në çdo kohë të zakonshme – is being repaired, has been sold, will be announced – dhe pas foljeve modale – must be done, can be seen, should be checked.

Ideja kryesore

Te B1-10 mësuat që pësorja është be + past participle. Ja lajmi i mirë: ky është i gjithë rregulli. Past participle mbetet e njëjtë në çdo kohë. I gjithë informacioni për kohën bartet nga be dhe nga foljet ndihmëse para tij.

Prandaj, për të ndërtuar çdo pësore, bëni një pyetje të vetme: si duket «be» në këtë kohë? Present Continuous: is being. Present Perfect: has been. E ardhmja: will be. Pas një foljeje modale: must be, can be. Pastaj shtoni past participle.

Përfytyroni një përshtatës prize për udhëtime. Karikuesi i telefonit – past participle – është gjithmonë i njëjti. Në çdo vend ndërroni vetëm përshtatësin para tij – is being, has been, will be, must be – që të përshtatet me kohën e duhur. Mësoni të zgjidhni përshtatësin dhe do të mund të ndërtoni çdo pësore në anglisht.

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip pësorja e kohës së tashme dhe të vazhdueshme nuk ka nevojë për «jam»: «Rruga po riparohet», «Ilaçi merret me ushqim», «Biletat mund të blihen online». Mjafton mbaresa e foljes. Anglishtja nuk ka mbaresë pësore, prandaj ka gjithmonë be: is being repaired, is taken, can be bought. Kush e përkthen «po riparohet» me formën e zakonshme -ing, merr is repairing – që do të thotë që rruga riparon diçka.

Në kohët e përbëra shqipja i afrohet anglishtes: «është dërguar», «ishte anuluar», «do të shpallen». Por kujdes: «është dërguar» ka vetëm një folje ndihmëse, kurse anglishtja do dy: has been sent. Dhe pas «duhet» shqipja vë «të»: «duhet të plotësohet». Në anglisht pas must / should nuk vihet to: must be filled in.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Rruga po riparohet.The road is being repaired.«po» + mbaresë → is being + V3
Pranë stacionit po ndërtohet një spital i ri.A new hospital is being built near the station.pa being kuptimi ndryshon
Porosia juaj është dërguar.Your order has been sent.«është» + pjesore → has been + V3
Rezervimi ynë ishte anuluar.Our booking had been cancelled.këtu është njësoj: më se e kryera
Fituesit do të shpallen të premten.The winners will be announced on Friday.«do të» + mbaresë → will be + V3
Ky ilaç duhet të merret me ushqim.This medicine should be taken with food.«duhet të» → should be, pa to
Kalaja mund të shihet nga larg.The castle can be seen from miles away.«mund të» + mbaresë → can be + V3

Shkurt: kudo ku shqipja e bën pësoren me mbaresë («po riparohet», «merret», «mund të shihet»), anglishtja do be në formën e duhur + past participle.

Forma

Vepruese apo pësore: tabela e plotë (folja: clean; kundrinori: the room)

KohaVepruesePësore
Present SimpleThey clean the room.The room is cleaned.
Present ContinuousThey are cleaning the room.The room is being cleaned.
Past SimpleThey cleaned the room.The room was cleaned.
Past ContinuousThey were cleaning the room.The room was being cleaned.
Present PerfectThey have cleaned the room.The room has been cleaned.
Past PerfectThey had cleaned the room.The room had been cleaned.
willThey will clean the room.The room will be cleaned.
be going toThey are going to clean the room.The room is going to be cleaned.
Folje modaleThey must clean the room.The room must be cleaned.

Folje modale + be + past participle

Folja modalePësoreShembull
can / can'tcan be doneTickets can be bought online.
couldcould be doneThe problem could be solved quickly.
must / mustn'tmust be donePhones must be switched off.
shouldshould be doneYour answers should be checked.
may / mightmight be doneThe match might be cancelled.
have tohas to be doneThe form has to be signed.

Mohore dhe pyetje – punën e bën folja ndihmëse e parë: not vjen pas saj, dhe vetëm ajo kalon para kryefjalës.

Shembull
MohoreThe results haven't been published yet.
MohoreThe email won't be sent until Monday.
PyetjeHas the parcel been delivered?
PyetjeIs the road being repaired?
PyetjeCan this be recycled?

Pësore të rralla – Pësoret e kohëve të kryera të vazhdueshme (has been being cleaned, had been being built) dhe pësorja e Future Continuous (will be being cleaned) janë të mundshme, por shumë të rralla. Përdorni një kohë tjetër ose veproren: They have been building the stadium for three years.

Përdorimi

1Pësoret e vazhdueshme – në zhvillim

Is / are being + past participle dhe was / were being + past participle përshkruajnë diçka në zhvillim, me vëmendjen te marrësi. Në shqip – «po» + folja me mbaresë pësore.

Sorry, your room is being cleaned at the moment.
Na vjen keq, dhoma juaj po pastrohet tani.
«po pastrohet» → is being cleaned
A new hospital is being built near the station.
Pranë stacionit po ndërtohet një spital i ri.
I had the feeling that I was being followed.
Kisha ndjesinë se po më ndiqnin.
në shqip vepruese («po më ndiqnin»), në anglisht pësore
When we arrived, the injured passengers were being helped by paramedics.
Kur mbërritëm, pasagjerët e plagosur po ndihmoheshin nga ndihmësmjekët.

2Pësoret e kryera – rezultate dhe veprime më të hershme

Has / have been + past participle tregon një rezultat tani; had been + past participle tregon një veprim para një momenti të së kaluarës B1-03.

Your order has been sent.
Porosia juaj është dërguar.
«është dërguar» → has been sent, jo is sent
Three people have been arrested so far.
Deri tani janë arrestuar tre persona.
Have you ever been stopped by the police?
A të ka ndaluar ndonjëherë policia?
përvojë jete
When we got to the hotel, our booking had been cancelled.
Kur arritëm në hotel, rezervimi ynë ishte anuluar.

3Pësoret e së ardhmes – will be dhe going to be

Përdorni will be + past participle për parashikime, premtime dhe njoftime zyrtare; is going to be + past participle për plane dhe për parashikime nga prova që shihen A2-03.

The winners will be announced on Friday.
Fituesit do të shpallen të premten.
«do të shpallen» → will be announced
You will be contacted within 24 hours.
Do t'ju kontaktojmë brenda 24 orëve.
në shqip shpesh vepruese, në anglisht pësore
The old cinema is going to be turned into flats.
Kinemaja e vjetër do të kthehet në apartamente.
Look at that queue — we're never going to be served.
Shiko atë radhë – nuk do të na shërbejnë kurrë.

4Pësoret me folje modale – rregulla, udhëzime dhe tabela

Rregullat, njoftimet dhe udhëzimet përdorin shpesh must / should / can't + be + past participle. Në shqip – «duhet të» / «nuk mund të» + folje me mbaresë pësore.

All bags must be left at the entrance.
Të gjitha çantat duhet të lihen te hyrja.
«duhet të lihen» → must be left, pa to
This medicine should be taken with food.
Ky ilaç duhet të merret me ushqim.
Dogs must be kept on a lead.
Qentë duhet të mbahen me zinxhir.
lead (UK) = leash (US)
Glass can't be recycled with paper here.
Këtu xhami nuk mund të riciklohet bashkë me letrën.

5Pësoret me folje modale – mundësi dhe aftësi

Can, could, may, might + be + past participle flasin për atë që është e mundur.

The castle can be seen from miles away.
Kalaja mund të shihet nga shumë larg.
«mund të shihet» → can be seen
The flight might be delayed because of the fog.
Fluturimi mund të vonohet për shkak të mjegullës.
mundësi: might
This problem could easily be avoided.
Ky problem mund të shmangej lehtësisht.
ndajfolja mes foljes modale dhe be
Can these jeans be washed at 40 degrees?
A mund të lahen këto xhinse në 40 gradë?

6Zgjedhja e kohës

Zgjidheni kohën e pësores me të njëjtat pyetje si për veproren: Po ndodh tani? Ka mbaruar, me një rezultat tani? Është në të ardhmen?

The bridge is being repaired, so we have to go the long way round.
Ura po riparohet, prandaj duhet të marrim rrugën e gjatë.
në zhvillim tani
The bridge has been repaired, so the road is open again.
Ura është riparuar, prandaj rruga është sërish e hapur.
rezultat tani
The bridge will be repaired next summer.
Ura do të riparohet verën e ardhshme.
e ardhme

Gabime të shpeshta

❌The road is repairing at the moment.
✅The road is being repaired at the moment.
Rruga nuk riparon asgjë: përdorni being + past participle.
❌The letter has sent.
✅The letter has been sent.
Pësorja e kryer do been.
❌The results will announced tomorrow.
✅The results will be announced tomorrow.
will / folje modale + be + past participle.
❌This must be finish today.
✅This must be finished today.
Pas be, përdorni past participle.
❌The house is been painted.
✅The house is being painted.
being pas am / is / are; been pas have / has / had (The house has been painted).
❌The work should to be done today.
✅The work should be done today.
should + be, pa to.
❌Has been the parcel delivered?
✅Has the parcel been delivered?
Vetëm folja ndihmëse e parë kalon para kryefjalës.
⚠️The stadium has been being built for three years.
✅They have been building the stadium for three years.
E mundshme, por shumë e rrallë dhe e rëndë: përdorni veproren.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Po operohet» → is operating. Në spital infermierja thotë: «Pacienti po operohet tani, ju lutem prisni jashtë». «Po» + folja duket si Present Continuous, prandaj del is operating. Por kjo do të thotë që pacienti po operon dikë tjetër. Pësorja në zhvillim është is being + past participle.

⚠️The patient is operating now, please wait outside.
✅The patient is being operated on now, please wait outside.
Gramatikisht është e saktë, por do të thotë që pacienti operon dikë; pësore në zhvillim: is being operated on

2. «Mund të rregullohet» → can fix. Laptopi u prish dhe pyesim një shok: «Ku mund të rregullohet ky laptop në Tiranë?». Mbaresa pësore «-het» nuk ka përgjegjëse në anglisht, prandaj pas can del folja e zakonshme. Pësorja me folje modale do be + past participle.

❌Where can this laptop fix in Tirana?
✅Where can this laptop be fixed in Tirana?
folje modale + be + past participle

3. «Duhet të ujitet» → should to be watered. «Para se të fillojë ndeshja, fusha duhet të ujitet». «Të» e shqipes kthehet lehtë në to. Pas should dhe must anglishtja nuk vë to: should be + past participle.

❌Before the match starts, the pitch should to be watered.
✅Before the match starts, the pitch should be watered.
should + be, pa to

Mos i ngatërroni

being apo been – being vjen pas am / is / are / was / were (e vazhdueshme); been vjen pas have / has / had (e kryer). Në shqip: «po lahet» apo «është larë».

The car is being washed.
Makina po lahet.
po ndodh tani
The car has been washed.
Makina është larë.
ka mbaruar: tani është e pastër

E vazhdueshme vepruese apo e vazhdueshme pësore – A e bën kryefjala veprimin apo e pëson?

The chef is preparing the food.
Kuzhinieri po përgatit ushqimin.
kuzhinieri vepron
The food is being prepared.
Ushqimi po përgatitet.
ushqimi e pëson veprimin

Pësorja pas foljeve të tjera – wants to be promoted, hates being told (paskajore pësore dhe forma -ing pësore) mësohen te B2-13; It is said that… mësohet te B2-12.

The room needs to be cleaned.
Dhoma duhet pastruar.
paskajore pësore: shih B2-13
The room must be cleaned.
Dhoma duhet të pastrohet.
pësore me folje modale: ky mësim

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • been zakonisht është i dobët: /bɪn/. being ka normalisht dy rrokje: /ˈbiːɪŋ/. Dëgjoni dy rrokjet – ato ju tregojnë që veprimi është në zhvillim. Në fund të being tingulli /ŋ/ nuk ka «g» pas vetes.
  • has been dhe have been shkurtohen: It's been sold, They've been told. Mbani mend: it's been = it has been.
  • will be → 'll be: It'll be fixed tomorrow. l e trashë e it'll është si «ll» e shqipes.
  • must be dhe can be thuhen shpejt dhe të dobëta. Theksi bie te past participle: must be SIGNED.
  • going to be në të folur jozyrtar mund të tingëllojë si gonna be, por shkruani going to.

Rregulli i artë

Vendoseni be në kohën që ju duhet – is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be – pastaj shtoni past participle. Past participle nuk ndryshon kurrë.

Ushtrime

A. Forma

Vendosini foljet në kllapa në pësore, në kohën ose me foljen modale që jepet.

  1. Present Continuous: The kitchen (paint) at the moment.
  2. Present Perfect: My bike (steal)!
  3. will: The results (send) by email.
  4. must: Passports (show) at the gate.
  5. Past Continuous: The patient (examine) when the doctor's phone rang.
  6. Past Perfect: When we arrived, all the tickets (sell).
  7. Ktheni në pësore: They are going to close the old factory.
  8. Ktheni në pësore: You can't use this lift in a fire.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Don't sit there! The bench … right now.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The bench …, so it looks new now.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The food … by our chef.
  4. Zgjidhni tabelën e saktë: before entering.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. The new bridge is building now.
  2. The emails have sent.
  3. This medicine should taken twice a day.
  4. My car is being repaired this week.

D. Në kontekst

Lexoni mesazhin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në pësore.

Message from the hotel
Dear guest, we are sorry, but the pool 17 (clean) at the moment, so it is closed today. It 18 (open) again tomorrow at 8 a.m. Your room 19 (already / change) to a sea-view room, at no extra cost. Breakfast 20 (can / order) to your room until 11 a.m. Towels 21 (must / return) to reception.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Çfarë po ndërtohet ose po ndryshohet në qytetin tuaj tani? Shkruani një fjali.
  2. Shkruani dy rregulla për shtëpinë ose vendin tuaj të punës me must be ose should be.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. B1-10 Diateza pësore në anglisht (passive voice): is made, was built i shpjeguar në shqip
    Where you born?
  2. B1-05 Future Continuous në anglisht: «nesër në këtë orë do të jem duke…»
    This time tomorrow I (lie) on a beach.
  3. A2-17 Present Perfect me just, already, yet: «sapo», «tashmë», «ende» në anglisht
    I haven't finished the report ___. …
  4. B1-07 Third Conditional në anglisht: «po ta kisha ditur…» i shpjeguar në shqip
    If the bridge (not / be) closed, we would have arrived on time.
Përgjigjet

A. Forma

  1. is being painted
  2. has been stolen / 's been stolen
  3. will be sent / 'll be sent
  4. must be shown
  5. was being examined
  6. had been sold / 'd been sold
  7. The old factory is going to be closed.
  8. This lift can't be used in a fire.

B. Kuptimi

  1. is being painted
  2. has been painted
  3. is being prepared
  4. Shoes must be removed

C. Gjeni gabimin

  1. The new bridge is being built now.
  2. The emails have been sent.
  3. This medicine should be taken twice a day.
  4. ✓ My car is being repaired this week.

D. Në kontekst

  1. is being cleaned
  2. will be opened / is going to be opened / will be open / will open / opens / is opening / is going to open
  3. has already been changed / 's already been changed
  4. can be ordered
  5. must be returned

E. Radha juaj

  1. A new metro line is being built in the city centre.
  2. Shoes must be left at the door. The kitchen should be cleaned every evening.

F. Përsëritje e përzier

  1. were
  2. will be lying / 'll be lying
  3. yet
  4. hadn't been / had not been
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play