Folje + -ing apo folje + to në anglisht: listat e plota (enjoy doing, decide to do)
Verb + -ing or Verb + To: The Full Lists
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të zgjidhni saktë mes folje + -ing (I enjoy cooking) dhe folje + paskajore me to (We decided to wait) pas rreth tridhjetë foljeve të zakonshme, dhe do të përdorni mbiemër + to (easy to use).
Ideja kryesore
Kur një folje vjen pas një tjetre, folja e dytë nuk mund të mbajë kohë. Ajo merr një nga dy forma: formën -ing (swimming) ose paskajoren me to (to swim). Folja e parë e zgjedh formën.
E mbani mend shigjetën nga A2-25? Paskajorja me to shpesh drejtohet përpara, si një shigjetë drejt një veprimi që nuk ka ndodhur ende: I hope to see you. She decided to leave. Forma -ing shpesh e trajton veprimin si një send – diçka që e përjetoni, e shmangni, e mbaroni ose flisni për të: I enjoy cooking. He denied taking it.
Kjo logjikë është një prirje e fortë, jo ligj. Disa folje thjesht duhen mësuar: imagine merr -ing, fail merr to. Prandaj ky mësim ju jep dy lista, të ndara në grupe të vogla kuptimi. Mësoni grupet me nga një shembull, dhe shumica e zgjedhjeve bëhen automatike.
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip folja e dytë merr pothuajse gjithmonë lidhoren me «të»: «Vendosëm të presim», «Shpresoj të të shoh», «Më pëlqen të gatuaj», «Shmang të ha vonë», «Sugjeroi të merrnim taksi». Për listën me to kjo është avantazh: «të» → to. Por për listën me -ing, «të» ju çon gabim: enjoy, avoid, consider, suggest, finish, mind nuk marrin kurrë to – ato duan -ing.
Edhe një gjë: në shqip «Është e lehtë ta përdorësh» – «ta» = «të + e», përemri është brenda. Në anglisht, pas mbiemër + to, nuk shtohet it: This app is easy to use.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Vendosëm të presim. | We decided to wait. | këtu është njësoj: të → to |
| Shpresoj të të shoh së shpejti. | I hope to see you soon. | këtu është njësoj |
| Më pëlqen shumë të gatuaj. | I enjoy cooking. | enjoy + -ing |
| Mundohem të shmang të ha vonë. | I try to avoid eating late. | avoid + -ing |
| Sugjeroi të merrnim taksi. | He suggested taking a taxi. | suggest + -ing, kurrë to |
| Po mendoj të ndërroj punë. | I'm considering changing jobs. | consider + -ing |
| Është e lehtë ta përdorësh. | It's easy to use. | pa it |
Shkurt: «të» = to pas decide, hope, plan, promise, manage…, por pas enjoy, avoid, consider, suggest, finish, mind anglishtja do -ing.
Forma
Dy modelet
| Modeli | Ndërtimi | Shembull |
|---|---|---|
| A | folje + -ing | I enjoy reading. |
| B | folje + to + forma bazë | We decided to wait. |
Lista A: folje + -ing
| Grupi i kuptimit | Foljet |
|---|---|
| Ndjenja dhe shije | enjoy, mind, miss, can't stand, can't help |
| Shmangie, shtyrje, mbarim, rrezik | avoid, postpone, finish, risk |
| Të menduarit dhe të thënët | admit, deny, consider, imagine, suggest |
| Çfarë përmban një punë ose veprimtari | involve, practise (UK) / practice (US) |
Lista B: folje + paskajore me to
| Grupi i kuptimit | Foljet |
|---|---|
| Plane dhe pritshmëri | arrange, decide, expect, hope, plan |
| Premtime, oferta, refuzime | agree, offer, promise, refuse, threaten |
| Sukses, dështim, aftësi | manage, fail, afford (zakonisht me can / can't), learn |
| Si duken ose si janë zakonisht gjërat | seem, tend, pretend |
Mohimi: vendoseni not menjëherë para formës -ing ose para to.
| Modeli | Shembull |
|---|---|
| not + -ing | Imagine not having a car. |
| not + to | She pretended not to hear me. |
Mbiemër + to
| Ndërtimi | Shembull |
|---|---|
| It's + mbiemër + to… | It's easy to forget passwords. |
| kryefjalë + be + mbiemër + to… | This app is easy to use. |
| mbiemër ndjenje + to… | I was surprised to see him. |
Përdorimi
1Folje + -ing – ndjenja dhe shije
Pas enjoy, mind, miss, can't stand dhe can't help, përdorni formën -ing. Can't stand do të thotë «s'e duroj dot»; can't help do të thotë «s'e përmbaj dot veten».
2Folje + -ing – shmangie, shtyrje, mbarim, rrezik
Këto folje e trajtojnë veprimin si një «send» që e menaxhoni: i rrini larg, e shtyni më vonë, e mbaroni ose vini diçka në rrezik.
3Folje + -ing – të menduarit dhe të thënët
Përdorni -ing pas admit, deny, consider, imagine dhe suggest. Me suggest ka edhe modelin me fjali that (She suggested that we leave) – shih B2-14. Pas suggest nuk vjen kurrë paskajore me to.
4Folje + -ing – involve dhe practise
Involve do të thotë «përfshin si pjesë të domosdoshme»; practise do të thotë «bëj diçka sërish e sërish për t'u përmirësuar».
5Folje + to – plane dhe pritshmëri
Këto folje shikojnë përpara, drejt një veprimi që nuk ka ndodhur ende: shigjeta drejtohet përpara. Këtu «të» e shqipes = to.
6Folje + to – premtime, oferta, refuzime dhe kërcënime
Kur pranoni, premtoni, ofroni, refuzoni ose kërcënoni, flisni për një veprim të ardhshëm – prandaj vjen to.
7Folje + to – sukses, dështim dhe të mësuarit
Përdorni manage to për sukses pas një vështirësie, fail to për mungesë suksesi (shpesh zyrtare), can't afford to kur nuk keni para ose kohë të mjaftueshme, dhe learn to për një aftësi të re.
8Folje + to – seem, tend, pretend
Seem to jep një përshtypje; tend to tregon çfarë ndodh zakonisht; pretend to do të thotë të sillesh sikur diçka të ishte e vërtetë.
9Mbiemër + to
Shumë mbiemra marrin pas vetes to + formën bazë: easy, hard, difficult, nice, ready, happy, sorry, surprised, pleased. Kur kryefjala është vetë sendi që përdoret ose kuptohet, mos shtoni një kundrinë tjetër.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «I pëlqen të rregullojë…» → enjoys to repair. «Erionit i pëlqen shumë të rregullojë biçikleta të vjetra në garazh». Kush e kthen «i pëlqen» në enjoy, e mban edhe «të» → to. Por enjoy merr gjithmonë -ing.
2. «Shmang të përdor…» → avoid to use. «Para gjumit mundohem të shmang të përdor telefonin». «Të» del vetvetiu si to. Pas avoid anglishtja do -ing.
3. «Më sugjeroi të shkoja…» → suggested me to go. «Një shoqe më sugjeroi të shkoja në Prizren për festivalin e filmit». Në shqip «sugjeroj» merr personin dhe «të». Në anglisht suggest nuk merr as person + to, as to: suggested going ose suggested (that) I go.
4. «Po mendon të regjistrohet…» → considering to sign up. «Klea po mendon të regjistrohet në një kurs vallëzimi». «Mendoj të» = consider, dhe «të» kthehet në to. Por consider merr -ing.
Mos i ngatërroni
folje + to apo folje + kundrinë + to – Në këtë mësim i njëjti person bën të dyja veprimet. Kur veprimin e dytë e bën një person tjetër, shumë folje shtojnë një kundrinë: shih B1-18.
Folje që ndryshojnë kuptim – remember, forget, stop, try (shih B2-15) dhe regret, mean, go on, need (shih B2-16) marrin të dyja modelet me kuptime të ndryshme. Ato nuk janë pjesë e këtyre listave.
Folje që marrin të dyja pa shumë dallim – like, love, hate, start, begin, continue mund të marrin cilindo model A2-25.
Paskajorja me to apo to si parafjalë – Te look forward to dhe be used to, to është parafjalë, prandaj vjen -ing: shih B1-19.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Drejtshkrimi i -ing: hiqet -e e pashqiptuar (make → making), dyfishohet bashkëtingëllorja e fundit pas një zanoreje të vetme të theksuar (stop → stopping, plan → planning), -ie bëhet -y (lie → lying).
- practise është folja në UK dhe practice emri në UK; në drejtshkrimin US practice është të dyja.
- -ing shqiptohet /ɪŋ/: një tingull hundor pa «g» të shtuar në fund – jo «ing-g».
- to është i dobët në të folur: /tə/ para bashkëtingëllores – zanorja është si «ë» e shqipes – dhe /tu/ para zanores (to eat). Në të folur të shpejtë want to go tingëllon si «wanna go», por shkruhet gjithmonë want to.
- Theksoni foljet, jo to: te I decided to wait, to është i lehtë.
Rregulli i artë
Folja e parë zgjedh formën e së dytës. -ing shpesh e trajton veprimin si një send (enjoy, avoid, deny); to shpesh drejtohet përpara (decide, hope, promise). Kur logjika nuk ndihmon, mësojeni foljen me një shembull – dhe mos lejoni që «të» e shqipes të vendosë për ju.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
I don't mind (wait).
-
They agreed (share) the costs.
-
Have you finished (pack)?
-
We managed (find) a parking space.
-
He denied (break) the window.
-
The printer seems (be) broken.
-
Bëjeni mohore: She pretended to hear me.
-
Bëjeni mohore: Imagine having a car.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni: Have you considered … abroad?
-
Zgjidhni: We can't afford … a house yet.
-
Zgjidhni foljen që i përshtatet kuptimit: People … to eat more in winter — it's normal.
-
Zgjidhni: If you drive so fast, you … losing your licence.
-
"I'm not going to help you!" he said. Zgjidhni: He … to help.
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
I hope seeing you soon.
-
He suggested to take the bus.
-
Did you manage finishing the report?
-
This password is hard to remember it.
-
My job involves meeting new people.
D. Në kontekst
Lexoni email-in dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
Hi Sam! Good news: I've finally decided 19 (leave) my job. I'd been considering 20 (do) it for months. My boss offered 21 (give) me more money, but I refused 22 (stay). I'll really miss 23 (work) with the team, though. Now I'm hoping 24 (find) something closer to home. It's nice 25 (have) a fresh start!
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali për zakonet tuaja: një gjë që ju pëlqen ta bëni dhe një gjë që e shmangni.
-
Shkruani dy fjali për planet tuaja: një me hope dhe një me can't afford.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-25 Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht I'd like (go) home now.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: hamendësimi logjik në anglisht («duhet të jetë», «nuk mund të jetë») Everyone's laughing. The film be funny. (I'm sure.)
-
A2-30 Bored apo Boring? Mbiemrat me -ed dhe -ing në anglisht The lesson was so ___ … that I fell asleep.
Përgjigjet
A. Forma
- waiting
- to share
- packing
- to find
- breaking / having broken
- to be
- She pretended not to hear me.
- Imagine not having a car.
B. Kuptimi
- moving
- to buy
- tend
- risk
- refused
C. Gjeni gabimin
- I hope to see you soon.
- He suggested taking the bus. / He suggested that we take the bus. / He suggested we take the bus. / He suggested that we should take the bus. / He suggested we should take the bus.
- Did you manage to finish the report?
- This password is hard to remember.
- ✓ My job involves meeting new people.
D. Në kontekst
- to leave
- doing
- to give
- to stay
- working
- to find
- to have
E. Radha juaj
- I enjoy cooking for friends. I avoid driving in the city centre.
- I'm hoping to visit Japan next year. I can't afford to buy a new car right now.
F. Përsëritje e përzier
- to go
- must
- boring
