अङ्ग्रेजीका १२ Tenses एउटै नक्सामा: काल र पक्ष — सजिलो नेपालीमा
The English Tense System: The Map
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं अङ्ग्रेजीका सबै १२ काल (tense) एउटै नक्सामा देख्न सक्नुहुनेछ, दुईवटा छनोट (समय + पक्ष) बाट जुनसुकै काल बनाउन सक्नुहुनेछ, र हरेक पक्ष (aspect) को अर्थ भन्न सक्नुहुनेछ: simple, continuous, perfect र perfect continuous।
मुख्य विचार
अङ्ग्रेजीका क्रियाका रूपहरू छुट्टाछुट्टै घोक्नुपर्ने १२ वटा कालको लामो सूचीजस्ता देखिन सक्छन्। तर होइनन्। हरेक रूप केवल दुईवटा छनोट बाट बन्छ।
छनोट १: समय — कहिले? भूत, वर्तमान वा भविष्य। तीन भाग भएको एउटा समयरेखा कल्पना गर्नुहोस्: विगत, अहिले, भविष्य।
छनोट २: पक्ष (aspect) — म कामलाई कसरी हेर्दै छु?
- Simple: पूरा तथ्य वा पूरा घटनाका रूपमा।
- Continuous: भित्रबाट, कुनै क्षणको वरिपरि चलिरहेको कामका रूपमा।
- Perfect: पछिको कुनै बिन्दुबाट, त्यसभन्दा पहिले भएको र अझै महत्त्व राख्ने कुरातिर फर्केर हेर्दै।
- Perfect continuous: पछिको कुनै बिन्दुबाट, त्यो बिन्दुसम्म चलिरहेको कामतिर फर्केर हेर्दै: कति समयदेखि, वा भर्खर रोकिएको र नतिजा देखिने काम।
दुवै छनोट जोड्नुहोस्, अनि तपाईंसँग तीन पङ्क्ति (past, present, future) र चार स्तम्भ भएको नक्सा हुन्छ। हरेक कालको आफ्नै ठेगाना हुन्छ: past + perfect = past perfect। चार स्तम्भको अर्थ एक पटक सिक्नुहोस्; ती समयरेखाका सबै भागमा उसैगरी काम गर्छन्। पूरा प्रणालीको पछाडि बाह्रवटा होइन, एउटै विचार छ।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
राम्रो खबर: नेपाली कालहरू पनि यसैगरी बन्छन्। नेपालीमा पक्ष क्रियाको रूपले देखाउँछ (-दै / -इरहेको = चलिरहेको, -एको / -इसकेको = पूरा भइसकेको), र समय अन्त्यको छ / थियो / हुनेछ ले। अङ्ग्रेजीमा क्रम उल्टो छ: समय पहिलो सहायक क्रियाले देखाउँछ (am / was / will be, have / had / will have), र पक्ष त्यसपछिको रूपले (-ing, तेस्रो रूप)। तीनवटा फरकमा ध्यान दिनुहोस्। पहिलो: नेपालीको सामान्य वर्तमान -छु ले बानी र नजिकको भविष्य दुवै जनाउँछ (“भोलि जान्छु”)। दोस्रो: कुनै समयदेखि अहिलेसम्म चलिरहेको कुरा नेपालीमा वर्तमान रूपमै भनिन्छ (“२०१० देखि पढाउँदै छु”), तर अङ्ग्रेजीमा त्यो perfect वा perfect continuous हो। तेस्रो: नेपालीको -एको थिएँ साधारण विगतका लागि पनि धेरै आउँछ, तर अङ्ग्रेजीको past perfect “अर्को विगतभन्दा पहिले” मात्र हो।
| नेपाली | पक्ष + समय | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| म हरेक दिन काम गर्छु। | simple + present | I work every day. |
| म अहिले काम गर्दै छु। | continuous + present | I am working now. |
| मैले काम गरिसकेको छु। | perfect + present | I have worked. |
| म बिहानदेखि काम गरिरहेको छु। | perfect continuous + present | I have been working since this morning. |
| मैले हिजो काम गरेँ। | simple + past | I worked yesterday. |
| म त्यति बेला काम गर्दै थिएँ। | continuous + past | I was working then. |
| म पुग्नुअघि उनले काम गरिसकेकी थिइन्। | perfect + past | She had worked before I arrived. |
| भोलि म काम गर्नेछु। | simple + future | I will work tomorrow. |
| भोलि यति बेला म काम गरिरहेको हुनेछु। | continuous + future | I will be working this time tomorrow. |
| शुक्रबारसम्ममा म काम गरिसकेको हुनेछु। | perfect + future | I will have worked by Friday. |
संरचना
निर्माणका टुक्राहरू
| पक्ष | सहायक क्रिया + क्रियाको रूप | उदाहरण (work) |
|---|---|---|
| simple | सकारात्मक वर्तमान / भूतमा सहायक क्रिया छैन | work / worked |
| continuous | be + -ing रूप | be working |
| perfect | have + तेस्रो रूप | have worked |
| perfect continuous | have been + -ing रूप | have been working |
तेस्रो रूप (past participle, कहिलेकाहीँ V3 पनि भनिन्छ): worked, gone, written। समय पहिलो क्रियामा देखिन्छ: am / was / will be, have / had / will have।
नक्सा: work का १२ रूप
| Simple | Continuous | Perfect | Perfect continuous | |
|---|---|---|---|---|
| Past | I worked | I was working | I had worked | I had been working |
| Present | I work | I am working | I have worked | I have been working |
| Future | I will work | I will be working | I will have worked | I will have been working |
सूत्र र उदाहरण: १२ वटै tense एउटै तालिकामा
S = कर्ता, V = क्रिया, V2 = भूतकालको रूप (ran), V3 = past participle (run)। उदाहरणहरू तलको स्यामको कथाबाट लिइएका हुन्।
| Tense | सूत्र | उदाहरण |
|---|---|---|
| present simple | S + V (he/she/it: V-s) | Sam runs five kilometres every morning. |
| present continuous | S + am / is / are + V-ing | He's running along the river. |
| present perfect | S + have / has + V3 | He's run three marathons so far. |
| present perfect continuous | S + have / has been + V-ing | He's been running since six o'clock. |
| past simple | S + V2 | He ran his first marathon in 2021. |
| past continuous | S + was / were + V-ing | He was running through the park when he hurt his knee. |
| past perfect | S + had + V3 | He had never run more than twenty kilometres. |
| past perfect continuous | S + had been + V-ing | He had been running for four hours. |
| future simple | S + will + V | He'll run his fastest time next Sunday. |
| future continuous | S + will be + V-ing | He'll be running through the city centre. |
| future perfect | S + will have + V3 | He'll have run forty-two kilometres by lunchtime. |
| future perfect continuous | S + will have been + V-ing | He'll have been running for nearly four hours. |
विद्यालयका नाम: Present Simple (सामान्य वर्तमानकाल), Present Continuous (अपूर्ण वर्तमानकाल), Present Perfect (पूर्ण वर्तमानकाल), Present Perfect Continuous (have been + -ing: केही समयदेखि चलिरहेको काम); Past Simple (सामान्य भूतकाल), Past Continuous (अपूर्ण भूतकाल), Past Perfect (पूर्ण भूतकाल), Past Perfect Continuous (had been + -ing); Future Simple (सामान्य भविष्यत्काल), Future Continuous (अपूर्ण भविष्यत्काल), Future Perfect (पूर्ण भविष्यत्काल), Future Perfect Continuous (will have been + -ing)।
नकारात्मक र प्रश्न: पहिलो सहायक क्रियाले काम गर्छ
| रूप | नकारात्मक | प्रश्न |
|---|---|---|
| present / past simple | She doesn't work. / She didn't work. | Does she work? / Did she work? |
| सहायक क्रिया भएको जुनसुकै रूप | She isn't working. / She hasn't worked. / She won't be working. | Is she working? / Has she worked? / Will she be working? |
| दुई वा तीन सहायक क्रिया भएका रूप | She hadn't been working. | Had she been working? |
not लाई पहिलो सहायक क्रियापछि राख्नुहोस्, वा प्रश्नमा पहिलो सहायक क्रियालाई कर्ताको अगाडि सार्नुहोस्। Present simple र past simple मा सहायक क्रिया हुँदैन, त्यसैले तिनले do / does / did सापट लिन्छन्।
हरेक पक्षको अर्थ
| पक्ष | मुख्य अर्थ | कुन प्रश्नको उत्तर दिन्छ |
|---|---|---|
| simple | पूरा तथ्य वा घटना | के हुन्छ / भयो / हुनेछ? |
| continuous | कुनै क्षणको वरिपरि चलिरहेको | त्यो क्षणमा के चल्दै छ / थियो / हुनेछ? |
| perfect | कुनै बिन्दुभन्दा पहिले, त्यो बिन्दुमा महत्त्वपूर्ण | त्यति बेलासम्म के भइसकेको छ? |
| perfect continuous | कुनै बिन्दुसम्म चलिरहेको काम, वा भर्खर रोकिएको र नतिजा देखिने काम | त्यति बेलासम्म कति समयदेखि चल्दै छ? के भइरहेको थियो? |
नक्साबारे टिप्पणी
- साँच्चै भन्ने हो भने, अङ्ग्रेजी क्रियाले आफैँमा दुई समय मात्र देखाउँछ (वर्तमान work, भूत worked); भविष्यका लागि मोडल क्रिया will आउँछ। “१२ tenses” सिकाइका लागि उपयोगी नक्सा हो।
- भविष्यका लागि will मात्र होइन: going to, present continuous र present simple ले पनि भविष्यको कुरा गर्छन्। A2-05 हेर्नुहोस्।
- State verbs (know, like, want, believe) सामान्यतया continuous र perfect continuous स्तम्भमा आउँदैनन्। A1-23 र B1-34 हेर्नुहोस्।
- Future continuous B1-05 मा सिकाइएको छ। Future perfect र future perfect continuous यहाँ झलक मात्र हुन्; यिनलाई B2-01 मा सिकाइन्छ।
प्रयोग
1समय: पहिलो क्रियाले बोक्छ
पहिलो क्रिया मात्र बदल्नुहोस्, पूरा काम समयरेखामा सर्छ। क्रियाको बाँकी भाग उस्तै रहन्छ। नेपालीमा पनि “पर्खिँदै छु / पर्खिँदै थिएँ / पर्खिरहेको हुनेछु” मा अन्त्यको भाग मात्र बदलिन्छ।
2Simple: पूरा तथ्य
Simple पक्षले कामलाई पूरा एकाइ वा सामान्य तथ्यका रूपमा देखाउँछ: बानी, सकिएको घटना, साधारण अनुमान।
3Continuous: चलिरहेको
Continuous पक्षले तपाईंलाई कुनै क्षणमा कामभित्र राख्छ: काम त्यो क्षणभन्दा पहिले सुरु भयो, र अझै सकिएको छैन।
4Perfect: पहिले भएको, र अझै महत्त्वपूर्ण
Perfect पक्षले कुनै बिन्दुबाट (अहिले, विगतको क्षण वा भविष्यको क्षण) त्यसभन्दा पहिले भएको र त्यो बिन्दुमा महत्त्व राख्ने कुरातिर फर्केर हेर्छ।
5Perfect continuous: कुनै बिन्दुसम्म कति समय
Perfect continuous ले कुनै बिन्दुसम्म चलिरहेको कामतिर फर्केर हेर्छ, र प्रायः कति समयदेखि भन्छ। भर्खर रोकिएको र नतिजा अहिले देखिने कामका लागि पनि यो आउँछ (B1-01 मा थप)। नेपालीमा यो प्रायः “-देखि … -इरहेको छु” हो: वर्तमान रूप, तर अङ्ग्रेजीमा perfect continuous।
6एउटै कथा, सबै १२ रूप
दौडने Sam लाई एउटै क्रिया run – ran – run का सबै १२ रूपमा पछ्याउनुहोस्।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “-देखि … पढाउँदै छिन्” → is teaching since। नेपालीमा कुनै समयदेखि अहिलेसम्म चलिरहेको कुरा वर्तमान रूपमै भनिन्छ: “आमा म सानो छँदादेखि यही स्कुलमा पढाउँदै हुनुहुन्छ”। अङ्ग्रेजीमा “अहिलेसम्म” भन्ने अर्थ perfect स्तम्भले दिन्छ: has taught वा has been teaching। B1-01 B1-02 हेर्नुहोस्।
2. “-थेँ” → was + -ing। नेपालीको “हिँडेर स्कुल जान्थेँ” ले विगतको बानी जनाउँछ, तर धेरैले यसलाई चलिरहेको कामजस्तै was walking बनाउँछन्। नक्सामा past continuous विगतको एउटा क्षणमा चलिरहेको काम हो। विगतको दोहोरिने बानीका लागि used to वा Past Simple प्रयोग गर्नुहोस्। A2-28 हेर्नुहोस्।
3. “-एको थिएँ” → had + तेस्रो रूप। नेपालीमा “हिजो तिमीलाई फोन गरेको थिएँ” साधारण विगत हो। अङ्ग्रेजीमा past perfect नक्साको “अर्को विगतको क्षणभन्दा पहिले” भन्ने खानामा मात्र बस्छ। यहाँ त्यस्तो क्षण छैन, त्यसैले Past Simple प्रयोग गर्नुहोस्।
नझुक्किनुहोस्
's = is वा has — पछिको शब्द हेर्नुहोस्: -ing रूप → is; तेस्रो रूप → has।
'd = had वा would — 'd पछि तेस्रो रूप → had; मूल रूप → would।
उही पक्ष, फरक समय — स्तम्भको अर्थ उस्तै रहन्छ; समयरेखाको बिन्दु मात्र सर्छ।
सबैभन्दा धेरै झुक्याउने छवटा जोडी (present simple र continuous, past simple र present perfect, present perfect simple र continuous, past simple र past continuous, past simple र past perfect, अनि भविष्यका रूपहरू) B1-R4 मा अभ्यास गरिन्छ।
हिज्जे र उच्चारण
- बोलीमा छोटा रूप सामान्य हुन्: I'm, she's, they've, he'd, we'll, won't, hasn't, hadn't।
- बोलीमा been कमजोर हुन्छ: /bɪn/ — "bin" जस्तो: I've been waiting /aɪv bɪn ˈweɪtɪŋ/। यसलाई लामो /iː/ बनाएर “बीन” नभन्नुहोस्।
- मोडल क्रियापछि have कमजोर हुन्छ: I'll have finished "I'll-uv finished" /aɪl əv ˈfɪnɪʃt/ जस्तो सुनिन्छ। /ə/ नेपालीको “अ” सँग नजिक छ। तर लेख्दा सधैँ will have वा 'll have लेख्नुहोस्, 'll of कहिल्यै होइन।
- -ed अन्त्य: अघोष ध्वनिपछि /t/ (worked — "workt"), घोष ध्वनिपछि /d/ (played — "playd"), /t/ वा /d/ पछि /ɪd/ (waited — "wait-id")। worked लाई “वर्केड” जस्तो अतिरिक्त स्वर थपेर नभन्नुहोस्।
सुनौलो नियम
हरेक काल = समय (past / present / future) + पक्ष: simple = पूरा तथ्य; continuous = चलिरहेको; perfect = कुनै बिन्दुभन्दा पहिले र महत्त्वपूर्ण; perfect continuous = कुनै बिन्दुसम्म कति समयदेखि (वा नतिजा देखिने, भर्खर सकिएको काम)। समय छान्नुहोस्, पक्ष छान्नुहोस्, अनि पहिलो सहायक क्रिया लाई समय, नकारात्मक र प्रश्नको भार बोक्न दिनुहोस्।
नक्सा बुझिसकेपछि C2 तहमा हेर्नुहोस्, उही tense हरूलाई बढी विनम्र वा बढी टाढाको सुनाउन कसरी 'सारिन्छ': C2-01।
अभ्यास
A. संरचना
कालको नाम लेख्नुहोस्, वा भनिएको रूप बनाउनुहोस्।
-
कालको नाम लेख्नुहोस्: "She had been waiting."
-
कालको नाम लेख्नुहोस्: "They'll have finished."
-
Present perfect continuous: I (study) for three hours.
-
Past continuous: At 9 p.m. we (watch) a film.
-
Future continuous: This time tomorrow I (fly) to Lima.
-
प्रश्न बनाउनुहोस्: They have been living here for a year.
-
नकारात्मक बनाउनुहोस्: She was working yesterday.
B. अर्थ
अर्थ हेरेर सही उत्तर छान्नुहोस्।
-
कुन पक्षले “अहिलेसम्म कति समयदेखि?” भन्ने प्रश्नको उत्तर दिन्छ? …
-
कुन पक्षले कुनै क्षणमा चलिरहेको काम देखाउँछ?
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: Look! It ….
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: When we arrived, the concert …, so we missed the first song.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: Her hands are dirty because she ….
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
I know him since we were children.
-
Did you saw the match?
-
He's been running for an hour.
-
We was having dinner when you called.
D. पाठभित्र
अनुच्छेद पढ्नुहोस् र कोष्ठकको क्रियाको सही रूप लेख्नुहोस्।
Mia 17 (work) as a nurse. She 18 (start) her first job in 2015. Before that, she 19 (study) for four years. At the moment, she 20 (train) to be a midwife, and she 21 (do) the course for six months now. Next year, she 22 (move) to a bigger hospital.
E. तपाईंको पालो
आफ्नै बारेमा अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
आफ्नोबारे तीन वाक्य लेख्नुहोस्: एउटा present continuous मा, एउटा present perfect मा र एउटा past simple मा।
-
तपाईंले लामो समयदेखि गरिरहनुभएको कुनै कामबारे एउटा वाक्य लेख्नुहोस्, र कति समयदेखि भन्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A2-19 Present Perfect र Past Simple को फरक — सजिलो नेपालीमा I (lose) my keys yesterday, but I found them this morning.
-
B1-34 State Verbs कहिले -ing मा आउँछन्: She's Being Silly — सजिलो नेपालीमा I (think) about changing my job.
-
B1-03 Past Perfect: I Had Already Left — विगतभन्दा पनि पहिलेको काम, सजिलो नेपालीमा By the time I got to the party, most people (go) home.
उत्तरहरू
A. संरचना
- past perfect continuous
- future perfect
- have been studying
- were watching
- will be flying
- Have they been living here for a year?
- She wasn't working yesterday.
B. अर्थ
- perfect continuous
- continuous
- 's snowing / is snowing
- had started
- has been gardening
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- I have known him since we were children.
- Did you see the match?
- ✓ He's been running for an hour.
- We were having dinner when you called.
D. पाठभित्र
- works / is working
- started
- had studied / had been studying / studied
- is training
- has been doing
- will move / is moving / is going to move / will be moving
E. तपाईंको पालो
- I'm reading a great book at the moment. I've been to Morocco twice. I went there last in 2022.
- I've been playing the piano for eight years.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- lost
- am thinking
- had gone
