Οι 12 χρόνοι των αγγλικών σε έναν χάρτη: Simple, Continuous, Perfect και Perfect Continuous
The English Tense System: The Map
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα βλέπετε και τους 12 αγγλικούς χρόνους σε έναν χάρτη, θα φτιάχνετε οποιονδήποτε από αυτούς με δύο επιλογές (χρόνος + όψη) και θα λέτε τι σημαίνει κάθε όψη: Simple, Continuous, Perfect και Perfect Continuous.
Η βασική ιδέα
Οι αγγλικοί χρόνοι μπορεί να μοιάζουν με μια μεγάλη λίστα από 12 ξεχωριστούς χρόνους για αποστήθιση. Δεν είναι. Κάθε μορφή βγαίνει από δύο επιλογές μόνο.
Επιλογή 1: Χρόνος: πότε; Παρελθόν, παρόν ή μέλλον. Φανταστείτε μια χρονογραμμή με τρεις ζώνες: παρελθόν, τώρα, μέλλον.
Επιλογή 2: Όψη (aspect): πώς βλέπω την πράξη;
- Simple: σαν ολόκληρο γεγονός ή σαν ολοκληρωμένη πράξη.
- Continuous: από μέσα, σε εξέλιξη γύρω από μια στιγμή.
- Perfect: από ένα μεταγενέστερο σημείο, κοιτάζοντας πίσω κάτι που έγινε πριν από αυτό και μετράει ακόμα.
- Perfect Continuous: από ένα μεταγενέστερο σημείο, κοιτάζοντας πίσω μια δραστηριότητα που κρατάει ως εκείνο το σημείο· εστιάζει στο πόσο κράτησε, ή σε μια δραστηριότητα που μόλις σταμάτησε και άφησε ορατά αποτελέσματα.
Βάλτε τις δύο επιλογές μαζί και έχετε έναν χάρτη με τρεις σειρές (παρελθόν, παρόν, μέλλον) και τέσσερις στήλες. Κάθε χρόνος έχει μια διεύθυνση: past + perfect = past perfect. Μάθετε μία φορά τι σημαίνουν οι τέσσερις στήλες, και δουλεύουν με τον ίδιο τρόπο σε κάθε ζώνη της χρονογραμμής. Πίσω από όλο το σύστημα υπάρχει μία ιδέα, όχι δώδεκα.
Ελληνικά και αγγλικά
Τα ελληνικά δεν είναι τόσο διαφορετικά όσο νομίζουμε: κι εμείς διαλέγουμε χρόνο και όψη. Στο παρελθόν ξεχωρίζουμε τον αόριστο (δούλεψα: ολόκληρο γεγονός) από τον παρατατικό (δούλευα: σε εξέλιξη ή συνήθεια), στο μέλλον το «θα δουλέψω» από το «θα δουλεύω». Και έχουμε συντελεσμένους χρόνους με το «έχω»: έχω δουλέψει, είχα δουλέψει, θα έχω δουλέψει.
Οι διαφορές είναι τρεις. Πρώτον, ο ενεστώτας δεν ξεχωρίζει όψη: το «δουλεύω» είναι και I work και I'm working. Δεύτερον, δεν έχουμε Perfect Continuous: για κάτι που κρατάει ως τώρα βάζουμε ενεστώτα («Περιμένουμε σαράντα λεπτά»), και για κάτι που κρατούσε ως ένα σημείο στο παρελθόν παρατατικό. Τρίτον, ο παρακείμενος χρησιμοποιείται λιγότερο από τον Present Perfect· συχνά λέμε αόριστο («Έχασα τα κλειδιά μου»). Οι αντιστοιχίες στον πίνακα είναι κατά προσέγγιση, όχι ένα προς ένα.
| Αγγλικός χρόνος | Πιο κοντινό ελληνικό | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Present Simple | ενεστώτας: δουλεύω | I work. |
| Present Continuous | ενεστώτας: δουλεύω (τώρα) | I'm working. |
| Present Perfect | παρακείμενος έχω δουλέψει, συχνά αόριστος δούλεψα | I've worked. |
| Present Perfect Continuous | ενεστώτας + χρονικό διάστημα: δουλεύω εδώ πέντε χρόνια | I've been working here for five years. |
| Past Simple | αόριστος: δούλεψα | I worked. |
| Past Continuous | παρατατικός: δούλευα | I was working. |
| Past Perfect | υπερσυντέλικος: είχα δουλέψει | I had worked. |
| Past Perfect Continuous | παρατατικός + χρονικό διάστημα: δούλευα εκεί δέκα χρόνια | I had been working there for ten years. |
| Future Simple | θα δουλέψω | I will work. |
| Future Continuous | θα δουλεύω | I will be working. |
| Future Perfect | θα έχω δουλέψει | I will have worked. |
| Future Perfect Continuous | θα δουλεύω + χρονικό διάστημα | I will have been working for ten years. |
Και κάτι ακόμα: στα ελληνικά ο χρόνος, η άρνηση και η ερώτηση δεν χρειάζονται βοηθητικό ρήμα («Δούλεψες;», «Δεν δούλεψα»). Στα αγγλικά όλα αυτά τα κουβαλάει το πρώτο βοηθητικό ρήμα.
Δομή
Τα δομικά υλικά
| Όψη | Βοηθητικό + μορφή ρήματος | Παράδειγμα (work) |
|---|---|---|
| simple | χωρίς βοηθητικό στις καταφατικές του present / past | work / worked |
| continuous | be + τύπος σε -ing | be working |
| perfect | have + μετοχή (past participle) | have worked |
| perfect continuous | have been + τύπος σε -ing | have been working |
Η μετοχή (past participle, λέγεται και V3) είναι τα worked, gone, written. Ο χρόνος φαίνεται στο πρώτο ρήμα: am / was / will be, have / had / will have.
Ο χάρτης: οι 12 μορφές του work
| Simple | Continuous | Perfect | Perfect continuous | |
|---|---|---|---|---|
| Past | I worked | I was working | I had worked | I had been working |
| Present | I work | I am working | I have worked | I have been working |
| Future | I will work | I will be working | I will have worked | I will have been working |
Τύποι και παραδείγματα: οι 12 χρόνοι σε έναν πίνακα
S = υποκείμενο, V = ρήμα, V2 = τύπος αορίστου (ran), V3 = μετοχή παρακειμένου (run). Τα παραδείγματα είναι από την ιστορία του Σαμ παρακάτω.
| Χρόνος | Τύπος | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| present simple | S + V (he/she/it: V-s) | Sam runs five kilometres every morning. |
| present continuous | S + am / is / are + V-ing | He's running along the river. |
| present perfect | S + have / has + V3 | He's run three marathons so far. |
| present perfect continuous | S + have / has been + V-ing | He's been running since six o'clock. |
| past simple | S + V2 | He ran his first marathon in 2021. |
| past continuous | S + was / were + V-ing | He was running through the park when he hurt his knee. |
| past perfect | S + had + V3 | He had never run more than twenty kilometres. |
| past perfect continuous | S + had been + V-ing | He had been running for four hours. |
| future simple | S + will + V | He'll run his fastest time next Sunday. |
| future continuous | S + will be + V-ing | He'll be running through the city centre. |
| future perfect | S + will have + V3 | He'll have run forty-two kilometres by lunchtime. |
| future perfect continuous | S + will have been + V-ing | He'll have been running for nearly four hours. |
Άρνηση και ερώτηση: τη δουλειά την κάνει το πρώτο βοηθητικό
| Μορφή | Άρνηση | Ερώτηση |
|---|---|---|
| present / past simple | She doesn't work. / She didn't work. | Does she work? / Did she work? |
| κάθε μορφή με βοηθητικό | She isn't working. / She hasn't worked. / She won't be working. | Is she working? / Has she worked? / Will she be working? |
| μορφές με δύο ή τρία βοηθητικά | She hadn't been working. | Had she been working? |
Βάλτε το not μετά το πρώτο βοηθητικό, ή μετακινήστε το πρώτο βοηθητικό πριν από το υποκείμενο. Ο Present Simple και ο Past Simple δεν έχουν βοηθητικό, γι' αυτό δανείζονται το do / does / did.
Τι σημαίνει κάθε όψη
| Όψη | Βασική σημασία | Σε ποια ερώτηση απαντά |
|---|---|---|
| simple | ολόκληρο το γεγονός ή η πράξη | Τι γίνεται / έγινε / θα γίνει; |
| continuous | σε εξέλιξη γύρω από μια στιγμή | Τι γίνεται / γινόταν / θα γίνεται εκείνη τη στιγμή; |
| perfect | πριν από ένα σημείο, σημαντικό σε εκείνο το σημείο | Τι έχει ήδη γίνει ως τότε; |
| perfect continuous | δραστηριότητα που κρατάει ως ένα σημείο, ή που μόλις σταμάτησε με ορατά αποτελέσματα | Πόσο καιρό κρατάει ως τότε; Τι γινόταν; |
Σημειώσεις για τον χάρτη
- Αυστηρά, τα αγγλικά ρήματα δείχνουν πάνω τους μόνο δύο χρόνους (present work, past worked)· το μέλλον χρησιμοποιεί το modal will. Οι «12 χρόνοι» είναι ένας χρήσιμος χάρτης για τη διδασκαλία.
- Το will δεν είναι ο μόνος τρόπος για το μέλλον: το going to, ο Present Continuous και ο Present Simple μιλούν επίσης για το μέλλον. Δείτε A2-05.
- Τα ρήματα κατάστασης (know, like, want, believe) κανονικά αποφεύγουν τις στήλες Continuous και Perfect Continuous. Δείτε A1-23 και B1-34.
- Ο Future Continuous διδάσκεται στο B1-05. Ο Future Perfect και ο Future Perfect Continuous εμφανίζονται εδώ μόνο για αναγνώριση· διδάσκονται στο B2-01.
Χρήση
1Χρόνος: τον κουβαλάει το πρώτο ρήμα
Αλλάξτε μόνο το πρώτο ρήμα και μετακινείτε όλη την πράξη πάνω στη χρονογραμμή. Το υπόλοιπο κομμάτι μένει ίδιο.
2Simple: ολόκληρο το γεγονός
Η όψη Simple παρουσιάζει μια πράξη ως ολόκληρη μονάδα ή ως γενικό γεγονός: μια συνήθεια, ένα γεγονός που τελείωσε, μια απλή πρόβλεψη.
3Continuous: σε εξέλιξη
Η όψη Continuous σάς βάζει μέσα στην πράξη σε μια στιγμή: άρχισε πριν από εκείνη τη στιγμή και δεν έχει τελειώσει ακόμα.
4Perfect: πριν, και μετράει ακόμα
Η όψη Perfect κοιτάζει πίσω από ένα σημείο (τώρα, μια στιγμή στο παρελθόν ή μια στιγμή στο μέλλον) σε κάτι που έγινε πριν από αυτό και μετράει σε εκείνο το σημείο.
5Perfect Continuous: πόσο καιρό, ως ένα σημείο
Ο Perfect Continuous κοιτάζει πίσω σε μια δραστηριότητα που κρατάει ως ένα σημείο, και συνήθως λέει πόσο καιρό. Μπορεί επίσης να περιγράψει μια δραστηριότητα που μόλις σταμάτησε, όταν βλέπουμε τα αποτελέσματά της τώρα (περισσότερα στο B1-01).
6Μία ιστορία σε όλους τους 12 χρόνους
Ακολουθήστε τον Σαμ, έναν δρομέα, σε όλες τις 12 μορφές του ίδιου ρήματος: run – ran – run.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Ενεστώτας για το «πόσο καιρό ως τώρα». Λέμε «Μαθαίνω αγγλικά έξι χρόνια» και «Πόσο καιρό περιμένετε;». Στα αγγλικά, για κάτι που άρχισε στο παρελθόν και κρατάει ως τώρα, χρειάζεται Present Perfect ή Present Perfect Continuous.
2. Παρακείμενος με τελειωμένο χρόνο. Επειδή ο Present Perfect μοιάζει με το «έχω τελειώσει», πολλοί τον βάζουν όπου στα ελληνικά θα έλεγαν «έχω» + μετοχή, ακόμα και δίπλα σε τελειωμένο χρόνο. Στα αγγλικά, με λέξεις για τελειωμένο χρόνο (yesterday, last night, in 2021, ago), ο Present Perfect δεν γίνεται: βάλτε Past Simple.
3. Παρατατικός για το «ως τότε». Λέμε «Όταν γνώρισα τον Κώστα, έμενε στο Λονδίνο πέντε χρόνια». Ο παρατατικός γίνεται εύκολα Past Continuous, αλλά για το πόσο κρατούσε κάτι ως μια στιγμή στο παρελθόν, τα αγγλικά θέλουν Past Perfect Continuous.
4. Ερώτηση χωρίς βοηθητικό ή με λάθος σειρά. Στα ελληνικά η ερώτηση φαίνεται από τον τόνο της φωνής: «Πού δούλευες πριν;», «Πόση ώρα περιμένετε;». Στα αγγλικά το πρώτο βοηθητικό πάει πριν από το υποκείμενο, και ο Present / Past Simple δανείζεται το do / does / did.
Μην τα μπερδεύετε
's = is ή has — Κοιτάξτε την επόμενη λέξη: τύπος σε -ing → is· μετοχή → has.
'd = had ή would — Μετοχή μετά το 'd → had· βασικός τύπος → would.
Ίδια όψη, άλλος χρόνος — Η σημασία της στήλης μένει ίδια· αλλάζει μόνο το σημείο πάνω στη χρονογραμμή.
Τις έξι αντιθέσεις που μπερδεύουν περισσότερο τους μαθητές (Present Simple ή Continuous, Past Simple ή Present Perfect, Present Perfect Simple ή Continuous, Past Simple ή Continuous, Past Simple ή Past Perfect, και οι τρόποι για το μέλλον) θα τις εξασκήσετε στο B1-R4.
Ορθογραφία και προφορά
- Στον προφορικό λόγο οι συντμήσεις είναι το κανονικό: I'm, she's, they've, he'd, we'll, won't, hasn't, hadn't.
- Το been είναι αδύναμο στον προφορικό λόγο: /bɪn/, με σύντομο, χαλαρό φωνήεν: I've been waiting /aɪv bɪn ˈweɪtɪŋ/. Τα ελληνικά προφέρουν κάθε φωνήεν καθαρά· στα αγγλικά τα βοηθητικά «μικραίνουν».
- Το have μετά από modal είναι αδύναμο: στο I'll have finished ακούγεται σαν /əv/: /aɪl əv ˈfɪnɪʃt/. Γράφετε πάντα will have ή 'll have, ποτέ 'll of.
- Οι καταλήξεις -ed: /t/ μετά από άηχους ήχους (worked /wɜːkt/), /d/ μετά από ηχηρούς (played /pleɪd/), /ɪd/ μετά από /t/ ή /d/ (waited /ˈweɪtɪd/). Μην προσθέτετε φωνήεν στο worked: είναι μία συλλαβή.
- Το /ɜː/ του work δεν υπάρχει στα ελληνικά: χείλη χαλαρά, όχι στρογγυλά, γλώσσα στη μέση του στόματος, και ο ήχος κρατάει λίγο. Δεν είναι «ο» ούτε «ε».
Χρυσός κανόνας
Κάθε χρόνος = χρόνος (past / present / future) + όψη: Simple = ολόκληρο το γεγονός· Continuous = σε εξέλιξη· Perfect = πριν από ένα σημείο και σημαντικό σε αυτό· Perfect Continuous = πόσο καιρό, ως ένα σημείο (ή μια δραστηριότητα που μόλις τελείωσε με ορατά αποτελέσματα). Διαλέξτε τον χρόνο, διαλέξτε την όψη, και αφήστε το πρώτο βοηθητικό να κουβαλήσει τον χρόνο, την άρνηση και την ερώτηση.
Όταν κατακτήσετε τον χάρτη, στο επίπεδο C2 θα δείτε πώς οι ίδιοι χρόνοι «μετατοπίζονται» για να ακούγονται πιο ευγενικοί ή πιο αποστασιοποιημένοι: C2-01.
Ασκήσεις
A. Δομή
Ονομάστε τον χρόνο στα αγγλικά ή φτιάξτε τη μορφή που ζητείται.
-
Ποιος χρόνος είναι; "She had been waiting."
-
Ποιος χρόνος είναι; "They'll have finished."
-
Present Perfect Continuous: I (study) for three hours.
-
Past Continuous: At 9 p.m. we (watch) a film.
-
Future Continuous: This time tomorrow I (fly) to Lima.
-
Κάντε την ερώτηση: They have been living here for a year.
-
Κάντε την άρνηση: She was working yesterday.
B. Σημασία
Απαντήστε στην ερώτηση ή διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Ποια όψη απαντά στο «Πόσο καιρό ως τώρα;»; …
-
Ποια όψη δείχνει μια πράξη σε εξέλιξη σε μια στιγμή;
-
Διαλέξτε: Look! It ….
-
Διαλέξτε: When we arrived, the concert …, so we missed the first song.
-
Διαλέξτε: Her hands are dirty because she ….
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
I know him since we were children.
-
Did you saw the match?
-
He's been running for an hour.
-
We was having dinner when you called.
D. Μέσα σε κείμενο
Βάλτε τα ρήματα της παρένθεσης στη σωστή μορφή.
Mia 17 (work) as a nurse. She 18 (start) her first job in 2015. Before that, she 19 (study) for four years. At the moment, she 20 (train) to be a midwife, and she 21 (do) the course for six months now. Next year, she 22 (move) to a bigger hospital.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε τρεις προτάσεις για εσάς: μία σε Present Continuous, μία σε Present Perfect και μία σε Past Simple.
-
Γράψτε μια πρόταση για κάτι που κάνετε εδώ και πολύ καιρό, και πείτε πόσο καιρό.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A2-19 Present Perfect ή Past Simple; Η διαφορά απλά I (lose) my keys yesterday, but I found them this morning.
-
B1-34 State verbs στον Continuous: think ή am thinking, have ή am having, is ή is being I (think) about changing my job.
-
B1-03 Past Perfect: ο υπερσυντέλικος στα αγγλικά (I had already left) By the time I got to the party, most people (go) home.
Λύσεις
A. Δομή
- past perfect continuous
- future perfect
- have been studying
- were watching
- will be flying
- Have they been living here for a year?
- She wasn't working yesterday.
B. Σημασία
- perfect continuous
- continuous
- 's snowing / is snowing
- had started
- has been gardening
C. Βρείτε το λάθος
- I have known him since we were children.
- Did you see the match?
- ✓ He's been running for an hour.
- We were having dinner when you called.
D. Μέσα σε κείμενο
- works / is working
- started
- had studied / had been studying / studied
- is training
- has been doing
- will move / is moving / is going to move / will be moving
E. Σειρά σας
- I'm reading a great book at the moment. I've been to Morocco twice. I went there last in 2022.
- I've been playing the piano for eight years.
F. Μικτή επανάληψη
- lost
- am thinking
- had gone
