SlowingoDilbilgisi
B1 17 / 39

İngilizce Must Be, Can't Be, Might Be: Şimdiki Zamanda Tahmin (Deduction)

Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda kanıtlara bakarak şimdiki zaman hakkında mantıklı tahminler yapabilecek — She must be at work, That can't be right, He might be asleep — ve ne kadar emin olduğunuzu gösterebileceksiniz.

Temel Fikir

Çoğu zaman bir şeyi kesin olarak bilmeyiz, ama elimizde ipuçları vardır. Bir dedektif gibi kanıtlara bakar ve bir sonuca varırız. Buna deduction (çıkarım) denir. İngilizce, bu sonucun ne kadar güçlü olduğunu modal fiillerle gösterir.

Dedektifin defterini ve içindeki üç olası kararı düşünün. must = "Mantıklı olan tek açıklama bu": The lights are off and the car has gone — they must be out. (Işıklar kapalı, araba yok; dışarıda olmalılar.) can't = "Bu imkânsız": She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. (Az önce kocaman bir öğle yemeği yedi; aç olamaz.) might / may / could = "Olası açıklamalardan biri": He might be in a meeting. (Toplantıda olabilir.)

Buradaki must kurallarla ilgili değildir A2-20; mantıkla ilgilidir. Bu must'ın olumsuzu da normalde mustn't değil, can't'tir.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Bu konuda Türkçe ile İngilizce birbirine çok benzer. Türkçe de tahmin için zorunluluk ve olasılık bildiren ekleri kullanır: -malı, -amaz ve -abilir. İngilizcede bu işi must, can't ve might gibi modal fiiller yapar.

TürkçeNe kadar emin?İngilizce
Yorgun ol-malı-sın. / Yorgun-sun-dur.eminim: doğruYou must be tired.
Kütüphanede ol-abilir.mümkünShe might / may / could be in the library.
Toplantıdan haberi ol-mayabilir.belki doğru değilHe might not know about the meeting.
On sekiz yaşında ol-amaz.eminim: yanlışShe can't be eighteen.
Biriyle konuş-uyor ol-malı.eminim: şu an oluyorHe must be talking to someone.

İki farka dikkat edin. Birincisi, Türkçedeki -abilir eki hem "yapabilir (yeteneği var)" hem de "olabilir (belki)" anlamına gelir; İngilizcede bir duruma dair tahminde can değil, might / may / could kullanılır. İkincisi, Türkçede "tanıyor olmalısın" diyebiliriz, ama know gibi durum fiilleri İngilizcede -ing almaz: You must know her.

Yapı

Modal + fiilin yalın hali (çok sık be)

Ne kadar emin?ModalÖrnek
neredeyse eminim, doğrumustShe must be exhausted.
mümkünmight / may / couldHe might be at the gym.
belki doğru değilmight not / may notThey may not be home yet.
neredeyse eminim, yanlışcan't / couldn'tThat can't be Tom — he's in Paris.

Modal + be + -ing — şu anda devam eden bir şey hakkında tahmin

KalıpÖrnek
must be + -ingShe must be working late.
might / may / could be + -ingThey might be having dinner.
can't be + -ingYou can't be leaving already!

Modal + başka fiiller — çoğunlukla durum fiilleri (know, have, live, mean, like, want)

ÖrnekAnlam
You must know Ana — she works in your office.Onu tanıdığına eminim.
He can't live here — his name isn't on the door.Burada oturmadığına eminim.
They may have a spare key.Belki yedek anahtarları vardır.

Sorular — could ya da might ya da Do you think…? kullanın. Sorularda can de mümkündür: Who can that be?

SoruÖrnek
Could… ?Could that be our taxi?
Who might… ?Who might that be at the door?
Who can… ?Who can that be at this time of night?
Do you think… ?Do you think she's ill?

Kullanımlar

1must — neredeyse kesin doğru

Kanıtlar mantıklı tek bir sonuca işaret ediyorsa must kullanın. Türkçedeki "-malı" ya da "-dır" ekinin tahmin anlamıdır.

You've been travelling all day. You must be tired.
Bütün gün yoldaydın. Yorgun olmalısın.
The restaurant is always full. The food must be good.
Restoran hep dolu. Yemekleri iyi olmalı.
Her phone goes straight to voicemail. It must be switched off.
Telefonu doğrudan sesli mesaja düşüyor. Kapalı olmalı.
He's wearing a football shirt. He must be a fan.
Futbol forması giymiş. Taraftar olmalı.

2can't / couldn't — neredeyse kesin yanlış

Kanıtlar bir şeyin imkânsız olduğunu gösteriyorsa can't kullanın: "…-amaz". Couldn't da mümkündür ve biraz daha dolaylı duyulur.

That can't be the right address — this building is empty.
Doğru adres bu olamaz; bu bina boş.
She can't be eighteen. She looks about twelve!
On sekiz yaşında olamaz. On iki yaşında gibi görünüyor!
That noise couldn't be the cat — she's outside.
O ses kediden gelemez; kedi dışarıda.
You can't be serious!
Ciddi olamazsın!
kalıp ifade: şaşkınlık, "Bunu gerçekten kastetmiş olamazsın"

3might / may / could — mümkün

Bir şey mümkün ama emin olacak kadar kanıtınız yoksa bunları kullanın: "…-abilir". Tahminde üçü de hemen hemen aynı anlama gelir; may biraz daha resmîdir. "Belki değil" demek için couldn't değil, might not ya da may not kullanın A2-22: "…-mayabilir".

I don't know where Lucy is. She might be in the library.
Lucy'nin nerede olduğunu bilmiyorum. Kütüphanede olabilir.
Don't call now — they may be asleep.
Şimdi arama, uyuyor olabilirler.
That noise could be the washing machine.
O ses çamaşır makinesinden geliyor olabilir.
He might not know about the meeting.
Toplantıdan haberi olmayabilir.
belki bilmiyor
The shop may not be open on a Sunday.
Dükkân pazar günü açık olmayabilir.

4Devam eden eylemler hakkında tahmin: modal + be + -ing

Şu anda olan bir şey hakkında tahmin için modal + be + -ing kullanın: "…-iyor olmalı / olabilir". Durum fiilleri ise basit halde kalır: He must be knowing değil, He must know.

The line's busy. He must be talking to someone.
Hat meşgul. Biriyle konuşuyor olmalı.
Listen! Someone might be trying to get in.
Dinle! Biri içeri girmeye çalışıyor olabilir.
She can't be working at this time — the office closes at six.
Bu saatte çalışıyor olamaz; ofis altıda kapanıyor.
You must be joking!
Şaka yapıyor olmalısın! / Şaka yapıyorsun herhalde!
kalıp ifade: "bunu gerçekten kastetmiyorsun"

5Kanıttan sonuca varmak

Bir çıkarımın genellikle bir gerekçesi olur. Önce kanıtı, sonra sonucu söyleyin (çoğu zaman so ile), ya da önce sonucu söyleyip because ekleyin. Birinin tahminini sormak için could, might ya da Do you think…? kullanın.

There are no lights on, so they must be away.
Hiç ışık yanmıyor, demek ki evde değiller.
Everyone's wearing coats. It must be cold outside.
Herkes mont giymiş. Dışarısı soğuk olmalı.
It can't be very far, because the sign says 2 km.
Çok uzak olamaz, çünkü tabelada 2 km yazıyor.
Could that be our taxi?
Şu bizim taksimiz olabilir mi?
"Who might that be at the door?" "It might be the plumber."
"Kapıdaki kim olabilir?" "Tesisatçı olabilir."

6Tahmin anlamında must not — mümkün ama nadir

Must not (= yanlış olduğuna eminim) tahminde kullanılabilir; bu daha çok Amerikan İngilizcesindedir ve genellikle kısaltılmadan söylenir. İngiliz İngilizcesinde mustn't daha çok yasak olarak algılanır A2-20. Her yerde güvenli seçim can't'tir.

He can't be home — his car isn't here.
Evde olamaz; arabası burada değil.
her yerde en iyi seçim
He must not be home — his car isn't here.
Evde değil demek ki; arabası burada değil.
(US) mümkün
They must not have any money left.
Hiç paraları kalmamış olmalı.
(US) = paralarının kalmadığına eminim

Sık Yapılan Hatalar

❌He must to be tired.
✅He must be tired.
modal + fiilin yalın hali; "to" yok.
❌They must are on holiday.
✅They must be on holiday.
Modalden sonra am/is/are değil, be gelir.
❌It mights be true.
✅It might be true.
Modal fiiller hiçbir zaman -s almaz.
❌She must be work now.
✅She must be working now.
Devam eden eylem tahmini: be + -ing.
❌You must be knowing my sister.
✅You must know my sister.
know bir durum fiilidir: -ing almaz A1-23.
❌"Where's Tom?" "He can be in the kitchen."
✅He could be in the kitchen. ya da He might be in the kitchen.
Düz cümlede can genel olasılık içindir (It can be cold here in winter); tek bir durum hakkında şimdiki tahmin için kullanılmaz. Soruda ise doğrudur: Who can that be?
⚠️She mustn't be at home — her car's gone.
✅She can't be at home — her car's gone.
Mümkün (daha çok US'de, must not olarak), ama normal ve güvenli seçim can't'tir.
⚠️He couldn't be at home. (when you mean "maybe he isn't")
✅He might not be at home.
couldn't "imkânsız" demektir; might not "belki değil" demektir.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "-abilir" = can sanmak. Türkçede "Endişeli olabilir" ile "Yüzebilir" aynı eki kullanır. Bu yüzden şimdiki bir durum hakkındaki tahminde can kullanmak çok yaygındır. Bir duruma dair tahmin için might / may / could kullanın.

❌"Why is Sam so quiet?" "He can be worried about his exam."
✅"Why is Sam so quiet?" "He might be worried about his exam."
❌Don't call now — they can be asleep.
✅Don't call now — they may be asleep.

2. "Tanıyor olmalısın" yapısını kelime kelime çevirmek. Türkçede "-iyor olmalı" her fiille kurulabilir: "tanıyor olmalısın", "biliyor olmalı". İngilizcede ise know, own, like, have, want gibi durum fiilleri -ing almaz.

❌They must be owning the whole building.
✅They must own the whole building.
❌He must be having a car.
✅He must have a car.

3. "-mayabilir" ile "-amaz"ı karıştırmak. "Evde olmayabilir" (belki değil) ile "evde olamaz" (kesinlikle değil) Türkçede ayrıdır; İngilizcede de öyledir. Ama -abilir eki could gibi algılandığı için "olmayabilir" yerine couldn't demek kolaydır. Couldn't "imkânsız" demektir.

⚠️He couldn't be at home. (when you mean "maybe he isn't")
✅He might not be at home.

4. "-malı"nın olumsuzunu mustn't sanmak. Zorunlulukta must → mustn't olduğu için tahminde de aynısını yapmak akla gelir. Ama tahminde must'ın normal karşıtı can't'tir: "olmalı" ↔ "olamaz".

⚠️She mustn't be at home — her car's gone.
✅She can't be at home — her car's gone.

Karıştırılmasın

Tahmin anlamında must ve zorunluluk anlamında must — Aynı kelime, farklı görev: tahmin = mantık; zorunluluk = kural A2-20. Türkçede de "-malı" ekinin bu iki görevi vardır.

You must be hungry.
Acıkmış olmalısın.
tahmin: aç olduğuna eminim
You must wear a seatbelt.
Emniyet kemeri takmalısın.
zorunluluk: kural bu

can't (imkânsız) ve mustn't (yasak)

That can't be true.
Bu doğru olamaz.
imkânsız
You mustn't tell anyone.
Kimseye söylememelisin.
yasak

might not ve can't — might not kapıyı açık bırakır; can't kapıyı kapatır.

She might not be at work.
İşte olmayabilir.
belki değil
She can't be at work.
İşte olamaz.
kesinlikle değil

Şimdiki ve geçmiş tahmin — Geçmiş hakkındaki tahminler için must have / can't have / might have + past participle kullanılır. Bu konu B2-06'da.

She must be at home now.
Şu an evde olmalı.
She must have been at home last night.
Dün akşam evdeymiş olmalı.
geçmiş tahmin, bkz. B2-06

Yazım ve Telaffuz

  • Tahmin anlamındaki must genellikle zayıf okunur: /məst/, ünsüzden önce /məs/ — She must be… "şi mıs bii" gibi duyulur.
  • can't güçlü ve vurguludur: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). Sondaki /t/ çoğu zaman zor duyulur; olumsuz olduğunu uzun sesli (UK) ya da vurgu (US) belli eder: That can't be right — "kaant" (UK), "kent" (US).
  • Şüphe göstermek istediğinizde might çoğu zaman vurgulanır: It MIGHT be true… but I doubt it.
  • You must be joking! ve You can't be serious! kalıp tepkilerdir; joking ve serious kelimelerini güçlü vurgulayın.

Altın Kural

Önce kanıt, sonra sonuç. must = doğru olduğuna eminim ("olmalı"); might / may / could = mümkün ("olabilir"); can't = doğru olmadığına eminim ("olamaz"). "Belki değil" için might not / may not; "kesinlikle değil" için normal seçim can't'tir. Tek bir durum hakkındaki tahminde "-abilir" ekine aldanıp can kullanmayın.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantezdeki fiil ve açıklamaya göre boşlukları doldurun.

  1. She's been running for an hour. She (be) tired. (I'm sure.)
  2. That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (I'm sure it isn't.)
  3. I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
  4. He isn't answering. He (sleep). (I'm sure.)
  5. "Belki değil" anlamına çevirin: She may be at home.
  6. could ile soru kurun: That is our taxi.
  7. They (live) here — the name on the door is different. (I'm sure they don't.)

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: You … be hungry — you've just had a big lunch.
  2. Doğru olanı seçin: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
  3. Bu cümle ne anlama gelir? "She might not be at work."
  4. Telefon çalıyor. Annem bu saatte sık sık arar, ama patronum da arar. Doğru olanı seçin: … Mum.
  5. "You must be tired" cümlesinde must neyle ilgilidir? …

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. They must to be at the cinema.
  2. He might be study at the moment.
  3. "Where's Ella?" "She can be in the garden."
  4. You must be knowing my sister.
  5. That can't be right — the shop closed an hour ago.

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu tamamlayın. Konuşanların ne kadar emin olduğuna dikkat edin.

Yeni komşular
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.

E. Sıra Sende

  1. Etrafınıza bakın. Biri must, biri can't ile iki tahmin yazın ve kanıtını da verin.
  2. Bir arkadaşınız telefonu açmıyor. might, may ve could ile üç olası açıklama yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-20 İngilizce Must ve Have To Farkı: Mustn't ve Don't Have To Kullanımı
    You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
  2. A2-22 İngilizce May, Might, Could Kullanımı: Olasılık Bildirme
    … it will rain later.
  3. B1-14 İngilizce Indirect Questions: Kibar Soru Sorma (Could You Tell Me Where…?)
    Do you know where ___? …
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. must be
  2. can't be / couldn't be
  3. might be / may be / could be
  4. must be sleeping
  5. She may not be at home. / She might not be at home.
  6. Could that be our taxi?
  7. can't live / couldn't live

B. Anlam

  1. can't
  2. must
  3. Perhaps she isn't.
  4. It might be
  5. logic

C. Hatayı Bul

  1. They must be at the cinema.
  2. He might be studying at the moment.
  3. She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
  4. You must know my sister.
  5. ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.

D. Bağlam İçinde

  1. can't / couldn't
  2. might / may / could
  3. must
  4. must be feeling / must feel
  5. might be having / may be having / could be having

E. Sıra Sende

  1. My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
  2. She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.

F. Karışık Tekrar

  1. must
  2. Maybe
  3. the station is
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play