SlowingoDilbilgisi
B1 19 / 39

İngilizce Want Someone To, Make ve Let Kullanımı: Birine Bir Şey Yaptırmak

Want Him To, Make Him Do, Let Him Do

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda başka birinin bir şey yapmasını istediğinizi, rica ettiğinizi, söylediğinizi ya da onu ikna ettiğinizi (I want you to stay) anlatabilecek; birinin başka birini bir şey yapmaya zorladığını (make), ona izin verdiğini (let, allow, permit) ya da ona yardım ettiğini (help) etken ve edilgen cümlelerle söyleyebileceksiniz.

Temel Fikir

B1-17'de iki eylemi de aynı kişi yapıyordu: I want to stay. — "Kalmak istiyorum." Şimdi cümleye ikinci bir kişi giriyor: I want you to stay. — "Kalmanı istiyorum." Bu kişi — nesne — iki fiilin arasında durur.

Bir kişiyle bir eylem arasında bir kapı düşünün. Want, ask, tell, persuade kişiyi kapıya doğru yönlendirir. Make onu, istese de istemese de kapıdan iter. Let ve allow kapıyı açar; isterse geçebilir. Help ise onunla birlikte kapıdan geçer.

Dilbilgisi kısadır ama tuzaklarla doludur. Bu dersteki fiillerin çoğu nesne + to alır: She asked me to wait. Bunların içinde yalnızca make ve let her zaman to olmadan nesne + fiilin yalın hali alır (help ikisini de alabilir): She made me wait. She let me go. Edilgen (passive) cümlede ise make birden to ister (I was made to wait), let'in yerini de be allowed to alır.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede ikinci kişi fiilin üstüne ek olarak biner: "gel-me-n-i istiyorum". Zorlamayı da çoğu zaman bir ettirgen ekiyle yaparız: -t, -dır, -tır (ağla-ttı, bekle-tti, gül-dürdü). İngilizcede ise kişi ayrı bir kelime olarak iki fiilin arasına girer ve ayrı bir fiil (make) zorlamayı anlatır.

Türkçeİngilizce
Ailemle tanış-ma-n-ı istiyorum.I want you to meet my parents.
Bana süt al-ma-m-ı hatırlatır mısın?Can you remind me to buy milk?
Bu şaka beni hep gül-dürür.That joke always makes me laugh.
Antrenör bize on tur koş-turdu.The coach made us run ten laps.
Patronum erken çık-ma-m-a izin verdi.My boss let me leave early.
Yeni bir sözleşme imzala-t-ıldı.They were made to sign a new contract.

Türkçedeki "-mamı istiyorum" yapısı aslında İngilizcedeki mantığa çok yakındır: kişi ile eylem birlikte gelir. Ama İngilizcede araya that girmez ve kişi bir nesne zamiri olur: me, you, him, her, us, them.

Yapı

Fiil + nesne + to-infinitive

FiilÖrnek
want, would like, expectI want you to stay.
ask, tell, remind, warnShe reminded me to call him.
advise, encourage, persuade, inviteThey persuaded her to apply.
allow, permit, forceThe rules allow guests to stay until noon.
olumsuz: nesne + not toHe told us not to wait.

Fiil + nesne + fiilin yalın hali (to yok)

FiilAnlamÖrnek
makezorlamak / sebep olmakThe coach made us run.
letizin vermek (gündelik)My boss let me leave early.
helpyardım etmek — to isteğe bağlıCan you help me (to) carry this?

Let düzensizdir: let – let – let.

Etken → edilgen

EtkenEdilgen
They made us wait.We were made to wait.
They allowed us to leave early.We were allowed to leave early.
They let us leave early.We were allowed to leave early. (were let değil)
They don't permit visitors to take photos.Visitors are not permitted to take photos.
My boss told me to wait.I was told to wait.

Farklı zamanlarda be allowed to

ZamanÖrnek
Geniş/şimdikiAre we allowed to park here?
GeçmişI wasn't allowed to watch TV on school nights.
GelecekYou'll be allowed to leave after the test.
Present perfectStudents have never been allowed to use phones in class.

Kullanımlar

1İstemek ve beklemek: want / would like / expect + nesne + to

Başka birinin bir şey yapmasını istediğinizde ya da beklediğinizde bunları kullanın. Want fiilinden sonra asla that'li cümlecik kullanmayın.

I want you to meet my parents.
Ailemle tanışmanı istiyorum.
Would you like me to open the window?
Pencereyi açmamı ister misiniz?
teklif
We didn't expect them to arrive so early.
Bu kadar erken gelmelerini beklemiyorduk.
My parents want me to study medicine.
Annemle babam tıp okumamı istiyor.

2Birini harekete geçirmek için söylenenler: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade

Bu fiiller, birini harekete geçirmek için söylediklerimizi anlatır. Aynı zamanda ricaları ve emirleri aktarmanın da temel fiilleridir B1-13. Olumsuz için to'nun önüne not koyun.

Can you remind me to buy milk?
Bana süt almamı hatırlatır mısın?
The teacher encouraged us to ask questions.
Öğretmen bizi soru sormaya teşvik etti.
They persuaded her to apply for the job.
Onu işe başvurmaya ikna ettiler.
The guide warned us not to swim there.
Rehber bizi orada yüzmememiz konusunda uyardı.
My doctor advised me to rest for a week.
Doktorum bir hafta dinlenmemi tavsiye etti.
We've invited the neighbours to come for dinner.
Komşuları akşam yemeğine davet ettik.

3İzin ve zorlama: allow, permit, force + nesne + to

Allow tarafsızdır; permit resmîdir (kurallar, tabelalar, belgeler); force güçlüdür, başka seçenek yoktur. Üçü de nesne + to alır.

The hotel allows guests to check out at noon.
Otel misafirlerin öğlen çıkış yapmasına izin veriyor.
The law does not permit employers to ask about your age.
Kanun, işverenlerin yaşınızı sormasına izin vermez.
The storm forced us to cancel the trip.
Fırtına yüzünden geziyi iptal etmek zorunda kaldık.
kelimesi kelimesine: fırtına bizi iptal etmeye zorladı

4Make + nesne + fiilin yalın hali (zorlamak ya da sebep olmak)

Make, birinin başka birini bir şey yapmaya zorladığını ya da bir şeyin bir tepkiye yol açtığını anlatır. Türkçedeki ettirgen eklerinin (-t, -dır, -tır) çoğu zaman karşılığıdır. To yoktur.

My mum made me apologise to my sister.
Annem beni kız kardeşimden özür dilemeye zorladı.
The coach made us run ten laps.
Antrenör bize on tur koşturdu.
That joke always makes me laugh.
Bu şaka beni her seferinde güldürür.
zorlama değil, sebep olma
Don't make me wait again!
Beni yine bekletme!

5Let + nesne + fiilin yalın hali (izin)

Let izin verir: "…-mama izin vermek". Gündeliktir ve konuşmada çok yaygındır. Let me… aynı zamanda dostça bir teklif yoludur.

My boss let me leave early on Friday.
Patronum cuma günü erken çıkmama izin verdi.
Will your parents let you go to the festival?
Ailen festivale gitmene izin verecek mi?
Let me know when you get home.
Eve varınca bana haber ver.
= bana söyle
Let me help you with those bags.
Dur, çantalarını taşımana yardım edeyim.
teklif

6Edilgen: be made to, be allowed to

Edilgen cümlede make to alır: be made to do. Let'in bu kalıpta edilgeni yoktur, bu yüzden be allowed to kullanın: "…-mamıza izin verildi". Edilgen let yalnızca birkaç kalıp ifadede kullanılır: be let go (= işten çıkarılmak), be let in (içeri alınmak), be let off (= cezasız bırakılmak).

The employees were made to sign a new contract.
Çalışanlara yeni bir sözleşme imzalatıldı.
Are we allowed to take photos in the museum?
Müzede fotoğraf çekmemize izin var mı?
When I was a kid, I wasn't allowed to stay up after nine.
Çocukken saat dokuzdan sonra uyanık kalmama izin verilmezdi.
Passengers are not permitted to use the emergency exit.
Yolcuların acil çıkışı kullanması yasaktır.
resmî
Fifty workers were let go last month.
Geçen ay elli işçi işten çıkarıldı.
kalıp ifade

7Help + nesne + (to) + fiilin yalın hali

Help fiilinden sonra hem fiilin yalın hali hem de to + yalın hal doğrudur. Yalın hal daha yaygındır, özellikle Amerikan İngilizcesinde. Nesne hiç kullanılmayabilir de.

My brother helped me fix my bike.
Ağabeyim bisikletimi tamir etmeme yardım etti.
This app helps you to plan your budget.
Bu uygulama bütçeni planlamana yardımcı oluyor.
Regular exercise helps reduce stress.
Düzenli egzersiz stresi azaltmaya yardımcı olur.
nesne yok

Sık Yapılan Hatalar

❌I want that you come to my party.
✅I want you to come to my party.
want + nesne + to; asla that'li cümlecik değil.
❌I want him go home.
✅I want him to go home.
want "to" ister.
❌My boss made me to work late.
✅My boss made me work late.
make + nesne + fiilin yalın hali.
❌She let me to use her laptop.
✅She let me use her laptop.
let + nesne + fiilin yalın hali.
❌They allowed us leave early.
✅They allowed us to leave early.
allow + nesne + to.
❌We were let to go home.
✅We were allowed to go home.
Edilgen: be allowed to.
❌I was made wait for an hour.
✅I was made to wait for an hour.
Edilgen make "to" alır.
❌My parents didn't let me going out.
✅My parents didn't let me go out.
let + fiilin yalın hali; -ing değil.
❌Is it allowed to smoke here?
✅Are we allowed to smoke here? ya da Is smoking allowed here?
Kişiyi ya da etkinliği özne yapın.
❌She suggested me to see a doctor.
✅She advised me to see a doctor. ya da She suggested that I see a doctor.
suggest hiçbir zaman nesne + to-infinitive almaz: bkz. B2-14.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "İstiyorum ki…" yapısını çevirmek. Türkçede "İstiyorum ki gelesin" diyebildiğimiz için want that kalıbı doğal gelir. İngilizcede want'tan sonra that gelmez: want + kişi + to.

❌Do you want that I help you?
✅Do you want me to help you?
❌My parents want that I study medicine.
✅My parents want me to study medicine.

2. "Kütüphanede yemek yemek yasak" cümlesini kelime kelime çevirmek. Türkçede izinden ve yasaktan kişisiz söz ederiz: "…-mak serbest mi / yasak / izin yok". İngilizcede It is (not) allowed to… ya da Is it allowed to…? kullanılmaz; özneyi kişi ya da etkinlik yapın.

❌It isn't allowed to eat in the library.
✅We aren't allowed to eat in the library.
❌Was it allowed to bring guests to the party?
✅Were we allowed to bring guests to the party?

3. "Bana yardım etti", "bana önerdi" kalıplarını "bana"ya göre kurmak. Türkçede "bana" dediğimiz için help to me ya da suggest me to demek kolaydır. Help kişiyi doğrudan alır; suggest ise hiç kişi + to almaz.

❌My brother helped to me fix my bike.
✅My brother helped me fix my bike.
❌She suggested me to see a doctor.
✅She advised me to see a doctor.

4. Ettirgen ekleri (-t, -dır, -tır) make + to ile çevirmek. "Bize on tur koşturdu", "beni beklettiler" gibi ettirgen yapıları İngilizceye aktarırken make fiilinden sonra to eklemek çok yaygındır. Etken cümlede make ve let to almaz; to yalnızca edilgen be made to'da gelir.

❌The coach made us to run ten laps.
✅The coach made us run ten laps.
❌I was made pay for the damage.
✅I was made to pay for the damage.

Karıştırılmasın

make ve let — Kontrol açısından birbirinin tam tersidir: make = seçenek yok; let = seçim serbest.

My parents made me study every evening.
Annemle babam bana her akşam ders çalıştırırdı.
çalışmak zorundaydım
My parents let me study whenever I wanted.
Annemle babam istediğim zaman çalışmama izin verirdi.
kendim seçebiliyordum

Let's ve Let us — Let's dinleyeni de içine alan bir öneridir: "…-elim" A1-18. Let us (açık hali, çoğu zaman please ile) birinden izin ister: "…-memize izin verin".

Let's go to the beach!
Hadi plaja gidelim!
öneri
Please let us go — we've finished everything.
Lütfen gitmemize izin verin, her şeyi bitirdik.
izin isteme

allow + nesne + to ve allow + -ing — Kişi varsa nesne + to kullanın. Kişi söylenmiyorsa allow, permit ve advise -ing alır.

The hotel doesn't allow guests to smoke.
Otel misafirlerin sigara içmesine izin vermiyor.
The hotel doesn't allow smoking.
Otelde sigara içilmesine izin verilmiyor.

make someone do ve get someone to do — Make zorlamadır; get someone to do ise ikna etmek ya da ayarlamak demektir ve to alır. Bkz. B2-11.

I got my brother to drive me to the station.
Ağabeyimi beni istasyona bırakmaya razı ettim.
ikna ettim

Yazım ve Telaffuz

  • allowed /əˈlaʊd/, aloud (= yüksek sesle) ile tamamen aynı okunur — "ı-LAUD". "İzin verilmiş" anlamına gelen yalnızca allowed'dur.
  • let fiilinin -ed hali yoktur: Yesterday my boss let me… (letted değil).
  • made to ve allowed to kalıplarında to zayıftır: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/ — "meyd tı", "ı-laud tı".
  • Let me hızlı konuşmada çoğu zaman /ˈlemi/ olur — "lemi".
  • Fiil olan permit ikinci heceden vurgulanır (/pəˈmɪt/, "pır-MİT"); isim olan permit (a parking permit) ise ilk heceden (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US), "PÖR-mit").

Altın Kural

Bu dersteki fiillerin çoğu kişi + to + fiil alır (want, ask, tell, allow). Bunların içinde make ve let to olmadan kişi + fiil alır; help ikisini de alabilir. Edilgen cümlede be let to değil, be made to ve be allowed to deyin. Want'tan sonra that gelmez.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantezdeki fiili to ile ya da to olmadan yazın.

  1. The film made me (cry).
  2. My manager let me (take) a day off.
  3. Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
  4. She reminded me (lock) the door.
  5. They were made (wait) outside.
  6. Can you help me (carry) these boxes?
  7. Edilgen yapın: The rules don't permit visitors to take photos.

B. Anlam

Doğru seçeneği işaretleyin ya da cümleyi istenen fiille yeniden yazın.

  1. Doğru olanı seçin: My parents … me to travel alone.
  2. Bu cümle ne anlama gelir? "My boss made me stay late."
  3. warn ile aktarın: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
  4. invite ile aktarın: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
  5. be allowed to ile yeniden yazın: The school lets students leave at lunchtime.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. I want that you come to my party.
  2. I was let to stay up late.
  3. They don't let us to bring food.
  4. My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Is it allowed to park here?

D. Bağlam İçinde

Metni tamamlayın. Gerekiyorsa to kullanın.

İlk işim
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.

E. Sıra Sende

  1. Çocukluğunuz hakkında iki cümle yazın: biri let, biri make ile.
  2. Okulunuzda ya da iş yerinizde geçerli iki kural yazın: biri be allowed to, biri not allowed to ile.

F. Karışık Tekrar

  1. B1-17 İngilizce Verb + -ing mi, Verb + To mu? Fiil Kalıpları Listesi
    She refused (help) us.
  2. B1-13 İngilizce Reported Speech: Soru, Rica ve Emir Aktarma; Say mi Tell mi?
    "Please sit down," the doctor said to me. tell ya da ask ile aktarın.
  3. B1-10 İngilizce Passive (Edilgen Çatı): Present ve Past Simple ile Is Made, Was Built
    Edilgen yapın: Someone stole my bike.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. cry
  2. take
  3. to use
  4. to lock
  5. to wait
  6. carry / to carry
  7. Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.

B. Anlam

  1. allowed
  2. I had no choice.
  3. The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
  4. Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
  5. Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.

C. Hatayı Bul

  1. I want you to come to my party.
  2. I was allowed to stay up late.
  3. They don't let us bring food.
  4. ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?

D. Bağlam İçinde

  1. to work
  2. choose
  3. wear
  4. to use
  5. to take
  6. find / to find

E. Sıra Sende

  1. My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
  2. We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.

F. Karışık Tekrar

  1. to help
  2. The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
  3. My bike was stolen.
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play