İngilizce State Verbs ve Continuous: I Think mi, I'm Thinking mi?
State Verbs in the Continuous: She's Being Silly
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda geçici davranışlar için be being + sıfat yapısını kullanabilecek (You're being silly) ve think, have, see, taste, smell, feel, look ve weigh gibi fiillerin ne zaman bir durum (simple biçim) ne zaman bir etkinlik (continuous biçim mümkün) anlattığını ayırt edebileceksiniz.
Temel Fikir
A1-23'te state verbs (durum fiilleri: know, like, want, believe) normalde continuous biçimde kullanılmaz demiştik. Bir durum bir heykel gibidir: sadece vardır. Hiçbir şey olmuyor, kimse bir şey yapmıyor ve içinde bulunulacak bir "orta" yok. Continuous ise bir dansçı içindir: biri bir şey yapıyor, başladı ve bitecek.
Ama birçok yaygın fiil, anlamına göre, heykel ya da dansçı olabilir. I have a car bir heykeldir (sahiplik). I'm having lunch bir dansçıdır (bir etkinlik). The soup tastes salty bir heykeldir (çorba öyle). The chef is tasting the soup bir dansçıdır (aşçı bunu bilerek yapıyor).
Yani kural "bu fiiller asla -ing almaz" değildir. Kural bir sorudur: Bu bir durum mu, yoksa bilerek yapılan bir etkinlik mi? Biri bunu etkin olarak yapıyorsa continuous kullanılabilir. Be bile dans edebilir: She's silly (karakteri) ve She's being silly (şu anki davranışı).
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçedeki -iyor eki İngilizce continuous'tan çok daha geniş kullanılır: biliyorum, anlıyorum, kokuyor, düşünüyorum gibi durumlar da çoğu zaman -iyor alır. İngilizcede ise durumlar simple biçimde kalır; continuous yalnızca biri gerçekten bir şey yapıyorsa kullanılır.
| Türkçe | Anlam | İngilizce |
|---|---|---|
| Bil-iyorum. | durum | I know. |
| Bence haklısın. / Haklı olduğunu düşün-üyorum. | görüş (durum) | I think you're right. |
| İş değiştirmeyi düşün-üyorum. | zihinsel etkinlik | I'm thinking about changing my job. |
| Ne demek istediğini anl-ıyorum. | anlamak (durum) | I see what you mean. |
| Bu çorba biraz tuzlu ol-muş. | nasıl olduğu (durum) | This soup tastes a bit salty. |
| Aşçı çorbanın tadına bak-ıyor. | bilerek denemek | The chef is tasting the soup. |
| Saçmal-ıyorsun. | şu anki davranış | You're being silly. |
Türkçedeki -iyor ekine güvenmeyin. Kendinize sorun: Biri şu anda bilerek bir şey mi yapıyor, yoksa bu sadece bir görüş, bir sahiplik ya da bir şeyin nasıl olduğu mu?
Yapı
be being + sıfat
| Karakter / alışılmış özellik (durum) | Şu anki davranış (etkinlik) |
|---|---|
| He is rude. (her zaman) | He's being rude. (şimdi, bilerek) |
| You are very kind. | You're being very kind today. |
| She isn't usually difficult. | She's being difficult this morning. |
Sıfat normalde kontrol edebileceğiniz bir davranışı anlatır: silly, rude, kind, careful, generous, polite, difficult, lazy, stupid, honest, selfish. Tall, ill, tired, hungry, happy değil.
İki anlamlı fiiller
| Fiil | Durum (simple biçim) | Etkinlik (continuous mümkün) |
|---|---|---|
| think | görüş: I think it's a good idea. | üzerinde düşünmek: I'm thinking about a new job. |
| have | sahiplik, akrabalık, hastalık: She has two brothers. | eylemler, deneyimler: We're having dinner. |
| see | gözle görmek, anlamak: I see what you mean. | buluşmak, görüşmek, flört etmek: I'm seeing the dentist at four. |
| taste / smell | bir şeyin nasıl olduğu: It tastes sweet. | bilerek denemek: He's smelling the milk. |
| feel | görüş: I feel we should wait. | dokunmak: She's feeling the fabric. |
| look | görünüş: You look tired. | look at / look for: What are you looking at? |
| weigh | ağırlık: The bag weighs 20 kilos. | tartmak: She's weighing the flour. |
Anlam testi: Biri başlayan ve bitecek olan bir şeyi etkin olarak yapıyor mu? → continuous mümkün. Bu sadece işlerin nasıl olduğu mu? → simple.
Kullanımlar
1be being + sıfat — geçici davranış
Birinin şu anda nasıl davrandığını, özellikle alışılmış karakterinden farklıysa, am / is / are being + sıfat ile anlatın. Çoğu zaman bir şikâyet ya da yorum gibi duyulur. Türkçede bunu çoğu zaman bir fiille söyleriz: saçmalıyorsun, kabalık ediyor, zorluk çıkarıyor.
2think — görüş ve zihinsel etkinlik
Think (that) = bir görüşe sahip olmak: durum, simple biçim. Türkçedeki "bence, sanırım" gibi. Think about / of = zihnini kullanmak, üzerinde düşünmek: etkinlik, continuous mümkün.
3have — sahiplik ve eylemler / deneyimler
Sahiplik, aile, ilişkiler ve hastalık anlamındaki have bir durumdur. Eylemler ve deneyimler için kalıp ifadelerdeki have ise bir etkinliktir: have lunch, have a shower, have a party, have a good time, have a baby.
4see — algılamak ve buluşmak
See = gözle fark etmek ya da anlamak: durum. Gözle görmek için çoğu zaman can see kullanırız. See = buluşmak, (doktora) gitmek ya da romantik bir ilişkisi olmak: etkinlik; planlar için çoğu zaman continuous.
5taste, smell — nasıl olduğu ve denemek
Taste ve smell + sıfat (ya da like + isim) bir şeyin nasıl olduğunu anlatır: durum. Biri bir şeyi bilerek denerse bunlar etkinliktir. Denemeden fark ettiğiniz bir şey için can smell / can taste kullanın.
6feel, look, weigh
Nasıl hissettiğinizi anlatan feel + sıfat, neredeyse hiç fark olmadan simple ya da continuous olabilir. Feel (that) = inanmak, düşünmek bir durumdur; feel = dokunmak bir etkinliktir. Look + sıfat (görünüş) bir durumdur, ama şimdi için continuous da yaygındır: You're looking well. Look at / for bir etkinliktir. Weigh = ağırlığı olmak bir durumdur; weigh = tartmak bir etkinliktir.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Düşünüyorum ki…" yapısını continuous ile çevirmek. Türkçede görüş bildirirken "düşünüyorum" demek çok doğaldır, bu yüzden I'm thinking that… cümlesi kolayca çıkar. İngilizcede görüş bir durumdur: I think. I'm thinking ise bir şeyin üzerinde zihinsel olarak çalıştığınızı anlatır: I'm thinking about it.
2. "Anlıyorum, görüyorum, biliyorum" fiillerine -ing eklemek. Türkçede bu fiiller hep -iyor alır. İngilizcede bu anlamdaki see ve know durumdur ve simple biçimde kalır.
3. "Kokuyor, tuzlu geliyor, … kilo çekiyor" yapılarını continuous ile çevirmek. Türkçede "Parfümün güzel kokuyor" deriz; İngilizcede bir şeyin nasıl koktuğu, tadının nasıl olduğu ya da ne kadar ağır olduğu bir durumdur.
4. "Saçmalıyorsun" ve "Kabalık ediyor" yapılarını basit "be" ile çevirmek. Türkçede şu anki davranışı bir fiille söyleriz. You're silly ya da He's rude ise kişinin karakterini anlatır ve kırıcı duyulabilir. Şu anki davranış için be being + sıfat kullanın.
5. "Being" kelimesini her sıfatla kullanmak. Being yalnızca kontrol edilebilen davranışlarla kullanılır. "Bugün hastayım", "Çok yorgunum" gibi durumlar için sadece be gerekir.
Karıştırılmasın
is ve is being — Is alışılmış bir özelliği anlatır; is being şu anki, çoğu zaman alışılmadık bir davranışı anlatır.
I feel / I'm feeling — Duygular ve sağlık için ikisi de doğrudur ve neredeyse aynı anlama gelir. İkisini de yanlış saymayın.
be being + sıfat ve edilgen yapı — Is being + past participle, passive continuous'tır (bkz. B1-11); davranış değildir.
I'm loving it ve I'm hearing that… gibi günlük kullanımlar için bkz. C2-01; konuşma üslubu hakkında daha fazlası için bkz. C2-03.
Yazım ve Telaffuz
- being iki hecelidir: /ˈbiːɪŋ/ — "bii-ing". You're being silly cümlesinde sıfatı vurgulayın: you're being silly.
- Karakter ile davranışı karşılaştırırken being'i vurgulayın: He isn't rude — he's being rude.
- weigh /weɪ/, way ile aynı okunur: "wey"; weighs = ways. gh okunmaz.
- taste /teɪst/ "teyst": tastes /sts/ sesiyle biter — "teysts". Önce yavaş söyleyin; Türkçede sonda bu kadar ünsüz yan yana gelmez.
Altın Kural
Kendinize sorun: Bu bir durum mu, yoksa bilerek yapılan bir etkinlik mi? Durumlar (görüş, sahiplik, bir şeyin nasıl olduğu) simple biçimi kullanır; etkinlikler continuous olabilir — think, have, see, taste ve weigh gibi fiillerle bile. Be being + sıfatı yalnızca davranış için kullanın; tall ya da ill gibi kalıcı özellikler ya da durumlar için değil. Türkçedeki -iyor ekine aldanmayın.
Alıştırmalar
A. Yapı
Parantezdeki fiilin doğru biçimini yazın.
-
Stop it — you (be) silly! You're not usually like this.
-
We (have) a party on Saturday. Can you come?
-
I (think) about selling my car.
-
This cake (taste) amazing.
-
She (have) long dark hair.
-
The vet (weigh) the dog at the moment.
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: I … that's a great idea.
-
Doğru olanı seçin: We … each other — it's still quite new.
-
Doğru olanı seçin: Sorry, I … very tired today.
-
Durum mu, etkinlik mi? "Why are you smelling your shirt?" (state / activity)
-
Doğru olanı seçin: I … much better today.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
I'm having two sisters.
-
This suitcase is weighing twenty kilos.
-
The children are being very quiet today.
-
She is being hungry.
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu tamamlayın. Parantezdeki fiilleri simple ya da continuous biçimde kullanın.
Mum: Hi! What 16 you (do)?
Leo: We 17 (have) dinner. Dad 18 (taste) the sauce right now. He says it 19 (taste) too salty.
Mum: And where's your sister?
Leo: She 20 (have) a shower.
Mum: OK. I 21 (think) I'll call back later, then.
E. Sıra Sende
-
have ile iki cümle yazın: biri sahip olduğunuz bir şey hakkında, biri bu hafta yaptığınız bir etkinlik hakkında.
-
Bugün alışılmadık şekilde davranan biri hakkında bir cümle yazın. be being kullanın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-23 İngilizce Present Simple ve Present Continuous Farkı: I Work mü, I'm Working mi? I usually (walk) to work, but today I (take) the bus.
-
B1-02 İngilizce For ve Since Farkı: Present Perfect Simple mı Continuous mı? I (know) her for ten years.
-
B1-01 İngilizce Present Perfect Continuous Tense: Have Been -ing I'm tired because I (work) in the garden all day.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- are being
- are having
- am thinking
- tastes
- has / has got
- is weighing
B. Anlam
- think
- are seeing
- am
- activity
- feel / am feeling
C. Hatayı Bul
- I have two sisters. / I've got two sisters.
- This suitcase weighs twenty kilos.
- ✓ The children are being very quiet today.
- She is hungry. / She's hungry.
D. Bağlam İçinde
- are … doing
- are having
- is tasting
- tastes
- is having
- think
E. Sıra Sende
- I have an old bike. This week I'm having guitar lessons every evening.
- My cat is being very friendly today — she probably wants food.
F. Karışık Tekrar
- walk … am taking
- have known
- have been working / have worked
