İngilizce Have ve Have Got Kullanımı: Sahiplik Bildirme (…-im Var)
Have and Have Got
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda have ve have got ile neye sahip olduğunuzu, ailenizi, insanların dış görünüşünü ve hastalıklarınızı olumlu, olumsuz ve soru cümleleriyle anlatabileceksiniz. Ayrıca have breakfast gibi günlük eylemler için de have kullanabileceksiniz.
Temel Fikir
Have, bir kişiyi hayatındaki bir şeye bağlar: bir arabaya, bir kız kardeşe, mavi gözlere, bir baş ağrısına. Kişiyi bir mıknatıs gibi düşünün. Bir şeyler ona yapışır ve hayatının bir parçası olur: bir araba, bir kız kardeş, mavi gözler, bir köpek, hatta bir soğuk algınlığı. I have a car. I have a dog.
İngilizcede bunu söylemenin iki yolu vardır. Have İngilizcenin her türünde kullanılır. Have got de aynı anlama gelir ve özellikle İngiliz İngilizcesinde, hele konuşmada çok yaygındır. Amerikan İngilizcesinde normal biçim have'dir, ama samimi konuşmada I've got da sık duyulur.
İki biçim farklı davranır. Have sıradan bir fiildir; bu yüzden olumsuz ve soru cümlelerinde do / does kullanır, tıpkı A1-13'te öğrendiğiniz gibi. Have got'ta ise have yardımcı fiildir (auxiliary); not'ı kendisi alır ve soruda kendisi başa geçer.
Bir şey daha: have bir eylem de olabilir: have lunch (öğle yemeği yemek), have a shower (duş almak). Bu sahiplik değildir ve burada have got kullanılamaz.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede sahipliği fiille değil, iyelik eki ve var / yok ile söyleriz: "Arabam var." İngilizcede ise sahip olan kişi özne olur ve have fiili gelir: I have a car.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Araba-m var. | I have a car. / I've got a car. |
| Kız kardeş-i var. | He has a sister. / He's got a sister. |
| Araba-mız yok. | We don't have a car. / We haven't got a car. |
| Kalem-in var mı? | Do you have a pen? / Have you got a pen? |
| Baş-ım ağrı-yor. | I have a headache. |
Türkçede "var" yalnızca bir şeyin varlığını söyler; kimin sahip olduğunu ekten anlarız. İngilizcede bu iki iş ayrıdır: sahiplik için have, bir yerde bir şeyin bulunması için there is (bkz. A1-11).
Yapı
Olumlu
| Özne | have | have got (çoğunlukla UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have a car. | have got ('ve got) a car. |
| he / she / it | has a car. | has got ('s got) a car. |
Olumsuz
| Özne | have (her türde) | have got (çoğunlukla UK) |
|---|---|---|
| I / you / we / they | don't have a car. | haven't got a car. |
| he / she / it | doesn't have a car. | hasn't got a car. |
Doesn't'tan sonra has değil, have gelir: She doesn't have a car.
Sorular ve kısa cevaplar
| Biçim | Soru | Evet | Hayır |
|---|---|---|---|
| have | Do you have a pen? | Yes, I do. | No, I don't. |
| have | Does she have a car? | Yes, she does. | No, she doesn't. |
| have got | Have you got a pen? | Yes, I have. | No, I haven't. |
| have got | Has he got a car? | Yes, he has. | No, he hasn't. |
İki biçimi karıştırmayın: Do you have got…? olmaz. Sorudaki yardımcı fiille cevap verin: Have you got…? — Yes, I have.
Kısa haller: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. Sahiplik bildiren yalın have ile normalde tam hal kullanılır: I have a car.
Eylem bildiren have (sadece have — asla have got)
| have + … | Örnekler |
|---|---|
| yemekler ve içecekler | have breakfast / lunch / dinner / a coffee |
| yıkanma | have a shower / a bath; take a shower da yaygındır, özellikle Amerikan İngilizcesinde |
| deneyimler | have a party / a good time / a break / a lesson |
Kullanımlar
1Sahiplik
Sahip olduğunuz şeyler için have ya da have got kullanın.
2Aile, arkadaşlar ve evcil hayvanlar
Hayatınızdaki insanlar ve hayvanlar için have / have got kullanın.
3Dış görünüş
Saç, göz ve diğer özellikler için have / have got kullanın. Türkçede "Saçları uzun" deriz; İngilizcede kişi özne olur: She has long hair.
4Hastalıklar, sorunlar ve randevular
Hastalık ve ağrılar için have / have got kullanın; genellikle a / an ile. Sorunlar ve randevular için de kullanılır.
5Eylem bildiren have — asla have got değil
Have + isim bir eylem olabilir: yemek, içmek, yıkanmak, bir şey yaşamak. Burada have normal bir eylem fiilidir ve have got kullanılamaz. Türkçede bunları "kahvaltı yapmak", "duş almak", "parti vermek" gibi farklı fiillerle söyleriz.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Var"ı "there is" ile çevirmek. Türkçede "Arabam var" ve "Masada bir kitap var" cümlelerinin ikisinde de "var" kullanılır. İngilizcede ise sahiplik have, bir yerde bulunma there is ile söylenir.
2. "Var mı?" sorusunu "be" ile kurmak. "Kardeşin var mı?" sorusundaki "mı" eki akla are you ya da is getirebilir. Ama have sıradan bir fiildir; soruyu do / does ile (ya da have got ile) kurun.
3. Hastalıklarda "a" unutmak. Türkçede "Öksürüğüm var", "Nezleyim" deriz; araya "bir" girmez. İngilizcede bu hastalık isimleri genellikle a / an ile kullanılır.
4. "Kahvaltı yapmak" gibi kalıpları kelime kelime çevirmek. Türkçede "kahvaltı yapmak", "yemek yemek", "parti vermek" deriz. İngilizcede bunların çoğu have ile söylenir.
5. "Üşüdüm" ile "soğuk algınlığım var"ı karıştırmak. I'm cold = üşüyorum (bir his: be). I have a cold = soğuk algınlığı geçiriyorum (bir hastalık: have).
Karıştırılmasın
have (sahiplik) ve have (eylem) — Sahiplik have ya da have got ile söylenir. Eylem ise sadece have ile. (Eylem bildiren have continuous da olabilir — I'm having lunch: bkz. A1-23.)
have ve there is — Have = birinin bir şeyi var (sahiplik); there is = bir yerde bir şey bulunuyor. Bkz. A1-11.
be ve have — Duygular, yaş ve durumlar be ile söylenir. Hastalık ise bir isimdir, have ile söylenir. Bkz. A1-02.
Yazım ve Telaffuz
- has /hæz/ — "hez" gibi; hızlı konuşmada çoğu zaman zayıf okunur: /həz/ ("hız").
- have got'ta have normalde kısaltılır ve vurgu got'a düşer: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US) — "ayv GOT" (UK) ya da "ayv GAAT" (US) gibi.
- she's got = she has got, ama she's = she is. Bir sonraki kelimeye bakın: She's got a cat (has) / She's tired (is).
- Kısa cevaplarda yardımcı fiil güçlü söylenir: Yes, I have /hæv/ ("hev"). Yes, I do /duː/ ("duu").
Altın Kural
have / has her türde kullanılır ve olumsuz ile soru cümlelerinde do / does ister. have got / has got (çoğunlukla UK) sahiplik, aile, dış görünüş ve hastalık için aynı anlama gelir ve olumsuzunu ve sorusunu kendisi kurar. Have lunch gibi eylemler için sadece have kullanın.
Alıştırmalar
A. Yapı
Boşluğu doldurun ya da cümleyi istenen biçime çevirin.
-
My brother (have) two cats.
-
Olumsuz yapın (have): I have a bike.
-
Olumsuz yapın (have got): She's got a laptop.
-
Soru yapın (have): They have a garden.
-
Soru yapın (have got): He has got a sister.
-
"Have you got a pen?" "Yes, I ."
B. Anlam
Doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: I … a terrible headache.
-
Doğru olanı seçin: She … a shower after the gym.
-
Doğru olanı seçin: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
-
Doğru olanı seçin: My grandmother … 80.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
He doesn't has a car.
-
Do you have got a minute?
-
We've got dinner at seven every day.
-
Has your sister got blue eyes?
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu tamamlayın.
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?
E. Sıra Sende
-
Aileniz ya da eşyalarınız hakkında üç cümle yazın. Have ya da have got kullanın.
-
Bir arkadaşınızın dış görünüşünü iki cümleyle anlatın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-13 İngilizce Present Simple Olumsuz ve Soru Cümleleri: Don't, Doesn't, Do, Does your sister work in a bank?
-
A1-11 İngilizce There Is / There Are Kullanımı: Var ve Yok Demek a supermarket near my flat.
-
A1-02 İngilizce To Be (Am / Is / Are) Kullanımı: Köprü Fiil My son six years old.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- has / has got / 's got
- I don't have a bike. / I do not have a bike.
- She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
- Do they have a garden?
- Has he got a sister?
- have
B. Anlam
- have
- has
- doesn't
- is
C. Hatayı Bul
- He doesn't have a car.
- Do you have a minute? / Have you got a minute?
- We have dinner at seven every day.
- ✓ Has your sister got blue eyes?
D. Bağlam İçinde
- Have
- have
- has / 's got / has got
- do
- don't / do not
- have
E. Sıra Sende
- I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
- My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.
F. Karışık Tekrar
- Does
- There's / There is
- is
