SlowingoDilbilgisi
A2 36 / 38

İngilizce Subject ve Object Questions: Who Called You? Who Did You Call?

Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda who, what, which ve how many ile iki tür soru sorabileceksiniz: özne hakkında sorular (Who called you?) ve nesne hakkında sorular (Who did you call?). Edatları sorunun sonuna koyabilecek (Who did you go with?), olumsuz sorular sorup (Don't you like it?) onlara doğru cevap verebileceksiniz.

Temel Fikir

Şu cümleye bakın: Anna called Ben. — "Anna, Ben'i aradı." Cümlede iki kişi var. İkisinden herhangi biri hakkında soru sorabilirsiniz.

Soru kelimesini bir yapboz parçası gibi düşünün. Aramayı kimin yaptığını — yani subject'i (özneyi) — bilmiyorsanız, who parçası doğrudan öznenin yerine oturur: Who called Ben? Başka hiçbir şey yer değiştirmez. Kelime sırası normal bir cümleyle aynıdır, bu yüzden do, does ya da did yoktur.

Aramayı kimin aldığını — yani object'i (nesneyi) — bilmiyorsanız, who parçası cümlenin başına zıplar ve öznenin önünde yardımcı fiil olan normal bir soru gerekir: Who did Anna call?

Yani sormadan önce karar verin: Eylemi yapan hakkında mı soruyorum, yoksa eylemden etkilenen hakkında mı?

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede bu farkı soru kelimesinin ekiyle gösteririz: "kim" mi, "kim-i" mi? İngilizcede who kelimesi değişmez; farkı did ve kelime sırası gösterir.

TürkçeSoru neyi soruyor?İngilizce
Seni kim ara-dı?özne (arayan)Who called you?
Sen kim-i ara-dı-n?nesne (aranan)Who did you call?
Ne ol-du?özneWhat happened?
Ne yap-tı-n?nesneWhat did you do?
Sinemaya kim-in-le git-ti-n?edatlıWho did you go to the cinema with?
Kahve sev-mi-yor musun?olumsuz soruDon't you like coffee?

Türkçede "kim" ile "kimi" arasındaki fark ne kadar açıksa, İngilizcede Who called? ile Who did you call? arasındaki fark da o kadar önemlidir. Bir de edatlara dikkat: Türkçede ek soru kelimesine yapışır ("kiminle"), İngilizcede edat genellikle sorunun sonuna gider.

Yapı

Tek cümle hakkında iki soru: Anna called Ben.

Neyi soruyorsunuz?SoruCevap
özneyiWho called Ben?Anna (did).
nesneyiWho did Anna call?Ben.

Özne soruları — soru kelimesi + fiil (do / does / did yok)

ZamanÖrnek
Present simpleWho lives here? (he/she/it biçimi: -s)
Past simpleWhat happened?
Present continuousWho is making that noise?
ModalWho can help me?

Nesne soruları — soru kelimesi + yardımcı fiil + özne + fiil

ZamanÖrnek
Present simpleWho do you live with?
Past simpleWhat did you buy?
Present continuousWhat are you doing?
ModalWho can we ask?

Özne olarak which / how many + isim

Özne sorusuNesne sorusu
Which bus goes to the airport?Which bus did you take?
How many people came to the party?How many people did you invite?

Olumsuz sorular — olumsuz yardımcı fiil (kısaltma) + özne

BiçimÖrnek
Evet/hayırDon't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished?
Wh-Why didn't you call? / Why aren't you ready?
Özne sorusuWho didn't come?

Olumsuz sorulara cevap — soruya değil, gerçeğe göre cevap verin

SoruGerçek olumluGerçek olumsuz
Don't you like coffee?Yes, I do. (Severim.)No, I don't. (Sevmem.)
Isn't she coming?Yes, she is. (Geliyor.)No, she isn't. (Gelmiyor.)

Kullanımlar

1Who ile özne soruları

Eylemi yapan kişiyi sormak için Who + fiil kullanın. Present simple'da, birden fazla kişi bekleseniz bile he/she/it biçimini (-s) kullanın.

Who wants a cup of tea?
Kim çay ister?
Who broke the window?
Camı kim kırdı?
Who lives in that big house on the corner?
Köşedeki o büyük evde kim oturuyor?
Who told you about the party?
Partiden sana kim bahsetti?
Who's coming to dinner tonight?
Bu akşam yemeğe kim geliyor?
who's = who is

2What ile özne soruları

Bir şey yapan ya da olan şeyi veya olayı sormak için What + fiil kullanın.

What happened to your phone?
Telefonuna ne oldu?
What makes you happy?
Seni ne mutlu eder?
What caused the delay?
Gecikmeye ne sebep oldu?
What's making that strange noise?
O garip sesi çıkaran ne?

3Nesne soruları

Eylemden etkilenen kişiyi ya da şeyi sormak için soru kelimesi + yardımcı fiil + özne + fiil kullanın.

Who did you meet at the conference?
Konferansta kiminle tanıştın?
Türkçede "kiminle", İngilizcede nesne: who did you meet
What did she say?
Ne dedi?
Who are you texting?
Kime mesaj atıyorsun?
What do you usually have for breakfast?
Kahvaltıda genelde ne yersin?

4Özne olarak which ve how many

Which + isim ve How many + isim de özne olabilir. O zaman do / does / did yoktur.

Which team won the final?
Finali hangi takım kazandı?
Which road goes to the beach?
Plaja hangi yol gidiyor?
How many students passed the exam?
Sınavı kaç öğrenci geçti?
How many people work in your office?
Ofisinizde kaç kişi çalışıyor?
Which shoes did you buy in the end?
Sonunda hangi ayakkabıları aldın?
nesne sorusu: did + özne

5Edatla biten sorular

Soru kelimesi bir edatın (with, to, about, for, from) nesnesiyse, günlük İngilizcede edat genellikle sorunun sonuna gider.

Who did you go to the cinema with?
Sinemaya kiminle gittin?
What are you looking for?
Ne arıyorsun?
Who is this present for?
Bu hediye kimin için?
What are you two talking about?
Siz ikiniz ne hakkında konuşuyorsunuz?

6Olumsuz sorular

Şaşkınlık göstermek (Don't you like it?), birinin size katılmasını istemek (Isn't it beautiful?) ya da genellikle biraz sitemle sebep sormak (Why didn't you call?) için olumsuz soru kullanın. Gerçeğe göre cevap verin: Yes = olumlu gerçek, No = olumsuz gerçek.

Don't you like it? You haven't eaten anything!
Beğenmedin mi? Hiçbir şey yemedin!
Isn't it a beautiful day?
Ne güzel bir gün, değil mi?
Why didn't you call me? I was worried.
Neden beni aramadın? Merak ettim.
Didn't you get my message?
Mesajımı almadın mı?
No, I didn't. My phone was off.
Hayır, almadım. Telefonum kapalıydı.
üstteki soruya cevap; almadım = olumsuz gerçek → No
"Aren't you hungry?" "Yes, I am! Let's eat."
"Acıkmadın mı?" "Acıktım tabii! Hadi yiyelim."
acıktım = olumlu gerçek → Yes

Sık Yapılan Hatalar

❌Who did call you?
✅Who called you?
Özne sorusu: did yok. (did güçlü vurguyla söylenirse ilk biçim vurgu için mümkündür — normal bir soru olarak değil.)
❌Who you saw yesterday?
✅Who did you see yesterday?
Nesne sorusu: did + özne + fiilin yalın hali.
❌Who did you saw?
✅Who did you see?
did'den sonra fiilin yalın hali gelir.
❌Who live here?
✅Who lives here?
Present simple özne sorusu: -s biçimi.
❌Who you are waiting for?
✅Who are you waiting for?
Nesne sorusu: yardımcı fiil öznenin önüne gelir.
❌Why you didn't call me?
✅Why didn't you call me?
Olumsuz yardımcı fiil öznenin önüne gelir.
❌"Don't you like coffee?" "Yes, I don't."
✅"No, I don't."
Gerçeğe göre cevap verin: olumsuz gerçek → No.
⚠️With who did you go?
✅Who did you go with?
Doğal duyulmaz. Günlük İngilizce edatı sona koyar; çok resmi biçimi With whom did you go?'dur.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. Olumsuz soruya Türkçedeki gibi "evet" demek. Türkçede "Et yemiyor musun?" sorusuna "Evet, yemiyorum" deriz: "evet" soruyu onaylar. İngilizcede Yes ve No soruya değil, gerçeğe bakar: yemiyorsanız No.

❌"Don't you eat meat?" "Yes, I don't."
✅"No, I don't."
❌"Aren't you hungry?" "Yes, I'm not."
✅"No, I'm not."

2. Nesne sorusunda did'i unutmak. Türkçede soru kurarken kelime sırası değişmez ve yardımcı fiil yoktur: "Dün kimi gördün?" Bu yüzden İngilizcede de özneyi yerinde bırakmak kolaydır.

❌Where you went last weekend?
✅Where did you go last weekend?
❌How much you paid for it?
✅How much did you pay for it?

3. Her soruya did eklemek. did kuralını yeni öğrenenler onu özne sorularına da ekler. Kendinize sorun: "Kim aradı?" mı, "Kimi aradın?" mı? "Kim" ise did yok.

❌Who did tell you the news?
✅Who told you the news?
❌What did make that noise?
✅What made that noise?

4. Edatı soru kelimesinin yanına koymak. Türkçede ek ya da edat soru kelimesine yapışık ya da hemen yanındadır: "kiminle", "kim için". Bu yüzden edatı İngilizcede de başa almak doğal gelir. Dilbilgisi açısından mümkündür ama günlük konuşmada doğal değildir.

⚠️From where are you?
✅Where are you from?
⚠️For who is this present?
✅Who is this present for?

5. "Neden aramadın?" sorusunda sırayı korumak. Olumsuz soruda da yardımcı fiil öznenin önüne geçer.

❌Why she isn't here?
✅Why isn't she here?

Karıştırılmasın

Who called you? ve Who did you call? — Kendinize sorun: soru kelimesi eylemi yapan mı, yoksa etkilenen mi?

Who called you?
Seni kim aradı?
biri seni aradı; kim?
Who did you call?
Sen kimi aradın?
sen birini aradın; kimi?

What happened? ve What did you do? — İlkinde what öznedir (bir şey oldu), ikincisinde nesnedir (sen bir şey yaptın).

What happened at work today?
Bugün işte ne oldu?
What did you do at work today?
Bugün işte ne yaptın?

Who's ve whose — Who's = who is ya da who has. Whose sahiplik sorar ("kimin"). Bkz. A2-13.

Who's seen my keys?
Anahtarlarımı kim gördü?
who has
Whose keys are these?
Bunlar kimin anahtarları?
sahiplik

Doğrudan ve dolaylı sorular — Daha uzun, kibar bir sorunun içinde (Could you tell me who…?) kelime sırası yine değişir. Bkz. B1-14.

Yazım ve Telaffuz

  • Who did you hızlı konuşmada genellikle kısalır: /ˈhuː dɪdʒə/ — "hu dicı".
  • What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US) — "wodicı" / "wadicı" (w için dudakları yuvarlayın).
  • Sorunun sonundaki edat vurgulu ve güçlü biçimiyle okunur: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US) ("for")?
  • Wh- soruları genellikle sonda alçalır: Who called you? ↘
  • Olumsuz sorularda normal konuşmada kısaltma kullanılır: Don't you…? Isn't it…? Tam biçim Do you not like it? de vardır, ama daha resmi ya da daha vurguludur.

Altın Kural

Soru kelimesi özne (eylemi yapan) ise normal kelime sırasını koruyun — do / does / did yok: Who called? Nesne ise yardımcı fiil + özne kullanın: Who did you call? Olumsuz bir soruya cevap verirken olumlu gerçek için Yes, olumsuz gerçek için No deyin.

Alıştırmalar

A. Yapı

Yönergeye göre soru kurun.

  1. Özne hakkında soru sorun — Maria took my umbrella.
  2. Nesne hakkında soru sorun — Maria took my umbrella.
  3. Özne hakkında soru sorun — Five students failed the test. (How many…?)
  4. Soru kurun: you / who / to / talking / are
  5. Edatı sona alın: With whom did you travel?
  6. Olumsuz soru kurun: you / like / horror films (present simple)

B. Anlam

Doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: Who … this song?
  2. Doğru olanı seçin: What … for lunch?
  3. Doğru olanı seçin: Who … next door?
  4. "Didn't you see the email?" E-postayı görmediniz. Cevap: …
  5. "Isn't Tom coming?" Tom geliyor. Cevap: …

C. Hatayı Bul

Hatalı soruyu düzeltin. Soru doğruysa "correct" yazın.

  1. What did happen last night?
  2. Who you invited to the party?
  3. Why you didn't tell me?
  4. Which team won the match?

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu tek bir kelimeyle tamamlayın; parantez içinde fiil varsa onun doğru biçimini yazın.

After the weekend
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?

E. Sıra Sende

  1. Bildiğiniz bir film hakkında bir özne sorusu ve bir nesne sorusu yazın.
  2. Hiç televizyon izlemeyen bir arkadaşınıza şaşkınlığınızı gösteren olumsuz bir soru yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-29 İngilizce Relative Clauses: Who, Which, That ve Where Kullanımı
    The man lives next door is a pilot.
  2. A2-32 İngilizce So Do I, Neither Do I, Me Too: Ben de Demek
    "I didn't go to the party." "Neither I."
  3. A1-16 İngilizce Soru Kelimeleri (Question Words): What, Where, When, Who, Why, How
    often do you go to the gym?
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
  2. What did Maria take? / What did she take?
  3. How many students failed the test?
  4. Who are you talking to?
  5. Who did you travel with?
  6. Don't you like horror films? / Do you not like horror films?

B. Anlam

  1. wrote
  2. did you eat
  3. lives
  4. No, I didn't.
  5. Yes, he is.

C. Hatayı Bul

  1. What happened last night?
  2. Who did you invite to the party?
  3. Why didn't you tell me?
  4. ✓ Which team won the match?

D. Bağlam İçinde

  1. What
  2. took
  3. did
  4. didn't / couldn't
  5. should / can / could / do / shall

E. Sıra Sende

  1. Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
  2. Don't you like TV?

F. Karışık Tekrar

  1. who / that
  2. did
  3. How
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play