İngilizce Subject ve Object Questions: Who Called You? Who Did You Call?
Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda who, what, which ve how many ile iki tür soru sorabileceksiniz: özne hakkında sorular (Who called you?) ve nesne hakkında sorular (Who did you call?). Edatları sorunun sonuna koyabilecek (Who did you go with?), olumsuz sorular sorup (Don't you like it?) onlara doğru cevap verebileceksiniz.
Temel Fikir
Şu cümleye bakın: Anna called Ben. — "Anna, Ben'i aradı." Cümlede iki kişi var. İkisinden herhangi biri hakkında soru sorabilirsiniz.
Soru kelimesini bir yapboz parçası gibi düşünün. Aramayı kimin yaptığını — yani subject'i (özneyi) — bilmiyorsanız, who parçası doğrudan öznenin yerine oturur: Who called Ben? Başka hiçbir şey yer değiştirmez. Kelime sırası normal bir cümleyle aynıdır, bu yüzden do, does ya da did yoktur.
Aramayı kimin aldığını — yani object'i (nesneyi) — bilmiyorsanız, who parçası cümlenin başına zıplar ve öznenin önünde yardımcı fiil olan normal bir soru gerekir: Who did Anna call?
Yani sormadan önce karar verin: Eylemi yapan hakkında mı soruyorum, yoksa eylemden etkilenen hakkında mı?
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede bu farkı soru kelimesinin ekiyle gösteririz: "kim" mi, "kim-i" mi? İngilizcede who kelimesi değişmez; farkı did ve kelime sırası gösterir.
| Türkçe | Soru neyi soruyor? | İngilizce |
|---|---|---|
| Seni kim ara-dı? | özne (arayan) | Who called you? |
| Sen kim-i ara-dı-n? | nesne (aranan) | Who did you call? |
| Ne ol-du? | özne | What happened? |
| Ne yap-tı-n? | nesne | What did you do? |
| Sinemaya kim-in-le git-ti-n? | edatlı | Who did you go to the cinema with? |
| Kahve sev-mi-yor musun? | olumsuz soru | Don't you like coffee? |
Türkçede "kim" ile "kimi" arasındaki fark ne kadar açıksa, İngilizcede Who called? ile Who did you call? arasındaki fark da o kadar önemlidir. Bir de edatlara dikkat: Türkçede ek soru kelimesine yapışır ("kiminle"), İngilizcede edat genellikle sorunun sonuna gider.
Yapı
Tek cümle hakkında iki soru: Anna called Ben.
| Neyi soruyorsunuz? | Soru | Cevap |
|---|---|---|
| özneyi | Who called Ben? | Anna (did). |
| nesneyi | Who did Anna call? | Ben. |
Özne soruları — soru kelimesi + fiil (do / does / did yok)
| Zaman | Örnek |
|---|---|
| Present simple | Who lives here? (he/she/it biçimi: -s) |
| Past simple | What happened? |
| Present continuous | Who is making that noise? |
| Modal | Who can help me? |
Nesne soruları — soru kelimesi + yardımcı fiil + özne + fiil
| Zaman | Örnek |
|---|---|
| Present simple | Who do you live with? |
| Past simple | What did you buy? |
| Present continuous | What are you doing? |
| Modal | Who can we ask? |
Özne olarak which / how many + isim
| Özne sorusu | Nesne sorusu |
|---|---|
| Which bus goes to the airport? | Which bus did you take? |
| How many people came to the party? | How many people did you invite? |
Olumsuz sorular — olumsuz yardımcı fiil (kısaltma) + özne
| Biçim | Örnek |
|---|---|
| Evet/hayır | Don't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished? |
| Wh- | Why didn't you call? / Why aren't you ready? |
| Özne sorusu | Who didn't come? |
Olumsuz sorulara cevap — soruya değil, gerçeğe göre cevap verin
| Soru | Gerçek olumlu | Gerçek olumsuz |
|---|---|---|
| Don't you like coffee? | Yes, I do. (Severim.) | No, I don't. (Sevmem.) |
| Isn't she coming? | Yes, she is. (Geliyor.) | No, she isn't. (Gelmiyor.) |
Kullanımlar
1Who ile özne soruları
Eylemi yapan kişiyi sormak için Who + fiil kullanın. Present simple'da, birden fazla kişi bekleseniz bile he/she/it biçimini (-s) kullanın.
2What ile özne soruları
Bir şey yapan ya da olan şeyi veya olayı sormak için What + fiil kullanın.
3Nesne soruları
Eylemden etkilenen kişiyi ya da şeyi sormak için soru kelimesi + yardımcı fiil + özne + fiil kullanın.
4Özne olarak which ve how many
Which + isim ve How many + isim de özne olabilir. O zaman do / does / did yoktur.
5Edatla biten sorular
Soru kelimesi bir edatın (with, to, about, for, from) nesnesiyse, günlük İngilizcede edat genellikle sorunun sonuna gider.
6Olumsuz sorular
Şaşkınlık göstermek (Don't you like it?), birinin size katılmasını istemek (Isn't it beautiful?) ya da genellikle biraz sitemle sebep sormak (Why didn't you call?) için olumsuz soru kullanın. Gerçeğe göre cevap verin: Yes = olumlu gerçek, No = olumsuz gerçek.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Olumsuz soruya Türkçedeki gibi "evet" demek. Türkçede "Et yemiyor musun?" sorusuna "Evet, yemiyorum" deriz: "evet" soruyu onaylar. İngilizcede Yes ve No soruya değil, gerçeğe bakar: yemiyorsanız No.
2. Nesne sorusunda did'i unutmak. Türkçede soru kurarken kelime sırası değişmez ve yardımcı fiil yoktur: "Dün kimi gördün?" Bu yüzden İngilizcede de özneyi yerinde bırakmak kolaydır.
3. Her soruya did eklemek. did kuralını yeni öğrenenler onu özne sorularına da ekler. Kendinize sorun: "Kim aradı?" mı, "Kimi aradın?" mı? "Kim" ise did yok.
4. Edatı soru kelimesinin yanına koymak. Türkçede ek ya da edat soru kelimesine yapışık ya da hemen yanındadır: "kiminle", "kim için". Bu yüzden edatı İngilizcede de başa almak doğal gelir. Dilbilgisi açısından mümkündür ama günlük konuşmada doğal değildir.
5. "Neden aramadın?" sorusunda sırayı korumak. Olumsuz soruda da yardımcı fiil öznenin önüne geçer.
Karıştırılmasın
Who called you? ve Who did you call? — Kendinize sorun: soru kelimesi eylemi yapan mı, yoksa etkilenen mi?
What happened? ve What did you do? — İlkinde what öznedir (bir şey oldu), ikincisinde nesnedir (sen bir şey yaptın).
Who's ve whose — Who's = who is ya da who has. Whose sahiplik sorar ("kimin"). Bkz. A2-13.
Doğrudan ve dolaylı sorular — Daha uzun, kibar bir sorunun içinde (Could you tell me who…?) kelime sırası yine değişir. Bkz. B1-14.
Yazım ve Telaffuz
- Who did you hızlı konuşmada genellikle kısalır: /ˈhuː dɪdʒə/ — "hu dicı".
- What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US) — "wodicı" / "wadicı" (w için dudakları yuvarlayın).
- Sorunun sonundaki edat vurgulu ve güçlü biçimiyle okunur: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US) ("for")?
- Wh- soruları genellikle sonda alçalır: Who called you? ↘
- Olumsuz sorularda normal konuşmada kısaltma kullanılır: Don't you…? Isn't it…? Tam biçim Do you not like it? de vardır, ama daha resmi ya da daha vurguludur.
Altın Kural
Soru kelimesi özne (eylemi yapan) ise normal kelime sırasını koruyun — do / does / did yok: Who called? Nesne ise yardımcı fiil + özne kullanın: Who did you call? Olumsuz bir soruya cevap verirken olumlu gerçek için Yes, olumsuz gerçek için No deyin.
Alıştırmalar
A. Yapı
Yönergeye göre soru kurun.
-
Özne hakkında soru sorun — Maria took my umbrella.
-
Nesne hakkında soru sorun — Maria took my umbrella.
-
Özne hakkında soru sorun — Five students failed the test. (How many…?)
-
Soru kurun: you / who / to / talking / are
-
Edatı sona alın: With whom did you travel?
-
Olumsuz soru kurun: you / like / horror films (present simple)
B. Anlam
Doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: Who … this song?
-
Doğru olanı seçin: What … for lunch?
-
Doğru olanı seçin: Who … next door?
-
"Didn't you see the email?" E-postayı görmediniz. Cevap: …
-
"Isn't Tom coming?" Tom geliyor. Cevap: …
C. Hatayı Bul
Hatalı soruyu düzeltin. Soru doğruysa "correct" yazın.
-
What did happen last night?
-
Who you invited to the party?
-
Why you didn't tell me?
-
Which team won the match?
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu tek bir kelimeyle tamamlayın; parantez içinde fiil varsa onun doğru biçimini yazın.
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?
E. Sıra Sende
-
Bildiğiniz bir film hakkında bir özne sorusu ve bir nesne sorusu yazın.
-
Hiç televizyon izlemeyen bir arkadaşınıza şaşkınlığınızı gösteren olumsuz bir soru yazın.
F. Karışık Tekrar
-
A2-29 İngilizce Relative Clauses: Who, Which, That ve Where Kullanımı The man lives next door is a pilot.
-
A2-32 İngilizce So Do I, Neither Do I, Me Too: Ben de Demek "I didn't go to the party." "Neither I."
-
A1-16 İngilizce Soru Kelimeleri (Question Words): What, Where, When, Who, Why, How often do you go to the gym?
Cevap anahtarı
A. Yapı
- Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
- What did Maria take? / What did she take?
- How many students failed the test?
- Who are you talking to?
- Who did you travel with?
- Don't you like horror films? / Do you not like horror films?
B. Anlam
- wrote
- did you eat
- lives
- No, I didn't.
- Yes, he is.
C. Hatayı Bul
- What happened last night?
- Who did you invite to the party?
- Why didn't you tell me?
- ✓ Which team won the match?
D. Bağlam İçinde
- What
- took
- did
- didn't / couldn't
- should / can / could / do / shall
E. Sıra Sende
- Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
- Don't you like TV?
F. Karışık Tekrar
- who / that
- did
- How
