Прашални зборови на англиски: what, where, who, how и ред на зборовите
Question Words
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да поставувате прашања со прашален збор (what, where, when, who, why, how, which, whose) и со how + придавка (how old, how far, how many), со точен ред на зборовите: Where do you live? How old is your son?
Главна идеја
Прашањето со да / не прашува: „Дали ова е точно или не?“ Прашањето со прашален збор (wh- question) бара информација што недостасува. Прашалниот збор е етикета на тоа парче што недостасува: where = место, when = време, who = лице, why = причина.
Замислете формулар во кој едно поле е празно: You live in ____. За да ја прашате информацијата што недостасува, ставете ја етикетата на полето напред – Where – а потоа направете обично прашање со да / не: do you live? Заедно: Where do you live?
Значи, прашањето со прашален збор се состои од две работи што веќе ги знаете: прашален збор + прашање со да / не. Помошниот глагол (do, does) или глаголот be (am, is, are) и понатаму оди пред подметот. Запомнете го редот Q-A-S-I: Question word (прашален збор), Auxiliary (помошен глагол), Subject (подмет), па главниот глагол во основна форма (I е од infinitive, традиционалното име за таа форма). Сите прашања во оваа лекција ја имаат таа форма (прашањата во кои who или what е подмет се однесуваат поинаку: видете A2-33).
Македонски и англиски
Нашите прашални зборови ги знаете: „каде“ = where, „кога“ = when, „зошто“ = why, „кој“ = who, „чиј“ = whose. Разликата е во она што доаѓа по нив. Кај нас по прашалниот збор доаѓа обичен глагол, а подметот често е на крајот или го нема: „Каде живееш?“, „Што сака брат ти?“, „Кога почнува филмот?“. На англиски по прашалниот збор доаѓа помошен глагол или be, па подметот, па главниот глагол. Нашето „колку“ служи и за броење и за количина и цена, а англискиот разликува how many и how much. Кај нас предлогот стои пред прашалниот збор („Со кого живееш?“, „Од каде си?“), а во секојдневниот англиски обично оди на крајот.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Каде живееш? | Where do you live? | кај нас прашален збор + глагол; на англиски прашален збор + do + подмет + глагол |
| Што сака брат ти? | What does your brother want? | кај нас подметот е на крајот; на англиски does + подмет + глагол |
| Колку години има брат ти? | How old is your brother? | кај нас „има години“; на англиски how old + be |
| Со кого живееш? | Who do you live with? | кај нас „со“ напред; на англиски with на крајот |
| Од каде си? | Where are you from? | кај нас „од каде“; на англиски where … from на крајот |
| Колку деца имаат? | How many children do they have? | броиво во множина → how many |
| Колку вода пиеш? | How much water do you drink? | неброиво → how much |
| Зошто не јаде риба? | Why doesn't she eat fish? | кај нас „не“ пред глаголот; на англиски doesn't пред подметот |
Накратко: прво прашалниот збор, па помошниот глагол или be, па подметот и главниот глагол; нашето „колку“ е how many или how much, а предлогот оди на крајот.
Форма
Прашални зборови
| Збор | Прашува за | Пример-одговор |
|---|---|---|
| what | предмет, информација, дејство | A sandwich. |
| where | место | In Lisbon. |
| when | време | On Friday. |
| who | лице | My boss. |
| why | причина | Because I'm tired. |
| how | начин; како е некој | By train. / Fine, thanks. |
| which | едно од мала, позната група | The blue one. |
| whose | сопственик | It's Lucy's. |
How + придавка / прилог
| Прашање | Прашува за | Пример-одговор |
|---|---|---|
| How old…? | возраст | She's eight. |
| How long…? | должина или траење | Two hours. |
| How far…? | оддалеченост | About five kilometres. |
| How often…? | честота | Twice a week. |
| How much…? | цена или количина на неброиво | £20. / A lot. |
| How many…? | број на броиви работи (именка во множина) | Three. |
Ред на зборовите: Q-A-S-I
| Прашален збор | Помошен глагол | Подмет | Главен глагол (основна форма) | Остатокот |
|---|---|---|---|---|
| Where | do | you | live | ? |
| What | does | she | do | ? |
| How often | do | they | play | tennis? |
| What time | does | the film | start | ? |
Со be – am / is / are оди пред подметот и нема друг глагол:
| Прашален збор | be | Подмет | Остатокот |
|---|---|---|---|
| Where | are | you | from? |
| How old | is | your son | ? |
| Who | is | that man | ? |
Со is во говорот се вообичаени кратките облици: What's…? Where's…? Who's…? How's…?
Употреба
1What – предмети, информации и дејства
Користете what кога одговорот може да биде речиси сè: предмет, факт, дејство. Кај нас тоа е „што“.
2Where и when – место и време
Where прашува за место; when прашува за време или ден.
3Who и whose – луѓе и сопственици
Who прашува за лице. Whose прашува чие е нешто; тука го користиме пред именка. (Самото whose и mine, yours… доаѓаат во лекцијата A2-13.) Кај нас „чиј / чија / чие“ се менува по родот на предметот, а англиското whose е секогаш исто.
4Why и how – причини и начини
Why прашува за причина; одговорот често почнува со Because… (видете A1-29). How прашува за начин или за тоа како е некој.
5How + придавка или прилог
Ставете придавка или прилог по how за да прашате за возраст, должина, оддалеченост, честота, цена и количина. Користете how many со броиви именки во множина, а how much за цени и неброиви именки (повеќе во лекцијата A1-24). Нашето „колку“ ги покрива сите овие прашања.
6What или which? What + именка
Користете which кога изборот е мал и јасен (често ги гледате можностите). Користете what кога изборот е отворен. Двата може да стојат пред именка: What time…? What colour…? What kind of…? Which bus…?
7Предлогот на крајот
Кога прашалниот збор оди со предлог (with, from, for, about), секојдневниот англиски го става предлогот на крајот. Кај нас предлогот стои пред прашалниот збор („со кого“, „од каде“, „за што“).
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Што сака брат ти?“ → What wants your brother? Кај нас по прашалниот збор веднаш доаѓа глаголот, а подметот е на крајот: „Што сака брат ти за роденден?“, „Каде застанува автобусот?“. Ако тој ред го пренесете на англиски, излегува прашање без помошен глагол. На англиски е: прашален збор + do / does + подмет + основна форма.
2. „Зошто телефонот не ти ѕвони?“ → Why your phone doesn't ring? Кај нас „не“ стои веднаш пред глаголот: „Зошто телефонот не ти ѕвони кога ти се јавувам?“ На англиски одречниот помошен глагол doesn't / don't оди веднаш по прашалниот збор, пред подметот.
3. „Колку карти останаа?“ → How much tickets. Нашето „колку“ е едно за сè: „колку карти“, „колку брашно“, „колку чини“. Англискиот разликува: how many + броива именка во множина (tickets, people, days), how much + неброиво (flour, water, time) и за цена.
4. „Како се вика новиот шеф?“ → How is … called? Кај нас за име прашуваме со „како“: „Како се вика?“, „Како се вика ова на англиски?“. На англиски за име се прашува со what: What's his name?, What is he called?, What do you call this in English?
Не мешајте
whose и who's – звучат исто. Whose прашува за сопственикот; who's = who is. Видете A1-08.
what и which – what за отворен избор; which за мала, позната група.
who како предмет и who како подмет – во оваа лекција who е предмет: некој прави нешто со тоа лице, па користиме do / does. Кога who е подмет, нема do / does. Тоа е друг образец: видете A2-33. Кај нас помага обликот: „кој“ е подмет, „кого“ или „кому“ не се.
Правопис и изговор
- Повеќето прашални зборови почнуваат со wh-, но звучат како w: what /wɒt/ (UK), /wʌt/ (US); where /weə/ (UK), /wer/ (US); when /wen/; why /waɪ/; which /wɪtʃ/. /w/ не е „в“: заокружете ги усните како за „у“, забите не ја допираат усната.
- Who и whose почнуваат со /h/: who /huː/, whose /huːz/. /h/ е лесен здив, не шум како нашето „х“. Whose и who's звучат исто, а последното /z/ е звучно – не го обезвучувајте во „с“.
- where и wear звучат исто; во повеќето изговори и which и witch.
- Во брзиот говор do you често се скратува: Where d'you live? /weə djə lɪv/.
- На крајот од прашањето со прашален збор гласот обично паѓа: Where do you live? ↘ Нагласете го прашалниот збор и најважниот збор: How old is your son?
Златно правило
Ставете го прашалниот збор напред, а потоа направете обично прашање со да / не: прашален збор + помошен глагол + подмет + главен глагол – Where do you live? Со be: Where are you from? (Кога who или what е подметот, образецот е друг: видете A2-33.) Нашето „колку“ е how many или how much, а предлогот оди на крајот: Who do you live with?
Вежби
A. Форма
Дополнете ги прашањата со прашални зборови или подредете ги зборовите.
-
do you live? — In Rome.
-
bag is this? — It's Tom's.
-
is your sister? — She's fifteen.
-
How brothers do you have?
-
How is the ticket? — Twelve pounds.
-
is the station from here? — About two kilometres.
-
Подредете ги зборовите: does / what time / start / the film
B. Значење
Напишете прашања или изберете го точниот одговор.
-
Напишете прашање за нагласениот дел: I go to the gym three times a week.
-
Напишете прашање за нагласениот дел: She works in a hospital.
-
Изберете го точниот одговор: … is your car, the red one or the white one?
-
Изберете го точниот одговор: … your teacher?
-
Изберете го точниот одговор: … do you go to work? — By train.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
Where you work?
-
What does he wants?
-
How many water do you drink?
-
Who do you live with?
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.
Receptionist: Good evening. 17 is your name, please?
Guest: Maria Costa.
Receptionist: And 18 are you from, Ms Costa?
Guest: From Porto.
Receptionist: Lovely. How 19 nights are you here for?
Guest: Three. 20 time is breakfast?
Receptionist: From seven to ten. And 21 car is that outside, the blue one?
Guest: It's my car. Is that OK?
E. Ваш ред е
Напишете прашања на англиски.
-
Напишете три прашања за нов пријател: едно со Where, едно со How often и едно со What kind of.
-
Напишете две прашања за член на вашето семејство и одговорете на нив.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – одречни реченици и прашања на англиски "Does your sister speak French?" "No, she ."
-
A1-15 Always, usually, never: прилози за честота на англиски – објаснување и вежби Подредете ги зборовите: you / late / are / always / ?
-
A1-14 Have и have got на англиски: како се кажува „имам“ – објаснување и вежби you got a pen?
Одговори
A. Форма
- Where
- Whose
- How old
- many
- much
- How far
- What time does the film start?
B. Значење
- How often do you go to the gym?
- Where does she work?
- Which
- Who's
- How
C. Најдете ја грешката
- Where do you work?
- What does he want?
- How much water do you drink?
- ✓ Who do you live with?
D. Во контекст
- What
- where
- many
- What
- whose
E. Ваш ред е
- Where do you work? How often do you go out? What kind of films do you like?
- How old is your brother? He's 30. Where does he live? In Madrid.
F. Мешано повторување
- doesn't / does not
- Are you always late?
- Have
