SlowingoГраматика
A1 17 / 32

Прашални зборови на англиски: what, where, who, how и ред на зборовите

Question Words

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да поставувате прашања со прашален збор (what, where, when, who, why, how, which, whose) и со how + придавка (how old, how far, how many), со точен ред на зборовите: Where do you live? How old is your son?

Главна идеја

Прашањето со да / не прашува: „Дали ова е точно или не?“ Прашањето со прашален збор (wh- question) бара информација што недостасува. Прашалниот збор е етикета на тоа парче што недостасува: where = место, when = време, who = лице, why = причина.

Замислете формулар во кој едно поле е празно: You live in ____. За да ја прашате информацијата што недостасува, ставете ја етикетата на полето напред – Where – а потоа направете обично прашање со да / не: do you live? Заедно: Where do you live?

Значи, прашањето со прашален збор се состои од две работи што веќе ги знаете: прашален збор + прашање со да / не. Помошниот глагол (do, does) или глаголот be (am, is, are) и понатаму оди пред подметот. Запомнете го редот Q-A-S-I: Question word (прашален збор), Auxiliary (помошен глагол), Subject (подмет), па главниот глагол во основна форма (I е од infinitive, традиционалното име за таа форма). Сите прашања во оваа лекција ја имаат таа форма (прашањата во кои who или what е подмет се однесуваат поинаку: видете A2-33).

Македонски и англиски

Нашите прашални зборови ги знаете: „каде“ = where, „кога“ = when, „зошто“ = why, „кој“ = who, „чиј“ = whose. Разликата е во она што доаѓа по нив. Кај нас по прашалниот збор доаѓа обичен глагол, а подметот често е на крајот или го нема: „Каде живееш?“, „Што сака брат ти?“, „Кога почнува филмот?“. На англиски по прашалниот збор доаѓа помошен глагол или be, па подметот, па главниот глагол. Нашето „колку“ служи и за броење и за количина и цена, а англискиот разликува how many и how much. Кај нас предлогот стои пред прашалниот збор („Со кого живееш?“, „Од каде си?“), а во секојдневниот англиски обично оди на крајот.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Каде живееш?Where do you live?кај нас прашален збор + глагол; на англиски прашален збор + do + подмет + глагол
Што сака брат ти?What does your brother want?кај нас подметот е на крајот; на англиски does + подмет + глагол
Колку години има брат ти?How old is your brother?кај нас „има години“; на англиски how old + be
Со кого живееш?Who do you live with?кај нас „со“ напред; на англиски with на крајот
Од каде си?Where are you from?кај нас „од каде“; на англиски where … from на крајот
Колку деца имаат?How many children do they have?броиво во множина → how many
Колку вода пиеш?How much water do you drink?неброиво → how much
Зошто не јаде риба?Why doesn't she eat fish?кај нас „не“ пред глаголот; на англиски doesn't пред подметот

Накратко: прво прашалниот збор, па помошниот глагол или be, па подметот и главниот глагол; нашето „колку“ е how many или how much, а предлогот оди на крајот.

Форма

Прашални зборови

ЗборПрашува заПример-одговор
whatпредмет, информација, дејствоA sandwich.
whereместоIn Lisbon.
whenвремеOn Friday.
whoлицеMy boss.
whyпричинаBecause I'm tired.
howначин; како е некојBy train. / Fine, thanks.
whichедно од мала, позната групаThe blue one.
whoseсопственикIt's Lucy's.

How + придавка / прилог

ПрашањеПрашува заПример-одговор
How old…?возрастShe's eight.
How long…?должина или траењеTwo hours.
How far…?оддалеченостAbout five kilometres.
How often…?честотаTwice a week.
How much…?цена или количина на неброиво£20. / A lot.
How many…?број на броиви работи (именка во множина)Three.

Ред на зборовите: Q-A-S-I

Прашален зборПомошен глаголПодметГлавен глагол (основна форма)Остатокот
Wheredoyoulive?
Whatdoesshedo?
How oftendotheyplaytennis?
What timedoesthe filmstart?

Со be – am / is / are оди пред подметот и нема друг глагол:

Прашален зборbeПодметОстатокот
Whereareyoufrom?
How oldisyour son?
Whoisthat man?

Со is во говорот се вообичаени кратките облици: What's…? Where's…? Who's…? How's…?

Употреба

1What – предмети, информации и дејства

Користете what кога одговорот може да биде речиси сè: предмет, факт, дејство. Кај нас тоа е „што“.

What's your name?
Како се викаш?
кај нас „како се викаш“; на англиски what + is + your name
What do you do?
Што работиш?
= What is your job?
What does this word mean?
Што значи овој збор?
кај нас глаголот веднаш по „што“; на англиски does + подмет + mean
What do you have for breakfast?
Што јадеш за појадок?
have = јаде, видете A1-14

2Where и when – место и време

Where прашува за место; when прашува за време или ден.

Where do you live?
Каде живееш?
Where's the bathroom, please?
Извинете, каде е тоалетот?
When is your birthday?
Кога ти е роденденот?
When does the shop open on Sundays?
Кога се отвора продавницата во недела?
кај нас „се отвора продавницата“; на англиски does + the shop + open

3Who и whose – луѓе и сопственици

Who прашува за лице. Whose прашува чие е нешто; тука го користиме пред именка. (Самото whose и mine, yours… доаѓаат во лекцијата A2-13.) Кај нас „чиј / чија / чие“ се менува по родот на предметот, а англиското whose е секогаш исто.

Who is that woman with Tom?
Која е онаа жена со Том?
Who do you live with?
Со кого живееш?
„со кого“ → who … with; предлогот на крајот, видете употреба 7
Whose phone is this?
Чиј е овој телефон?
„чиј“ → whose
"Whose keys are these?" "They're Tom's."
„Чии се овие клучеви?“ „На Том се.“
„на Том“ → Tom's

4Why и how – причини и начини

Why прашува за причина; одговорот често почнува со Because… (видете A1-29). How прашува за начин или за тоа како е некој.

Why are you so happy today?
Зошто си толку среќна денес?
"Why do you study English?" "For my job."
„Зошто учиш англиски?“ „За работа.“
How are you?
Како си?
How do you spell your surname?
Како се пишува вашето презиме?
кај нас „се пишува“; на англиски you spell
How do you get to work?
Како одите на работа?
By bus.
Со автобус.
„со автобус“ → by bus, не with bus

5How + придавка или прилог

Ставете придавка или прилог по how за да прашате за возраст, должина, оддалеченост, честота, цена и количина. Користете how many со броиви именки во множина, а how much за цени и неброиви именки (повеќе во лекцијата A1-24). Нашето „колку“ ги покрива сите овие прашања.

How old is your daughter?
Колку години има ќерка ти?
кај нас „колку години има“; на англиски how old + is
How long is the film?
Колку трае филмот?
кај нас глаголот „трае“; на англиски how long + is
How far is the airport from here?
Колку е далеку аеродромот од тука?
How often do you go to the gym?
Колку често одиш во теретана?
How much is this jacket?
Колку чини оваа јакна?
цена
How much water do you drink a day?
Колку вода пиеш на ден?
water е неброиво → much
How many children do they have?
Колку деца имаат?
деца се бројат → how many

6What или which? What + именка

Користете which кога изборот е мал и јасен (често ги гледате можностите). Користете what кога изборот е отворен. Двата може да стојат пред именка: What time…? What colour…? What kind of…? Which bus…?

What time is it?
Колку е часот?
кај нас „колку е часот“; на англиски what time + is + it
What colour is your car?
Каква боја е твојата кола?
colour (UK), color (US)
What kind of music do you like?
Каква музика сакаш?
Which is your bag, the black one or the brown one?
Која е твојата чанта, црната или кафеавата?
мал избор → which
Which train do you take in the morning?
Со кој воз одиш наутро?
„со кој воз“ → which train … take

7Предлогот на крајот

Кога прашалниот збор оди со предлог (with, from, for, about), секојдневниот англиски го става предлогот на крајот. Кај нас предлогот стои пред прашалниот збор („со кого“, „од каде“, „за што“).

Where are you from?
Од каде си?
„од каде“ → where … from
Who do you work with?
Со кого работиш?
„со“ → with на крајот
What is this button for?
За што служи ова копче?
„за што“ → what … for
What is the book about?
За што е книгата?
„за што“ → what … about

Чести грешки

❌Where you live?
✅Where do you live?
Прашањето во Present Simple бара do / does.
❌Where does she lives?
✅Where does she live?
-s оди на does; главниот глагол останува во основна форма.
❌Where you are from?
✅Where are you from?
Со be ставете am / is / are пред подметот.
❌How many money do you have?
✅How much money do you have?
Парите не се бројат една по една → how much.
❌How many years do you have?
✅How old are you?
Возраст: how old + be.
❌Who's bag is this?
✅Whose bag is this?
whose = сопственик; who's = who is.
❌What does mean this word?
✅What does this word mean?
Q-A-S-I: подметот оди пред главниот глагол.
⚠️From where are you?
✅Where are you from?
Во обичниот англиски не се вели така; предлогот оди на крајот (формалното "From where…?" е ретко).

Замки за говорителите на македонски

1. „Што сака брат ти?“ → What wants your brother? Кај нас по прашалниот збор веднаш доаѓа глаголот, а подметот е на крајот: „Што сака брат ти за роденден?“, „Каде застанува автобусот?“. Ако тој ред го пренесете на англиски, излегува прашање без помошен глагол. На англиски е: прашален збор + do / does + подмет + основна форма.

❌What wants your little brother for his birthday this year, a bike or a new phone?
✅What does your little brother want for his birthday this year, a bike or a new phone?
what + does + подмет + want
❌Excuse me, where stops the shuttle bus to the airport? I can't see a sign anywhere.
✅Excuse me, where does the shuttle bus to the airport stop? I can't see a sign anywhere.
where + does + подмет + stop

2. „Зошто телефонот не ти ѕвони?“ → Why your phone doesn't ring? Кај нас „не“ стои веднаш пред глаголот: „Зошто телефонот не ти ѕвони кога ти се јавувам?“ На англиски одречниот помошен глагол doesn't / don't оди веднаш по прашалниот збор, пред подметот.

❌Why your phone doesn't ring when I call you? I tried three times this morning from the office in Bitola.
✅Why doesn't your phone ring when I call you? I tried three times this morning from the office in Bitola.
why + doesn't + подмет + ring

3. „Колку карти останаа?“ → How much tickets. Нашето „колку“ е едно за сè: „колку карти“, „колку брашно“, „колку чини“. Англискиот разликува: how many + броива именка во множина (tickets, people, days), how much + неброиво (flour, water, time) и за цена.

❌How much tickets are still free for the jazz concert at the old fortress in Skopje on Saturday night?
✅How many tickets are still free for the jazz concert at the old fortress in Skopje on Saturday night?
tickets се бројат → how many
❌How much days do you usually spend at the lake in Struga in August?
✅How many days do you usually spend at the lake in Struga in August?
days → how many

4. „Како се вика новиот шеф?“ → How is … called? Кај нас за име прашуваме со „како“: „Како се вика?“, „Како се вика ова на англиски?“. На англиски за име се прашува со what: What's his name?, What is he called?, What do you call this in English?

⚠️How is your new manager at the call centre called? Everyone says he's really nice.
✅What is your new manager at the call centre called? Everyone says he's really nice. или What's the name of your new manager at the call centre? Everyone says he's really nice.
Граматички е точно, но how прашува „на кој начин“; за име: what

Не мешајте

whose и who's – звучат исто. Whose прашува за сопственикот; who's = who is. Видете A1-08.

Whose coat is this?
Чиј е овој капут?
Who's at the door?
Кој е на врата?
who's = who is

what и which – what за отворен избор; which за мала, позната група.

What sports do you like?
Кои спортови ги сакаш?
кој било спорт
Which size do you want, small or large?
Која големина ја сакате, мала или голема?
две можности

who како предмет и who како подмет – во оваа лекција who е предмет: некој прави нешто со тоа лице, па користиме do / does. Кога who е подмет, нема do / does. Тоа е друг образец: видете A2-33. Кај нас помага обликот: „кој“ е подмет, „кого“ или „кому“ не се.

Who do you call every evening?
Кому му се јавуваш секоја вечер?
ти му се јавуваш на некого: do
Who calls you every evening?
Кој ти се јавува секоја вечер?
некој ти се јавува тебе: без do

Правопис и изговор

  • Повеќето прашални зборови почнуваат со wh-, но звучат како w: what /wɒt/ (UK), /wʌt/ (US); where /weə/ (UK), /wer/ (US); when /wen/; why /waɪ/; which /wɪtʃ/. /w/ не е „в“: заокружете ги усните како за „у“, забите не ја допираат усната.
  • Who и whose почнуваат со /h/: who /huː/, whose /huːz/. /h/ е лесен здив, не шум како нашето „х“. Whose и who's звучат исто, а последното /z/ е звучно – не го обезвучувајте во „с“.
  • where и wear звучат исто; во повеќето изговори и which и witch.
  • Во брзиот говор do you често се скратува: Where d'you live? /weə djə lɪv/.
  • На крајот од прашањето со прашален збор гласот обично паѓа: Where do you live? ↘ Нагласете го прашалниот збор и најважниот збор: How old is your son?

Златно правило

Ставете го прашалниот збор напред, а потоа направете обично прашање со да / не: прашален збор + помошен глагол + подмет + главен глагол – Where do you live? Со be: Where are you from? (Кога who или what е подметот, образецот е друг: видете A2-33.) Нашето „колку“ е how many или how much, а предлогот оди на крајот: Who do you live with?

Вежби

A. Форма

Дополнете ги прашањата со прашални зборови или подредете ги зборовите.

  1. do you live? — In Rome.
  2. bag is this? — It's Tom's.
  3. is your sister? — She's fifteen.
  4. How brothers do you have?
  5. How is the ticket? — Twelve pounds.
  6. is the station from here? — About two kilometres.
  7. Подредете ги зборовите: does / what time / start / the film

B. Значење

Напишете прашања или изберете го точниот одговор.

  1. Напишете прашање за нагласениот дел: I go to the gym three times a week.
  2. Напишете прашање за нагласениот дел: She works in a hospital.
  3. Изберете го точниот одговор: … is your car, the red one or the white one?
  4. Изберете го точниот одговор: … your teacher?
  5. Изберете го точниот одговор: … do you go to work? — By train.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. Where you work?
  2. What does he wants?
  3. How many water do you drink?
  4. Who do you live with?

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот.

At the hotel desk
Receptionist: Good evening. 17 is your name, please?
Guest: Maria Costa.
Receptionist: And 18 are you from, Ms Costa?
Guest: From Porto.
Receptionist: Lovely. How 19 nights are you here for?
Guest: Three. 20 time is breakfast?
Receptionist: From seven to ten. And 21 car is that outside, the blue one?
Guest: It's my car. Is that OK?

E. Ваш ред е

Напишете прашања на англиски.

  1. Напишете три прашања за нов пријател: едно со Where, едно со How often и едно со What kind of.
  2. Напишете две прашања за член на вашето семејство и одговорете на нив.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-13 Present Simple: don't, doesn't, do, does – одречни реченици и прашања на англиски
    "Does your sister speak French?" "No, she ."
  2. A1-15 Always, usually, never: прилози за честота на англиски – објаснување и вежби
    Подредете ги зборовите: you / late / are / always / ?
  3. A1-14 Have и have got на англиски: како се кажува „имам“ – објаснување и вежби
    you got a pen?
Одговори

A. Форма

  1. Where
  2. Whose
  3. How old
  4. many
  5. much
  6. How far
  7. What time does the film start?

B. Значење

  1. How often do you go to the gym?
  2. Where does she work?
  3. Which
  4. Who's
  5. How

C. Најдете ја грешката

  1. Where do you work?
  2. What does he want?
  3. How much water do you drink?
  4. ✓ Who do you live with?

D. Во контекст

  1. What
  2. where
  3. many
  4. What
  5. whose

E. Ваш ред е

  1. Where do you work? How often do you go out? What kind of films do you like?
  2. How old is your brother? He's 30. Where does he live? In Madrid.

F. Мешано повторување

  1. doesn't / does not
  2. Are you always late?
  3. Have
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play