Me, Him, Her, Us, Them oʻzbekcha: «meni», «uni», «ularni» ingliz tilida (object pronouns)
Me, Him, Her, Us, Them: Object Pronouns
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz ega olmoshlari (I, he, she…) va toʻldiruvchi olmoshlari (me, him, her…) orasida tanlay olasiz, toʻldiruvchi olmoshlarini feʼl va predlogdan keyin ishlata olasiz hamda It's me va Me too kabi kundalik iboralarni ayta olasiz.
Asosiy gʻoya
A1-01 da koʻrdingiz: ingliz tili soʻzning vazifasini uning oʻrni bilan koʻrsatadi: ega feʼldan oldin, toʻldiruvchi feʼldan keyin. Olmoshlar yana bir qadam oldinga ketadi: ular vazifasini koʻrsatish uchun shaklini ham oʻzgartiradi.
Olmoshni ikki xil kostyumi bor aktyor deb tasavvur qiling. Feʼldan oldin, harakatni bajaruvchi sifatida, she ega kostyumini kiyadi: She is my sister. Feʼldan keyin u toʻldiruvchi kostyumiga oʻtadi: I love her. Odam oʻsha, vazifa boshqa, kostyum boshqa.
Oʻzbek tilida ham olmosh oʻzgaradi, lekin qoʻshimcha bilan: men → meni, menga, mendan; u → uni, unga. Ingliz tilida esa butunlay boshqa soʻz keladi: I → me, he → him. Ikki muhim farqni eslang. Birinchidan, oʻzbekchada «bilan» va «uchun» dan oldin olmosh oʻzgarmaydi: «men bilan», «biz uchun». Ingliz tilida esa predlogdan keyin har doim toʻldiruvchi shakli keladi: with me, for us. Ikkinchidan, oʻzbekcha «uni» erkak uchun ham, ayol uchun ham bir xil, inglizchada esa him yoki her ni tanlaysiz.
Beshta olmoshning ikkita kostyumi bor: I/me, he/him, she/her, we/us, they/them. Ikkitasi, you va it, ikkala vazifada ham bir xil kostyum kiyadi.
Qoida oddiy: feʼldan oldin → ega shakli; feʼl yoki predlogdan keyin → toʻldiruvchi shakli.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbekchada toʻldiruvchini qoʻshimchalar koʻrsatadi (-ni, -ga, -dan), «bilan» va «uchun» esa olmoshni oʻzgartirmaydi. Bundan tashqari, oʻzbekchada gapdan tushunarli boʻlsa, toʻldiruvchini tashlab ketish mumkin. Ingliz tilida esa toʻldiruvchi olmoshi oʻz shakliga ega va uni tushirib qoldirib boʻlmaydi.
| Oʻzbekcha | Inglizcha | Farqi |
|---|---|---|
| Men uni yaxshi koʻraman. | I love him. / I love her. | «uni» jinsni koʻrsatmaydi; inglizchada him yoki her |
| Ular meni taniydi. | They know me. | -ni → alohida soʻz me |
| men bilan | with me | oʻzbekchada «men» oʻzgarmaydi; inglizchada predlogdan keyin me |
| biz uchun | for us | oʻzbekchada «biz»; inglizchada us |
| Kurtka? Har kuni kiyaman. | I wear it every day. | oʻzbekchada «uni» tushib qolishi mumkin; inglizchada it majburiy |
| Men ham. | Me too. | oʻzbekchada ega shakli; inglizchada me |
| Bu men. | It's me. | oʻzbekchada «men»; inglizchada me |
Tuzilish
Ega va toʻldiruvchi olmoshlari
| Ega (feʼldan oldin) | Toʻldiruvchi (feʼl yoki predlogdan keyin) |
|---|---|
| I | me |
| you | you |
| he | him |
| she | her |
| it | it |
| we | us |
| they | them |
Oʻrni
| Ega | Feʼl | Toʻldiruvchi |
|---|---|---|
| I | love | her. |
| We | know | them. |
| They | need | us. |
| You | like | him. |
| Predlog + toʻldiruvchi olmoshi | Misol |
|---|---|
| with | My brother is with us. |
| for | This is for you. |
| from | The message is from her. |
| about | The film is about them. |
| next to / near | next to me, near him |
Kundalik qisqa iboralar: toʻldiruvchi shakli ishlatiladi
| Ibora | Maʼnosi |
|---|---|
| It's me. | oʻzingizni tanitish (eshik oldida, suratda) |
| Me too. | men uchun ham shunday |
| Who, me? | Men haqimda gapiryapsizmi? |
Qoʻllanish
1Feʼldan keyin
Harakat qaratilgan odam yoki narsa feʼldan keyin, toʻldiruvchi shaklida keladi. (Bu yerdagi feʼllar A1-01 dagi I / you / we / they qolipida; he / she / it + feʼl A1-12 da.)
2Predlogdan keyin
with, for, to, about, at, from, near va without kabi predloglardan keyin toʻldiruvchi shaklini ishlating.
3Otlar oʻrnida
Otni takrorlamaslik uchun toʻldiruvchi olmoshlarini ishlating. It bitta narsa uchun; them odamlar va narsalar uchun.
4It's me va Me too
Kundalik ingliz tilida qisqa javoblarda va be dan keyin toʻldiruvchi shakli ishlatiladi. (It is I juda eskicha va rasmiy.)
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Men bilan» → with I. Oʻzbekchada «bilan», «uchun», «haqida» kabi koʻmakchilardan oldin olmosh koʻpincha oʻzgarmaydi: «men bilan», «biz bilan». Shuning uchun inglizchada ham predlogdan keyin I, we qolib ketadi. Ingliz tilida predlogdan keyin har doim toʻldiruvchi shakli: me, us, him, her, them.
2. «Uni» → him yoki her? Oʻzbekcha «uni», «unga» erkak uchun ham, ayol uchun ham bir xil. Inglizchada esa gap kim haqida ekaniga qarab him yoki her ni tanlaysiz. Bu gap davomida juda oson aralashib ketadi.
3. Toʻldiruvchi tushib qoladi. Oʻzbekchada gapdan tushunarli boʻlsa, «uni», «ularni» ni aytmaymiz: «Kalitlarim qayerda? Hozir kerak». Ingliz tilida esa need, like, want kabi feʼllardan keyin toʻldiruvchi boʻlishi shart.
4. «Men ham» inkor gapdan keyin. Oʻzbekchada «Men och emasman» degan gapga ham «Men ham» deb javob beramiz. Inglizchada Me too tasdiq gapga javob. Inkor gapga Me neither deyiladi (batafsil: A2-32).
Adashtirmang
her (toʻldiruvchi) va her (egalik) — Her ham toʻldiruvchi olmoshi, ham egalik soʻzi (A1-08 ga qarang). Undan keyin nima kelishiga qarang.
Toʻldiruvchi olmoshlari va oʻzlik olmoshlari — Ega va toʻldiruvchi bir odam boʻlsa, myself, herself… ishlating: A2-14 ga qarang.
and bilan bogʻlangan ikki kishi — Har bir olmosh baribir oʻz oʻrniga qarab tanlanadi. My sister and I ega; my sister and me toʻldiruvchi.
Imlo va talaffuz
- Tez nutqda toʻldiruvchi olmoshlari odatda kuchsiz va qisqa aytiladi:
- him → /ɪm/: I like him «I like-im» ga oʻxshab eshitiladi. - her → /ə/ (UK), /ɚ/ (US): I love her «I love-er» ga oʻxshab eshitiladi. - them → /ðəm/ yoki /əm/: I miss them «I miss-em» ga oʻxshab eshitiladi. - us → /əs/: with us da unli juda qisqa.
- Oʻzbek tilida har bir unlini toʻliq aytamiz, shuning uchun bu kuchsiz shakllarni eshitish qiyin boʻladi: tinglovchiga olmosh «yoʻqolib qolgandek» tuyuladi. Ularni tanishni mashq qiling.
- Olmoshlar asosan qarama-qarshi qoʻyish uchun urgʻuli aytiladi: I like him, not her gapida him va her ni aniq va kuchli ayting.
- them dagi /ð/ ni «z» yoki «d» bilan almashtirmang: til uchi tishlar orasida, ovoz bilan.
- me va you faqat gap boshida katta harf bilan yoziladi (Me too.); faqat I har doim katta harf bilan.
Oltin qoida
Feʼldan oldin → I, he, she, we, they. Feʼl yoki predlogdan keyin → me, him, her, us, them. You va it hech qachon oʻzgarmaydi. Oʻzbekchada «men bilan», «biz uchun» desak ham, inglizchada with me, for us.
Mashqlar
A. Tuzilish
Toʻgʻri olmoshni yozing.
-
I love my grandmother. I visit every week.
-
Mr Jones is our teacher. We like a lot.
-
My friends and I are at the café. This table is for .
-
These cookies are great. I love !
-
"Where's the key?" "I have ."
-
Your coffee is next to ___. …
-
Toʻldiruvchi shaklini yozing: they
B. Maʼno
Toʻgʻri javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: … are my neighbours.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: This message is for ….
-
"Who is it?" "It's ___, Sarah!" …
-
"I love pizza." "___ too!" …
-
Toʻgʻri javobni tanlang: I know … brother.
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
The present is from I.
-
Him is a doctor.
-
This is my favourite cereal. I buy every week.
-
My cats are great. I play with it every day.
-
That's me in the photo.
D. Kontekstda
Xabarni oʻqing va qavs ichidan toʻgʻri olmoshni tanlang.
Hi Sara! The photos are great — I love 18 (they / them)! Your brother is in one photo. I like 19 (he / him) — he's so funny. And who is the girl next to 20 (he / him)? Is it 21 (she / her), your cousin Mia? My friend Tom and 22 (I / me) are in Lisbon now. The weather is great for 23 (we / us)!
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Yoqtirgan ikki odamingiz haqida toʻldiruvchi olmoshlari bilan yozing.
-
Bularga javob bering: eshigingiz oldida kimdir "Who's there?" deb soʻrayapti; doʻstingiz "I'm hungry." deyapti.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A1-08 My, Your, His, Her va egalik 's oʻzbekcha: «mening», «uning» ingliz tilida Maria is with ___ brother. …
-
A1-07 This, That, These, Those oʻzbekcha: «bu» va «u» ingliz tilida, one va ones … shoes are new.
-
A1-03 To Be: inkor, savol va qisqa javoblar (isn't, aren't, Are you…?) oʻzbekcha "Is he your teacher?" "Yes, ."
Javoblar
A. Tuzilish
- her
- him
- us
- them
- it
- me
- them
B. Maʼno
- They
- her
- me
- Me
- her
C. Xatoni toping
- The present is from me.
- He is a doctor. / He's a doctor.
- This is my favourite cereal. I buy it every week. / I buy it every week.
- My cats are great. I play with them every day.
- ✓ That's me in the photo.
D. Kontekstda
- them
- him
- him
- her
- I
- us
E. Sizning navbatingiz
- My sister is very kind. I love her. My neighbours are funny. I like them a lot.
- It's me, Ana. Me too!
F. Aralash takrorlash
- her
- These
- he is
