Cách dùng used to: nói về thói quen trong quá khứ (trước đây thường…)
Used To: Past Habits
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói về những việc bạn thường làm trong quá khứ và những tình trạng đã đúng trong một thời gian dài nhưng bây giờ đã khác, bằng used to, didn't use to và never used to.
Ý chính
Hãy tưởng tượng một màn hình chia đôi. Bên trái là ngày ấy: bạn hồi bé, con phố cũ, những thói quen cũ. Bên phải là bây giờ. Used to là đường kẻ ở giữa hai nửa. Khi bạn nói I used to live in a small village, bạn nói hai điều cùng một lúc: điều đó đúng trong quá khứ, và bây giờ có lẽ không còn đúng nữa.
Bạn không cần thêm "nhưng giờ thì không" — used to đã ngầm nói điều đó rồi.
Used to nói về những việc xảy ra lặp đi lặp lại (thói quen) hoặc những điều đúng trong một thời gian dài (trạng thái). Nó không mô tả một sự việc chỉ xảy ra một lần. Với một hành động ở một thời điểm, hãy dùng thì quá khứ đơn (past simple): I went to Paris in 2015.
Used to không có dạng hiện tại. Với thói quen bây giờ, hãy dùng thì hiện tại đơn: I usually walk to work.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt nói về thói quen trong quá khứ bằng trước đây, hồi trước, hồi bé kết hợp với thường hoặc hay; còn ý "bây giờ đã khác" thì nói bằng không còn … nữa. Tiếng Anh gói tất cả vào used to. Có hai chỗ dễ nhầm: chữ "thường" một mình là usually (hiện tại), và đã từng (một trải nghiệm, dù chỉ một lần) không phải là used to.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh |
|---|---|
| Hồi trước ngày nào mình cũng đi bộ đến trường. | I used to walk to school every day. |
| Trước đây mình để tóc dài. | I used to have long hair. |
| Trước đây ở phố này có một rạp chiếu phim. | There used to be a cinema on this street. |
| Trước đây mình không thích cà phê. | I didn't use to like coffee. |
| Hồi bé bạn có hay xem hoạt hình không? | Did you use to watch cartoons? |
| Mình thường lái xe đi làm. (bây giờ) | I usually drive to work. |
| Mình đã từng đến Nhật. (một trải nghiệm) | I've been to Japan. |
Cấu trúc
| Dạng | Ví dụ |
|---|---|
| Khẳng định | I / you / he / she / we / they used to play tennis. |
| Phủ định | I didn't use to like vegetables. |
| Phủ định (mạnh hơn, rất phổ biến) | He never used to eat breakfast. |
| Câu hỏi có/không | Did you use to have a pet? |
| Câu hỏi với where, what… | Where did you use to live? |
| Câu trả lời ngắn | Yes, I did. / No, I didn't. |
Used hay use?
| Không có did | Sau did / didn't |
|---|---|
| I used to · She used to · I never used to | didn't use to · Did you use to…? |
Used to + động từ nguyên mẫu — giống nhau với mọi chủ ngữ: động từ chính không thêm -s, -ed hay -ing.
| Đúng | Sai |
|---|---|
| She used to work here. | She used to worked here. |
| They used to be neighbours. | They used to being neighbours. |
There used to be — nói về thứ đã từng có ở một nơi trong quá khứ: There used to be a cinema here.
Cách dùng
1Thói quen trong quá khứ — những việc thường làm
Dùng used to + động từ nguyên mẫu cho những hành động lặp lại trong quá khứ mà bây giờ không còn nữa.
2Trạng thái trong quá khứ — những điều đúng trong thời gian dài
Used to cũng dùng cho trạng thái — những tình trạng đã thay đổi — với các động từ như be, have, live, like và know.
3Phủ định — didn't use to / never used to
Dùng didn't use to (sau did, không có d) cho một điều không đúng hoặc không xảy ra trong quá khứ, nhưng bây giờ đã khác. Never used to có nghĩa tương tự và rất phổ biến trong văn nói.
4Câu hỏi — Did you use to…?
Đặt câu hỏi bằng Did + chủ ngữ + use to + động từ nguyên mẫu. Trả lời bằng did hoặc didn't.
5Used to và quá khứ đơn
Dùng used to cho hành động lặp lại và trạng thái kéo dài mà nay đã thay đổi. Dùng thì quá khứ đơn cho một hành động ở một thời điểm cụ thể, và khi bạn nói bao nhiêu lần hoặc chính xác bao lâu. Thì quá khứ đơn cũng có thể mô tả thói quen trong quá khứ, nhất là khi có cụm từ chỉ thời gian, nên dùng nó cho thói quen cũng đúng.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Đã từng" dịch thành used to. Mình đã từng đi Đà Lạt có thể chỉ là một lần — một trải nghiệm. Used to thì có nghĩa là trước đây làm việc đó thường xuyên. Với trải nghiệm, hãy dùng thì hiện tại hoàn thành A2-16; nếu nói rõ thời gian, dùng quá khứ đơn.
2. "Thường" ở hiện tại dịch thành use to. "Thường" một mình là thói quen bây giờ: usually + hiện tại đơn. Chỉ "trước đây thường" mới là used to.
3. "Trước đây có…" dịch thành have. Tiếng Việt nói Trước đây ở đây có một ngôi chùa nhỏ. Chữ "có" ở đây không phải have, mà là there used to be.
4. Quên đánh dấu quá khứ. Tiếng Việt chỉ cần "hồi bé", còn động từ giữ nguyên. Tiếng Anh cần used to hoặc thì quá khứ đơn.
Đừng nhầm lẫn
used to (thói quen trong quá khứ) và usually (thói quen hiện tại) — Used to chỉ nói về quá khứ. Với thói quen bây giờ, dùng thì hiện tại đơn, thường kèm usually. Xem A1-15.
used to + động từ và be / get used to — Be used to something có nghĩa là "việc đó đã quen thuộc, bình thường với tôi". Đó là một cấu trúc khác, học ở bài B1-21.
used to và would cho thói quen trong quá khứ — Khi kể chuyện, would cũng có thể mô tả hành động lặp lại trong quá khứ, nhưng không dùng cho trạng thái. Xem B2-17.
Chính tả và phát âm
- used to đọc như "yoost-tuh": /ˈjuːstə/ (Anh và Mỹ). Chữ s đọc là /s/, không phải /z/, và không nghe thấy d. Hãy giữ âm /s/ rõ ràng: tiếng Việt không có âm /s/ ở cuối âm tiết, nên nhiều bạn bỏ mất nó.
- use to (sau did) đọc giống hệt: /ˈjuːstə/. Chỉ có chính tả thay đổi. Vì không nghe thấy d, hãy nhớ quy tắc khi viết: có did → use.
- Động từ use bình thường thì khác: use /juːz/ ("yooz"), used /juːzd/ ("yoozd"): I used a knife.
- Trước một nguyên âm, to mạnh hơn một chút: I used to eat → /ˈjuːstu ˈiːt/ ("yoost-too eat").
- Trong câu phủ định, trọng âm thường rơi vào didn't hoặc never: "I didn't use to like it." "I never used to cook."
Quy tắc vàng
Used to + động từ nguyên mẫu = việc đó xảy ra thường xuyên hoặc đúng trong một thời gian dài trong quá khứ, và bây giờ thường đã khác ("trước đây thường…, giờ không còn nữa"). Sau did / didn't, viết use to. Với một sự việc hoặc khi có số lần, dùng thì quá khứ đơn. "Đã từng" (một trải nghiệm) không phải là used to.
Luyện tập
A. Hình thức
Dùng used to ở câu 1–3.
-
I (live) in a small village when I was a child.
-
you use to have a bike?
-
She didn't to like spicy food.
-
Chuyển sang câu phủ định với never: I used to eat vegetables.
-
Đặt câu hỏi: where / you / did / live / use to
-
Hoàn thành với there used to be: a park here, but now it's a car park.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.
-
Chọn đáp án đúng: We … my aunt twice last month.
-
Chọn đáp án đúng: My grandfather … a farm with fifty cows.
-
Câu nào cho biết điều đó bây giờ không còn đúng nữa?
-
Chọn đáp án đúng: Now I … take the bus.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
He used to plays football.
-
Did they used to work together?
-
I used to go to Mexico last summer.
-
There used to be a lot of trees in this street.
D. Trong ngữ cảnh
Chia động từ trong ngoặc. Có chỗ dùng được nhiều đáp án.
When I was a teenager, I 15 (spend) every weekend at the skate park. I 16 (not / like) school very much, and my teachers 17 (say) I was lazy. Then, in 2015, I 18 (find) a part-time job in a bike shop, and everything changed. Now I own the shop! People often ask me, "19 you (think) about your future when you were young?" The honest answer is no.
E. Đến lượt bạn
Viết về bản thân bạn bằng tiếng Anh.
-
Viết hai câu về những thói quen hồi bé mà bây giờ bạn không còn nữa.
-
Viết một câu về thành phố của bạn: một thứ trước đây có mà bây giờ không còn.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-28 Thì quá khứ đơn với động từ bất quy tắc, câu phủ định và câu hỏi với did (Past Simple: Irregular Verbs) "Did you see the match?" "Yes, I (see) it at a friend's house."
-
A2-18 Thì hiện tại hoàn thành với for và since (Present Perfect with For and Since) I (live) in Berlin since 2020.
-
A2-02 Phân biệt thì quá khứ đơn và quá khứ tiếp diễn: when và while (Past Simple vs Past Continuous) I (walk) home when it started to rain.
Đáp án
A. Hình thức
- used to live
- Did
- use
- I never used to eat vegetables.
- Where did you use to live?
- There used to be
B. Ý nghĩa
- visited
- used to have
- I used to live in Paris.
- usually
C. Tìm lỗi sai
- He used to play football.
- Did they use to work together?
- I went to Mexico last summer.
- ✓ There used to be a lot of trees in this street.
D. Trong ngữ cảnh
- used to spend / spent
- didn't use to like / never used to like / didn't like
- used to say / said
- found
- Did … use to think / Did … think
E. Đến lượt bạn
- I used to watch cartoons every morning. I used to hate carrots.
- There used to be a big market near the station.
F. Ôn tập tổng hợp
- saw
- have lived / have been living
- was walking
