SlowingoNgữ pháp
B1 3 / 39

Thì quá khứ hoàn thành: cách dùng had + V3 (Past Perfect)

Past Perfect: I Had Already Left

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể cho thấy một hành động trong quá khứ đã xảy ra trước một hành động khác trong quá khứ, bằng had + past participle (quá khứ phân từ), và bạn biết khi nào past perfect (thì quá khứ hoàn thành) là cần thiết, khi nào past simple (thì quá khứ đơn) là đủ.

Ý chính

Thì hiện tại hoàn thành nhìn lại từ bây giờ. Thì quá khứ hoàn thành cũng làm điều tương tự, nhưng nhìn lại từ một thời điểm trong quá khứ. Nó là "quá khứ của quá khứ".

Hãy hình dung bạn đang đứng ở một điểm trong câu chuyện của mình — chẳng hạn, lúc mình đến rạp chiếu phim. Từ đó, bạn ngoái lại phía sau: the film had already started (phim đã bắt đầu rồi). Có hai thời điểm trong quá khứ, và thì quá khứ hoàn thành đánh dấu thời điểm xảy ra trước.

Hãy so sánh: When I arrived, the film started (tôi đến, rồi phim mới bắt đầu) và When I arrived, the film had started (phim bắt đầu trước; tôi lỡ mất đoạn đầu). Chỉ một từ nhỏ, had, đã đổi thứ tự của các sự việc.

Nếu thứ tự đã rõ — vì bạn kể các sự việc theo đúng trình tự, hoặc vì những từ như before và after đã cho thấy điều đó — thì quá khứ đơn là đủ. Thì quá khứ hoàn thành là công cụ để nói cho rõ, không phải quy tắc bắt buộc cho mọi hành động xảy ra trước.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Trong tiếng Việt, chữ đã dùng cho mọi chuyện trong quá khứ, nên nó không cho biết việc nào xảy ra trước. Để nói "việc này xong trước việc kia", tiếng Việt dùng những từ như thì … đã … rồi, trước đó, vừa … thì, chưa bao giờ … trước đó. Những chỗ đó thường tương ứng với had + quá khứ phân từ. Ngược lại, đừng dịch mọi chữ "đã" thành had: một chuỗi sự việc kể theo thứ tự chỉ cần quá khứ đơn.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
Khi tôi đến ga thì tàu đã chạy rồi.When I got to the station, the train had left.tàu chạy trước
Khi tôi đến, họ mới dọn bữa tối ra.When I arrived, they served dinner.tôi đến trước → quá khứ đơn
Tôi vừa ngồi xuống thì điện thoại reo.I'd just sat down when the phone rang.vừa … thì → had just … when
Trước đó tôi chưa bao giờ đi máy bay.I had never flown before.kinh nghiệm tính đến một thời điểm trong quá khứ
Đó là lần đầu tiên tôi ăn sushi.It was the first time I'd eaten sushi.tiếng Việt không cần từ nào; tiếng Anh cần had
Tôi dậy, tắm rồi ra khỏi nhà.I woke up, had a shower and left the house.kể theo thứ tự → chỉ quá khứ đơn

Hãy chú ý: chữ "rồi" trong dòng cuối chỉ nghĩa là "sau đó", không phải "xong trước". Và ở dòng "lần đầu tiên", tiếng Việt không có dấu hiệu nào, nhưng tiếng Anh vẫn cần had.

Cấu trúc

had + quá khứ phân từ — had giống nhau với mọi chủ ngữ.

Ví dụ
Khẳng địnhShe had left. / She'd left.
Phủ địnhWe hadn't eaten. / We had not eaten.
Câu hỏi có/khôngHad you met him before?
Câu hỏi với từ để hỏiWhere had they gone?
Câu trả lời ngắnYes, I had. / No, I hadn't.

Dạng rút gọn 'd — 'd có thể là had hoặc would. Hãy nhìn từ đứng sau:

'd +nghĩa làVí dụ
quá khứ phân từhadI'd finished.
động từ nguyên mẫuwouldI'd finish. (xem B1-06)
betterhadYou'd better go. (xem B2-05)

Past perfect continuous (thì quá khứ hoàn thành tiếp diễn — giới thiệu ngắn) — had been + V-ing

Ví dụ
Khẳng địnhI'd been waiting for an hour.
Phủ địnhShe hadn't been sleeping well.
Câu hỏiHow long had you been working there?

Cách dùng

1Hành động xảy ra trước trong hai hành động quá khứ

Dùng quá khứ hoàn thành cho hành động xảy ra trước, khi bạn đang nói về một thời điểm sau đó trong quá khứ.

When I got to the station, the train had left.
Khi tôi đến ga thì tàu đã chạy rồi.
tàu chạy trước
She didn't recognise me because I'd changed so much.
Cô ấy không nhận ra tôi vì tôi đã thay đổi quá nhiều.
We went back to the restaurant where we'd had our first date.
Chúng tôi quay lại nhà hàng nơi hai đứa từng hẹn hò lần đầu.
"từng" ở đây chỉ việc xảy ra trước → had had
He'd lost his keys, so he couldn't get into the flat.
Anh ấy làm mất chìa khóa nên không vào căn hộ được.
flat (Anh); apartment (Mỹ)

2Chuỗi quá khứ đơn và quá khứ hoàn thành

When + quá khứ đơn, quá khứ đơn thường có nghĩa "việc này, rồi đến việc kia". Quá khứ hoàn thành đổi thứ tự đó. Tiếng Việt thường phân biệt bằng "mới" (sau) và "đã … rồi" (trước).

When I arrived, they served dinner.
Khi tôi đến, họ mới dọn bữa tối ra.
tôi đến, rồi mới dọn bữa
When I arrived, they had already served dinner.
Khi tôi đến thì họ đã dọn bữa tối ra rồi.
bữa tối trước; tôi đến muộn
When the guests left, I cleaned the kitchen.
Khách về, tôi dọn bếp.
khách về, rồi tôi dọn
When the guests had left, I cleaned the kitchen.
Đợi khách về hết, tôi mới dọn bếp.
nhấn mạnh khách đã về hết trước đó

3By the time, already, just

By the time + quá khứ đơn = "vào lúc đó hoặc trước đó" — giống "đến lúc … thì". Already và just đứng giữa had và quá khứ phân từ.

By the time the firefighters arrived, the neighbours had put out the fire.
Đến lúc lính cứu hỏa tới thì hàng xóm đã dập tắt đám cháy rồi.
By the time I finished my degree, I had changed my mind about teaching.
Đến lúc học xong đại học thì tôi đã đổi ý về nghề dạy học.
The meeting had already started when I logged in.
Lúc tôi đăng nhập thì cuộc họp đã bắt đầu rồi.
I'd just sat down when the phone rang.
Tôi vừa ngồi xuống thì điện thoại reo.
vừa … thì → had just … when

4Before, after và never… before

Với before và after, quá khứ hoàn thành thường không bắt buộc, vì chính từ đó đã cho thấy thứ tự. Never… before và the first time nói về kinh nghiệm tính đến một thời điểm trong quá khứ.

After she had checked the figures, she sent the report.
Sau khi kiểm tra số liệu xong, cô ấy gửi báo cáo.
After she checked the figures, she sent the report.
Sau khi kiểm tra số liệu, cô ấy gửi báo cáo.
cũng đúng
I had never flown before I went to Canada.
Trước khi sang Canada, tôi chưa bao giờ đi máy bay.
chưa bao giờ … trước đó → had never
It was the first time I'd eaten sushi.
Đó là lần đầu tiên tôi ăn sushi.
"lần đầu tiên" trong chuyện quá khứ + quá khứ hoàn thành
Had you ever been to a concert before that one?
Trước buổi đó, bạn đã từng đi xem hòa nhạc bao giờ chưa?

5Khi không cần quá khứ hoàn thành

Nếu bạn kể các sự việc theo đúng thứ tự chúng xảy ra, hãy dùng quá khứ đơn. Quá nhiều had làm câu chuyện nặng nề.

I woke up, had a shower and left the house.
Tôi thức dậy, tắm rồi ra khỏi nhà.
trình tự rõ ràng: chỉ quá khứ đơn
She finished school in 2010 and moved to Berlin a year later.
Cô ấy học xong năm 2010 và một năm sau thì chuyển đến Berlin.
I bought a new laptop because my old one broke.
Tôi mua laptop mới vì cái cũ bị hỏng.
quan hệ nguyên nhân – kết quả đã cho thấy thứ tự; had broken cũng được

6Quá khứ hoàn thành tiếp diễn — kéo dài đến một thời điểm trong quá khứ

Had been + V-ing cho thấy một hoạt động kéo dài đến một thời điểm trong quá khứ, hoặc vừa dừng và để lại dấu vết lúc đó. Đây là dạng quá khứ của B1-01.

I'd been waiting for forty minutes when the bus finally came.
Tôi đợi bốn mươi phút thì xe buýt mới tới.
Her eyes were red. She'd been crying.
Mắt cô ấy đỏ hoe. Cô ấy vừa khóc.
dấu vết của hoạt động
They'd been living in Dublin for five years when their son was born.
Họ sống ở Dublin được năm năm thì con trai chào đời.

Lỗi thường gặp

⚠️When I arrived, the film already started.
✅When I arrived, the film had already started.
Quá khứ hoàn thành cho thấy rõ phim bắt đầu trước. (Quá khứ đơn + already khá phổ biến trong tiếng Anh Mỹ thân mật, nhưng ở đây có thể làm thứ tự bị mơ hồ.)
❌I had went home.
✅I had gone home.
had + quá khứ phân từ, không dùng dạng quá khứ đơn.
❌She hadn't saw the email.
✅She hadn't seen the email.
Sau hadn't là quá khứ phân từ.
❌It was the first time I have been there.
✅It was the first time I had been there.
"Lần đầu tiên" trong câu chuyện quá khứ → quá khứ hoàn thành.
❌Did you had finished?
✅Had you finished?
had tự tạo câu hỏi; không dùng did.
❌I've already eaten when they arrived.
✅I'd already eaten when they arrived.
Điểm nhìn ở quá khứ, nên dùng had, không dùng have.
❌I had been knowing him for years.
✅I had known him for years.
Động từ trạng thái cũng chỉ dùng dạng đơn ở quá khứ hoàn thành.
⚠️Yesterday I had woken up at 7, had had breakfast and had left at 8.
✅Yesterday I woke up at 7, had breakfast and left at 8.
Một chuỗi sự việc đơn giản, không có thời điểm quá khứ nào sau đó, chỉ cần quá khứ đơn.

Bẫy dành cho người Việt

1. Chữ "đã" nào cũng thành had. Vì "đã" là dấu hiệu quá khứ quen thuộc, nhiều bạn dùng quá khứ hoàn thành cho mọi việc trong quá khứ, nhất là khi muốn câu nghe "đúng ngữ pháp" hơn. Nếu bạn chỉ kể các việc theo thứ tự, quá khứ đơn là đủ.

⚠️Last weekend I had gone to Da Nang and had visited my aunt.
✅Last weekend I went to Da Nang and visited my aunt.
Đúng ngữ pháp, nhưng không có thời điểm quá khứ nào sau đó để "nhìn lại", nên had nghe lạ.

2. Bỏ "đã … rồi" làm đổi nghĩa. Tiếng Việt nói Khi bọn mình tới sân thì trận đấu bắt đầu rồi. Nếu dịch thành quá khứ đơn với when, người nghe sẽ hiểu là trận đấu bắt đầu sau khi bạn tới.

⚠️When we got to the stadium, the match started.
✅When we got to the stadium, the match had already started.
Đúng ngữ pháp, nhưng nghĩa là bạn tới trước, rồi trận đấu mới bắt đầu.

3. Có "đã … rồi" nhưng động từ không đổi. Lúc mình gọi điện thì Lan đã đi ngủ rồi — nhiều bạn chỉ dịch "rồi" thành already và giữ nguyên động từ. Tiếng Anh cần had + quá khứ phân từ.

❌When I phoned Lan, she already go to bed.
✅When I phoned Lan, she had already gone to bed.

4. Mất đuôi -ed sau had. Tiếng Việt không có phụ âm /d/ ở cuối âm tiết, nên khi nói người Việt hay bỏ đuôi -ed — và lỗi đó đi luôn vào bài viết.

❌By the time we arrived, the shop had close.
✅By the time we arrived, the shop had closed.

Đừng nhầm lẫn

Hiện tại hoàn thành và quá khứ hoàn thành — Cả hai đều nhìn lại. Hiện tại hoàn thành nhìn lại từ bây giờ A2-17; quá khứ hoàn thành nhìn lại từ một thời điểm trong quá khứ.

I've lost my wallet.
Tôi làm mất ví rồi.
vấn đề bây giờ
I'd lost my wallet, so I couldn't pay.
Hôm đó tôi làm mất ví nên không trả tiền được.
vấn đề lúc đó

Quá khứ đơn và quá khứ hoàn thành sau when — Thì của mệnh đề chính làm đổi thứ tự sự việc. Cách dùng khi kể chuyện ở B1-04.

When she called, I left.
Cô ấy gọi xong thì tôi đi.
cô ấy gọi → rồi tôi đi
When she called, I had already left.
Lúc cô ấy gọi thì tôi đã đi rồi.
tôi đi → rồi cô ấy gọi (tôi không có ở đó)

had (quá khứ hoàn thành) và had (quá khứ đơn của have) — Cùng một từ có thể là trợ động từ hoặc động từ chính, và đôi khi cả hai xuất hiện cùng nhau.

We'd had lunch when they arrived.
Lúc họ đến thì chúng tôi đã ăn trưa xong rồi.
had (trợ động từ) + had (quá khứ phân từ của have)
We had lunch at one.
Chúng tôi ăn trưa lúc một giờ.
quá khứ đơn của have

Chính tả và phát âm

  • had thường đọc yếu khi nói: /həd/ hoặc /əd/, và sau đại từ thường chỉ còn /d/: I'd, you'd, she'd, we'd, they'd. Vì tiếng Việt không có âm /d/ cuối, người Việt hay nuốt mất âm này, và I'd finished nghe thành I finished. Hãy chạm đầu lưỡi vào lợi phía sau răng trên và để dây thanh rung nhẹ.
  • Sau danh từ, had thường bị đọc rút gọn khi nói (nghe như "the bus'd left"), nhưng khi viết hãy dùng dạng đầy đủ: The bus had left.
  • hadn't không rút gọn và thường được nhấn: /ˈhædnt/. Nguyên âm /æ/ mở rộng miệng, hàm dưới hạ thấp; đừng đọc như "e" của tiếng Việt. Giữ cả /d/, /n/ và /t/ ở cuối.
  • I'd trước nguyên âm được nối liền: I'd already /aɪd ɔːlˈredi/ — âm /d/ chuyển thẳng sang nguyên âm của từ sau.
  • Đuôi -ed của quá khứ phân từ có ba cách đọc: /t/ (finished, cooked), /d/ (closed, changed), /ɪd/ (started, waited). Đừng bỏ nó, và đừng thêm âm tiết thừa: closed chỉ có một âm tiết.
  • Quá khứ phân từ bất quy tắc: ôn lại bảng ba dạng ở A2-16 — go / went / gone, see / saw / seen, take / took / taken, write / wrote / written.

Quy tắc vàng

Đang ở trong quá khứ và cần lùi xa hơn nữa? Dùng had + quá khứ phân từ. Nếu thứ tự đã rõ, quá khứ đơn là đủ. Đừng dịch mọi chữ "đã" thành had — hãy tìm ý "đã … rồi, trước đó".

Luyện tập

A. Hình thức

Viết dạng đúng của động từ trong ngoặc.

  1. When we got to the party, everyone (go) home.
  2. I (not see) the film before, so I really enjoyed it.
  3. By the time the police arrived, the thieves (escape).
  4. It was the first time she (drive) on the left.
  5. I was tired because I (work) all day. (dùng dạng tiếp diễn)
  6. Đặt câu hỏi: you / meet / him / before? (quá khứ hoàn thành)

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.

  1. "When I arrived, she had cooked dinner." Câu này có nghĩa là gì?
  2. Trong câu "We'd met before.", 'd có nghĩa là ….
  3. Trong câu "I'd love a coffee.", 'd có nghĩa là ….
  4. Có cần quá khứ hoàn thành không? Chọn đáp án đúng: "I got up, … and went out."

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. They had took the wrong bus.
  2. Did you had eaten before the show?
  3. I've already left when you called.
  4. After I had finished my homework, I watched TV.

D. Trong ngữ cảnh

Viết dạng đúng của động từ trong ngoặc.

A bad start
Last Monday was a disaster. When I woke up, I saw that my alarm 15 (not ring). I ran to the station, but the train 16 (already / leave). By the time I got to the office, the meeting 17 (start). My boss looked at me. I 18 (never / be) late before, so she just smiled. I 19 (sit) down and opened my laptop.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Hoàn thành câu về bản thân bạn: When I got home yesterday, … (dùng quá khứ hoàn thành).
  2. Viết về một "lần đầu tiên" trong đời bạn.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. B1-01 Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn: cách dùng và cấu trúc (Present Perfect Continuous)
    I (study) all morning, so I need a break now.
  2. A2-02 Phân biệt thì quá khứ đơn và quá khứ tiếp diễn: when và while (Past Simple vs Past Continuous)
    I (cook) dinner when the phone rang.
  3. A2-28 Cách dùng used to: nói về thói quen trong quá khứ (trước đây thường…)
    Dùng used to: We (live) in a small flat when I was a child.
Đáp án

A. Hình thức

  1. had gone
  2. hadn't seen / had not seen
  3. had escaped
  4. had driven / 'd driven
  5. had been working / 'd been working
  6. Had you met him before?

B. Ý nghĩa

  1. She cooked before I arrived.
  2. had
  3. would
  4. got dressed

C. Tìm lỗi sai

  1. They had taken the wrong bus.
  2. Had you eaten before the show?
  3. I'd already left when you called. / I had already left when you called.
  4. ✓ After I had finished my homework, I watched TV.

D. Trong ngữ cảnh

  1. hadn't rung / had not rung / didn't ring
  2. had already left / 'd already left
  3. had started / had already started
  4. had never been / 'd never been
  5. sat

E. Đến lượt bạn

  1. When I got home yesterday, my sister had already cooked dinner.
  2. It was the first time I had seen the sea. I was seven.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. have been studying / have studied
  2. was cooking
  3. used to live
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play