Phân biệt hiện tại hoàn thành và hiện tại hoàn thành tiếp diễn với for, since, how long (Present Perfect Simple vs Continuous)
For, Since, How Long — Simple or Continuous?
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói một tình huống đã kéo dài bao lâu bằng for, since và How long…?, và chọn giữa present perfect simple (thì hiện tại hoàn thành: I've read) và present perfect continuous (thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn: I've been reading).
Ý chính
Bạn đã biết rằng một tình huống bắt đầu trong quá khứ và vẫn còn đúng bây giờ cần một thì hoàn thành, với for (độ dài) hoặc since (mốc bắt đầu) A2-18: I've lived here for five years, không phải I live here for five years. Bây giờ có thêm một lựa chọn nữa: đơn hay tiếp diễn?
Hãy hình dung hai bức ảnh của một người thợ sơn. Trong ảnh thứ nhất, bức tường đã sơn xong và sáng bóng: I've painted the wall. Đó là dạng đơn — nó cho thấy kết quả, một việc đã hoàn tất, hoặc một con số bạn đếm được. Trong ảnh thứ hai, người thợ đang cầm cây cọ còn ướt sơn, quần áo dính đầy sơn: I've been painting the wall. Đó là dạng tiếp diễn — nó cho thấy hoạt động đang diễn ra, và hoạt động đó đã kéo dài bao lâu. Có thể đã xong, có thể chưa; đó không phải là điều quan trọng.
Một số động từ (know, have với nghĩa sở hữu, be, like, believe) mô tả trạng thái, không phải hoạt động. Chúng không có hình ảnh "cây cọ còn ướt", nên chỉ dùng dạng đơn.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt thường không phân biệt hai dạng này ở động từ: Mình đọc sách của bạn rồi có thể là đọc xong hoặc đang đọc. Ta làm rõ bằng những từ như xong, được + con số (kết quả) hay dở, suốt, cả … nay (hoạt động). Tiếng Anh thì bắt buộc phải chọn: kết quả → have + quá khứ phân từ; hoạt động → have been + V-ing. Lưu ý: chữ đang chỉ nói về bây giờ, nên đang … mấy năm nay không có nghĩa là thì hiện tại tiếp diễn (I am …) — tiếng Anh cần have been + V-ing.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mình sơn xong bức tường rồi. | I've painted the wall. | xong → kết quả → dạng đơn |
| Mình sơn tường suốt cả buổi sáng. | I've been painting the wall all morning. | hoạt động + bao lâu → tiếp diễn |
| Tháng này mình đọc được bốn cuốn sách. | I've read four books this month. | con số → dạng đơn |
| Mình đang đọc dở sách của bạn. | I've been reading your book. | dở → chưa xong → tiếp diễn |
| Mình đang học tiếng Anh ba năm nay. | I've been learning English for three years. | không phải I am learning … for |
| Bọn mình quen nhau lâu rồi. | We've known each other for ages. | know là trạng thái → chỉ dạng đơn |
| Đã hai năm kể từ lần cuối mình gặp cô ấy. | It's been two years since I last saw her. | sau since: quá khứ đơn |
Cấu trúc
For và since (ôn lại A2-18)
| Theo sau là | Ví dụ | |
|---|---|---|
| for | một khoảng thời gian (độ dài) | for two hours, for a week, for ages, for a long time |
| since | một mốc thời gian (lúc bắt đầu) | since nine o'clock, since Monday, since 2015, since last summer |
| since | một mệnh đề, thường ở quá khứ đơn | since I was a child, since we moved here |
How long…?
| Thì | Câu hỏi |
|---|---|
| Hiện tại hoàn thành | How long have you known Ana? |
| Hiện tại hoàn thành tiếp diễn | How long have you been waiting? |
| Với be | How long has she been a teacher? |
Đơn hay tiếp diễn?
| Hiện tại hoàn thành (have + quá khứ phân từ) | Hiện tại hoàn thành tiếp diễn (have been + V-ing) |
|---|---|
| kết quả: I've painted the room. (đã xong) | hoạt động: I've been painting the room. (có thể chưa xong) |
| bao nhiêu: She's written three chapters. | bao lâu: She's been writing all morning. |
| trạng thái: I've known him for years. | — (không dùng với động từ trạng thái) |
| nghe lâu dài: He's lived here all his life. | nghe tạm thời: He's been living with his parents for a few months. |
It's (been) … since …
| Mẫu câu | Ví dụ |
|---|---|
| It's been + khoảng thời gian + since + quá khứ đơn | It's been three years since I last saw her. |
| It's + khoảng thời gian + since + quá khứ đơn | It's three years since I last saw her. |
Mẫu ngắn hơn It's three years since… đặc biệt phổ biến trong tiếng Anh Anh.
Cách dùng
1For, since và How long — ôn nhanh
For cho biết độ dài; since cho biết mốc bắt đầu (một ngày, một ngày tháng, một giờ hoặc một sự kiện). Hỏi về độ dài bằng How long + hiện tại hoàn thành.
2Dạng đơn cho kết quả và con số
Dùng dạng đơn khi hành động đã hoàn tất, hoặc khi bạn đếm: bao nhiêu, mấy cái, mấy lần. Trong tiếng Việt, đó thường là "xong", "được" + con số.
3Dạng đơn với động từ trạng thái
Những động từ mô tả trạng thái — know, have (sở hữu), be, like, love, believe, understand, own — thường chỉ dùng dạng đơn, kể cả khi bạn nói bao lâu.
4Dạng tiếp diễn cho hoạt động và độ dài của nó
Dùng dạng tiếp diễn khi điều quan trọng là hoạt động, nó đã kéo dài bao lâu, hoặc dấu vết nó để lại. Hoạt động có thể đã xong hoặc chưa. Trong tiếng Việt, đó thường là "suốt", "cả … nay", "mấy tuần nay", "dở".
5Live, work, study, teach — dùng dạng nào cũng được
Với những động từ mô tả một tình huống kéo dài, cả hai dạng đều đúng khi đi với for và since, và thường gần như không khác nhau. Dạng tiếp diễn có thể làm tình huống nghe tạm thời hơn.
6It's (been) + thời gian + since…
Dùng mẫu này để nói đã bao lâu trôi qua kể từ một sự việc trong quá khứ. Mệnh đề sau since thường ở quá khứ đơn. Mệnh đề since có thể dùng hiện tại hoàn thành khi tình huống đó cũng kéo dài đến bây giờ; trong mẫu It's been… since, quá khứ đơn là lựa chọn an toàn. Tiếng Việt nói "kể từ lần cuối…" hoặc "… lâu rồi không…" mà động từ không đổi; tiếng Anh cần quá khứ đơn sau since.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Đang … mấy năm nay" thành thì hiện tại tiếp diễn. Mẹ mình đang làm ở bệnh viện này hai mươi năm nay — vì có chữ "đang", nhiều bạn dùng is working. Khi có khoảng thời gian tính đến bây giờ, tiếng Anh cần has been + V-ing (hoặc dạng đơn).
2. "Có … được … rồi" với động từ trạng thái. Mình có cái laptop này được năm năm rồi — động từ tiếng Việt không đổi, nên nhiều bạn giữ thì hiện tại đơn. Have (sở hữu) là trạng thái: cần hiện tại hoàn thành, và chỉ dùng dạng đơn.
3. "Cưới … bao lâu rồi?" dịch bằng động từ marry. Tiếng Việt hỏi Anh chị cưới nhau bao lâu rồi? với động từ "cưới". Trong tiếng Anh, để nói độ dài, hãy dùng trạng thái be married.
4. "Kể từ khi" + động từ không đổi. Đã ba năm kể từ khi mình chuyển ra Hà Nội — động từ "chuyển" không đổi, nhưng sau since trong mẫu này, tiếng Anh cần quá khứ đơn.
Đừng nhầm lẫn
for, since và ago — for = độ dài; since = mốc bắt đầu; ago = một sự việc đã xong cách đây bao lâu, đi với quá khứ đơn A2-19.
How long have you…? và How long did you…? — Thì hoàn thành hỏi về điều vẫn còn đúng; quá khứ đơn hỏi về một khoảng thời gian đã kết thúc.
I've been here for a week và I'm here for a week — Câu thứ nhất đo thời gian tính đến bây giờ; câu thứ hai cho biết toàn bộ độ dài của chuyến ở hiện tại hoặc tương lai.
I've read your book và I've been reading your book — Dạng đơn: đọc xong rồi. Dạng tiếp diễn: đang đọc dở, hoặc đã dành thời gian đọc.
Chính tả và phát âm
- for thường đọc yếu khi nói: /fə/ (UK), /fɚ/ (US) — for two years: âm /f/ nhẹ cộng nguyên âm mờ, trọng âm rơi vào two years.
- since giữ nguyên âm đầy đủ: /sɪns/. Đừng bỏ âm /s/ cuối: thiếu nó, since nghe như sin.
- How long have you…? được đọc nối liền: /haʊ ˈlɒŋ əv jə/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv jə/ (US). Have ở đây rất yếu, nhưng âm /v/ vẫn còn: răng trên chạm nhẹ môi dưới.
- It's been thường được nói như một khối: /ɪts bɪn/ — It's been ages! Tiếng Việt không có cụm phụ âm cuối, nên hãy giữ đủ /t/ và /s/ trước khi sang /b/.
- I've been, she's been: đừng nuốt mất /v/ hoặc /z/ — I been working là lỗi khi nói. she's known = she has known; she's been có thể là she has been (không bao giờ là she is been).
- Trong been /bɪn/ (dạng yếu) và -ing /ɪŋ/, nguyên âm /ɪ/ ngắn và thả lỏng; đừng kéo dài thành /iː/.
Quy tắc vàng
Vẫn còn đúng bây giờ? Dùng thì hoàn thành với for (độ dài) hoặc since (mốc bắt đầu). Kết quả, con số hoặc động từ trạng thái → dạng đơn. Hoạt động và nó đã kéo dài bao lâu → dạng tiếp diễn (với live, work, study, thường dùng dạng nào cũng được). Đừng để chữ "đang" kéo bạn về I am….
Luyện tập
A. Hình thức
Điền for hoặc since, hoặc viết dạng đúng theo yêu cầu.
-
I've had this bike 2021.
-
She's been sleeping ten hours.
-
We've been friends we were five.
-
Hoàn thành câu bằng thì quá khứ đơn: It's been two years since I (see) my cousins.
-
Viết lại câu, dùng dạng tiếp diễn và for: I started learning the piano three years ago.
-
Đặt câu hỏi cho câu trả lời "For five years." (you, have, your car)
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.
-
Chọn đáp án đúng: I … Tom for years.
-
Chọn đáp án đúng: I … four cups of coffee today.
-
Chọn đáp án đúng: Sorry about my hands. I … the car.
-
Câu nào cho biết cuốn sách đã được đọc xong?
-
Câu nào nghe mang tính tạm thời hơn?
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
I live in this town since 2019.
-
How long are you waiting?
-
He's worked here since six months.
-
We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.
D. Trong ngữ cảnh
Viết dạng đúng của động từ trong ngoặc, hoặc điền một từ thích hợp.
Hi Sam! I 16 (live) in Lisbon 17 March, and I love it. I 18 (learn) Portuguese for three months, but it's hard! So far I 19 (make) a few friends at my language school. It 20 (be) ages since we last spoke — how are you?
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết hai câu: bạn quen một người bạn bao lâu rồi, và bạn có một món đồ của mình bao lâu rồi.
-
Viết một câu về một hoạt động bạn đang làm gần đây và một câu về một kết quả.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B1-01 Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn: cách dùng và cấu trúc (Present Perfect Continuous) Your eyes are red. you (cry)?
-
A2-19 Phân biệt thì hiện tại hoàn thành và quá khứ đơn (Present Perfect vs Past Simple) I (move) to London two years ago.
-
A2-17 Thì hiện tại hoàn thành với just, already và yet (Present Perfect: Just, Already, Yet) Have you finished your homework ?already = ngạc nhiên
Đáp án
A. Hình thức
- since
- for
- since
- saw / last saw
- I have been learning the piano for three years. / I've been learning the piano for three years.
- How long have you had your car?
B. Ý nghĩa
- have known
- have drunk
- have been repairing
- I've read your book.
- He's been living with friends since the fire.
C. Tìm lỗi sai
- I have lived in this town since 2019. / I've lived in this town since 2019. / I have been living in this town since 2019. / I've been living in this town since 2019.
- How long have you been waiting?
- He's worked here for six months. / He's been working here for six months.
- ✓ We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.
D. Trong ngữ cảnh
- have lived / have been living
- since
- have been learning
- have made
- has been / is
E. Đến lượt bạn
- I've known my best friend since primary school. I've had this watch for ten years.
- I've been running every morning this month. I've lost three kilos.
F. Ôn tập tổng hợp
- Have … been crying
- moved
- yet / already
