SlowingoQrammatika
B2 1 / 30

Future Perfect və Future Perfect Continuous azərbaycanca: «bitirmiş olacağam» ingiliscə

Future Perfect and Future Perfect Continuous

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz gələcəkdəki bir ana qədər nəyin artıq bitmiş olacağını (will have done), o vaxta qədər nəyə nail olunacağını və həmin anda nəyinsə nə qədər davam etmiş olacağını (will have been doing) deyə biləcəksiniz. Həmçinin düzgün zaman ifadələrini işlədəcəksiniz: by, by then, by the time, by the end of, in five years' time.

Əsas fikir

Gələcək haqqında cümlələrin çoxu bir hadisəyə irəli baxır: I'll finish the report on Friday. Future Perfect (gələcək bitmiş zaman) isə başqa iş görür. O, sizi gələcəkdəki bir nöqtəyə aparır (cümə günü saat 5, ilin sonu, 40 yaşınız) və oradan geriyə dönüb baxırsınız.

Gələcəkdə olan bir təpədəki seyr meydançasına çıxdığınızı təsəvvür edin. Yuxarıdan gəldiyiniz yola baxırsınız. Arxanızda nə artıq edilib? Bu, Future Perfect formasıdır: By Friday, I'll have finished the report. İşin dəqiq nə vaxt bitdiyini demirik, yalnız cüməyə çatanda onun artıq arxada qaldığını deyirik.

Bəs zirvəyə çatanda nə qədər vaxtdır yol gedirsiniz? Bu, Future Perfect Continuous (gələcək bitmiş davamedici zaman) formasıdır: By June, I'll have been working here for ten years.

Bu, Present Perfect (indidən) və Past Perfect (keçmişdəki nöqtədən) formalarındakı «bir nöqtədən geriyə baxmaq» fikrinin eynisidir: B1-35 dərsinə baxın. Burada nöqtə sadəcə gələcəkdədir.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində Future Perfect formasına çox yaxın quruluş var: -mış olacaq («bitirmiş olacağam», «getmiş olacaq»). O, xüsusən yazıda və rəsmi danışıqda işlənir; gündəlik danışıqda isə çox vaxt sadə gələcək zaman və «artıq» deyirik: «Cüməyə qədər hesabatı bitirəcəyəm». İngiliscədə də I'll finish the report by Friday düzgündür, amma mənası bir az fərqlidir (Qarışdırmayın bölməsinə baxın). Future Perfect Continuous üçün azərbaycancada ayrıca forma yoxdur: müddəti «… il olacaq ki, …-ıram», «işlədiyim on il tamam olacaq» kimi ifadələrlə deyirik, burada feil indiki zamanda və ya feili sifətdə olur. İngiliscədə isə will have been + -ing lazımdır. Bir də: «sən gələnə qədər», «kurs bitəndə» formalarında gələcək zaman şəkilçisi yoxdur; ingiliscədə də by the time sözündən sonra Present Simple gəlir, will yox. Amma «-ana qədər» sözünü until kimi tərcümə etməyin: burada son tarix var, yəni by the time.

AzərbaycancaİngiliscəQeyd
Cüməyə qədər hesabatı bitirmiş olacağam.By Friday, I'll have finished the report.-mış olacaq → will have + üçüncü forma
Cüməyə qədər hesabatı bitirəcəyəm.I'll finish the report by Friday.bu da düzgündür: irəli baxış
Dekabrda burada işlədiyim on il tamam olacaq.By December, I'll have been working here for ten years.ayrıca forma yoxdur → will have been + -ing
Sən bunu oxuyanda mən artıq getmiş olacağam.By the time you read this, I'll have left the country.by the time + Present Simple
Ola bilsin ki, gələn yaza qədər pul yığmış olarıq.We might have saved enough by next spring.ehtimal → might have
Saat doqquzda matça baxacağam.At nine o'clock I'll be watching the match.hələ gedir
Saat doqquza qədər matça baxmış olacağam.By nine o'clock I'll have watched the match.artıq bitib

Quruluş

Future Perfect və Future Perfect Continuous (nümunə feil: work)

FormaQuruluşNümunə
Future Perfectwill have + üçüncü formaI'll have worked.
Future Perfect Continuouswill have been + -ing formasıI'll have been working.

İnkar, sual və qısa cavablar

Future PerfectFuture Perfect Continuous
+She'll have left.She'll have been waiting for an hour.
−She won't have left.She won't have been waiting long.
?Will she have left?How long will she have been waiting?
qısa cavabYes, she will. / No, she won't.Yes, she will. / No, she won't.

Zaman ifadələri

İfadəNümunə
by + vaxt (= ən gec)By Friday we'll have decided.
by then / by that timeBy then, the shops will have closed.
by the end of + dövrBy the end of the year, I'll have saved £3,000.
by the time + Present SimpleBy the time you get here, we'll have eaten.
in five years' time (UK) / in five yearsIn five years' time, I'll have paid off the loan.
this time next week / yearThis time next year, I'll have graduated.
for + müddət (continuous)By June she'll have been teaching for 20 years.

Daha az əmin olanda will have əvəzinə may / might / could have + üçüncü forma işlədin: By then, they might have finished.

İstifadə

1Future Perfect: gələcəkdəki nöqtədən əvvəl bitmiş iş

Müəyyən vaxta qədər tamamlanacaq iş üçün will have + üçüncü forma işlədin. Onun dəqiq nə vaxt bitdiyini bilmirik və ya bu, vacib deyil: vacib olan, o nöqtəyə çatanda işin artıq bitmiş olmasıdır. By və until üçün B1-31 dərsinə baxın.

By Friday, I'll have finished the report.
Cüməyə qədər hesabatı bitirmiş olacağam.
«-miş olacağam» → will have finished
Don't worry — the paint will have dried by tomorrow morning.
Narahat olma, sabah səhərə qədər boya qurumuş olacaq.
By the time you read this, I'll have left the country.
Sən bunu oxuyanda mən artıq ölkədən getmiş olacağam.
«oxuyanda» → by the time you read, will read yox
By the end of the course, you'll have learned all the main tenses.
Kursun sonuna qədər bütün əsas zamanları öyrənmiş olacaqsınız.
This time next year, I'll have graduated.
Gələn il bu vaxt artıq universiteti bitirmiş olacağam.
The guests will have gone home by midnight, so we can clean up then.
Gecə yarısına qədər qonaqlar getmiş olacaq, onda yığışdıra bilərik.

2Future Perfect: yekunlar və nailiyyətlər

Future Perfect gələcəkdəki bir ana qədər nəyə nail olunacağını saymaq üçün də işlənir. Vəziyyət feilləri (know, be, have, own) ilə Future Perfect Continuous yox, Future Perfect işlədin.

By the end of this month, we'll have sold over ten thousand copies.
Bu ayın sonuna qədər on mindən çox nüsxə satmış olacağıq.
ümumi say
By June, he'll have run three marathons this year.
İyuna qədər o, bu il üç marafon qaçmış olacaq.
Next year we'll have been married for 25 years.
Gələn il evliliyimizin 25 ili tamam olacaq.
vəziyyət: be married
In March, I'll have known her for exactly half my life.
Martda onu tanıdığım müddət düz ömrümün yarısı olacaq.
vəziyyət feili → will have known

3İnkar, sual və daha az əminlik

Won't have deyir ki, iş o vaxta qədər tamamlanmayacaq. Will … have…? bu barədə soruşur. Mümkün, amma daha az əmin olduğunuz tamamlanma üçün may / might / could have + üçüncü forma işlədin.

The film won't have started yet if we leave now.
İndi çıxsaq, film hələ başlamamış olacaq.
«-mamış olacaq» → won't have started
Will they have repaired the bridge by the summer?
Yaya qədər körpünü təmir etmiş olacaqlarmı?
We might have saved enough for a car by next spring.
Ola bilsin ki, gələn yaza qədər maşın üçün kifayət qədər pul yığmış olarıq.
«ola bilsin ki» → might have
I'm afraid the work won't have been finished by Monday.
Qorxuram ki, iş bazar ertəsinə qədər bitirilməmiş olacaq.
məchul növ: will have been + üçüncü forma

4Future Perfect Continuous: gələcəkdəki nöqtəyə qədər nə qədər

Gələcəkdəki bir ana çatanda fəaliyyətin nə qədər davam etmiş olacağını ölçmək üçün will have been + -ing forması işlədin. Adətən for + müddət tələb edir və ildönümləri, mühüm tarixlər üçün çox işlənir.

By December, I'll have been working here for ten years.
Dekabrda burada işlədiyim on il tamam olacaq.
azərbaycancada «… il tamam olacaq», ingiliscədə will have been working for
When she retires, she'll have been teaching for over forty years.
Təqaüdə çıxanda o, qırx ildən çox dərs demiş olacaq.
«çıxanda» → when she retires, Present Simple
In March, they'll have been building that stadium for five years.
Martda o stadionu tikdikləri beş il olacaq.
By the time this course ends, you'll have been studying English for a whole year.
Bu kurs bitəndə ingilis dili öyrəndiyiniz düz bir il olacaq.
«bitəndə» → by the time this course ends
How long will you have been living here by next summer?
Gələn yay burada yaşadığın neçə il olacaq?

5Future Perfect Continuous: gələcəkdəki vəziyyəti izah etmək

Present Perfect Continuous kimi (You're wet. Have you been swimming?, B1-01 dərsinə baxın) Future Perfect Continuous da uzun bir fəaliyyətə görə kiminsə gələcəkdəki bir anda özünü necə hiss edəcəyini və ya necə görünəcəyini izah edə bilər.

When we arrive, we'll have been driving for eight hours, so we'll be exhausted.
Çatanda səkkiz saat yol getmiş olacağıq, ona görə əldən düşəcəyik.
Don't call Mum at six — she'll have been working all day.
Saat altıda anama zəng etmə, o, bütün günü işləmiş olacaq.
Mum (UK) = Mom (US)
He'll have been travelling for two days, so he'll want to sleep.
O, iki gün yolda olmuş olacaq, ona görə yatmaq istəyəcək.
ABŞ-da: traveling

Tez-tez edilən səhvlər

❌By the time you will arrive, we'll have eaten.
✅By the time you arrive, we'll have eaten.
by the time, when, before sözlərindən sonra gələcək üçün indiki zaman işlədin.
❌I'll have finished the report until Friday.
✅I'll have finished the report by Friday.
by = son tarix; until = bir vaxta qədər davam edir.
❌Next year I'll have been knowing her for ten years.
✅Next year I'll have known her for ten years.
Vəziyyət feilləri: continuous yox, Future Perfect.
❌I'll have been worked here for a year.
✅I'll have been working here for a year.
have been + -ing forması, üçüncü forma yox.
❌She will has left by then.
✅She will have left by then.
will sözündən sonra həmişə have (əsas forma).
❌By June I'll have finish the project.
✅By June I'll have finished the project.
have + üçüncü forma.
❌In five years time we'll have moved.
✅In five years' time we'll have moved.
years sözündən sonra apostrof (UK). ABŞ-da: in five years.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «… il olacaq ki, …-ır» → it will be… that. Azərbaycanca müddəti belə deyirik: «Mayda beş il olacaq ki, Murad burada işləyir». Bu quruluşu sözbəsöz köçürəndə ingiliscədə qeyri-mümkün cümlə alınır. Gələcəkdəki ana qədər davam edən müddət üçün will have been + -ing + for işlədin.

❌In May it will be five years that Murad works here.
✅In May, Murad will have been working here for five years.

2. «-ana qədər» → until. «Qonaqlar gələnə qədər Leyla bütün evi yığışdırmış olacaq» cümləsində «-ana qədər» son tarixdir: iş qonaqlar gəlməzdən əvvəl bitəcək. Burada until yox, by the time + Present Simple lazımdır.

❌Until the guests arrive, Leyla will have cleaned the whole house.
✅By the time the guests arrive, Leyla will have cleaned the whole house.

3. «-mış olacaq» → will be + üçüncü forma. «Olacaq» sözü «olmaq», yəni be feilindən gəlir, ona görə «Kamran bazar gününə qədər bütün mənzili rəngləmiş olacaq» cümləsi bəzən will be painted kimi tərcümə olunur. Bu, ya səhv, ya da məchul növ cümləsidir. Future Perfect formasında köməkçi feil have olur: will have + üçüncü forma.

❌By Sunday, Kamran will be painted the whole flat.
✅By Sunday, Kamran will have painted the whole flat.
flat (UK) = apartment (US)

4. «Beş ildən sonra» → after five years. Gələcəkdən danışanda «beş ildən sonra», «iki ilə» deyirik. İngiliscədə indidən sayılan müddət üçün in five years' time (UK) və ya in five years deyilir. After five years daha çox keçmiş hekayədə və ya «beş il (nəyisə etdikdən) sonra» mənasında işlənir.

⚠️After five years, Aysel will have become a doctor.
✅In five years' time, Aysel will have become a doctor.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma indidən sayılan gələcək müddət üçün təbii forma in five years' time / in five years ifadəsidir.

Qarışdırmayın

will be doing və will have done — Future Continuous (B1-05) = o anda hələ gedir; Future Perfect = artıq bitib.

At nine o'clock I'll be watching the match.
Saat doqquzda matça baxacağam.
hələ gedir
By nine o'clock I'll have watched the match.
Saat doqquza qədər matça baxmış olacağam.
doqquzdan əvvəl bitib

will do by və will have done by — İkisi də düzgündür. Will do by Friday bir işə və onun son tarixinə irəli baxır. Will have done by Friday isə cüməyə gedib geriyə baxır: iş o vaxt artıq tamamlanıb. Azərbaycancada da fərq oxşardır: «göndərəcəyəm» və «göndərmiş olacağam».

I'll send you the file by Friday.
Faylı sənə cüməyə qədər göndərəcəyəm.
söz və son tarix
By Friday, I'll have sent all the files.
Cüməyə qədər bütün faylları göndərmiş olacağam.
cümədən geriyə baxış: iş bitib

Ehtimal üçün Future Perfect — He'll have arrived by now gələcək haqqında yox, indi haqqında təxmindir («Yəqin ki, artıq çatıb»). Bu işlənmə C1-14 dərsində öyrədilir.

Yazılış və tələffüz

  • Danışıqda will have demək olar ki, həmişə qısaldılır: I'll have finished /aɪl əv ˈfɪnɪʃt/. Yazıda isə həmişə will have və ya 'll have yazın, heç vaxt 'll of yox.
  • won't have /wəʊnt əv/ (UK), /woʊnt əv/ (US): won't sözündə diftonq var, səs bir saitdən o birinə keçir; t çox vaxt az eşidilir. /w/ səsində dodaqlar dairəvi olur, «v» kimi alt dodaq dişlərə toxunmur.
  • been zəif deyilir: will have been /wɪl əv bɪn/. Uzun /iː/ lazım deyil.
  • Əsas feili və zaman ifadəsini vurğulayın: By Friday I'll have finished. Köməkçi feilləri vurğulamayın.
  • finished sözünün sonundakı -ed /t/ kimi deyilir: /ˈfɪnɪʃt/; sona sait əlavə etməyin.
  • Yazılış: five years' time (cəm isimdə yiyəlik), amma a year's time.

Qızıl qayda

Gələcəkdəki bir nöqtəyə gedin və geriyə baxın: artıq edilib → will have done; o vaxta qədər nə qədər → will have been doing (for…). By the time və when sözlərindən sonra gələcək üçün indiki zaman işlədin. «-mış olacaq» = will have done; «… il olacaq ki, …-ır» = will have been doing for….

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Mötərizədəki feili düzgün formada yazın və ya cümləni tələb olunan kimi dəyişin.

  1. By next Monday, we (move) into the new flat.
  2. By May, she (play) the piano for three years.
  3. By the time you get here, the film (start).
  4. İnkar cümləsinə çevirin: By 5 p.m., they will have finished.
  5. Sual qurun: she / finish / her exams / by July?
  6. By the end of this year, I (read) fifty books.

B. Məna

Mənaya uyğun cavabı seçin.

  1. Düzgün cavabı seçin: At 8 p.m. we … dinner, so call later.
  2. Düzgün cavabı seçin: Call me at 9 — we … dinner by then, so I'll be free.
  3. Düzgün cavabı seçin: By June, I Sam for ten years.
  4. Hansı cümlədə əminlik daha azdır?

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. By the time she will get home, the kids will have gone to bed.
  2. I'll have finished this essay until Thursday.
  3. In June we'll have been owning this house for ten years.
  4. By the end of the tour, the band will have played forty concerts.

D. Mətndə

Nitqi tamamlayın. Mötərizədəki feili düzgün formada yazın.

A retirement speech
"Next Friday, Ruth retires. By then, she 15 (work) at this school for thirty-five years. In that time, she 16 (teach) more than four thousand students. She 17 (also / organise) twenty school trips by the end of this term! And she says that by the time we 18 (finish) this cake, she 19 (already / forget) all our bad jokes."

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Bu ilin sonuna qədər nələri etmiş olacağınız haqqında iki cümlə yazın.
  2. İndi etdiyiniz bir iş haqqında will have been + -ing ilə bir cümlə yazın.
  3. Future Perfect ilə yenidən yazın: "My six-month course starts in January."
Cavablar

A. Quruluş

  1. will have moved
  2. will have been playing / will have played
  3. will have started
  4. By 5 p.m., they won't have finished.
  5. Will she have finished her exams by July?
  6. will have read

B. Məna

  1. will be having
  2. will have had
  3. will have known
  4. By then they might have finished.

C. Səhvi tapın

  1. By the time she gets home, the kids will have gone to bed.
  2. I'll have finished this essay by Thursday.
  3. In June we'll have owned this house for ten years.
  4. ✓ By the end of the tour, the band will have played forty concerts.

D. Mətndə

  1. will have been working / will have worked
  2. will have taught
  3. will also have organised / will have also organised
  4. finish / have finished
  5. will already have forgotten / will have already forgotten

E. Sizin növbəniz

  1. By the end of this year, I'll have finished my first half-marathon. I'll have saved enough money for a new laptop.
  2. By September, I'll have been living in this city for five years.
  3. By July, I'll have finished it.

F. Qarışıq təkrar

  1. will be lying
  2. until
  3. land / have landed
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play