SlowingoGrammatika
B2 1 / 30

Future Perfect va Future Perfect Continuous oʻzbekcha: will have done va will have been doing

Future Perfect and Future Perfect Continuous

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz kelajakdagi bir paytgacha nima allaqachon tugagan boʻlishini (will have done), oʻsha paytgacha qancha narsaga erishilgan boʻlishini va oʻsha paytda biror ish qancha vaqtdan beri davom etayotgan boʻlishini (will have been doing) ayta olasiz. Bunda toʻgʻri vaqt iboralarini ishlatasiz: by, by then, by the time, by the end of, in five years' time.

Asosiy gʻoya

Kelasi zamondagi gaplarning koʻpi voqeaga oldinga qarab turadi: I'll finish the report on Friday. Future Perfect (kelasi tugallangan zamon) esa boshqacha ishlaydi. U sizni kelajakdagi bir nuqtaga olib boradi — juma kuni soat 17:00, yil oxiri, 40 yoshga toʻlgan kuningiz — va oʻsha yerdan siz ortga oʻgirilib qaraysiz.

Kelajakda turgan tepalikdagi kuzatuv maydonchasiga chiqayotganingizni tasavvur qiling. Tepadan siz bosib oʻtgan yoʻlingizga qaraysiz. Ortingizda nima allaqachon bajarilgan? Bu Future Perfect: By Friday, I'll have finished the report. Tugatish aynan qachon boʻlishini aytmaymiz, faqat jumaga yetganimizda u ortda qolgan boʻladi, deymiz.

Tepaga chiqqaningizda qancha vaqtdan beri yurgan boʻlasiz? Bu Future Perfect Continuous (kelasi tugallangan davomli zamon): By June, I'll have been working here for ten years.

Bu Present Perfect (hozirdan) va Past Perfect (oʻtmishdagi nuqtadan) bilan bir xil «nuqtadan ortga qarash» gʻoyasi (B1-35 ga qarang). Bu yerda nuqta shunchaki kelajakda.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbek tilida Future Perfect ga juda yaqin shakl bor: -gan boʻlaman («tugatgan boʻlaman», «ketgan boʻlaman»). Bu katta yordam. Lekin ikki joyda ehtiyot boʻling. Birinchisi: «boʻlaman» ni soʻzma-soʻz will be deb tarjima qilib, will be read kabi notoʻgʻri shakl yasash oson; inglizchada will have + past participle. Ikkinchisi: davomiylik uchun oʻzbekchada koʻpincha «… -ganimga X yil boʻladi / toʻladi» deymiz; inglizchada buni will have been + -ing + for bilan aytamiz. Muddat uchun oʻzbekchadagi -gacha yana by va until ikkalasini bildiradi (B1-31). Yaxshi xabar: «yetib kelguningizcha» kabi ergash gapda oʻzbekcha ham kelasi zamon shaklini ishlatmaydi — inglizchada ham by the time dan keyin will yoʻq.

OʻzbekchaMaʼnosiInglizcha
Jumagacha hisobotni tugatgan boʻlaman.nuqtagacha tugaganBy Friday, I'll have finished the report.
Siz buni oʻqiguningizcha men mamlakatdan ketib boʻlgan boʻlaman.voqeagacha tugaganBy the time you read this, I'll have left the country.
Kelasi yil shu paytda oʻqishni bitirgan boʻlaman.nuqtagacha tugaganThis time next year, I'll have graduated.
Dekabrda bu yerda ishlayotganimga oʻn yil boʻladi.nuqtagacha davomiylikBy December, I'll have been working here for ten years.
Kelasi yil turmush qurganimizga 25 yil toʻladi.holat, davomiylikNext year we'll have been married for 25 years.
Soat toʻqqizda oʻyinni koʻrayotgan boʻlaman.oʻsha paytda davom etyaptiAt nine o'clock I'll be watching the match.
Bahorgacha mashinaga pul yigʻib qoʻygan boʻlishimiz mumkin.ehtimolWe might have saved enough for a car.

Tuzilish

Future Perfect va Future Perfect Continuous (misol feʼl: work)

ShaklTuzilishiMisol
Future Perfectwill have + past participleI'll have worked.
Future Perfect Continuouswill have been + -ing shakliI'll have been working.

Inkor, savol va qisqa javoblar

Future PerfectFuture Perfect Continuous
+She'll have left.She'll have been waiting for an hour.
−She won't have left.She won't have been waiting long.
?Will she have left?How long will she have been waiting?
qisqa javobYes, she will. / No, she won't.Yes, she will. / No, she won't.

Vaqt iboralari

IboraMisol
by + vaqt (= kechi bilan)By Friday we'll have decided.
by then / by that timeBy then, the shops will have closed.
by the end of + davrBy the end of the year, I'll have saved £3,000.
by the time + Present SimpleBy the time you get here, we'll have eaten.
in five years' time (UK) / in five yearsIn five years' time, I'll have paid off the loan.
this time next week / yearThis time next year, I'll have graduated.
for + vaqt oraligʻi (continuous)By June she'll have been teaching for 20 years.

Unchalik ishonchingiz komil boʻlmasa, will have oʻrniga may / might / could have + past participle ishlating: By then, they might have finished.

Qoʻllanish

1Future Perfect: kelajakdagi nuqtagacha tugagan

Maʼlum bir vaqtga qadar tugagan boʻladigan ish uchun will have + past participle ishlating. U aynan qachon tugashini bilmaymiz yoki bu muhim emas — faqat oʻsha nuqtaga yetganimizda u bajarilgan boʻladi. By va until uchun B1-31 ga qarang.

By Friday, I'll have finished the report.
Jumagacha hisobotni tugatgan boʻlaman.
«-gan boʻlaman» → will have finished; «-gacha» bu yerda by
Don't worry — the paint will have dried by tomorrow morning.
Xavotir olmang, ertaga ertalabgacha boʻyoq qurib boʻladi.
ertalab yetganda tugagan boʻladi
By the time you read this, I'll have left the country.
Siz buni oʻqiguningizcha men mamlakatdan ketib boʻlgan boʻlaman.
by the time + Present Simple: read, will read emas
By the end of the course, you'll have learned all the main tenses.
Kurs oxirigacha barcha asosiy zamonlarni oʻrganib boʻlgan boʻlasiz.
by the end of
This time next year, I'll have graduated.
Kelasi yil shu paytda oʻqishni bitirgan boʻlaman.
this time next year
The guests will have gone home by midnight, so we can clean up then.
Yarim tungacha mehmonlar uy-uylariga ketib boʻlishadi, oʻshanda yigʻishtirib olamiz.
yarim tunda ular allaqachon ketgan boʻladi

2Future Perfect: jami va yutuqlar

Future Perfect kelajakdagi bir paytgacha nimaga erishilishini sanash uchun ham ishlatiladi. Holat feʼllari (know, be, have, own) bilan Future Perfect Continuous emas, Future Perfect ishlating.

By the end of this month, we'll have sold over ten thousand copies.
Shu oy oxirigacha oʻn mingdan ortiq nusxa sotgan boʻlamiz.
jami son → will have sold
By June, he'll have run three marathons this year.
Iyungacha u bu yil uchta marafonda yugurgan boʻladi.
natijalar soni
Next year we'll have been married for 25 years.
Kelasi yil turmush qurganimizga 25 yil toʻladi.
holat: be married; «… -ganimizga X yil toʻladi» → will have been… for
In March, I'll have known her for exactly half my life.
Martda uni tanishimga roppa-rosa umrimning yarmi boʻladi.
holat feʼli: Future Perfect, will have been knowing emas

3Inkor, savol va kamroq ishonch

Won't have biror narsa oʻsha vaqtgacha tugamagan boʻlishini aytadi. Will … have…? bu haqda soʻraydi. Ehtimoliy, unchalik aniq boʻlmagan tugash uchun may / might / could have + past participle ishlating.

The film won't have started yet if we leave now.
Hozir chiqsak, film hali boshlanmagan boʻladi.
«-magan boʻladi» → won't have started
Will they have repaired the bridge by the summer?
Yozgacha koʻprikni taʼmirlab boʻlisharmikan?
savol: Will + ega + have
We might have saved enough for a car by next spring.
Kelasi bahorgacha mashinaga yetarli pul yigʻib qoʻygan boʻlishimiz mumkin.
«-gan boʻlishimiz mumkin» → might have saved
I'm afraid the work won't have been finished by Monday.
Afsuski, dushanbagacha ish tugatilmagan boʻladi.
majhul nisbat: will have been + past participle; oʻzbekchada «-il-»

4Future Perfect Continuous: kelajakdagi nuqtagacha qancha vaqt

Kelajakdagi bir paytga yetganimizda biror ish qancha vaqtdan beri davom etayotgan boʻlishini oʻlchash uchun will have been + -ing shaklini ishlating. Odatda for + vaqt oraligʻi kerak; yubiley va muhim sanalar uchun koʻp ishlatiladi. Oʻzbekchada bu koʻpincha «… -ayotganimga X yil boʻladi».

By December, I'll have been working here for ten years.
Dekabrda bu yerda ishlayotganimga oʻn yil boʻladi.
«… -ganimga X yil boʻladi» → will have been working for
When she retires, she'll have been teaching for over forty years.
Nafaqaga chiqqanida u qirq yildan ortiq dars bergan boʻladi.
when + Present Simple: retires
In March, they'll have been building that stadium for five years.
Martda ular oʻsha stadionni qurayotganiga besh yil boʻladi.
hali tugamagan, davom etyapti
By the time this course ends, you'll have been studying English for a whole year.
Bu kurs tugaguncha siz ingliz tilini roppa-rosa bir yil oʻrgangan boʻlasiz.
by the time + ends
How long will you have been living here by next summer?
Kelasi yozga kelib bu yerda yashayotganingizga qancha vaqt boʻladi?
How long will you have been…?

5Future Perfect Continuous: kelajakdagi holatni tushuntirish

Present Perfect Continuous kabi (You're wet. Have you been swimming?, B1-01 ga qarang), Future Perfect Continuous ham uzoq davom etgan ish tufayli kimdir kelajakdagi paytda oʻzini qanday his qilishi yoki qanday koʻrinishini tushuntira oladi.

When we arrive, we'll have been driving for eight hours, so we'll be exhausted.
Yetib borganimizda sakkiz soatdan beri mashina haydayotgan boʻlamiz, shuning uchun juda charchagan boʻlamiz.
uzoq ish → charchoq
Don't call Mum at six — she'll have been working all day.
Oyimga soat oltida qoʻngʻiroq qilmang, u kun boʻyi ishlab charchagan boʻladi.
Mum (UK) = Mom (US)
He'll have been travelling for two days, so he'll want to sleep.
U ikki kundan beri yoʻlda boʻladi, shuning uchun uxlagisi keladi.
AQShda: traveling

Keng tarqalgan xatolar

❌By the time you will arrive, we'll have eaten.
✅By the time you arrive, we'll have eaten.
by the time, when, before dan keyin kelajak uchun hozirgi zamon ishlating.
❌I'll have finished the report until Friday.
✅I'll have finished the report by Friday.
by = muddat; until = biror vaqtgacha davom etish.
❌Next year I'll have been knowing her for ten years.
✅Next year I'll have known her for ten years.
Holat feʼllari: continuous emas, Future Perfect.
❌I'll have been worked here for a year.
✅I'll have been working here for a year.
have been + -ing shakli, past participle emas.
❌She will has left by then.
✅She will have left by then.
will dan keyin har doim have (asosiy shakl).
❌By June I'll have finish the project.
✅By June I'll have finished the project.
have + past participle.
❌In five years time we'll have moved.
✅In five years' time we'll have moved.
years dan keyin apostrof (UK). AQShda: in five years.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «Boʻlaman» → will be. «Mehmonlar kelguncha oyim hamma narsani pishirib qoʻygan boʻladi» gapidagi «boʻlaman» ni soʻzma-soʻz will be deb tarjima qilamiz. Inglizchada Future Perfect will have + past participle bilan yasaladi; will be + past participle esa majhul nisbat.

❌By the time the guests arrive, my mother will be cooked everything.
✅By the time the guests arrive, my mother will have cooked everything.
will have + past participle.
❌Don't worry, by six we'll be cleaned the whole flat.
✅Don't worry, by six we'll have cleaned the whole flat.
biz tozalaymiz: will have cleaned.

2. «… -ganimga X yil boʻladi» → … will be X years that… Oʻzbekchada davomiylikni «May oyida Toshkentda yashayotganimga besh yil boʻladi» deb aytamiz. Soʻzma-soʻz tarjimada ega ham, zamon ham buziladi. Inglizchada will have been + -ing + for yoki it will be X years since ishlating.

❌In May will be five years that I live in Tashkent.
✅In May I'll have been living in Tashkent for five years.
yoki: In May it will be five years since I moved to Tashkent.

3. «-gacha» → until muddat uchun. «Yozgacha yetarli pul yigʻib qoʻygan boʻlamiz» gapidagi «-gacha» muddatni bildiradi. Future Perfect deyarli har doim muddat bilan keladi, shuning uchun bu yerda by, until emas.

❌We'll have saved enough money until the summer, so we can buy a bike then.
✅We'll have saved enough money by the summer, so we can buy a bike then.
tugash muddati → by.

Adashtirmang

will be doing va will have done — Future Continuous (B1-05) = oʻsha paytda hali davom etyapti; Future Perfect = allaqachon tugagan.

At nine o'clock I'll be watching the match.
Soat toʻqqizda oʻyinni koʻrayotgan boʻlaman.
«-ayotgan boʻlaman»: hali davom etyapti
By nine o'clock I'll have watched the match.
Soat toʻqqizgacha oʻyinni koʻrib boʻlgan boʻlaman.
«-gan boʻlaman»: toʻqqizdan oldin tugagan

will do by va will have done by — Ikkalasi ham toʻgʻri. Will do by Friday bitta ishga va uning muddatiga oldinga qaraydi. Will have done by Friday jumada turib ortga qaraydi: oʻsha paytda ish allaqachon tugagan.

I'll send you the file by Friday.
Faylni sizga jumagacha yuboraman.
vaʼda + muddat
By Friday, I'll have sent all the files.
Jumagacha barcha fayllarni yuborib boʻlgan boʻlaman.
jumadan ortga qarash: bajarilgan

taxmin uchun Future Perfect — He'll have arrived by now kelajak haqida emas, hozir haqida taxmin («Hozirga kelib yetib kelgan boʻlsa kerak»). Bu qoʻllanish C1-14 da oʻrgatiladi.

Imlo va talaffuz

  • Nutqda will have deyarli har doim qisqaradi: I'll have finished /aɪl əv ˈfɪnɪʃt/. have dagi /h/ tushib qoladi va unli kuchsiz /ə/ boʻladi. Lekin har doim will have yoki 'll have deb yozing, hech qachon 'll of emas.
  • won't have /wəʊnt əv/ (UK), /woʊnt əv/ (AQSh): birinchi unli ikki qismli (diftong), oddiy «o» emas; t koʻpincha deyarli eshitilmaydi. won't ni want bilan adashtirmang.
  • been kuchsiz: will have been /wɪl əv bɪn/. Unli qisqa, bean dagi kabi choʻziq emas.
  • Asosiy feʼl va vaqt iborasi urgʻu oladi: By Friday I'll have finished. Friday va finished da urgʻu birinchi boʻgʻinda — oʻzbekcha odat boʻyicha oxirgi boʻgʻinga koʻchirmang.
  • Yozuvda: five years' time (koʻplikdagi egalik), lekin a year's time.

Oltin qoida

Kelajakdagi bir nuqtaga boring va ortga qarang: allaqachon bajarilgan → will have done («-gan boʻlaman»); oʻsha paytgacha qancha vaqt → will have been doing (for…) («-ayotganimga X yil boʻladi»). By the time va when dan keyin kelajak uchun hozirgi zamon ishlating. «-gan boʻlaman» = will have + past participle, will be + past participle emas.

Mashqlar

A. Tuzilish

Qavs ichidagi feʼlni toʻgʻri shaklda yozing yoki gapni koʻrsatilganidek oʻzgartiring.

  1. By next Monday, we (move) into the new flat.
  2. By May, she (play) the piano for three years.
  3. By the time you get here, the film (start).
  4. Inkorga aylantiring: By 5 p.m., they will have finished.
  5. Savol tuzing: she / finish / her exams / by July?
  6. By the end of this year, I (read) fifty books.

B. Maʼno

Vaziyatga mos javobni tanlang.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: At 8 p.m. we … dinner, so call later.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: Call me at 9 — we … dinner by then, so I'll be free.
  3. Toʻgʻri javobni tanlang: By June, I Sam for ten years.
  4. Qaysi gapda ishonch kamroq?

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. By the time she will get home, the kids will have gone to bed.
  2. I'll have finished this essay until Thursday.
  3. In June we'll have been owning this house for ten years.
  4. By the end of the tour, the band will have played forty concerts.

D. Kontekstda

Nutqni toʻldiring. Qavs ichidagi feʼlni toʻgʻri shaklda yozing.

A retirement speech
"Next Friday, Ruth retires. By then, she 15 (work) at this school for thirty-five years. In that time, she 16 (teach) more than four thousand students. She 17 (also / organise) twenty school trips by the end of this term! And she says that by the time we 18 (finish) this cake, she 19 (already / forget) all our bad jokes."

E. Sizning navbatingiz

Oʻzingiz haqingizda ingliz tilida yozing.

  1. Shu yil oxirigacha nimalarni qilib boʻlgan boʻlishingiz haqida ikki gap yozing.
  2. Hozir qilayotgan bir ishingiz haqida will have been + -ing bilan bitta gap yozing.
  3. Future Perfect bilan qayta yozing: "My six-month course starts in January."

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. B1-05 Future Continuous oʻzbekcha: «Ertaga shu paytda … -yotgan boʻlaman»
    This time tomorrow I (lie) on a beach.
  2. B1-31 By va until, during va for, on time va in time oʻzbekcha: vaqt predloglari
    We'll stay at the party … midnight.
  3. A2-27 Zero va First Conditional oʻzbekcha: if, unless, when va until bilan shart gaplar
    I'll text you as soon as I (land).
Javoblar

A. Tuzilish

  1. will have moved
  2. will have been playing / will have played
  3. will have started
  4. By 5 p.m., they won't have finished.
  5. Will she have finished her exams by July?
  6. will have read

B. Maʼno

  1. will be having
  2. will have had
  3. will have known
  4. By then they might have finished.

C. Xatoni toping

  1. By the time she gets home, the kids will have gone to bed.
  2. I'll have finished this essay by Thursday.
  3. In June we'll have owned this house for ten years.
  4. ✓ By the end of the tour, the band will have played forty concerts.

D. Kontekstda

  1. will have been working / will have worked
  2. will have taught
  3. will also have organised / will have also organised
  4. finish / have finished
  5. will already have forgotten / will have already forgotten

E. Sizning navbatingiz

  1. By the end of this year, I'll have finished my first half-marathon. I'll have saved enough money for a new laptop.
  2. By September, I'll have been living in this city for five years.
  3. By July, I'll have finished it.

F. Aralash takrorlash

  1. will be lying
  2. until
  3. land / have landed
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play