Future Perfect dhe Future Perfect Continuous: e ardhmja e përparme në anglisht
Future Perfect and Future Perfect Continuous
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të thoni çfarë do të jetë kryer tashmë deri në një moment të ardhshëm (will have done), sa do të jetë arritur deri atëherë, dhe sa kohë do të ketë vazhduar diçka në atë moment (will have been doing) – me shprehjet e duhura të kohës: by, by then, by the time, by the end of, in five years' time.
Ideja kryesore
Shumica e fjalive për të ardhmen shikojnë përpara, te një ngjarje: I'll finish the report on Friday. Future Perfect (e ardhmja e përparme) bën diçka tjetër. Ju çon te një pikë në të ardhmen – e premtja në orën 5, fundi i vitit, ditëlindja juaj e 40-të – dhe prej andej ktheheni dhe shikoni pas.
Përfytyroni se ngjiteni te një pikë vrojtimi mbi një kodër që ndodhet në të ardhmen. Nga maja shikoni poshtë shtegun që keni përshkuar. Çfarë është bërë tashmë pas jush? Ky është future perfect: By Friday, I'll have finished the report. Nuk themi saktësisht kur mbaron puna – vetëm që kur të arrijmë te e premtja, ajo do të jetë pas nesh.
Dhe sa kohë keni ecur kur arrini në majë? Ky është future perfect continuous: By June, I'll have been working here for ten years.
Është e njëjta ide «shiko pas nga një pikë» si te Present Perfect (e kryera, nga tani) dhe Past Perfect (më se e kryera, nga një pikë e kaluar) – shih B1-35. Këtu pika është thjesht në të ardhmen.
Shqipja dhe anglishtja
Lajm i mirë: shqipja e ka të ardhmen e përparme dhe e përdor njësoj: «Deri të premten do ta kem mbaruar raportin» = By Friday, I'll have finished the report. Këtu është njësoj. Ndryshimet janë rreth saj. Shqipja nuk ka formë të veçantë për will have been doing: për kohëzgjatjen deri në një pikë të ardhshme themi «do të mbushen dhjetë vjet që punoj këtu» ose «do të kem dhjetë vjet që punoj këtu», me të tashmen. Në anglisht kjo bëhet I'll have been working here for ten years.
Pas «kur» dhe «derisa» shqipja e mirë përdor lidhoren («kur të arrish»), por në të folur dëgjohet shpesh «kur do të arrish». Në anglisht pas by the time dhe when vjen gjithmonë e tashmja: by the time you arrive. «Deri» si afat është by, jo until (shih B1-31). Dhe «pas pesë vjetësh» (nga sot) është in five years' time.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Deri të premten do ta kem mbaruar raportin. | By Friday, I'll have finished the report. | këtu është njësoj: e ardhmja e përparme |
| Deri nesër në mëngjes bojëja do të jetë tharë. | The paint will have dried by tomorrow morning. | «deri» si afat → by |
| Kur të arrish ti, ne do të kemi ngrënë. | By the time you get here, we'll have eaten. | lidhore → e tashme: you get |
| Do të mbushen dhjetë vjet që punoj këtu. | I'll have been working here for ten years. | e tashme + «që» → will have been + -ing |
| Pas pesë vjetësh do ta kem shlyer kredinë. | In five years' time, I'll have paid off the loan. | «pas» (nga sot) → in |
| Ndoshta do të kemi kursyer mjaft. | We might have saved enough. | «ndoshta» → might have + V3 |
Shkurt: «do të kem bërë» = will have done; «do të mbushen … vjet që…» = will have been doing for…; pas by the time / when e tashmja, jo will.
Forma
Future Perfect dhe Future Perfect Continuous (folja shembull: work)
| Forma | Struktura | Shembull |
|---|---|---|
| future perfect | will have + past participle | I'll have worked. |
| future perfect continuous | will have been + forma -ing | I'll have been working. |
Mohimi, pyetja dhe përgjigjet e shkurtra
| Future perfect | Future perfect continuous | |
|---|---|---|
| + | She'll have left. | She'll have been waiting for an hour. |
| − | She won't have left. | She won't have been waiting long. |
| ? | Will she have left? | How long will she have been waiting? |
| përgjigje e shkurtër | Yes, she will. / No, she won't. | Yes, she will. / No, she won't. |
Shprehjet e kohës
| Shprehja | Shembull |
|---|---|
| by + kohë (= jo më vonë se) | By Friday we'll have decided. |
| by then / by that time | By then, the shops will have closed. |
| by the end of + periudhë | By the end of the year, I'll have saved £3,000. |
| by the time + Present Simple (e tashmja e thjeshtë) | By the time you get here, we'll have eaten. |
| in five years' time (UK) / in five years | In five years' time, I'll have paid off the loan. |
| this time next week / year | This time next year, I'll have graduated. |
| for + periudhë (continuous) | By June she'll have been teaching for 20 years. |
Kur jeni më pak të sigurt, përdorni may / might / could have + past participle (forma e tretë / V3) në vend të will have: By then, they might have finished.
Përdorimi
1Future perfect – i kryer para një pike të ardhshme
Përdorni will have + past participle për një veprim që do të jetë i plotë deri në një kohë të caktuar. Nuk e dimë ose nuk na intereson kur saktësisht mbaron – vetëm që është kryer kur arrijmë në atë pikë. Për by apo until shih B1-31.
2Future perfect – shuma dhe arritje
Future perfect përdoret edhe për të numëruar çfarë do të jetë arritur deri në një moment të ardhshëm. Me foljet e gjendjes (know, be, have, own) përdorni future perfect, jo future perfect continuous.
3Mohimi, pyetja dhe më pak siguri
Won't have thotë se diçka nuk do të jetë e plotë deri në atë kohë. Will … have…? pyet për të. Përdorni may / might / could have + past participle për një përfundim të mundshëm, më pak të sigurt.
4Future perfect continuous – sa gjatë, deri në një pikë të ardhshme
Përdorni will have been + forma -ing për të matur sa kohë do të ketë vazhduar një veprimtari kur të arrijmë në një moment të ardhshëm. Zakonisht kërkon for + periudhë dhe është e shpeshtë për përvjetorë dhe data të rëndësishme. Shqipja këtu thotë «do të mbushen … që».
5Future perfect continuous – shpjegon një gjendje të ardhshme
Ashtu si Present Perfect Continuous (e kryera e vazhdueshme) (You're wet. Have you been swimming?, shih B1-01), edhe future perfect continuous mund të shpjegojë si do të ndihet ose do të duket dikush në një pikë të ardhshme për shkak të një veprimtarie të gjatë.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Kur do të…» → when + will. Në shqipen e folur shpesh dëgjojmë «A do të kenë ngrënë fëmijët kur do të kthehemi nga kinemaja?». «Do të» tërheq will. Por pas by the time, when dhe before anglishtja përdor të tashmen për të ardhmen.
2. «Deri» → until. «Deri në dasmën e motrës do të kem humbur pesë kilogramë.» «Deri» këtu është afat: kilogramët do të jenë humbur jo më vonë se dita e dasmës. Me future perfect afati është gjithmonë by.
3. «Do të ketë … vjet që…» → will have … years that. «Kur të mbarojë sezoni, Klea do të ketë tri muaj që punon në hotel.» Kur kjo përkthehet fjalë për fjalë, del një fjali që nuk është anglisht. Për kohëzgjatjen deri në një pikë të ardhshme anglishtja përdor will have been + -ing + for.
4. «Pas një jave» → after a week. «Mos u shqetëso, pas një jave do të të ketë rënë ënjtja.» «Pas» këtu do të thotë «nga sot». Në anglisht kjo është in a week's time ose in a week. After a week zakonisht do të thotë «pasi kalon një javë» nga një moment tjetër.
Mos i ngatërroni
will be doing apo will have done – Future Continuous (B1-05) = ende në zhvillim në atë moment; future perfect = i mbaruar tashmë.
will do by apo will have done by – Të dyja janë të sakta. Will do by Friday shikon përpara, te një veprim dhe afati i tij. Will have done by Friday qëndron te e premtja dhe shikon pas: veprimi atëherë është tashmë i plotë.
future perfect për supozime – He'll have arrived by now («Duhet të ketë mbërritur tashmë») është hamendje për të tashmen, jo për të ardhmen. Ky përdorim mësohet te C1-14.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- will have në të folur pothuajse gjithmonë shkurtohet: I'll have finished shqiptohet /aɪl əv ˈfɪnɪʃt/. /ə/ është shumë afër «ë»-së shqipe, prandaj kjo formë ju vjen natyrshëm. Por në shkrim gjithmonë will have ose 'll have – kurrë 'll of.
- won't have /wəʊnt əv/ (UK), /woʊnt əv/ (US): t shpesh mezi dëgjohet. /w/ nuk është «v» – rrumbullakosni buzët. Mos e ngatërroni won't /wəʊnt/ me want /wɒnt/.
- been është e dobët: will have been shqiptohet /wɪl əv bɪn/, me «i» të shkurtër.
- Theksoni foljen kryesore dhe shprehjen e kohës: By Friday I'll have finished.
- Shkruhet five years' time (shumës me apostrof) por a year's time.
Rregulli i artë
Shkoni te një pikë në të ardhmen dhe shikoni pas: diçka e kryer tashmë → will have done; sa gjatë deri atëherë → will have been doing (for…). Pas by the time dhe when përdorni të tashmen për të ardhmen. «Deri» si afat është by.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
By next Monday, we (move) into the new flat.flat (UK) = apartment (US)
-
By May, she (play) the piano for three years.
-
By the time you get here, the film (start).
-
Bëjeni mohore: By 5 p.m., they will have finished.
-
Formoni një pyetje: she / finish / her exams / by July?
-
By the end of this year, I (read) fifty books.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen që i përshtatet kuptimit.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: At 8 p.m. we … dinner, so call later.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: Call me at 9 — we … dinner by then, so I'll be free.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: By June, I Sam for ten years.
-
Cila fjali është më pak e sigurt?
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
By the time she will get home, the kids will have gone to bed.
-
I'll have finished this essay until Thursday.
-
In June we'll have been owning this house for ten years.
-
By the end of the tour, the band will have played forty concerts.
D. Në kontekst
Lexoni fjalimin dhe vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
"Next Friday, Ruth retires. By then, she 15 (work) at this school for thirty-five years. In that time, she 16 (teach) more than four thousand students. She 17 (also / organise) twenty school trips by the end of this term! And she says that by the time we 18 (finish) this cake, she 19 (already / forget) all our bad jokes."
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali për gjërat që do t'i keni bërë deri në fund të këtij viti.
-
Shkruani një fjali me will have been + -ing për diçka që e bëni tani.
-
Rishkruajeni me future perfect: "My six-month course starts in January."
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-05 Future Continuous në anglisht: «nesër në këtë orë do të jem duke…» This time tomorrow I (lie) on a beach.
-
B1-31 By apo until, during apo for, on time apo in time – parafjalët e kohës në shqip We'll stay at the party … midnight.
-
A2-27 Zero dhe First Conditional: fjalitë kushtore me if, unless dhe when në anglisht I'll text you as soon as I (land).
Përgjigjet
A. Forma
- will have moved
- will have been playing / will have played
- will have started
- By 5 p.m., they won't have finished.
- Will she have finished her exams by July?
- will have read
B. Kuptimi
- will be having
- will have had
- will have known
- By then they might have finished.
C. Gjeni gabimin
- By the time she gets home, the kids will have gone to bed.
- I'll have finished this essay by Thursday.
- In June we'll have owned this house for ten years.
- ✓ By the end of the tour, the band will have played forty concerts.
D. Në kontekst
- will have been working / will have worked
- will have taught
- will also have organised / will have also organised
- finish / have finished
- will already have forgotten / will have already forgotten
E. Radha juaj
- By the end of this year, I'll have finished my first half-marathon. I'll have saved enough money for a new laptop.
- By September, I'll have been living in this city for five years.
- By July, I'll have finished it.
F. Përsëritje e përzier
- will be lying
- until
- land / have landed
