Slowingoدستور زبان
A2 36 / 38

Who called you یا Who did you call؟ سؤال دربارهٔ فاعل و مفعول (Subject and Object Questions)

Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions

در این صفحه
  1. هدف
  2. ایدهٔ اصلی
  3. فارسی و انگلیسی
  4. ساختار
  5. کاربرد
  6. اشتباهات رایج
  7. دام‌های فارسی‌زبانان
  8. این‌ها را قاطی نکنید
  9. املا و تلفظ
  10. قانون طلایی
  11. تمرین‌ها

هدف

بعد از این درس می‌توانید با who، what، which و how many دو نوع سؤال بپرسید — سؤال دربارهٔ فاعل (Who called you?) و سؤال دربارهٔ مفعول (Who did you call?). همچنین می‌توانید حرف اضافه را آخر سؤال بگذارید (Who did you go with?) و سؤال منفی بپرسید و به آن جواب بدهید (Don't you like it?).

ایدهٔ اصلی

به این جمله نگاه کنید: Anna called Ben. دو نفر در آن هستند. دربارهٔ هر کدام می‌توانید سؤال کنید.

کلمهٔ پرسشی را مثل یک تکهٔ پازل تصور کنید. اگر نمی‌دانید چه کسی زنگ زده — یعنی فاعل (subject) — تکهٔ who مستقیم در جای فاعل می‌نشیند: Who called Ben? هیچ چیز دیگری جابه‌جا نمی‌شود. ترتیب کلمه‌ها مثل یک جملهٔ عادی است، پس do، does یا did نمی‌آید.

اگر نمی‌دانید تلفن به چه کسی زده شده — یعنی مفعول (object) — تکهٔ who به اول جمله می‌پرد و یک سؤال معمولی با فعل کمکی قبل از فاعل لازم است: Who did Anna call?

پس قبل از سؤال کردن تصمیم بگیرید: دربارهٔ انجام‌دهنده می‌پرسم یا دربارهٔ دریافت‌کننده؟

فارسی و انگلیسی

در فارسی کلمهٔ پرسشی سر جای خودش در جمله می‌ماند و ترتیب جمله عوض نمی‌شود: «چه کسی به Ben زنگ زد؟» و «Anna به چه کسی زنگ زد؟». فرق فاعل و مفعول را «را» یا حرف اضافه («به»، «با») نشان می‌دهد، و فعل کمکی برای سؤال نداریم. انگلیسی این فرق را با ترتیب کلمه‌ها و do / did نشان می‌دهد: سؤال دربارهٔ فاعل مثل فارسی است — ترتیب عادی، بدون did — اما سؤال دربارهٔ مفعول did + فاعل لازم دارد. حرف اضافه هم در فارسی اول می‌آید («با چه کسی رفتید؟»)، اما در انگلیسی روزمره معمولاً به آخر سؤال می‌رود. و در جواب سؤال منفی، فارسی برای «واقعیت مثبت» چرا می‌گوید؛ انگلیسی Yes می‌گوید.

فارسیدربارهٔانگلیسی
چه کسی به Ben زنگ زد؟فاعلWho called Ben?
Anna به چه کسی زنگ زد؟مفعولWho did Anna call?
چه اتفاقی افتاد؟فاعلWhat happened?
چه چیزی خریدید؟مفعولWhat did you buy?
با چه کسی به سینما رفتید؟مفعولِ حرف اضافهWho did you go to the cinema with?
قهوه دوست ندارید؟ — چرا، دارم. / نه، ندارم.جواب سؤال منفیDon't you like coffee? — Yes, I do. / No, I don't.

ساختار

دو سؤال دربارهٔ یک جمله: Anna called Ben.

سؤال دربارهٔ…سؤالجواب
فاعلWho called Ben?Anna (did).
مفعولWho did Anna call?Ben.

سؤال دربارهٔ فاعل — کلمهٔ پرسشی + فعل (بدون do / does / did)

زمانمثال
Present SimpleWho lives here? (شکل he/she/it با -s)
Past SimpleWhat happened?
Present ContinuousWho is making that noise?
modalWho can help me?

سؤال دربارهٔ مفعول — کلمهٔ پرسشی + فعل کمکی + فاعل + فعل

زمانمثال
Present SimpleWho do you live with?
Past SimpleWhat did you buy?
Present ContinuousWhat are you doing?
modalWho can we ask?

Which / How many + اسم در جای فاعل

سؤال دربارهٔ فاعلسؤال دربارهٔ مفعول
Which bus goes to the airport?Which bus did you take?
How many people came to the party?How many people did you invite?

سؤال منفی — فعل کمکی منفی (contraction) + فاعل

شکلمثال
بله/خیرDon't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished?
با کلمهٔ پرسشی (Wh-)Why didn't you call? / Why aren't you ready?
سؤال دربارهٔ فاعلWho didn't come?

جواب دادن به سؤال منفی — دربارهٔ واقعیت جواب بدهید، نه دربارهٔ شکل سؤال

سؤالواقعیت مثبت استواقعیت منفی است
Don't you like coffee?Yes, I do. (دوست دارم.)No, I don't. (دوست ندارم.)
Isn't she coming?Yes, she is. (می‌آید.)No, she isn't. (نمی‌آید.)

کاربرد

1سؤال دربارهٔ فاعل با who

برای پرسیدن دربارهٔ کسی که کار را انجام می‌دهد، Who + فعل بگویید. در Present Simple شکل he/she/it (یعنی -s) را به کار ببرید، حتی اگر انتظار دارید جواب بیش از یک نفر باشد.

Who wants a cup of tea?
چه کسی چای می‌خواهد؟
فاعل: wants با -s، بدون do
Who broke the window?
چه کسی پنجره را شکست؟
فاعل: بدون did
Who lives in that big house on the corner?
چه کسی در آن خانهٔ بزرگ سر نبش زندگی می‌کند؟
Who told you about the party?
چه کسی دربارهٔ مهمانی به شما گفت؟
Who's coming to dinner tonight?
امشب چه کسی برای شام می‌آید؟
who's = who is؛ فارسی حال ساده، انگلیسی Present Continuous

2سؤال دربارهٔ فاعل با what

برای پرسیدن دربارهٔ چیز یا اتفاقی که کاری می‌کند یا رخ می‌دهد، What + فعل بگویید.

What happened to your phone?
گوشی‌تان چه شده؟
فاعل: بدون did
What makes you happy?
چه چیزی شما را خوشحال می‌کند؟
What caused the delay?
علت تأخیر چه بود؟
What's making that strange noise?
چه چیزی این صدای عجیب را درمی‌آورد؟

3سؤال دربارهٔ مفعول

برای پرسیدن دربارهٔ آدم یا چیزی که کار روی آن انجام می‌شود، کلمهٔ پرسشی + فعل کمکی + فاعل + فعل بگویید.

Who did you meet at the conference?
در همایش با چه کسی آشنا شدید؟
مفعول: did + you
What did she say?
چه گفت؟
مفعول: did + she + say
Who are you texting?
به چه کسی پیام می‌دهید؟
What do you usually have for breakfast?
معمولاً صبحانه چه می‌خورید؟

4Which و how many در جای فاعل

Which + اسم و How many + اسم هم می‌توانند فاعل باشند. آن‌وقت do / does / did نمی‌آید.

Which team won the final?
کدام تیم فینال را برد؟
فاعل: بدون did
Which road goes to the beach?
کدام جاده به ساحل می‌رود؟
How many students passed the exam?
چند دانش‌آموز در امتحان قبول شدند؟
فارسی: «چند» + اسم مفرد
How many people work in your office?
چند نفر در ادارهٔ شما کار می‌کنند؟
Which shoes did you buy in the end?
آخرش کدام کفش را خریدید؟
سؤال دربارهٔ مفعول: did + فاعل

5سؤال‌هایی که با حرف اضافه تمام می‌شوند

وقتی کلمهٔ پرسشی مفعولِ یک حرف اضافه است (with، to، about، for، from)، در انگلیسی روزمره حرف اضافه معمولاً به آخر سؤال می‌رود — برعکس فارسی که آن را اول می‌آورد.

Who did you go to the cinema with?
با چه کسی به سینما رفتید؟
«با» اول، with آخر
What are you looking for?
دنبال چه می‌گردید؟
Who is this present for?
این هدیه برای کیست؟
«برای» ← for در آخر
What are you two talking about?
شما دو نفر دربارهٔ چه حرف می‌زنید؟

6سؤال منفی

با سؤال منفی تعجب نشان می‌دهید (Don't you like it?)، از کسی می‌خواهید با شما موافقت کند (Isn't it beautiful?)، یا دلیل می‌پرسید، اغلب با کمی دلخوری (Why didn't you call?). دربارهٔ واقعیت جواب بدهید: Yes = واقعیت مثبت (در فارسی «چرا»)، No = واقعیت منفی.

Don't you like it? You haven't eaten anything!
دوستش ندارید؟ هیچ چیز نخورده‌اید!
Isn't it a beautiful day?
چه روز قشنگی است، نه؟
از شنونده موافقت می‌خواهد
Why didn't you call me? I was worried.
چرا به من زنگ نزدید؟ نگران بودم.
didn't قبل از you
Didn't you get my message?
پیامم به دستتان نرسید؟
No, I didn't. My phone was off.
نه، نرسید. گوشی‌ام خاموش بود.
جواب جملهٔ بالا: واقعیت منفی ← No
"Aren't you hungry?" "Yes, I am! Let's eat."
«گرسنه نیستید؟» «چرا، هستم! بیایید غذا بخوریم.»
«چرا» ← Yes

اشتباهات رایج

❌Who did call you?
✅Who called you?
سؤال دربارهٔ فاعل: did نمی‌آید. (با تکیهٔ محکم روی did، شکل اول برای تأکید ممکن است — نه به‌عنوان سؤال معمولی.)
❌Who you saw yesterday?
✅Who did you see yesterday?
سؤال دربارهٔ مفعول: did + فاعل + شکل سادهٔ فعل.
❌Who did you saw?
✅Who did you see?
بعد از did، شکل سادهٔ فعل.
❌Who live here?
✅Who lives here?
سؤال فاعلی در زمان حال: شکل -s.
❌Who you are waiting for?
✅Who are you waiting for?
سؤال دربارهٔ مفعول: فعل کمکی قبل از فاعل.
❌Why you didn't call me?
✅Why didn't you call me?
فعل کمکیِ منفی قبل از فاعل.
❌"Don't you like coffee?" "Yes, I don't."
✅"No, I don't."
دربارهٔ واقعیت جواب بدهید: واقعیت منفی ← No.
⚠️With who did you go?
✅Who did you go with?
غیرطبیعی است. انگلیسی روزمره حرف اضافه را آخر می‌گذارد؛ شکل خیلی رسمی With whom did you go? است.

دام‌های فارسی‌زبانان

1. ترتیب جملهٔ خبری در سؤال دربارهٔ مفعول. در فارسی سؤال همان ترتیب جملهٔ خبری را دارد: «برای تولد مادرتان چه خریدید؟». برای همین خیلی‌ها در انگلیسی هم did را جا می‌اندازند. وقتی دربارهٔ مفعول می‌پرسید، did + فاعل + شکل سادهٔ فعل (یا فعل کمکیِ دیگر + فاعل) لازم است.

❌What you bought for your mother's birthday?
✅What did you buy for your mother's birthday?
❌What you are cooking? It smells great!
✅What are you cooking? It smells great!
اینجا فعل کمکی are است، اما قاعده همان است: فعل کمکی قبل از فاعل

2. did همه‌جا. بعضی‌ها وقتی قاعدهٔ did را یاد می‌گیرند، آن را در سؤال دربارهٔ فاعل هم می‌گذارند — چون در فارسی «چه کسی…؟» و «به چه کسی…؟» از نظر ترتیب فرقی ندارند. اگر کلمهٔ پرسشی خودش فاعل است، did نمی‌آید.

❌Which team did score the first goal?
✅Which team scored the first goal?

3. حرف اضافه اول سؤال. فارسی می‌گوید «با چه کسی زندگی می‌کنید؟». ترجمهٔ کلمه‌به‌کلمه در انگلیسی غیرطبیعی است: در انگلیسی روزمره حرف اضافه آخر سؤال می‌آید.

⚠️With who do you live?
✅Who do you live with?
دستوری غلط نیست، اما غیرطبیعی است؛ شکل رسمی‌اش With whom do you live? است

4. «آره» برای تأیید سؤال منفی. در فارسیِ گفتاری اغلب با «آره» یک جملهٔ منفی را تأیید می‌کنیم: «نیامد؟» «آره، نیامد». در انگلیسی Yes همیشه یعنی واقعیت مثبت است. برای واقعیت منفی No بگویید. و «چرا» در جواب سؤال منفی = Yes.

❌"Didn't Reza come to class?" "Yes, he didn't."
✅"No, he didn't."
واقعیت منفی ← No
⚠️"Aren't you coming with us?" "No, I'm coming."
✅"Yes, I'm coming."
«چرا، می‌آیم» ← Yes؛ با No شنونده گیج می‌شود

این‌ها را قاطی نکنید

Who called you? و Who did you call? — از خودتان بپرسید: کلمهٔ پرسشی انجام‌دهنده است یا دریافت‌کننده؟

Who called you?
چه کسی به شما زنگ زد؟
کسی به شما زنگ زد؛ چه کسی؟
Who did you call?
به چه کسی زنگ زدید؟
شما به کسی زنگ زدید؛ به چه کسی؟

What happened? و What did you do? — در اولی what فاعل است (چیزی اتفاق افتاد)، در دومی مفعول (شما کاری کردید).

What happened at work today?
امروز سر کار چه اتفاقی افتاد؟
فاعل
What did you do at work today?
امروز سر کار چه کار کردید؟
مفعول

Who's و whose — Who's = who is یا who has. Whose دربارهٔ مالکیت می‌پرسد («مال چه کسی»). ببینید A2-13.

Who's seen my keys?
چه کسی کلیدهای مرا دیده است؟
who has
Whose keys are these?
این کلیدها مال کیست؟
مالکیت

سؤال مستقیم و غیرمستقیم — داخل یک سؤال مؤدبانهٔ بلندتر (Could you tell me who…?)، ترتیب کلمه‌ها دوباره عوض می‌شود. ببینید B1-14.

املا و تلفظ

  • Who did you در گفتار سریع اغلب کوتاه می‌شود: /ˈhuː dɪdʒə/ — did you با هم یکی می‌شوند و /dʒ/ ساخته می‌شود.
  • What did you: /ˈwɒdɪdʒə/ (UK)، /ˈwʌdɪdʒə/ (US). صدای اول /w/ است، نه /v/: لب‌ها گرد، دندان‌ها روی لب نمی‌آیند.
  • حرف اضافهٔ آخر سؤال تکیه دارد و با شکل قوی‌اش گفته می‌شود: Who are you waiting for /fɔː/ (UK)، /fɔːr/ (US)?
  • سؤال‌های Wh- معمولاً در آخر پایین می‌آیند: Who called you? ↘ — برخلاف سؤال‌های بله/خیر که اغلب بالا می‌روند.
  • سؤال منفی در گفتار عادی با contraction می‌آید: Don't you…? Isn't it…? شکل کامل Do you not like it? وجود دارد، اما رسمی‌تر یا با تأکید بیشتر است.

قانون طلایی

اگر کلمهٔ پرسشی فاعل (انجام‌دهنده) است، ترتیب عادی را نگه دارید — بدون do / does / did: Who called? اگر مفعول است، فعل کمکی + فاعل بگذارید: Who did you call? در جواب سؤال منفی، برای واقعیت مثبت Yes (= «چرا») و برای واقعیت منفی No بگویید.

تمرین‌ها

A. ساختار

سؤال بسازید.

  1. دربارهٔ فاعل بپرسید — Maria took my umbrella.
  2. دربارهٔ مفعول بپرسید — Maria took my umbrella.
  3. دربارهٔ فاعل بپرسید — Five students failed the test. (How many…?)
  4. سؤال بسازید: you / who / to / talking / are
  5. حرف اضافه را به آخر سؤال ببرید: With whom did you travel?
  6. سؤال منفی بسازید: you / like / horror films (Present Simple)

B. معنا

گزینهٔ درست را انتخاب کنید.

  1. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: Who … this song?
  2. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: What … for lunch?
  3. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: Who … next door?
  4. "Didn't you see the email?" شما ایمیل را ندیده‌اید. جواب: …
  5. "Isn't Tom coming?" Tom می‌آید. جواب: …

C. اشتباه را پیدا کنید

اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.

  1. What did happen last night?
  2. Who you invited to the party?
  3. Why you didn't tell me?
  4. Which team won the match?

D. در متن

در هر شماره یک کلمه بنویسید. در شمارهٔ ۱۷ شکل درست فعل داخل پرانتز را بنویسید.

After the weekend
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?

E. نوبت شماست

به انگلیسی بنویسید.

  1. دربارهٔ فیلمی که می‌شناسید یک سؤال دربارهٔ فاعل و یک سؤال دربارهٔ مفعول بنویسید.
  2. دوستی دارید که هیچ‌وقت تلویزیون نگاه نمی‌کند. با یک سؤال منفی تعجبتان را نشان بدهید.

F. مرور ترکیبی

درس‌های قبلی را مرور کنید.

  1. A2-29 Relative Clause با who، which، that و where: جملهٔ موصولی به زبان ساده
    The man lives next door is a pilot.
  2. A2-32 So do I، Neither do I، Me too: «من هم همین‌طور» به انگلیسی
    "I didn't go to the party." "Neither I."
  3. A1-16 کلمه‌های پرسشی در انگلیسی: What، Where، Who، How و ترتیب درست سؤال
    often do you go to the gym?
پاسخنامه

A. ساختار

  1. Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
  2. What did Maria take? / What did she take?
  3. How many students failed the test?
  4. Who are you talking to?
  5. Who did you travel with?
  6. Don't you like horror films? / Do you not like horror films?

B. معنا

  1. wrote
  2. did you eat
  3. lives
  4. No, I didn't.
  5. Yes, he is.

C. اشتباه را پیدا کنید

  1. What happened last night?
  2. Who did you invite to the party?
  3. Why didn't you tell me?
  4. ✓ Which team won the match?

D. در متن

  1. What
  2. took
  3. did
  4. didn't / couldn't
  5. should / can / could / do / shall

E. نوبت شماست

  1. Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
  2. Don't you like TV?

F. مرور ترکیبی

  1. who / that
  2. did
  3. How
اپلیکیشن اندرویدیادگیری در حال حرکت Google Play