Should Have, Could Have, Might Have. ափսոսանք և քննադատություն անգլերենով
Should Have, Could Have, Might Have
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք խոսել անցյալի ափսոսանքների և սխալների մասին (I should have left earlier), բաց թողած հնարավորությունների մասին (We could have won), քննադատել ուրիշներին (You could have told me!) և ասել, թե ինչ պատրաստ էիք անել (I would have helped, but…)։
Հիմնական գաղափար
Ֆուտբոլային խաղից հետո խաղացողները դիտում են կրկնությունը։ Կանգնեցնում են տեսանյութը և ասում. «Այստեղ պետք է գնդակը փոխանցեի» (should have passed), «Այստեղ կարող էինք գոլ խփել» (could have scored)։ Խաղն ավարտված է։ Ոչինչ փոխել հնարավոր չէ։ Բայց նրանք համեմատում են եղածը այն բանի հետ, ինչը ճիշտ կլիներ կամ հնարավոր էր։
Սա է անում եղանակավորող բայ + have + past participle կառույցը։ Այն նայում է անցյալին և համեմատում այն մեկ այլ տարբերակի հետ՝ սովորաբար այնպիսի, որը չի եղել.
- You should have called. → Զանգելը ճիշտ կլիներ։ Դուք չզանգեցիք։
- You could have called. → Զանգելը հնարավոր էր։ Դուք չզանգեցիք։
- I would have called, but… → Պատրաստ էի։ Ինչ-որ բան խանգարեց։
Կաղապարը միշտ նույնն է։ Եղանակավորող բայը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի գնահատական եք տալիս՝ ճիշտ բան, հնարավոր բան, թե մի բան, որ պատրաստ էիք անել։ I-ի հետ այս նախադասությունները հաճախ ափսոսանք են արտահայտում։ You-ի հետ հաճախ քննադատում են։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում նույն իմաստները շատ բնական են. «Պետք է զանգեիր», «Կարող էիր զանգել», «Կզանգեի, բայց…»։ Տարբերությունն այն է, թե որտեղ է երևում անցյալը։ Հայերենում այն երևում է բայի ձևի վրա («զանգեիր», «կարող էիր», «կզանգեի»), իսկ անգլերենում եղանակավորող բայը չի փոխվում. անցյալը ցույց է տալիս have + past participle-ը։
Երեք դժվարություն կա։ Առաջին. «պետք է»-ն նաև must և have to է։ Այդ պատճառով «Պետք է ամրագրեինք» նախադասությունը հաճախ դառնում է We had to book (ստիպված էինք) կամ We must have booked (երևի ամրագրել ենք)։ Երկուսն էլ քերականորեն ճիշտ են, բայց այլ բան են նշանակում։ Ափսոսանքի և քննադատության համար՝ should have։ Երկրորդ. «Կարող էիր…»-ը բառացի դառնում է You could…, որը ցույց է տալիս ընդհանուր կարողություն, ոչ թե բաց թողած հնարավորություն։ Պետք է could have։ Երրորդ. «կզանգեի»-ն հայերենում և՛ ներկայի, և՛ անցյալի մասին է, իսկ անգլերենում անցյալի համար պետք է would have called։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Երեկ գիշեր հեռախոսս պետք է լիցքավորեի։ | I should have charged my phone last night. | «պետք է» + անցյալ ափսոսանք → should have + V3 |
| Այդքան ուշ չպետք է արթուն մնայինք։ | We shouldn't have stayed up so late. | «չպետք է …-ինք» → shouldn't have + V3 |
| Կարող էիր ինձ զանգել։ | You could have called me! | «կարող էիր» → could have + V3, ոչ թե could call |
| Ավտոմայրուղով կարող էինք գնալ։ | We could have taken the motorway. | բաց թողած հնարավորություն |
| Խնջույքիդ կգայի, բայց աշխատանքում մնացի։ | I would have come to your party, but I was stuck at work. | պատրաստ էի, բայց չստացվեց → would have + V3 |
| Ստիպված էի շուտ գնալ։ | I had to leave early. | իսկական պարտականություն, որ եղավ. սա ափսոսանք չէ |
Կարճ ասած՝ «պետք է անեի»-ն should have done է, «կարող էի անել»-ը՝ could have done, «կանեի, բայց…»-ն՝ would have done, իսկ had to-ն և must have-ը ափսոսանքի համար չեն։
Կառուցվածք
եղանակավորող բայ + have + past participle
| Ձև | Իմաստը | Իրականում ինչ եղավ | Օրինակ |
|---|---|---|---|
| should have / ought to have | ճիշտ բան էր | սովորաբար՝ չեղավ | You should have warned me. |
| shouldn't have / ought not to have | սխալ բան էր | եղավ | I shouldn't have eaten so much. |
| could have | հնարավոր էր | սովորաբար՝ չեղավ | We could have won. |
| might have (քննադատություն) | բարի / քաղաքավարի կլիներ | չեղավ | You might have said thank you! |
| would have | պատրաստ էի | չեղավ | I would have helped, but I was away. |
Ժխտական և հարց
| Օրինակ | |
|---|---|
| Ժխտական | You shouldn't have said that. / We couldn't have done more. |
| Հարց | Should I have told her? / What could we have done? |
| Կարճ պատասխաններ | Should I have called? — Yes, you should (have). / No, you shouldn't (have). |
Կրճատ և թույլ ձևեր (խոսքում)
| Գրավոր | Ինչպես է հաճախ հնչում |
|---|---|
| should have / should've | /ˈʃʊdəv/ |
| could have / could've | /ˈkʊdəv/ |
| would have / would've | /ˈwʊdəv/ |
| shouldn't have | /ˈʃʊdntəv/ |
Գործածություն
1Should have. ափսոսանք և քննադատություն
should have-ը օգտագործեք այն ճիշտ բանի համար, որը չեղավ, իսկ shouldn't have-ը՝ այն սխալ բանի համար, որը եղավ։ I-ի կամ we-ի հետ արտահայտում է ափսոսանք, you-ի կամ ուրիշների հետ՝ քննադատություն։ Ought to have-ը նշանակում է նույնը, բայց ավելի հազվադեպ է և ավելի պաշտոնական։
2Could have. հնարավորություն, որից չօգտվեցինք
could have-ը օգտագործեք այն բանի համար, որը հնարավոր էր, բայց չեղավ՝ բաց թողած հնարավորություն կամ վտանգ, որը չիրականացավ։
3Could have և might have. նյարդայնացած քննադատություն
you-ի հետ could have-ը հաճախ նշանակում է «հնարավորություն ունեիր, բայց չօգտվեցիր»։ Might have-ը նույն կերպ է օգտագործվում, հատկապես բրիտանական անգլերենում, երբ մեկը չի արել քաղաքավարի կամ բարի բան։ Շեշտեք եղանակավորող բայը։ Հայերենում՝ «Կարող էիր…», «Գոնե…»։
4Would have. պատրաստ էի, բայց ինչ-որ բան խանգարեց
would have-ով ասում եք, որ պատրաստ էիք կամ պլանավորում էիք ինչ-որ բան անել, բայց ինչ-որ բան խանգարեց։ Հաճախ գալիս է but-ի կամ if-ով մասի հետ B1-07։ Հայերենում՝ «կգայի, բայց…», և այստեղ ձևը նույնն է, ինչ ներկայի համար։
5Հարցեր անցյալի ընտրությունների մասին
should I have…? և what could I have…? հարցերով հարցնում ենք ճիշտ ընտրության կամ այլ հնարավորությունների մասին։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Պետք է ամրագրեինք» → had to. Հայերեն «պետք է»-ն նաև «ստիպված էի» իմաստն ունի, ուստի ափսոսանքը հաճախ թարգմանվում է had to-ով. «Արամ, տոմս չի մնացել։ Անցած շաբաթ պետք է առցանց ամրագրեինք»։ We had to book them նշանակում է «ստիպված էինք ամրագրել»։ Ափսոսանքի և քննադատության համար՝ should have։
2. «Պետք է վարձեր» → must have. «Գոռը պետք է մետրոյի մոտի բնակարանը վարձեր. հիմա ամեն օր երկու ժամ ճանապարհին է անցկացնում»։ «Պետք է»-ն = must, ուստի ստացվում է must have rented, որը նշանակում է «երևի վարձել է» (ենթադրություն, տե՛ս B2-06)։ Ափսոսանքի կամ քննադատության համար՝ should have։
3. «Կարող էր սովորել» → could study. «Այդպիսի գնահատականներով Մարիամը կարող էր բժշկություն սովորել, բայց երաժշտությունն ընտրեց»։ Բառացի could study-ն ցույց է տալիս ընդհանուր կարողություն անցյալում։ Բաց թողած հնարավորության համար՝ could have + V3։
Մի՛ շփոթեք
should have, թե should – should + բայի հիմնական ձևը խորհուրդ է հիմայի կամ ապագայի համար A2-21, should have + past participle-ը նայում է հետ։ Հայերենում տարբերությունը բայի վրա է՝ «զանգես», թե «զանգեիր»։
should have քննադատության, թե սպասման համար – Should have-ը կարող է նշանակել նաև «սա սպասելի էր, և հավանաբար եղել է (կամ զարմացած եմ, որ չի եղել)»։ Որոշում է համատեքստը։
could have (բաց թողած հնարավորություն), թե could have (ենթադրություն անցյալի մասին) – could have-ը և might have-ը կարող են նաև ենթադրել, թե ինչ է հնարավոր եղել։ Այդ գործածությունը B2-06 դասում է։
I should have…, թե I wish I had… – Երկուսն էլ ափսոսանք են արտահայտում։ I wish I had…-ը B2-04 դասում է։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Այս բոլոր ձևերում have-ը սովորաբար թույլ է՝ should have /ˈʃʊdəv/, could have /ˈkʊdəv/, would have /ˈwʊdəv/, might have /ˈmaɪtəv/։ Թույլ /ə/-ն մոտ է հայերեն «ը»-ին, այնպես որ այս ձևերը ձեզ համար հեշտ են։
- should, could, would բառերում l-ը չի արտասանվում։ Մի՛ կարդացեք դրանք այնպես, ինչպես գրված են։ /ʃ/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «շ»-ն։
- shouldn't have /ˈʃʊdntəv/. արագ խոսքում t-ն հաճախ ամբողջությամբ չի արտասանվում։ d-ի և n-ի միջև «ը» մի՛ ավելացրեք։
- Երբեք մի՛ գրեք should of, could of, would of, might of։ Գրեք should have կամ should've։
- Քննադատության համար շեշտեք եղանակավորող բայը. You COULD have told me! You SHOULD have asked. could-ի սկզբի k-ն շնչեղ է, մոտ է հայերեն «ք»-ին, ոչ թե «կ»-ին։
Ոսկե կանոն
should / could / might / would + have + past participle-ը նայում է հետ և համեմատում իրական անցյալը մեկ այլ տարբերակի հետ՝ ճիշտ բան (should), հնարավոր բան (could), քաղաքավարի բան (might) կամ բան, որ պատրաստ էիք անել (would)։ Սովորաբար այդ մյուս տարբերակը չի եղել. shouldn't have-ի դեպքում սխալ բանը եղել է։ «Պետք է անեի»-ն should have done է, ոչ թե had to կամ must have։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Փակագծերում տրված բառերով կազմեք ճիշտ ձևը։
-
I failed the test. I (should / study) more.
-
You (could / tell) me the meeting was cancelled!
-
I (would / help) you, but I was abroad.
-
My head hurts. I (shouldn't / drink) so much coffee.
-
Վերաշարադրեք shouldn't have-ով: It was a mistake to eat that third piece of cake.
-
Վերաշարադրեք should have-ով: It was a mistake not to bring a coat.
B. Իմաստ
Պատասխանեք հարցերին կամ ընտրեք ճիշտ տարբերակը։
-
"We could have won." Նրանք հաղթեցի՞ն։ Պատասխանեք Yes կամ No։
-
"I shouldn't have said that." Խոսողը դա ասա՞ց։ Պատասխանեք Yes կամ No։
-
Շատ էի ուզում այնտեղ լինել։ Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I … come to your wedding, but I was in hospital.in hospital (UK); in the hospital (US)
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: You … see a doctor about that cough — go today.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
You should have went to the meeting.
-
She should of asked for directions.
-
It could have been much worse.
-
I would have call you, but my phone was dead.
D. Համատեքստում
Կարդացեք երկխոսությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Օգտագործեք փակագծերում տրված բառերը։
Jo: The party was a disaster. I 15 (shouldn't / invite) so many people. The flat was too small.
Max: Yes, and you 16 (should / buy) more food. It finished in an hour!
Jo: I know. And Tim was so rude. He 17 (might / say) thank you, at least.
Max: True. And you 18 (could / ask) me for help! I 19 (would / come) early.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք անցյալ շաբաթվա մի բանի մասին, որի համար ափսոսում եք՝ should have-ով կամ shouldn't have-ով։
-
Ընկերը ձեզ չի ասել մի հիանալի համերգի մասին։ Գրեք քննադատություն could have-ով։
-
Գրեք մի բանի մասին, որ պատրաստ էիք անել, բայց չկարողացաք։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B1-07 Third Conditional. If I had known… հայերենով If I (know) about the traffic, I would have taken the train.
-
A2-21 Should և Ought To. ինչպես խորհուրդ տալ անգլերենով I think you ___ talk to your boss about it. …
-
A2-16 Present Perfect. Have you ever…? կյանքի փորձառությունը անգլերենում Have you ever (break) a bone?
-
B1-08 I Wish և If Only. «երանի» անգլերենով I wish I (can) speak Japanese.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- should have studied / should've studied
- could have told / could've told
- would have helped / 'd have helped / would've helped
- shouldn't have drunk / should not have drunk
- I shouldn't have eaten that third piece of cake.
- I should have brought a coat. / We should have brought a coat.
B. Իմաստ
- No
- Yes
- would have
- should
C. Գտեք սխալը
- You should have gone to the meeting.
- She should have asked for directions. / She should've asked for directions.
- ✓ It could have been much worse.
- I would have called you, but my phone was dead. / I'd have called you, but my phone was dead.
D. Համատեքստում
- shouldn't have invited
- should have bought / should've bought
- might have said / might've said
- could have asked / could've asked
- would have come / 'd have come / would've come
E. Ձեր հերթն է
- I shouldn't have stayed up so late on Sunday. I should have gone to bed at ten.
- You could have told me about the concert! I would have loved to go.
- I would have helped you move, but I was working all weekend.
F. Խառը կրկնություն
- had known / 'd known
- should
- broken
- could
